ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਏਵ ਤਦਾ ਕਾਲੇ ਤਤ੍ਰ ਰਾਜਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਸ਼੍ਰੀਯਸ਼ਸ੍ਕਰਦੇਵਾਖ੍ਯਸ਼੍ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਸ਼ਕ੍ਰ ਇਵਾਪਰਃ
ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਓਥੇ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਯਸ਼ਸਕਰਦੇਵ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਸੁਰਗ ਵਿਚ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਹੋਵੇਗਾ।
ਦਾਨਵੋ ਦਾਮਨਾਮਾਨ੍ਤਰ੍ ਮषਕਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਸਦ੍ਮਨਿ । ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਬृਹਤ੍ਸ੍ਤਮ੍ਭਪृष੍ਠਚ੍ਛਿਦ੍ਰੇ ਮृਦੁਧ੍ਵਨਿਃ
ਦਾਮਾ ਨਾਂ ਦਾ ਦੈਤ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੱਛਰ ਬਣ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਸਤੰਭ ਦੀ ਦਰਾਰ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰੇਗਾ।
ਅਧਿष੍ਠਾਨਾਭਿਧੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਏਵੋਗ੍ਰਨਗਰੇ ਤਦਾ । ਰਤ੍ਨਾਵਲੀਵਿਹਾਰਾਖ੍ਯੋ ਵਿਹਾਰੋ ऽਪਿ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਉਸੇ ਭਾਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਅਧਿਸ਼ਠਾਨ ਵਿੱਚ, ਰਤਨਾਵਲੀ ਵਿਹਾਰ ਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਵਿਹਾਰ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ ਤਦ੍ਭੂਮਿਪਾਮਾਤ੍ਯੋ ਨਰਸਿਂਹ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਃ । ਕਰਾਮਲਕਵਦ੍ ਦृष੍ਟਬਨ੍ਧਮੋਕ੍ਸ਼ੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ, ਭੂਮਿਪਾ ਦਾ ਮੰਤਰੀ ਨਰਸਿੰਘਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਬੰਨ੍ਹ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਥੇਲੀ ਉੱਤੇ ਆਵਲਾ ਫਲ ਵਾਂਗ ਸਾਫ਼ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੇਖੇਗਾ।
ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਗृਹੇ ਤਸ੍ਯ ਕ੍ਰੀਡਨਕ੍ਰਕਰਃ ਖਗਃ । ਕਟੋ ਮਾਯਾਸੁਰੋ ਨਾਮ ਕृਤਹਿਞ੍ਜੀਰਪਞ੍ਜਰਃ
ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਕਟਾ ਨਾਂ ਦਾ ਪੰਛੀ ਜੋ ਮਾਇਆਸੁਰ ਹੈ, ਖੇਡਣ ਲਈ ਇਮਲੀ ਦੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ।
ਸ ਨृਸਿਂਹੋ ਨृਪਾਮਾਤ੍ਯਸ਼੍ ਸ਼੍ਲੋਕੈਰ੍ ਵਿਰਚਿਤਾਮ੍ ਇਮਾਮ੍ । ਦਾਮਵ੍ਯਾਲਕਟਾਦੀਨਾਂ ਕਥਯਿष੍ਯਤਿ ਸਙ੍ਕਥਾਮ੍
ਉਹ ਮੰਤਰੀ ਨਰਸਿੰਘ ਇਹ ਕਹਾਣੀ, ਜੋ ਦਾਮ, ਵਿਆਲ, ਕਟ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਬਾਰੇ ਕਵਿਤਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਸੁਣਾਏਗਾ।
ਸ ਕਟਃ ਕ੍ਰਕਰਸ਼੍ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਕਥਾਂ ਸਂਸ੍ਮृਤਾਤ੍ਮਭੂਃ । ਸ਼ਾਨ੍ਤਮਿਥ੍ਯਾਹਮਂਸ਼ੋ ऽਨ੍ਤਃ ਪਰਂ ਨਿਰ੍ਵਾਣਮ੍ ਏष੍ਯਤਿ
ਕਟ ਪੰਛੀ, ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਅੰਦਰੋਂ ਆਪਣਾ ਝੂਠਾ ਅਹੰਕਾਰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਉੱਚਾ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲਵੇਗਾ।
ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸ਼ਿਖਰਪ੍ਰਾਨ੍ਤਵਾਸ੍ਤਵ੍ਯਃ ਕਲਵਿਙ੍ਕਕਃ । ਤਥੈਤ੍ਯ ਸ੍ਵਕਥਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਰਂ ਨਿਰ੍ਵਾਣਮ੍ ਏष੍ਯਤਿ
ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਨੇੜੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਕਲਵਿੰਗ ਪੰਛੀ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਉੱਚਾ ਮੁਕਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਵੇਗਾ।
ਰਾਜਮਨ੍ਦਿਰਦਾਰ੍ਵਨ੍ਤਰ੍ ਵ੍ਰਣਵਾਸ੍ਤਵ੍ਯਤਾਂ ਗਤਃ । ਮषਕੋ ऽਪਿ ਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮ੍ ਉਪੈष੍ਯਤਿ
ਰਾਜ ਮਹਿਲ ਦੀ ਲੱਕੜ ਵਿਚ ਜ਼ਖਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਮੱਛਰ ਵੀ, ਯਾਦੀ-ਯਾਦੀ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਮਨ ਨੂੰ ਪਾ ਲਵੇਗਾ।
ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸ਼ृਙ੍ਗਾਚ੍ ਚਟਕੋ ਮषਕੋ ਰਾਜਮਨ੍ਦਿਰਾਤ੍ । ਵਿਹਾਰਾਤ੍ ਕ੍ਰਕਰਸ਼੍ ਚੇਤਿ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਏष੍ਯਨ੍ਤਿ ਰਾਘਵ
ਰਾਘਵ, ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਚਿੜੀ, ਰਾਜ ਮਹਲ ਤੋਂ ਮੱਛਰ ਅਤੇ ਬਾਗ ਤੋਂ ਝਿੰਗਾ — ਇਹ ਸਭ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣਗੇ।
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤਸ੍ ਸਰ੍ਵੋ ਦਾਮਵ੍ਯਾਲਕਟਕ੍ਰਮਃ । ਮਾਯੇਯਮ੍ ਏਵ ਸਂਸਾਰੀ ਸ਼ੂਨ੍ਯੈਵਾਤ੍ਯਨ੍ਤਭਾਸੁਰਾ
ਇਹ ਰੱਸੀ, ਸੱਪ ਅਤੇ ਲਾਠੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਸਿਰਫ ਮਾਇਆ ਹੈ — ਬਿਲਕੁਲ ਖਾਲੀ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਚਮਕਦਾਰ।
ਭ੍ਰਮਯਤ੍ਯ੍ ਅਪਰਿਜ੍ਞਾਤਾ ਮृਗਤृष੍ਣਾਮ੍ਬੁਧੀਰ੍ ਇਵ । ਸਂਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ ਪਰਿਜ੍ਞਾਤਾ ਮृਗਤृष੍ਣਾਮ੍ਬੁਧੀਰ੍ ਇਵ
ਜੇ ਸਮਝ ਨਾ ਆਵੇ, ਇਹ ਮ੍ਰਿਗਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਸਮਝ ਆ ਜਾਵੇ, ਮ੍ਰਿਗਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਠੰਢੀ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਹਤੋ ऽਪਿ ਪਦਾਦ੍ ਏਵਂ ਰਾਮਾਜ੍ਞਾਨਵਸ਼ਾਦ੍ ਅਧਃ । ਪਤਨ੍ਤਿ ਮੋਹਿਤਾ ਮੂਢਾ ਦਾਮਵ੍ਯਾਲਕਟਾ ਇਵ
ਰਾਮਾ, ਵੱਡੇ ਪੈਦਾਨ ਤੋਂ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਅਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋਵੇ, ਮੋਹ ਅਤੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਾਲੇ ਰੱਸੀ, ਸੱਪ ਅਤੇ ਲਾਠੀ ਵਾਂਗ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਵ ਭ੍ਰੂਕ੍ਸ਼ੇਪਵਿਨਿष੍ਪਿष੍ਟਮੇਰੁਮਨ੍ਦਰਸਹ੍ਯਤਾ । ਕ੍ਵ ਰਾਜਗृਹਦਾਰ੍ਵਨ੍ਤਰ੍ ਵ੍ਰਣੇ ਮषਕਰੂਪਤਾ
ਇੱਕ ਭੌਂਹ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਮੇਰੂ, ਮੰਦਰ ਤੇ ਸਹਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਰੌੜ ਦੇਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿੱਥੇ, ਤੇ ਰਾਜ ਮਹਲ ਦੀ ਲੱਕੜ ਵਿਚ ਜਖਮ 'ਚ ਮੱਛਰ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਕਿੱਥੇ।
ਕ੍ਵ ਚਪੇਟਚ੍ਛਟਾਮਾਤ੍ਰਪਾਤਿਤਾਰ੍ਕੇਨ੍ਦੁਬਿਮ੍ਬਤਾ । ਕ੍ਵ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਗਿਰੌ ਗੇਹਭਿਤ੍ਤਿਵ੍ਰਣਵਿਹਙ੍ਗਤਾ
ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਚਪੇੜ ਨਾਲ ਚੰਦ ਦੀ ਚਟਾਈ ਡਿੱਗ ਪੈਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਕਿੱਥੇ, ਤੇ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਘਰ ਦੀ ਕੰਧ ਦੇ ਜਖਮ 'ਚ ਪੰਛੀ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਕਿੱਥੇ।
ਕ੍ਵ ਪੁष੍ਪਲੀਲਯਾਲੋਲਕਰਤੋਲਿਤਮੇਰੁਤਾ । ਕ੍ਵਾਰ੍ष੍ਯਸ਼ृਙ੍ਗੇ ਨृਸਿਂਹਸ੍ਯ ਗृਹੇ ਕ੍ਰਕਰਪੋਤਤਾ
ਹਥ ਨਾਲ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਖੇਡਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿੱਥੇ, ਤੇ ਸੁੱਕੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਕੰਬਦੇ ਕਬੂਤਰ ਵਾਂਗ ਰਹਿਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਕਿੱਥੇ।
ਚਿਦਾਕਾਸ਼ੋ ਹਿ ਮਿਥ੍ਯੈਵ ਰਜਸਾ ਰਞ੍ਜਿਤਪ੍ਰਭਃ । ਸ੍ਵਰੂਪਮ੍ ਅਤ੍ਯਜਨ੍ਨ੍ ਏਵ ਵਿਰੂਪਮ੍ ਇਵ ਬੁਧ੍ਯਤੇ
ਚਿੱਤ ਦਾ ਆਕਾਸ਼ ਜੋ ਰਜਸ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਝੂਠਾ ਹੈ; ਆਪਣਾ ਸਵਭਾਵ ਛੱਡੇ ਬਿਨਾ, ਉਹ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਯੈਵ ਵਾਸਨਾਭ੍ਰਾਨ੍ਤ੍ਯਾ ਸਤ੍ਯਯੇਵਾਪ੍ਯ੍ ਅਸਤ੍ਯਯਾ । ਮृਗਤृष੍ਣਾਮ੍ਬੁਬੁਦ੍ਧ੍ਯੇਵ ਯਾਤਿ ਜਨ੍ਤੁਰ੍ ਅਵਾਨ੍ਤਰਮ੍
ਆਪਣੀ ਹੀ ਲੁਕਣੀ ਹੋਈ ਆਸਾਂ ਦੀ ਭੁਲਾਵੇ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਝੂਠ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸੱਚਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਮ੍ਰਿਗ-ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਸਮਝ ਕੇ, ਜੀਵ ਅੰਦਰ ਵਲ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਰਨ੍ਤਿ ਤੇ ਭਵਾਮ੍ਭੋਧਿਂ ਸ੍ਵਪ੍ਰਵਾਹਧਿਯੈਵ ਯੇ । ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣਾਸਦ੍ ਇਦਂ ਦृਸ਼੍ਯਮ੍ ਇਤਿ ਨਿਰ੍ਵਾਸਨਂ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਦਿੱਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੰਸਾਰ ਝੂਠਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਆਸ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਗਿਆਨ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਾਰਾਰਵਵਿਕਾਰੀਣਿ ਸ਼ੁष੍ਕਤਰ੍ਕਮਤਾਨਿ ਯੇ । ਯਾਨ੍ਤਿ ਸ਼੍ਵਭ੍ਰਜਲਾਨ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਨਾਸ਼ੁਭਂ ਨਾਸ਼ਯਨ੍ਤਿ ਤੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਤਰਕ-ਵਾਦ ਤੇ ਸੁੱਕੀ ਸੋਚ ਦਾ ਹਲਚਲ ਹੈ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਭਟਕਾਵਾਂ ਦੇ ਖੱਡ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਅਸ਼ੁਭ ਨੂੰ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਸ੍ਵਾਨੁਭੂਤਿਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧੇਨ ਮਾਰ੍ਗੇਣਾਗਮਗਾਮਿਨਾ । ਨ ਵਿਨਾਸ਼ੋ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਙ੍ਗ ਗਚ੍ਛਤਾਂ ਪਤਤਾਮ੍ ਇਵ
ਜੋ ਰਾਹ ਸਵੈ ਅਨੁਭਵ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਜਿਵੇਂ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਇਦਂ ਮੇ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਇਦਂ ਮੇ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਇਤਿ ਬੁਦ੍ਧਿਮਤਾਂ ਮਤਿਃ । ਸ੍ਵੇਨ ਦੌਰ੍ਭਾਗ੍ਯਦੈਨ੍ਯੇਨ ਨ ਭਸ੍ਮਾਪ੍ਯ੍ ਉਪਤਿष੍ਠਤੇ
‘ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੋਵੇ’ — ਇਹ ਸੋਚ ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਤੇ ਗਰੀਬੀ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਰਾਖ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਵੇਤ੍ਤਿ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਉਦਾਰਾਤ੍ਮਾ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮ੍ ਅਪਿ ਯਸ੍ ਤृਣਮ੍ । ਤਂ ਤ੍ਯਜਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਆਪਦਸ੍ ਸਰ੍ਵਾ ਰਸਤੇਵ ਜਰਤ੍ਤृਣਮ੍
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸੋਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉੱਚੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਘਾਹ ਵਾਂਗ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਛੱਡ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਗਾਂ ਪੁਰਾਣਾ ਘਾਹ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪਰਿਸ੍ਫੁਰਤਿ ਯਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਚਮਤ੍ਕृਤਿਃ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਮ੍ ਅਣ੍ਡਮ੍ ਇਵਾਖਣ੍ਡਂ ਲੋਕੇਸ਼ਾਃ ਪਾਲਯਨ੍ਤਿ ਤਮ੍
ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਣ ਦੀ ਹੈਰਾਨੀ ਚਮਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਖੰਡ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਅੰਡ ਵਾਂਗ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਪ੍ਯ੍ ਆਪਦਿ ਦੁਰਨ੍ਤਾਯਾਂ ਨੈਵ ਰਨ੍ਤਵ੍ਯਮ੍ ਅਕ੍ਰਮੇ । ਰਾਹੁਰ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਕ੍ਰਮੇਣੈਵ ਪਿਬਨ੍ਨ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਮृਤਂ ਮृਤਃ
ਚਾਹੇ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਆ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਅਨਿਆਇਕ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਹੂ ਨੇ ਵੀ ਅਨਿਆਇਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਕੇ, ਆਖਰ ਮਰ ਗਿਆ।
ਸਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰਸਾਧੁਸਮ੍ਪਰ੍ਕਮ੍ ਅਰ੍ਕਮ੍ ਉਗ੍ਰਪ੍ਰਕਾਸ਼ਦਮ੍ । ਯੇ ਸ਼੍ਰਯਨ੍ਤਿ ਨ ਤੇ ਯਾਨ੍ਤਿ ਮੋਹਾਨ੍ਧ੍ਯਸ੍ਯ ਪੁਨਰ੍ ਵਸ਼ਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਸੱਚੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਲੱਭਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਭਟਕਣ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੇ।
ਅਵਸ਼੍ਯਾ ਵਸ਼੍ਯਮ੍ ਆਯਾਨ੍ਤਿ ਯਾਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਾਪਦਃ ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ । ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਭਵਤਿ ਸ਼੍ਰੇਯਃ ਕ੍ਰੇਯਂ ਯਸ੍ਯ ਗੁਣੈਰ੍ ਯਸ਼ਃ
ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਸੀਬਤ ਆਉਂਦੀ ਤੇ ਜਾਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜਿਸ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੋਣਾ ਪੱਕਾ ਹੈ।
ਯੇषਾਂ ਗੁਣੇष੍ਵ੍ ਅਸਨ੍ਤੋषੋ ऽਰਾਗੋ ਯੇषਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਸਤ੍ਯ੍ ਅਵ੍ਯਸਨਿਨੋ ਯੇ ਚ ਤੇ ਨਰਾਃ ਪਸ਼ਵੋ ऽਪਰੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸੰਤੋਖ ਨਹੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਸੱਚ ਦੇ ਪੱਕੇ ਹਨ—ਉਹੀ ਮਨੁੱਖ ਹਨ; ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਤਾਂ ਜਾਨਵਰ ਹਨ।
ਯਸ਼ਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਿਕਯਾ ਯੇषਾਂ ਭਾਸਿਤਂ ਜਨਹृਨ੍ਨਭਃ । ਤੇषਾਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਸਮੁਦ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂਨਂ ਮੂਰ੍ਤੌ ਸ੍ਥਿਤੋ ਹਰਿਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦਾ ਆਸਮਾਨ ਇਜ਼ਤ ਦੀ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਰੋਸ਼ਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਦਾ ਦੁਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਭੁਕ੍ਤਂ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਮ੍ ਅਖਿਲਂ ਦृष੍ਟਾ ਦ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਦृष੍ਟਯਃ । ਕਿਮ੍ ਅਨ੍ਯਦ੍ ਭਵਭਙ੍ਗਾਯ ਭੂਯੋਭੋਗੇष੍ਵ੍ ਅਲੁਬ੍ਧਤਾ
ਜੋ ਕੁਝ ਭੋਗਣਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਭੋਗ ਲਿਆ; ਜੋ ਕੁਝ ਵੇਖਣਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਵੇਖ ਲਿਆ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਹੋਰ ਕੀ ਚਾਹੀਦਾ, ਸਿਵਾਏ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਕਿ ਮੁੜ ਮੁੜ ਭੋਗਾਂ ਦੀ ਲਾਲਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ?