ਕਣ੍ਠਲਗ੍ਨਸ਼ਿਰਸ੍ਤ੍ਰਾਣਖਟਤ੍ਕਾਰੋਗ੍ਰਭੀਤਯਃ । ਸ਼ਿਲਾਸ਼ਿਤਸ਼ਿਖਾਪ੍ਰੋਤਦੇਹਭਾਗਾਵਲਮ੍ਬਿਨਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ-ਦੀਆਂ ਟੋਪੀਆਂ ਗਲ ਵਿਚ ਫਸ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋਹਾ-ਵਜਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਸੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੇਜ਼ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰ ਕੇ ਲਟਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸ਼ਲ੍ਮਲ੍ਯਗ੍ਰਦृਢਾਪਾਤਪ੍ਰੋਤਕਙ੍ਕਟਸ਼ਙ੍ਕਵਃ । ਸੁਸ਼ਿਲਾਫਲਕਾਸ੍ਫਾਲਸ਼ਤਧਾਸ਼ੀਰ੍ਣਮਸ੍ਤਕਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੀਨੇ ਰੇਸ਼ਮ ਕਪਾਹ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੰਟਿਆਂ 'ਤੇ ਵੱਢ ਗਏ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਪੱਥਰਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਜ ਕੇ ਸੌਂ-ਸੌਂ ਥਾਵਾਂ 'ਚ ਚਿਰ ਗਏ।
ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਸਕਲਾਸੁ ਸਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਃ ਪਾਤਮਾਤ੍ਰਸਮਨਨ੍ਤਰਮ੍ ਏਵ । ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਨਾਸ਼ਮ੍ ਅਗਮਨ੍ਨ੍ ਅਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ ਪਾਂਸਵੋ ऽਮ੍ਬੁਧਿਗਤਾਃ ਪਯਸੀਵ
ਸਾਰੇ ਅਸੁਰ ਮੁਖੀ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰਾਂ ਸਮੇਤ ਜਦੋਂ ਡਿੱਗੇ, ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਹਰ ਪਾਸੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈ ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਜ੍ਵਾਲ ਜ੍ਵਲਿਤਃ ਕੋਪੀ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਾਗ੍ਨਿਰ੍ ਇਵ ਜ੍ਵਲਨ੍ । ਸ਼ਮ੍ਬਰਸ਼੍ ਸ਼ਮਿਤਾਨੀਕੋ ਦਾਮਵ੍ਯਾਲਕਟਾਨ੍ ਪ੍ਰਤਿ
ਸ਼ੰਬਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਇੰਨਾ ਭੜਕਿਆ ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਉਹ ਦਾਮਵਿਆਲਕਟਾ ਅਸੁਰਾਂ ਉੱਤੇ ਤਪਦਾ ਰਿਹਾ।
ਸ਼ਮ੍ਬਰਸ੍ਯ ਭਯਾਦ੍ ਗਤ੍ਵਾ ਪਾਤਾਲਮ੍ ਅਥ ਸਪ੍ਤਮਮ੍ । ਦਾਮਵ੍ਯਾਲਕਟਾਸ੍ ਤਸ੍ਥੁਸ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦਾਨਵਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਸ਼ੰਬਰ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਦਾਮਵਿਆਲਕਟਾ ਅਸੁਰ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਦਾਨਵ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ ਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਪਏ।
ਯਮਸ੍ਯ ਕਿਙ੍ਕਰਾਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਵੇਤਾਲਤ੍ਰਾਸਨਕ੍ਸ਼ਮਾਃ । ਕੁਕੁਹਾ ਨਾਮ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਨਰਕਾਰ੍ਣਵਪਾਲਕਾਃ
ਉਥੇ ਯਮ ਦੇ ਨੌਕਰ, ਜੋ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਡਰਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕੁਕੁਹਾ ਨਾਂ ਦੇ, ਨਰਕ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ ਖੜੇ ਹਨ।
ਚਿਨ੍ਤਾ ਇਵ ਘਨਾਕਾਰਾ ਦੁਹਿਤॄਸ੍ ਤੁ ਕ੍ਰਮਾਦ੍ ਦਦੁਃ
ਉਹ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਘਣੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਲੈ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਦੇ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤੈਸ੍ ਸਾਰ੍ਧਂ ਨੀਤਵਨ੍ਤਸ੍ ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਦਾਮਾਦਯੋ ऽਵਧਿਮ੍ । ਦਸ਼ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਨ੍ਤਾਮ੍ ਆਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਕੁਵਾਸਨਾਃ
ਉਹ ਜਲਾਦ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਥੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਰਹੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾੜੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਨਾਲ ਜਕੜੇ ਰਹੇ।
ਇਯਂ ਮੇ ਵਨਿਤਾ ਰਮ੍ਯਾ ਮਮੇਯਂ ਪ੍ਰਭੁਤੇਤਿ ਚ । ਕੁਕੁਹਸ੍ਨੇਹਬਦ੍ਧਾਨਾਂ ਕਾਲਸ੍ ਤੇषਾਂ ਵ੍ਯਵਰ੍ਤਤ
'ਇਹ ਸੋਹਣੀ ਔਰਤ ਮੇਰੀ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਮਲਕੀਅਤ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹਾਂ'—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਝੂਠੇ ਮੋਹ-ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘਦਾ ਗਿਆ।
ਧਰ੍ਮਰਾਜੋ ऽਥ ਤਂ ਦੇਸ਼ਂ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਸਮੁਪਾਯਯੌ । ਮਹਾਨਰਕਕਾਰ੍ਯਾਣਾਂ ਵਿਚਾਰਾਰ੍ਥਂ ਯਦृਚ੍ਛਯਾ
ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਉਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਵੱਡੇ ਨਰਕਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਆਏ ਸਨ।
ਅਪਰਿਜ੍ਞਾਤਮ੍ ਏਨਂ ਤੇ ਧਰ੍ਮਰਾਜਂ ਤ੍ਰਯੋ ऽਸੁਰਾਃ । ਨ ਪ੍ਰਣੇਮੁਰ੍ ਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਸਾਮਾਨ੍ਯਮ੍ ਇਵ ਕਿਙ੍ਕਰਮ੍
ਉਹ ਤਿੰਨ ਅਸੁਰ ਧਰਮ ਰਾਜ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕੇ; ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਨੌਕਰ ਸਮਝ ਕੇ ਸਿਰ ਨਹੀਂ ਨਿਵਾਇਆ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਨਾਸ ਕਰ ਬੈਠੇ।
ਅਥ ਵੈਵਸ੍ਵਤੇਨੈਤੇ ਜ੍ਵਲਿਤਸ਼੍ਵਭ੍ਰਭੂਮਿषੁ । ਵਿਹਿਤਭ੍ਰੂਪਰਿਸ੍ਪਨ੍ਦਮ੍ ਆਦੇਸ਼ੇਨ ਨਿਵੇਸ਼ਿਤਾਃ
ਫਿਰ ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਰਗੀਆਂ ਤਪਦੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਕੜਕਤਾ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰ ਤੇ ਕਰੁਣਾਕ੍ਰਨ੍ਦਾਸ੍ ਸਸੁਹृਦ੍ਦਾਰਬਾਨ੍ਧਵਾਃ । ਦਗ੍ਧਾਸ੍ ਸਪਰ੍ਣਵਿਟਪਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਾ ਇਵ ਦਵਾਨਲੈਃ
ਉਥੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ, ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਯਾ ਵਾਸਨਯਾ ਜਾਤਾਸ੍ ਤਥੈਵ ਕ੍ਰੂਰਯਾ ਪੁਨਃ । ਵਧਕਰ੍ਮਕਰਾਕਾਰਾਃ ਕੈਰਾਤਾ ਰਾਜਕਿਙ੍ਕਰਾਃ
ਆਪਣੀ ਹੀ ਕਠੋਰ ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਕੇ ਐਸੇ ਹੀ ਜਨਮ ਲਏ—ਕਦੇ ਕਾਤਲ, ਕਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਤੇ ਕਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਨੌਕਰ ਬਣੇ।
ਤਜ੍ ਜਨ੍ਮਾਥ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਜਾਤਾਸ੍ ਸੁਹ੍ਮੇषੁ ਵਾਯਸਾਃ । ਤਦਨ੍ਤੇ ਗृਧ੍ਰਤਾਂ ਯਾਤਾਸ੍ ਤਤੋ ऽਪਿ ਬਕਤਾਂ ਗਤਾਃ
ਉਹ ਜਨਮ ਛੱਡ ਕੇ, ਸੁਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕਾਂ ਬਣੇ; ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਿਧ ਬਣਨ ਦਾ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਗਲਾ ਬਣੇ।
ਸ਼ਵਰਤ੍ਵਂ ਤ੍ਰਿਗਰ੍ਤੇषੁ ਮੇषਤ੍ਵਂ ਬਰ੍ਬਰੇषੁ ਚ । ਮਗਧੇष੍ਵ੍ ਅਥ ਕੀਟਤ੍ਵਂ ਚਕ੍ਰੁਸ੍ ਤੇ ਵਕ੍ਰਬੁਦ੍ਧਯਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਵਕਰੀ ਸੀ, ਉਹ ਤ੍ਰਿਗਰਤਾਂ ਵਿਚ ਲਾਸ਼ਾਂ, ਬਰਬਰਾ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਭੇੜਾਂ, ਤੇ ਮਗਧ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕੀੜੇ ਬਣੇ।
ਅਨੁਭੂਯੇਤਰਾਮ੍ ਅਤ੍ਰ ਚਿਤ੍ਰਾਂ ਯੋਨਿਪਰਮ੍ਪਰਾਮ੍ । ਅਦ੍ਯ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਾ ਰਾਮ ਕਸ਼੍ਮੀਰਾਰਣ੍ਯਪਲ੍ਵਲੇ
ਇੱਥੇ, ਮਨੁੱਖ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅੱਜ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਕੁਝ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਦਲਦਲਾਂ ਵਿਚ ਮੱਛੀਆਂ ਬਣ ਕੇ ਜੀ ਰਹੇ ਹਨ।
ਦਾਵਾਗ੍ਨਿਕ੍ਵਥਿਤਾਲ੍ਪਾਲ੍ਪਪਙ੍ਕਕਲ੍ਕਾਨੁਪਾਯਿਨਃ । ਨ ਮ੍ਰਿਯਨ੍ਤੇ ਨ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਜਰਜ੍ਜਮ੍ਬਾਲਜਰ੍ਜਰਾਃ
ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜੇ ਹੋਏ, ਹਲਕੇ ਗੰਦਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਨਾ ਮਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਨਾ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਪੁਰਾਣੀ ਜੰਗਲ ਦੀ ਕਾਈ ਵਾਂਗ ਸੜ-ਗਏ ਤੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਵਿਚਿਤ੍ਰਯੋਨਿਸਂਰਮ੍ਭਮ੍ ਅਨੁਭੂਯ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਭੂਤ੍ਵਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰ੍ ਨष੍ਟਾਸ੍ ਤਰਙ੍ਗਾ ਜਲਧਾਵ੍ ਇਵ
ਕਈ ਵਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਉੱਠਦੇ ਤੇ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ।
ਭਵਜਲਧਿਗਤਾਸ੍ ਤੇ ਵਾਸਨਾਵਾਤਨੁਨ੍ਨਾਸ੍ ਤृਣਮ੍ ਇਵ ਚਿਰਮ੍ ਊਢਾ ਦੇਹਰੂਪੈਸ੍ ਤਰਙ੍ਗੈਃ । ਉਪਸ਼ਮਮ੍ ਅਨੁਯਾਤਾ ਰਾਮ ਨਾਦ੍ਯਾਪ੍ਯ੍ ਅਨਨ੍ਤਂ ਪਰਿਕਲਯ ਮਹਤ੍ਤ੍ਵਂ ਦਾਰੁਣਂ ਵਾਸਨਾਯਾਃ
ਵਾਸਨਾ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਚਲਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ, ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸਰੀਰ ਲੈ ਕੇ; ਹੇ ਰਾਮ, ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਈ—ਵਾਸਨਾ ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸਮਝੋ।
ਅਵਿਵੇਕਾਨੁਸਨ੍ਧਾਨਾਚ੍ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ ਆਪਦਮ੍ ਈਦृਸ਼ੀਮ੍ । ਅਨਨ੍ਤਤਰਦੁਃਖਾਯ ਪਰਿਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਲੀਲਯਾ
ਅਵਿਵੇਕ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਸੋਚ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਨਾਲ ਐਸੀ ਮੁਸੀਬਤ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਤਹੀਣ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਵ ਕਿਲਾਮਰਵਿਧ੍ਵਂਸਿਸ਼ਮ੍ਬਰਾਨੀਕਨਾਥਤਾ । ਕ੍ਵ ਤਾਪਤਪ੍ਤਜਮ੍ਬਾਲਜਲਜਰ੍ਜਰਮੀਨਤਾ
ਕਿੱਥੇ ਉਹ ਹਕਮਤ ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਾਖਸਾਂ ਦੇ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਇਹ ਹਾਲਤ ਕਿ ਮੱਛੀ ਵਾਂਗ, ਗਰਮੀ ਤੇ ਗੰਦ ਨਾਲ ਥੱਕੀ ਤੇ ਪਲੜੀ ਹੋਈ ਹੈ?
ਕ੍ਵ ਧੈਰ੍ਯਮ੍ ਅਮਰਾਨੀਕਵਿਦ੍ਰਾਵਣਕਰਂ ਮਹਤ੍ । ਕ੍ਵ ਕਿਰਾਤਮਹੀਪਾਲਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਕਿਙ੍ਕਰਰੂਪਤਾ
ਕਿੱਥੇ ਉਹ ਹੌਸਲਾ ਜੋ ਦੇਵਤੇਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਇਹ ਹਾਲਤ ਕਿ ਕੋਈ ਛੋਟਾ ਨੌਕਰ ਜਾਂ ਜੰਗਲੀ ਮੁਖੀ ਜਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ?
ਕ੍ਵ ਨਾਮ ਨਿਰਹਙ੍ਕਾਰਚਿਤ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵੋਦਾਰਧੀਰਤਾ । ਕ੍ਵ ਮਿਥ੍ਯਾਵਾਸਨਾਵੇਸ਼ਾਦ੍ ਅਹਙ੍ਕਾਰਕੁਕਲ੍ਪਨਾ
ਕਿੱਥੇ ਉਹ ਸੁਚੱਜੀ ਤੇ ਨਿਰਹੰਕਾਰ ਚਿੱਤ ਦੀ ਮਜਬੂਤੀ, ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਇਹ ਝੂਠੀ ਹੰਕਾਰ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਜੋ ਮੋਹ ਵਾਲੀਆਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ?
ਸ਼ਾਖਾਪ੍ਰਤਾਨਗਹਨਾ ਸਂਸਾਰਵਿषਮਞ੍ਜਰੀ । ਅਹਙ੍ਕਾਰਾਙ੍ਕੁਰਾਦ੍ ਏਵ ਸਮੁਦੇਤੀਯਮ੍ ਆਤਤਾ
ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਲਤਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਹੰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਕੁਰ ਤੋਂ ਹੀ ਉੱਗਦੀ ਤੇ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਹਙ੍ਕਾਰਮ੍ ਅਤੋ ਰਾਮ ਮਾਰ੍ਜਯਾਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ । ਅਹਂ ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਏਵੇਤਿ ਮਾਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਸੁਖੀ ਭਵ
ਇਸ ਲਈ, ਰਾਮਾ, ਅੰਦਰੋਂ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਮੇਹਨਤ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕਰ। 'ਮੈਂ ਕੋਈ ਹਾਂ' ਵਾਲਾ ਭਾਵ ਮਿਟਾ ਕੇ, ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾ।
ਅਹਙ੍ਕਾਰਾਮ੍ਬੁਦਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਪਰਮਾਰ੍ਥੇਨ੍ਦੁਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਰਸਾਯਨਮਯਂ ਸ਼ੀਤਮ੍ ਅਦृਸ਼੍ਯਤ੍ਵਮ੍ ਉਪਾਗਤਮ੍
ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨੇ ਪਰਮ ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਚੰਦਨੁਮਾ ਗੋਲ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਠੰਢਾ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਭਰਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਲੁਕ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਹਙ੍ਕਾਰਪਿਸ਼ਾਚਾਤ੍ਤਾ ਦਾਮਵ੍ਯਾਲਕਟਾਸ੍ ਤ੍ਰਯਃ । ਗਤਾਸ੍ ਸਤ੍ਤਾਮ੍ ਅਸਨ੍ਤੋ ऽਪਿ ਮਾਯਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਦਾਨਵਾਃ
ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਭੂਤ ਨੇ ਲਾਲਚ, ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਭ੍ਰਮ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਦਾਨਵ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਮਾਇਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਰਕੇ ਮੌਜੂਦ ਜਾਪਦੇ ਹਨ।
ਕਸ਼੍ਮੀਰੇषੁ ਮਹਾਪਦ੍ਮਸਰਸੀਤੀਰਪਲ੍ਵਲੇ । ਅਦ੍ਯ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਾ ਰਾਮ ਸ਼ੇਵਾਲਲਵਲਾਲਸਾਃ
ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕਮਲ ਦੇ ਝੀਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਦੀ ਚੀਕ ਵਿੱਚ, ਰਾਮਾ, ਅੱਜ ਮੱਛੀਆਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਰਮ ਪੌਦੇਆਂ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਕਰਦੀਆਂ ਟਿਕੀਆਂ ਹਨ।
ਨਾਸਤੋ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਭਾਵੋ ਨਾਭਾਵੋ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਸਤਃ । ਤੇ ਹ੍ਯ੍ ਅਸਨ੍ਤਃ ਕਥਂ ਸਨ੍ਤਸ੍ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਇਤਿ ਮੇ ਵਦ
ਝੂਠੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਅਸਲ ਵਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤੇ ਸੱਚੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਦੇ ਮਿਟਦੀਆਂ ਨਹੀਂ। ਦੱਸੋ, ਝੂਠੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਿਵੇਂ ਸੱਚੀਆਂ ਤੇ ਪੱਕੀਆਂ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?