ਯਥਾਕ੍ਰਮਂ ਯਥਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਯਥਾਚਾਰਂ ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਿ । ਸ੍ਥੀਯਤਾਂ ਮੁਚ੍ਯਤਾਮ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਭੋਗਗਾਰ੍ਧ੍ਯਮ੍ ਅਵਾਸ੍ਤਵਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰਮ, ਸ਼ਾਸਤਰ, ਚਲਣ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤ ਹਨ, ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹੋ; ਅੰਦਰੋਂ ਭੋਗਾਂ ਦੀ ਲਗਨ, ਜੋ ਝੂਠੀ ਹੈ, ਛੱਡੋ ਅਤੇ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਓ।
ਸਂਸ੍ਤਵਃ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਾ ਗੁਣੈਰ੍ ਗਗਨਗਾਮਿਭਿਃ । ਤ੍ਰਾਯਨ੍ਤੇ ਮृਤ੍ਯੁਨੋਪੇਤਂ ਨ ਕਦਾਚਨ ਭੋਗਕਾਃ
ਆਸਮਾਨ ਵੱਲ ਉੱਡਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਵਡਿਆਈ ਕਰੋ; ਭੋਗਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਚਾਉਂਦੀਆਂ ਜੋ ਮੌਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਗਾਯਨ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧਸੁਨ੍ਦਰ੍ਯੋ ਯੇषਾਮ੍ ਇਨ੍ਦੁਸਿਤਂ ਯਸ਼ਃ । ਗੀਤਿਭਿਰ੍ ਗਗਨਾਭੋਗੇ ਤੇ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਮृਤਾਃ ਪਰੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਚੰਦ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਧ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਗੀਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਇਥੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਗੀਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜੀਵਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪਰਮਂ ਪੌਰੁषਂ ਯਤ੍ਨਮ੍ ਆਸ੍ਥਾਯਾਦਾਯ ਸੂਦ੍ਯਮਮ੍ । ਯਥਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮ੍ ਅਨੁਦ੍ਵੇਗਮ੍ ਆਚਾਰਾਤ੍ ਕੋ ਨ ਸਿਦ੍ਧਿਭਾਕ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪੂਰੇ ਦਿਲੋਂ, ਵੱਡੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਨਿੱਤ ਜਤਨ ਨਾਲ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਹੀ ਚਲਣ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਅਸਫਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਯਥਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਵਿਹਰਤਾ ਤ੍ਵਰਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਨ ਸਿਦ੍ਧਿषੁ । ਚਿਰਕਾਲਪਰਾ ਪਕ੍ਵਾ ਸਿਦ੍ਧਿਃ ਪੁष੍ਟਤਰਾ ਭਵੇਤ੍
ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਜਲਦੀ ਨਾ ਕਰੇ; ਜੋ ਸਫਲਤਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਪੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰ ਵਧੀਕ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਵੀਤਸ਼ੋਕਭਯਾਯਾਸਮ੍ ਅਗਰ੍ਧਮ੍ ਅਪਯਨ੍ਤ੍ਰਣਮ੍ । ਵ੍ਯਵਹਾਰੋ ਯਥਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਮਾ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਾਮ੍
ਕੰਮ ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ, ਦੁੱਖ, ਡਰ, ਥਕਾਵਟ, ਲਾਲਚ ਤੇ ਜਬਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ; ਇਹ ਕੰਮ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿਓ।
ਜੀਵੋ ਜੀਰ੍ਣਾਨ੍ਧਕੂਪੇषੁ ਭਵੇष੍ਵ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ਧਿਮ੍ ਆਗਤਃ । ਭਵਤਾਂ ਭੂਰਿਭਙ੍ਗਾਨਾਮ੍ ਅਧੁਨੋਦ੍ਧ੍ਰਿਯਤਾਮ੍ ਅਤਃ
ਜੀਵ, ਜੋ ਅਨੇਕ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਗੰਦੇ ਖੱਡਿਆਂ ਵਿਚ ਖੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਹੁਣ ਲੁਕ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਇਹਨਾਂ ਅਣਗਿਣਤ ਤਬਾਹੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਜੀਵ ਨੂੰ ਬਚਾਓ।
ਇਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਮਾ ਭੂਯੋ ਗਮ੍ਯਤਾਮ੍ ਅਧਰਾਦ੍ ਅਧਃ । ਇਦਂ ਨਿਰ੍ਧਾਰ੍ਯਤਾਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮ੍ ਅਸ੍ਤ੍ਰਮ੍ ਆਪਨ੍ਨਿਵਾਰਣੇ
ਇਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ, ਹੁਣ ਕਦੇ ਵੀ ਹੇਠਾਂ ਨਾ ਡਿਗੋ। ਇਹ ਸ਼ਾਸਤਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਹਥਿਆਰ ਵਾਂਗ ਪੱਕਾ ਰੱਖੋ।
ਰਣੇ ਰਭਸਨਿਰ੍ਲੂਨਵਾਰਣੇ ਪ੍ਰਾਣਮ੍ ਉਜ੍ਝਤਾਮ੍ । ਕਿਮ੍ ਅਰ੍ਥਮਾਤ੍ਰਯਾ ਕਾਰ੍ਯਮ੍ ਆਰ੍ਯਾਸ਼੍ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮ੍ ਅਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਤਾਮ੍
ਜਦੋਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਚੀਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜਾਨ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਖਾਲੀ ਧਨ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਉੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਦਂ ਬਿਮ੍ਬਮ੍ ਇਦਂ ਨਿਮ੍ਬਮ੍ ਇਤਿ ਮਤ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰ੍ਯਤਾਮ੍ । ਸ੍ਵਯਾ ਪਰਪ੍ਰੇਰਣਯਾ ਯਾਤ ਮਾ ਪਸ਼ਵੋ ਯਥਾ
ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਦੇਖੋ—ਇਹ ਪਰਛਾਂਵ ਹੈ, ਇਹ ਅਸਲ ਹੈ। ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਨਾ ਚਲੋ, ਜਿਵੇਂ ਪਸ਼ੂ ਚਲਦੇ ਹਨ।
ਦੌਰ੍ਭਾਗ੍ਯਦਾਯਿਨੀ ਦੀਨਾ ਸ਼ੁਭਹੀਨਾਵਿਚਾਰਣਾ । ਘਨਦੀਰ੍ਘਮਹਾਨਿਦ੍ਰਾ ਤ੍ਯਜ੍ਯਤਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਬੁਧ੍ਯਤਾਮ੍
ਜੋ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਉਹ ਦੁਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਨਿਕੰਮੀ ਹੈ, ਤੇ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਤੋਂ ਖਾਲੀ। ਮੋਟਾ, ਲੰਮਾ ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਸੁੱਤਾ ਛੱਡੋ ਤੇ ਜਾਗੋ।
ਸੁਪ੍ਤਂ ਮਾ ਸ੍ਥੀਯਤਾਂ ਵृਦ੍ਧਮਨ੍ਦਕਚ੍ਛਪਵਚ੍ ਛਨੈਃ । ਉਤ੍ਥਾਨਮ੍ ਅਙ੍ਗੀਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਜਰਾਮਰਣਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ
ਸੋਏ ਨਾ ਰਹੋ; ਇੱਕ ਬੁੱਢੇ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਕਛੂਏ ਵਾਂਗ, ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਉਠੋ—ਜਾਗਣ ਨੂੰ ਅਪਣਾਓ ਤਾਂ ਕਿ ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਵੇ।
ਅਨਰ੍ਥਾਯਾਰ੍ਥਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ ਭੋਗੌਘੋ ਭਵਰੋਗਦਃ । ਆਪਦੇ ਸਮ੍ਪਦਸ੍ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰਾਨਾਦਰੋ ਜਯਃ
ਸਿਰਫ਼ ਰਲਣ-ਮਾਣਣ ਲਈ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨਾ ਸੰਸਾਰਕ ਬਿਮਾਰੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਰੀ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਲੋਕਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨੁਸਾਰੇਣ ਵਿਚਾਰਾਦ੍ ਵ੍ਯਵਹਾਰਿਣਾਮ੍ । ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਚਾਰਾਵਿਰੁਦ੍ਧੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ ਸ਼ਰ੍ਮ ਸਿਧ੍ਯਤਿ
ਜੋ ਲੋਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਤਾਂ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਲੋਕ-ਰਵਾਇਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਰਿਵਾਜਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਾਚਾਰਚਾਰੁਚਰਿਤਸ੍ਯ ਵਿਵਿਕ੍ਤਵृਤ੍ਤੇਸ੍ ਸਂਸਾਰਦੁਃਖਲਵਸੌਖ੍ਯਦਸ਼ਾਸ੍ਵ੍ ਅਗृਧ੍ਨੋਃ । ਆਯੁਰ੍ ਯਸ਼ਾਂਸਿ ਚ ਗੁਣਾਸ਼੍ ਚ ਸਹੈਵ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਫੁਲ੍ਲਨ੍ਤਿ ਮਾਧਵਲਤਾ ਇਵ ਸਤ੍ਫਲਾਯ
ਜਿਸ ਦੀ ਚਲਣ ਸਾਫ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵੱਖਰੀ ਤੇ ਲੋਭ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੋਭ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ, ਇਜ਼ਤ, ਗੁਣ ਤੇ ਦੌਲਤ, ਸਭ ਕੁਝ ਇੱਕਠਾ ਫੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮਧੂਮਲਤੀ ਦੀ ਲਤਾ ਫਲ ਲਈ ਫੁੱਲਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਤਿਸ਼ਯਸਾਫਲ੍ਯਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਸਮ੍ਭਵਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸ੍ਵਂ ਸ਼ੁਭੋਦ੍ਯੋਗਂ ਨ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਪੂਰੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ, ਹਰ ਵੇਲੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਭਵ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਯਤਨ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।
ਸਰ੍ਵੋਤ੍ਕਰ੍षੇਣ ਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਦੇਵਾ ਅਪਿ ਵਿਮਰ੍ਦਿਤਾਃ । ਦਾਨਵੈਰ੍ ਦਾਨਵਾਰ੍ਯਾਢ੍ਯੈਰ੍ ਗਜੈਃ ਪਦ੍ਮਾਕਰਾ ਇਵ
ਦੇਵਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਪਦਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦਾਨਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਾਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਥੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਰੁਤ੍ਤਨृਪਤੇਰ੍ ਯਜ੍ਞੇ ਸਂਵਰ੍ਤੇਨ ਮਹਰ੍षਿਣਾ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇਵਾਪਰਸ੍ ਸਰ੍ਗੋ ਰਚਿਤਸ੍ ਸਸੁਰਾਸੁਰਃ
ਮਰੁੱਤ ਰਾਜੇ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿਚ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੰਵਰਤ ਨੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਾਂਗ, ਇਕ ਨਵਾਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਮਹਾਤਿਸ਼ਯਯੁਕ੍ਤੇਨ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੇਣ ਵਿਪ੍ਰਤਾ । ਭੂਯੋ ਭੂਯਃ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੇਨ ਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪਾ ਤਪਸਾਰ੍ਜਿਤਾ
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵੱਡੀ ਮੇਹਨਤ ਨਾਲ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਚੀਜ਼ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿਲਦੀ ਨਹੀਂ।
ਪਿष੍ਟਾਤਕਾਮ੍ਬੁ ਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪਂ ਰਸਾਯਨਮ੍ ਇਵਾਸ਼੍ਨਤਾ । ਦੁਰ੍ਭਗੇਨੇਦृਸ਼ੇਨਾਪ੍ਤਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦ ਉਪਮਨ੍ਯੁਨਾ
ਜਿਵੇਂ ਆਟੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ਰਸ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਉਪਮਨਯੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੰਦਭਾਗੀ ਨਾਲ ਦੁਲਭ ਦੁਧ-ਸਾਗਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮਲ੍ਲਾਂਸ੍ ਤृਣਵਨ੍ ਨਿਘ੍ਨਨ੍ ਵਿष੍ਣ੍ਵਬ੍ਜਜਾਦਿਕਾਨ੍ । ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾਤਿਸ਼ਯਦਾਰ੍ਢ੍ਯੇਨ ਕਾਲਸ਼੍ ਸ਼੍ਵੇਤੇਨ ਕਾਲਿਤਃ
ਕਾਲ ਨੇ ਵਧੀਆ ਤਰਕ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਘਾਹ ਵਾਂਗ ਨਿਵਾ ਦਿੱਤਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਸਮੇਤ; ਤੇ ਸ਼ਵੇਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।
ਪ੍ਰਣਯੇਨ ਯਮਂ ਜਿਤ੍ਵਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਚਨਸਙ੍ਗਰਮ੍ । ਪਰਲੋਕਾਦ੍ ਉਪਾਨੀਤਸ੍ ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯਾ ਸਤ੍ਯਵਾਨ੍ ਪਤਿਃ
ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਯਮ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵਚਨ ਲੈ ਲਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਸਤ੍ਯਵਾਨ ਨੂੰ ਪਰਲੋਕ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲਿਆਈ।
ਨ ਸੋ ऽਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਤਿਸ਼ਯੋ ਲੋਕੇ ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤਿ ਨ ਫਲਂ ਸ੍ਫੁਟਮ੍ । ਭਵਿਤਵ੍ਯਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯਾਤਸ੍ ਸਰ੍ਵਾਤਿਸ਼ਯਸ਼ਾਲਿਨਾ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਧਿਆਈ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਫਲ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਜੋ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਵਧੀਆ ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਅਸ਼ੇषਾਣਾਂ ਸੁਖਦੁਃਖਦਸ਼ਾਦृਸ਼ਾਮ੍ । ਮੂਲਙ੍ਕषਕਰਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਭਾਵ੍ਯਂ ਤਤ੍ਰਾਤਿਸ਼ਾਯਿਨਾ
ਆਤਮ ਗਿਆਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜ਼ਰੂਰ ਪਾਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਨਾਨਯੋਪਹਤਾਰ੍ਥਿਨ੍ਯਾ ਦृਸ਼੍ਯਦृष੍ਟ੍ਯਾਤਿਦੁष੍ਟਯਾ । ਦੁਃਖਾਦ੍ ऋਤੇ ਨਿਰਾਬਾਧਂ ਸੁਖਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਵਾਪ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਖਰਾਬ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਵੀ ਬੇਫਿਕਰ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਅਸ਼ਮਃ ਪਰਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸ਼ਮਸ਼੍ ਚ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍ । ਯਦ੍ਯ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਏਵਂ ਤਥਾਪ੍ਯ੍ ਏਨਂ ਪ੍ਰਸ਼ਮਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਸ਼ਙ੍ਕਰਮ੍
ਬੇਚੈਨੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਰਜਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਵੀ, ਇਹ ਜਾਣ ਲਓ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੀ ਚੰਗੀ ਹੈ।
ਅਭਿਮਾਨਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸ਼ਮਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍ । ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਪ੍ਰਜ੍ਞਯਾਰ੍ਯਤ੍ਵਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਸਜ੍ਜਨਸੇਵਨਮ੍
ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਦੀਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਉੱਚਾ ਚਲਣ ਤੇ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨ ਤਪਾਂਸਿ ਨ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਨ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਜਯਨ੍ਤਿ ਵਃ । ਸਂਸਾਰਸਾਗਰੋਤ੍ਤਾਰੇ ਸਜ੍ਜਨਾਸੇਵਨਂ ਯਥਾ
ਨਾ ਤਪ, ਨਾ ਤੀਰਥ, ਨਾ ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਲੋਭਮੋਹਰੁषਾਂ ਯਸ੍ਯ ਤਨੁਤਾਨੁਦਿਨਂ ਭਵੇਤ੍ । ਯਥਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਵਿਹਰਤਸ੍ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ ਸ ਸਜ੍ਜਨਃ
ਉਹ ਜਿਸਦੇ ਲੋਭ, ਮੋਹ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਘੱਟਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਚੰਗਾ ਮਨੁੱਖ ਹੈ।
ਅਧ੍ਯਾਤ੍ਮਵਿਦੁषਸ੍ ਸਙ੍ਗਾਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਸਾ ਧੀਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ । ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਾਭਾਵ ਏਵਾਸ੍ਯ ਯਯਾ ਦृਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਬੁੱਧੀ ਜਾਗਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ।