ਕੇਚਿਚ੍ ਛ੍ਵਪਚਚਣ੍ਡਾਲਕਿਰਾਤਖਸ਼ਪੁਕ੍ਕਸਾਃ । ਕੇਚਿਤ੍ ਤृਣੌषਧੀਪਤ੍ਤ੍ਰਫਲਮੂਲਪਦਂ ਗਤਾਃ
ਕਈ ਕੁੱਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਚੰਡਾਲ, ਕਿਰਾਤ, ਖਸ਼ ਜਾਂ ਪੁੱਕਸ ਹਨ; ਕੁਝ ਘਾਹ, ਜੜੀ-ਬੂਟੀ, ਪੱਤੇ, ਫਲ ਜਾਂ ਮੂਲ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਕੇਚਿਦ੍ ਵਨਲਤਾਗੁਲ੍ਮਤृਣੋਪਲਦਸ਼ੋषਿਤਾਃ । ਕੇਚਿਤ੍ ਕਦਮ੍ਬਜਮ੍ਬੀਰਸਾਲਤਾਲਤਮਾਲਕਾਃ
ਕਈ ਜੰਗਲ ਦੀ ਬੇਲ, ਬੂਟੇ, ਘਾਹ ਤੇ ਓਸ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਗਏ ਹਨ; ਕੁਝ ਕਦੰਬ, ਜੰਬੂ, ਸਾਲ, ਤਾਲ ਤੇ ਤਮਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਨ।
ਕੇਚਿਦ੍ ਵਿਭਵਸਮ੍ਭਾਰਮਤ੍ਤਸਾਮਨ੍ਤਭੂਮਿਪਾਃ । ਕੇਚਿਚ੍ ਚੀਰਾਮ੍ਬਰਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਮੁਨਿਮੌਨਮ੍ ਉਪਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਕਈ ਦੌਲਤ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ ਰਾਜਿਆਂ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨਦਾਰ ਹਨ; ਕੁਝ ਛਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਚੁੱਪੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਲਿਆ ਹੈ।
ਕੇਚਿਦ੍ ਭੁਜਗਗੋਨਾਸਕ੍ਰਿਮਿਕੀਟਪਿਪੀਲਕਾਃ । ਕੇਚਿਨ੍ ਮृਗੇਨ੍ਦ੍ਰਮਹਿषਮृਗਰ੍ਕ੍ਸ਼ਚਮਰੈਣਕਾਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਸੱਪ, ਗਾਂ, ਹਾਥੀ, ਕੀੜੇ, ਪਿੱਪੜ, ਤੇ ਚੀਟੀ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਕੁਝ ਲੋਕ ਸਿੰਘ, ਭੈਂਸ, ਹਿਰਣ, ਰੀਛ, ਯਾਕ ਤੇ ਨੀਲਗਾਈ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਕੇਚਿਤ੍ ਸਾਰਸਚਕ੍ਰਾਹ੍ਵਬਲਾਕਾਬਕਕੋਕਿਲਾਃ । ਕੇਚਿਤ੍ ਕਮਲਕਲ੍ਹਾਰਕੁਮੁਦੋਤ੍ਪਲਤਾਂ ਗਤਾਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਸਾਰਸ, ਚਕਵਾ, ਬਗਲਾ, ਕਾਂ ਤੇ ਕੋਕਿਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਮਲ, ਕਲਹਾਰ, ਕੁਮੁਦ ਤੇ ਨੀਲਕਮਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਕੇਚਿਤ੍ ਕਰਭਮਾਤਙ੍ਗਪਤਙ੍ਗਵृषਗਰ੍ਦਭਾਃ । ਕੇਚਿਦ੍ ਦ੍ਵਿਰੇਫਮषਕਪੁਤ੍ਤਿਕਾਦਂਸ਼ਵਂਸ਼ਜਾਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਉਠ, ਹਾਥੀ, ਪਤੰਗਾ, ਬਲਦ ਤੇ ਗਧਾ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਕੁਝ ਲੋਕ ਭੰਭੀ, ਮੱਛਰ, ਮੱਖੀ, ਪੱਟੀ ਤੇ ਕਟਣ ਵਾਲੇ ਕੀੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਕੇਚਿਦ੍ ਆਪਦ੍ਬਲਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਸਮ੍ਪਦਮ੍ ਆਗਤਾਃ । ਕੇਚਿਤ੍ ਸ੍ਥਿਤਾਸ੍ ਸ੍ਵਰ੍ਗਪੁਰੇ ਕੇਚਿਨ੍ ਨਰਕਮ੍ ਆਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਕੁਝ ਲੋਕ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ; ਕੁਝ ਲੋਕ ਸਵਰਗ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ऋਕ੍ਸ਼ਚਕ੍ਰਗਤਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ ਵृਕ੍ਸ਼ਰਨ੍ਧ੍ਰਗਤਾਃ ਪਰੇ । ਵਾਤਰੂਪੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਕੇਚਿਦ੍ ਵ੍ਯੋਮਪਦੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਕਈ ਤਾਰੇ ਦੇ ਗੋਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸੁਰਾਖਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਹਵਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸੂਰ੍ਯਾਂਸ਼ੁषੁ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਕੇਚਿਦ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਵਂਸ਼ੁषੁ ਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਕੇਚਿਤ੍ ਤृਣਲਤਾਗੁਲ੍ਮਰਸਸ੍ਵਾਦੁष੍ਵ੍ ਅਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਕਈ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਿਚ। ਕੁਝ ਘਾਹ, ਬੇਲੀਆਂ ਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਰਸ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹਨ।
ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਭ੍ਰਮਨ੍ਤੀਹ ਕੇਚਿਤ੍ ਕਲ੍ਯਾਣਭਾਜਨਮ੍ । ਚਿਰਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਕੇਚਿਨ੍ ਨੂਨਂ ਪਰਿਣਤਾਃ ਪਰੇ
ਕਈ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਮੁਕਤ ਹੋਏ ਇੱਥੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਏ ਟਿਕੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਕੇਚਿਚ੍ ਚਿਰੇਣ ਕਾਲੇਨ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਮੁਕ੍ਤਯਸ਼੍ ਸ਼ਠਾਃ । ਕੇਚਿਦ੍ ਦ੍ਵਿषਨ੍ਤਿ ਦੁਰ੍ਭਾਵਾਃ ਕੇਵਲੀਭਾਵਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਃ
ਕਈ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਮੁਕਤ ਹੋਣਗੇ, ਭਾਵੇਂ ਚਲਾਕ ਹਨ। ਕੁਝ ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਸਾਫ ਸੁਭਾਵ ਨੂੰ ਨਫਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕੇਚਿਜ੍ ਜਾਤਾ ਜਗਤ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਕੇਚਿਦ੍ ਅਨ੍ਯਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਕੇਚਿਨ੍ ਨੇਹ ਨ ਚਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਪਰੇ ਏਵ ਪਦੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਕੁਝ ਨਾ ਇੱਥੇ ਹਨ, ਨਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਥਾਂ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਕੇਚਿਨ੍ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਮਲਯਸਹ੍ਯਮਨ੍ਦਰਮੇਰਵਃ । ਕੇਚਿਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਾਰਦਧਿਕ੍ਸ਼ੀਰਘृਤੇਕ੍ਸ਼ੁਜਲਰਾਸ਼ਯਃ
ਕੁਝ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਹਨ—ਮਹੇਂਦਰ, ਮਲਯ, ਸਹਿਆ, ਮੰਦਰ ਤੇ ਮੇਰੂ; ਕੁਝ ਲੂਣ ਵਾਲੇ, ਦੁੱਧ ਵਾਲੇ, ਘੀ ਵਾਲੇ, ਗੰਨੇ ਵਾਲੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਹਨ।
ਕੇਚਿਦ੍ ਵਿਸ਼ਾਲਾਃ ਕਕੁਭਃ ਕੇਚਿਨ੍ ਨਦ੍ਯੋ ਮਹਾਰਯਾਃ । ਕੇਚਿਤ੍ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਕਾਨ੍ਤਦृਸ਼ਃ ਕੇਚਿਚ੍ ਛਣ੍ਢਨਪੁਂਸਕਾਃ
ਕੁਝ ਵੱਡੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ, ਕੁਝ ਵੱਡੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਹਨ; ਕੁਝ ਸੁੰਦਰ ਦਿੱਖ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਹਨ, ਕੁਝ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਨਪੁੰਸਕ ਹਨ।
ਕੇਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਮਤਯਃ ਕੇਚਿਜ੍ ਜਡਤਰਾਸ਼ਯਾਃ । ਕੇਚਿਜ੍ ਜ੍ਞਾਨੋਪਦੇष੍ਟਾਰਃ ਕੇਚਿਦ੍ ਆਤ੍ਤਸਮਾਧਯਃ
ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਜਾਗਰੂਕ ਹੈ, ਕੁਝ ਬਹੁਤ ਮੰਦੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਕੁਝ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਨ।
ਜੀਵਾਸ੍ ਸ੍ਵਵਾਸਨਾਵੇਸ਼ਵਿਵਸ਼ਾਸ਼ਯਤਾਂ ਗਤਾਃ । ਏਤਾਸ੍ਵ੍ ਏਤਾਸ੍ਵ੍ ਅਵਸ੍ਥਾਸੁ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਬਦ੍ਧਭਾਵਨਾਃ
ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਹੀ ਮਨ ਦੇ ਹੌਸਲੇ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ ਬੇਬਸ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਜਗਤ੍ਕੋਸ਼ੇ ਨਿਪਤਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਪਤਨ੍ਤਿ ਚ । ਕਨ੍ਦੁਕਾ ਇਵ ਹਸ੍ਤੇਨ ਮृਤ੍ਯੁਨਾਵਿਰਤਂ ਹਤਾਃ
ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਖਜਾਨੇ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਕਦੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਦੇ ਉੱਠਦੇ ਹਨ; ਮੌਤ ਦੀ ਹੱਥ ਵਾਂਗ, ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਝਟਕਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹੱਥ ਨਾਲ ਗੇਂਦ ਸੁੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਹੋਵੇ।
ਆਸ਼ਾਪਾਸ਼ਸ਼ਤਾਬਦ੍ਧਾ ਵਾਸਨਾਭਾਰਧਾਰਿਣਃ । ਕਾਯਾਤ੍ ਕਾਯਮ੍ ਉਪਾਯਾਨ੍ਤਿ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ ਵृਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਇਵਾਣ੍ਡਜਾਃ
ਇੱਕ-ਇੱਕ ਇੱਛਾ ਦੇ ਰੱਸੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਤੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਲੁਕੀਆਂ ਚਾਹਤਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਸਰੀਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਇਕ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਰੁੱਖ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਸਙ੍ਕਲ੍ਪਕਲ੍ਪਨੋਤ੍ਪਾਤਮਾਯਯਾ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਜਾਲਂ ਵਿਤਨ੍ਵਾਨਾ ਜਗਨ੍ਮਯਮ੍ ਇਦਂ ਮਹਤ੍
ਅਣਗਿਣਤ ਤੇ ਅੰਤਹੀਣ ਸੋਚਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਜਾਦੂ ਨਾਲ, ਉਹ ਇਹ ਵੱਡਾ ਸੰਸਾਰ ਇਕ ਭਰਮ ਵਾਂਗ ਬੁਣਦੇ ਹਨ।
ਤਾਵਦ੍ ਭ੍ਰਮਨ੍ਤਿ ਸਂਸਾਰੇ ਵਾਰੀਵਾਵਰ੍ਤਰਾਸ਼ਯਃ । ਯਾਵਨ੍ ਮੂਢਾ ਨ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਵਮ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਅਨਿਨ੍ਦਿਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਲਹਿਰਾਂ ਭਵਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ, ਲੋਕ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅਸਲ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਅਸਤ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਯਾਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਸਂਵਿਦਮ੍ । ਕਾਲੇਨ ਪਦਮ੍ ਆਗਤ੍ਯ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਨੇਹ ਤੇ ਪੁਨਃ
ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਝੂਠ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸੱਚੀ ਸਮਝ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਆਖਰੀ ਅਵਸਥਾ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁੜ ਇਥੇ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ।
ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜਨ੍ਮਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਤਪਸਾਥ ਵਾ । ਪਰਮੇष੍ਠਿਪਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕੇਚਿਦ੍ ਯਾਨ੍ਤਿ ਪਰਂ ਪਦਮ੍
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮ ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗਿਆਨ ਜਾਂ ਤਪ ਨਾਲ, ਕੁਝ ਲੋਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲਕੜੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਕੇਚਿਚ੍ ਛਕ੍ਰਤ੍ਵਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਉਚ੍ਚੈਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤੁਚ੍ਛਤਯਾ ਧਿਯਃ । ਪੁਨਸ੍ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਆਯਾਨ੍ਤਿ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਨ੍ ਨਰਤਾਮ੍ ਅਪਿ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪਦਵੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਨਿਮਨਤਾ ਕਰਕੇ, ਮੁੜ ਪਸ਼ੂ ਜਨਮ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪਸ਼ੂ ਜਨਮ ਤੋਂ ਫਿਰ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਵਿਚ ਵੀ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੇਚਿਨ੍ ਮਹਾਧਿਯਸ੍ ਸਨ੍ਤ ਉਤ੍ਪਦ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਦਾਤ੍ । ਤਦੈਵ ਜਨ੍ਮਨੈਕੇਨ ਤਤ੍ਰੈਵ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍
ਕੁਝ ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਦਰਜੇ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸੇ ਇਕ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੇष੍ਵ੍ ਇਤਰੇष੍ਵ੍ ਅਨ੍ਯੇ ਤੇਨੈਤੇ ਜੀਵਰਾਸ਼ਯਃ । ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਪਦ੍ਮੋਦ੍ਭਵਤਾਮ੍ ਅਨ੍ਯੇ ਚ ਹਰਤਾਮ੍ ਅਪਿ
ਹੋਰ ਜੀਵ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਹਰਿ ਦੇ ਦਰਜੇ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਜੀਵ ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।
ਅਨ੍ਯੇ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਅਨ੍ਯੇ ਚ ਸੁਰਤਾਮ੍ ਅਪਿ । ਅਨ੍ਯੇ ऽਪਿ ਨਾਗਤਾਂ ਰਾਮ ਯਥੈਵੇਹ ਤਥੈਵ ਹਿ
ਕੁਝ ਜੀਵ ਪਸ਼ੂ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦਰਜੇ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਰਜੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ, ਰਾਮਾ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਥੇ ਹੈ, ਓਥੇ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯਥੇਦਂ ਹਿ ਜਗਤ੍ ਸ੍ਫਾਰਂ ਤਥਾਨ੍ਯਾਨਿ ਜਗਨ੍ਤਿ ਹਿ । ਵਿਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸਮਤੀਤਾਨਿ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਚ ਭੂਰਿਸ਼ਃ
ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਅਣਗਿਣਤ ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਹਨ; ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੰਘ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੋਰ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਅਨ੍ਯੇਨਾਨ੍ਯੇਨ ਚਿਤ੍ਰੇਣ ਕ੍ਰਮੇਣਾਨ੍ਯੇਨ ਹੇਤੁਨਾ । ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਸ੍ ਸृष੍ਟਯਸ੍ ਤੇषਾਮ੍ ਆਪਤਨ੍ਤਿ ਪਤਨ੍ਤਿ ਚ
ਹਰੇਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਣਾਂ ਤੇ ਢੰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਤੇ ਅਜੀਬ ਜਗਤ ਬਣਦੇ ਤੇ ਮਿਟਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਾਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਤਾਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਕਾਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਯਕ੍ਸ਼ਤਾਮ੍ । ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਸੁਰਤਾਂ ਕਾਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਆਯਾਨ੍ਤਿ ਦੈਤ੍ਯਤਾਮ੍
ਕੁਝ ਲੋਕ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਯਕਸ਼ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਸੁਰਤਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਦੈਤ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯੇਨੈਵ ਵ੍ਯਵਹਾਰੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੇ ऽਸ੍ਮਿਞ੍ ਜਨਾਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਤੇਨੈਵਾਨ੍ਯੇषੁ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਾਵਿਲਕ੍ਸ਼ਣਾਃ
ਜਿਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲੋਕ ਇਸ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵਿਚ ਜੀ ਰਹੇ ਹਨ, ਓਹੀ ਢੰਗ ਹੋਰ ਜਗਤਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਥੇ ਵਿਵਸਥਾ ਵੱਖਰੀ ਹੋਵੇ।