ਵ੍ਯੋਮ ਸੌषਿਰ੍ਯਮ੍ ਆਦਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮੂਰ੍ਤ੍ਯਵਿਰੋਧਿ ਯਤ੍ । ਸ੍ਪਨ੍ਦੈਕਧਰ੍ਮਵਾਨ੍ ਵਾਤੋ ਰਸਰੂਪਿ ਯਥਾ ਜਲਮ੍
ਅਕਾਸ਼, ਜਿਸ ਦੀ ਸਭਾ ਖਾਲੀਪਣ ਹੈ, ਹਰ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਹਵਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਇਕੋ ਗੁਣ ਕੰਪਨ ਹੈ, ਤੇ ਪਾਣੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਭਾ ਸਵਾਦ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ ਹਨ।
ਦृਢੋਰ੍ਵੀ ਪ੍ਰਕਟਂ ਤੇਜਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਿਮਨ੍ਤਿ ਜਗਨ੍ਤਿ ਚ । ਪ੍ਰਤਿਬਨ੍ਧਾਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਸੁ ਕਾਲਃ ਕਲਨਯਾ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਮਜ਼ਬੂਤ ਧਰਤੀ, ਜਲਦੀ ਅੱਗ ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜਗ ਜੋ ਠੀਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਤੇ ਰੋਕ ਨਾਲ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਣਤੀ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪੁष੍ਪਂ ਲਤਾਨ੍ਤਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਸ਼ਨੈਸ੍ ਸਞ੍ਚਿਤਕੇਸਰਮ੍ । ਮृਤ੍ਕੋਟਰਰਸੋਲ੍ਲਾਸਸ੍ ਤृਣਤਾਮ੍ ਏਤਿ ਭੂਤਲੇ
ਫੁੱਲ ਲਤਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਆਪਣਾ ਪਰਾਗ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ; ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿਚ ਨਮੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘਾਹ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੂਲਸ੍ਥਾਃ ਫਲਮ੍ ਆਯਾਨ੍ਤਿ ਪੇਲਵਾ ਰਸਲੇਸ਼ਕਾਃ । ਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਂ ਵ੍ਰਜਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਤਾ ਰੇਖਾਃ ਪਲ੍ਲਵਪਾਲਿषੁ
ਜੋ ਸੁੱਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਜੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਫਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਤੇ ਰਸ ਦੇ ਬੂੰਦਾਂ ਹੀ ਹੋਣ; ਇਹ ਲਕੀਰਾਂ ਨਰਮ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਰਚਨਾਮ੍ ਅਨੁਗृਹ੍ਣਨ੍ਤਿ ਸ਼ਕ੍ਰਬਾਣਾਸਨੇ ऽਣਵਃ । ਯੋਗੋ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਵਿਰਤਂ ਸਂਸ੍ਥਾਨੇਨ ਨਵੋ ਨਵਃ
ਇੰਦਰ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਨਾਲ ਪਰਮਾਣੂ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਮਿਲਾਪ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਵਾਂ-ਨਵਾਂ ਬਣਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਵਿਚ।
ਵਸਨ੍ਤਮ੍ ਉਪਤਿष੍ਠਨ੍ਤੇ ਪੁष੍ਪਪਲ੍ਲਵਰਾਸ਼ਯਃ । ਨਿਦਾਘਵਿਧਿਮ੍ ਆਯਾਨ੍ਤਿ ਦਾਵਦਾਹਵਿਭੂਤਯਃ
ਬਸੰਤ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਕਲੀਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਰਮੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਵृਟ੍ਸਮਯਮ੍ ਈਹਨ੍ਤੇ ਨੀਲਾ ਜਲਦਰਾਜਯਃ । ਸ਼ਰਦਂ ਚਾਨੁਧਾਵਨ੍ਤਿ ਸਮਗ੍ਰਾਃ ਫਲਰਾਸ਼ਯਃ
ਨੀਲੇ ਬੱਦਲ ਮੀਂਹ ਦੇ ਮੌਸਮ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਪਤਝੜ ਦੀ ਰੁੱਤ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ ਹਨ।
ਹਿਮਨ੍ਤੌ ਹਿਮਹਾਸਿਨ੍ਯੋ ਭਵਨ੍ਤਿ ਕਕੁਭੋ ਦਸ਼ । ਨਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਉਪਲਤਾਮ੍ ਅਮ੍ਬੁ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰੇ ਸ਼ੀਤਲਾਨਿਲਾਃ
ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਦਸੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਠੰਡੀ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰਾਂ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਨ ਜਹਾਤਿ ਸ੍ਵਮਰ੍ਯਾਦਾਂ ਕਾਲੋ ਯੁਗਮਯੀਮ੍ ਇਮਾਮ੍ । ਤਰਙ੍ਗਿਣੀਤਰਙ੍ਗੌਘਲੀਲਯਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਸृष੍ਟਯਃ
ਕਾਲ ਆਪਣੀ ਰੀਤ, ਜੋ ਯੁਗਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ। ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਲਹਿਰਾਂ ਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਨਿਯਤਿਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਿਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਚਾਤੁਰ੍ਯਕਾਰਿਣੀ । ਤਿष੍ਠਤ੍ਯ੍ ਆਪ੍ਰਲਯਂ ਧੀਰਾ ਧਰਾ ਧਰਣਧਰ੍ਮਿਣੀ
ਕਿਸਮਤ ਆਪਣੀ ਠਿਕਾਣੀ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਡਟ ਕੇ ਤੇ ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ, ਜੋ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਵਿਘਨ ਆਉਣ ਤੱਕ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਵਿਧਾਨੀਹ ਭੂਤਾਨਿ ਭੁਵਨਾਨ੍ਤਰੇ । ਨਾਨਾਚਾਰਵਿਹਾਰਾਣਿ ਨਾਨਾਵਿਰਚਨਾਨਿ ਚ
ਇਥੇ, ਹੋਰ ਜਗਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਚੌਦਾਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਡਾਂ ਤੇ ਰੰਗ-ਰੂਪ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪੁਨਃ ਪੁਨਰ੍ ਵਿਲੀਯਨ੍ਤੇ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਧਾਰਾਪਰਮ੍ਪਰਾਪਾਤਵਤਿ ਵਾਰੀਵ ਬੁਦ੍ਬੁਦਾਃ
ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਧਾਰ ਵਿਚ ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੁੱਬਲੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
ਆਯਾਤਿ ਯਾਤਿ ਪਰਿਤਿष੍ਠਤਿ ਰਾਰਟੀਤਿ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਾਨ੍ ਉਪਾਰ੍ਜਯਤਿ ਧਾਵਤਿ ਜਨ੍ਮਰਾਸ਼ੌ । ਉਨ੍ਮਤ੍ਤਵਦ੍ ਵਿਹਿਤਭਾਵਨਮ੍ ਆਹਿਤੇਹਾ ਮੁਗ੍ਧਾ ਕृਤਾਨ੍ਤਵਿਵਸ਼ਾ ਜਨਤਾ ਵਰਾਕੀ
ਉਹ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਟਿਕਦੇ ਹਨ, ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਸਵਾਰਥ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਦੇ ਹਨ, ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਹਜੂਮ ਵਿੱਚ ਭੱਜਦੇ ਹਨ; ਪਾਗਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਝੂਠੀਆਂ ਧਾਰਣਾਂ ਤੇ ਯਤਨ ਲੈ ਕੇ, ਮਜਬੂਰ ਲੋਕ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਹਥੋਂ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤ੍ਥਂ ਸ੍ਥਿਰਚਲਾਕਾਰਾਸ੍ ਸਂਸਾਰਾਵਲਯੋ ऽਭਿਤਃ । ਸ੍ਵਭਾਵਾਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪੁਨਰ੍ ਆਯਾਨ੍ਤਿ ਯਾਨ੍ਤਿ ਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਥਿਰ ਤੇ ਅਸਥਿਰ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਜਗਤ ਦਾ ਚੱਕਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਰੂਪ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਤਸ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਇਦਂ ਜਾਤਮ੍ ਅਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਂ ਹੇਤੁਤਾਂ ਗਤਮ੍ । ਅਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਮ੍ ਅਪਿ ਨਸ਼੍ਯਚ੍ ਚ ਸ੍ਵਤ ਏਵ ਵਿਲੀਯਤੇ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹਰ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਹਰ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਤਸ੍ ਸ੍ਤਮ੍ਭਨਿਭਸ੍ ਸ੍ਪਨ੍ਦੋ ਯਥਾਗਾਧਜਲੋਦਰੇ । ਤਥੈਵੇਦਮ੍ ਅਸਤ੍ ਸਚ੍ ਚ ਚਿਦ੍ ਏਵ ਪਰਿਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਡੂੰਘੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹਿਲਚਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੀ ਹੋਈ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਇਹ ਝੂਠਾ ਤੇ ਸੱਚਾ ਵੀ ਸਿਰਫ ਚਿੱਤ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਜੋਂ ਹੀ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯੋਮਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਨਿਰਾਭਾਸੇ ਨਿਦਾਘਾਤ੍ ਸਰਿਤੋ ਯਥਾ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਦ੍ਵਦ੍ ਏਵੇਮਾਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵੇ ਸृष੍ਟਿਦृष੍ਟਯਃ
ਜਿਵੇਂ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦਰਿਆ ਦਿੱਸਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਕੋਈ ਰੂਪ ਨਹੀਂ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਮਨ ਦੀ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀਆਂ ਝਲਕਾਂ ਦਿੱਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਯਥਾ ਮਦਵਸ਼ਾਦ੍ ਆਤ੍ਮਾ ਸ੍ਵੋ ऽਨ੍ਯਵਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸਤੇ । ਤਥੈਵ ਚਿਤ੍ਤ੍ਵਾਚ੍ ਚਿਦ੍ਧਾਤੁਸ੍ ਸ ਏਵਾਸ ਇਵ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਅਸਰ ਹੇਠ ਆਪਣਾ ਆਪ ਪਰਾਇਆ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਚਿੱਤ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਵੀ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੀ ਹੈ।
ਨ ਚੇਦਂ ਸਦ੍ ਅਸਨ੍ ਨੇਦਂ ਤਤ੍ਸ੍ਥਾਤਤ੍ਸ੍ਥਤਯਾ ਚਿਤਿਃ । ਨਾਤਿਰਿਕ੍ਤਾਤਿਰਿਕ੍ਤਾ ਚ ਕਟਕਾਦਿषੁ ਹੇਮਤਾ
ਇਹ ਨਾ ਸੱਚ ਹੈ, ਨਾ ਝੂਠ; ਇਹ ਸਿਰਫ ਚਿੱਤ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹੈ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਕੜੇ ਆਦਿ ਗਹਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਵਧਦਾ, ਨਾ ਘਟਦਾ।
ਯੇਨ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਰਸਂ ਰੂਪਂ ਗਨ੍ਧਂ ਜਾਨਾਸਿ ਰਾਘਵ । ਸੋ ऽਯਮ੍ ਆਤ੍ਮਾ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਆਪੂਰ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਧੁਨੀ, ਸਵਾਦ, ਰੂਪ ਤੇ ਵਾਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਰਾਘਵ, ਉਹੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਰਵੋਤਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨਾਨੈਕਤਾਮ੍ ਅਤੀਤਾਤ੍ ਤੁ ਸਰ੍ਵਗਾਦ੍ ਅਮਲਾਤ੍ਮਨਃ । ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਕਲ੍ਪਨੈਵਾਸ੍ਤਿ ਕਾਚਿਨ੍ ਨੇਤਰਥਾ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਕਈ ਹੋਣ ਜਾਂ ਇੱਕ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਪਰੇ ਹੈ; ਦੂਜਾ ਕੋਈ ਹੋਣ ਦੀ ਸੋਚ ਸਿਰਫ ਕਲਪਨਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਰਾਸ਼ੇਰ੍ ਅਭਾਵਾਦ੍ ਅਨ੍ਯਸ੍ਯ ਭਾਵਾਭਾਵਾਸ਼੍ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਾਃ । ਸृष੍ਟਯਃ ਪਰਿਕਲ੍ਪ੍ਯਨ੍ਤੇ ਨਾਤ੍ਮਨੈਵਾਥ ਵਾਤ੍ਮਨਿ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵੱਖਰੀ ਢੇਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਣ, ਚੰਗੀ ਜਾਂ ਮਾੜੀ ਰਚਨਾ, ਇਹ ਸਿਰਫ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੋਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਇਹ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ।
ਨਾਸਿ ਰਾਮੋ ਨ ਚਾਰਾਮਸ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਇਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਸ੍ਥਿਤਿਃ । ਸਰ੍ਵਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਕਰ੍ਤਾ ਭਵ ਗਤਜ੍ਵਰਃ
ਤੂੰ ਨਾ ਰਾਮ ਹੈਂ, ਤੇ ਨਾ ਰਾਮ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਦੁਲਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਕਰਤਾ ਬਣ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾ।
ਪੁਰਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਬਹੁਵਿਧਮ੍ ਇਦਂ ਕਰ੍ਮ ਤਰਸਾ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂ ਕਿਂ ਤਦ੍ ਵਦ ਯਦ੍ ਉਚਿਤਂ ਭੂਤਗਣਕਾਤ੍ । ਅਕਰ੍ਤृਤ੍ਵੇ ਚਾਸ੍ਥਾ ਭਵਤੁ ਤਵ ਮਾਵਾਞ੍ਛਨਮਤੇਰ੍ ਭਵ ਸ੍ਵਸ੍ਥਸ੍ਵਚ੍ਛਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਤਰਮਤਿਰ੍ ਧੈਰ੍ਯਜਲਧਿਃ
ਤੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ, ਹੁਣ ਦੱਸ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਜਲਦੀ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ। ਤੇਰਾ ਮਨ ਕਰਤਾਪਣ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ, ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾ ਕਰ। ਆਪਣੇ ਸਾਫ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹੁ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਧੀਰਜ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇ।
ਗਤ੍ਵਾ ਸੁਦੂਰਮ੍ ਅਪਿ ਯਤ੍ਨਵਤਾ ਜਨੇਨ ਨਾਸਾਦ੍ਯਤੇ ਤਦ੍ ਇਹ ਯੇਨ ਸੁਪੂਰ੍ਣਤੇਤਿ । ਮਤ੍ਵੇਤਿ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜ ਪਦਾਰ੍ਥਗਣਂ ਧਿਯਾ ਤ੍ਵਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਪਰਮਾਰ੍ਥਤਯਾ ਚਿਦਾਤ੍ਮਾ
ਚਾਹੇ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਜਾਂ ਬੜੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੀਏ, ਜੋ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ। ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਸਚਾਈ ਨੂੰ, ਚੇਤਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹਕੀਕਤ ਵਜੋਂ ਜਾਣ।
ਕੁਰ੍ਵਤੋ ऽਕੁਰ੍ਵਤੋ ਵਾਪਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਵਾ ਨਰਕੇ ऽਪਿ ਵਾ । ਯਾਦृਗ੍ਵਾਸਨਮ੍ ਏਤਤ੍ ਸ੍ਯਾਨ੍ ਮਨਸ੍ ਤਦ੍ ਅਨੁਭੂਯਤੇ
ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਚਾਹੇ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ, ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਮਨ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਹੋਵੇ, ਮਨ ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਨਨ੍ਦੋ ਨ ਨਿਰਾਨਨ੍ਦੋ ਨ ਚਲਂ ਨਾਚਲਂ ਸ੍ਥਿਰਮ੍ । ਨ ਸਨ੍ ਨਾਸਨ੍ ਨ ਚੈਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯਂ ਜ੍ਞਮਨਨਂ ਵਿਦੁਃ
ਇੱਥੇ ਨਾ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ, ਨਾ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਕਮੀ; ਨਾ ਚਲਣ ਹੈ, ਨਾ ਠਹਿਰਾਉ; ਨਾ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਨਾ ਨਾ-ਹੋਣਾ। ਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਪਤਾ।
ਨ ਮੋਕ੍ਸ਼ੋ ऽਸ੍ਤਿ ਨ ਸਂਸਾਰਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਸਕ੍ਤਮਨਸਾਮ੍ ਇਹ । ਸਂਸਕ੍ਤਮਨਸਾਂ ਤ੍ਵ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਲਗੇ ਹੋਏ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੱਥੇ ਨਾ ਮੁਕਤੀ ਹੈ, ਨਾ ਬੰਨ੍ਹ; ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨ ਬਨ੍ਧੋ ऽਸ੍ਤਿ ਨ ਮੋਕ੍ਸ਼ੋ ऽਸ੍ਤਿ ਨ ਬਧ੍ਯੋ ऽਸ੍ਤਿ ਨ ਬਨ੍ਧਨਃ । ਅਪ੍ਰਬੋਧਾਦ੍ ਇਦਂ ਦੁਃਖਂ ਪ੍ਰਬੋਧਾਤ੍ ਪ੍ਰਵਿਲੀਯਤੇ
ਇੱਥੇ ਨਾ ਬੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਨਾ ਮੁਕਤੀ; ਨਾ ਕੋਈ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਾ। ਇਹ ਦੁੱਖ ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਾਗਣ ਨਾਲ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਿਤਾ ਜਗਤਿ ਬਨ੍ਧਮਤਿਰ੍ ਮੁਧੈਵ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਿਤਾ ਜਗਤਿ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਤਿਰ੍ ਮੁਧੈਵ । ਸਨ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਅਨਹਙ੍ਕृਤਿਰ੍ ਆਤ੍ਮਨਿष੍ਠੋ ਧੀਰੋ ਧਿਯਾ ਵ੍ਯਵਹਰਨ੍ ਭੁਵਿ ਰਾਮ ਤਿष੍ਠ
ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦੀ ਸੋਚ ਵੀ ਮਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਸੋਚ ਵੀ ਮਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਹੈ। ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਟਿਕ ਕੇ, ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਇਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ, ਰਾਮਾ, ਤੇ ਟਿਕਾ ਰਹੋ।