ਅਯਂ ਸੋ ऽਹਂ ਮਮੇਦਂ ਚੇਤ੍ਯ੍ ਏਵਮ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ ਸ੍ਵਵਾਸਨਾਮ੍ । ਯਥਾ ਦਾਮਾਦਯਸ਼੍ ਸ਼ਕ੍ਰ ਭਾਵਯਨ੍ਤਿ ਤਥਾ ਕੁਰੁ
ਅੰਦਰੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਵਾਸਨਾ ਨਾਲ 'ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਂ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ' ਸੋਚਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਰੱਸੀਆਂ ਮਨ ਨੂੰ ਜਕੜ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਇੰਦ੍ਰ, ਤੂੰ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਕਰ।
ਯਾ ਯਾ ਜਨਸ੍ਯ ਵਿਪਦੋ ਭਾਵਾਭਾਵਦਸ਼ਾਸ਼੍ ਚ ਯਾਃ । ਤृष੍ਣਾਕਰਞ੍ਜਵਲ੍ਲ੍ਯਾਸ੍ ਤਾ ਮਞ੍ਜਰ੍ਯਃ ਕਟੁਕੋਮਲਾਃ
ਜੋ ਵੀ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਜਾਂ ਹੋਣ-ਨਾ-ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਤਮੰਨਾ ਦੀ ਲਤਾ ਦੇ ਕੜਵੇ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਫੁੱਲ ਹਨ।
ਵਾਸਨਾਤਨ੍ਤੁਬਦ੍ਧੋ ऽਯਂ ਲੋਕੋ ਵਿਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇ । ਸਾ ਸੁਵृਦ੍ਧਾਤਿਦੁਃਖਾਯ ਸੁਖਾਯੋਚ੍ਛੇਦਮ੍ ਆਗਤਾ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਵਾਸਨਾ ਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਵਾਸਨਾ ਬਹੁਤ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਮੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੁਖ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧੀਰੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਤਿਬਹੁਜ੍ਞੋ ऽਪਿ ਕੁਲਜੋ ऽਪਿ ਮਹਾਨ੍ ਅਪਿ । ਤृष੍ਣਯਾ ਬਧ੍ਯਤੇ ਜਨ੍ਤੁਸ੍ ਸਿਂਹਸ਼੍ ਸ਼ृਙ੍ਖਲਯਾ ਯਥਾ
ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਹੋਵੇ, ਚਾਹੇ ਵੱਡੇ ਘਰ ਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਲੋਭ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਂਧ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਜੰਜੀਰ ਨਾਲ ਬਾਂਧਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਹਪਾਦਪਸਂਸ੍ਥਸ੍ਯ ਹृਦਯਾਲਯਸ਼ਾਯਿਨਃ । ਤृष੍ਣਾ ਚਿਤ੍ਤਖਗਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਵਾਗੁਰਾ ਪਰਿਕਲ੍ਪਿਤਾ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਲਈ ਲੋਭ ਦੀ ਜਾਲ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਦੀਨੋ ਵਾਸਨਯਾ ਲੋਕਃ ਕृਤਾਨ੍ਤੇਨਾਪਕृष੍ਯਤੇ । ਰਜ੍ਜ੍ਵੇਵ ਬਾਲੇਨ ਖਗੋ ਵਿਵਸ਼ੋ ऽਨਿਸ਼ਮ੍ ਉਚ੍ਛ੍ਵਸਨ੍
ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਕਿਸਮਤ ਵਲੋਂ ਖਿੱਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਪੰਛੀ, ਬੱਚੇ ਵਲੋਂ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਬੇਬਸ ਹੋ ਕੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਲਮ੍ ਆਯੁਧਭਾਰੇਣ ਸਙ੍ਗਰਭ੍ਰਮਣੇਨ ਚ । ਵਾਸਨਾਂ ਸਵਿਪਰ੍ਯਾਸਾਂ ਯੁਕ੍ਤ੍ਯੈਵ ਤ੍ਵਂ ਰਿਪੋਃ ਕੁਰੁ
ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਅਤੇ ਲੜਾਈ ਦੀ ਉਲਝਣ ਹੁਣ ਕਾਫੀ ਹੋਈ। ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਹੀ ਵੈਰੀ, ਜੋ ਸੁਭਾਵ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਉਲਟ ਗੱਲ ਹੈ, ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕਰ।
ਅਨ੍ਤਰਕ੍ਸ਼ੁਭਿਤੇ ਧੈਰ੍ਯੇ ਰਿਪੋਰ੍ ਅਮਰਨਾਯਕਾਃ । ਨ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਨ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਨ ਚਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਜਯਨ੍ਤਿ ਵਃ
ਜਦੋਂ ਅੰਦਰਲੀ ਠਿਰਕਣ ਹਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਅਮਰ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ — ਨਾ ਹਥਿਆਰ, ਨਾ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥ, ਨਾ ਹੀ ਤੀਰ-ਧਨੁਸ਼ — ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
ਦਾਮਵ੍ਯਾਲਕਟਾਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਏਤੇ ਯੁਦ੍ਧਾਭ੍ਯਾਸਵਸ਼ੇਨ ਚ । ਅਹਙ੍ਕਾਰਮਯੀਮ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ ਤੇ ਗ੍ਰਹੀष੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਾਸਨਾਮ੍
ਇਹ ਰੱਸੀਆਂ ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਬੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਤੇ ਲੜਾਈ ਦੀ ਆਦਤ ਨਾਲ, ਇਹ ਅੰਦਰੋਂ ਤੇਰੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲੀ ਵਾਸਨਾ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਯਦਿ ਤੇ ਯਨ੍ਤ੍ਰਪੁਰੁषਾਸ਼੍ ਸ਼ਮ੍ਬਰੇਣ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਾਃ । ਵਾਸਨਾਂ ਨਾਸ਼੍ਰਯਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਯਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਦ੍ ਅਜਯ੍ਯਤਾਮ੍
ਜੇ ਉਹ ਯੰਤਰ-ਜਨ, ਜੋ ਸ਼ੰਬਰ ਨੇ ਬਣਾਏ ਹਨ, ਵਾਸਨਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਫੜਦੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਜੈਯ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ ਤਾਵਦ੍ ਯੁਕ੍ਤਿਯੁਦ੍ਧੇਨ ਤਾਨ੍ ਪ੍ਰਬੋਧਯਤਾਮਰਾਃ । ਯਾਵਦ੍ ਅਭ੍ਯਾਸਵਸ਼ਤੋ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਵਾਸਨਾਃ
ਇਸ ਲਈ, ਸਮਝ ਦੀ ਲੜਾਈ ਨਾਲ ਉਹ ਅਮਰ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਜਗਾਓ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਆਦਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵਾਸਨਾ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ।
ਤਤੋ ਵਧ੍ਯਾ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਭਵਤਾਂ ਬਦ੍ਧਭਾਵਨਾਃ । ਤृष੍ਣਾਪ੍ਰੋਤਾਸ਼ਯਾ ਲੋਕੇ ਨ ਕੇਚਨ ਨਪੇਲਵਾਃ
ਫਿਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜੇ ਉਹ ਲਾਲਚ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਵੇ।
ਸਮਵਿषਮਮ੍ ਇਦਂ ਜਗਤ੍ ਸਮਗ੍ਰਂ ਸਮੁਪਗਤਂ ਸ੍ਥਿਰਤਾਂ ਸ੍ਵਵਾਸਨਾਤਃ । ਚਲਤਿ ਚ ਲਹਰੀਭਰੋ ਯਥਾਬ੍ਧਾਵ੍ ਅਤ ਇਹ ਸੈਵ ਚਿਕਿਤ੍ਸ੍ਯਤਾਂ ਪ੍ਰਯਾਤਾ
ਇਹ ਦੁਨੀਆ, ਚੰਗੀ ਤੇ ਮਾੜੀ ਦੋਵੇਂ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਆਦਤਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਤੇ ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹਿਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਲਈ, ਇੱਥੇ ਉਹੀ ਆਦਤ ਦੂਰ ਕਰਨੀ ਤੇ ਖਤਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸੁਰਾਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਜਗ੍ਮੁਸ੍ ਸ੍ਵਾਮ੍ ਅਭਿਤੋ ਦਿਸ਼ਮ੍ । ਕਮਲਾਮੋਦਮ੍ ਆਦਾਯ ਵਨਮਾਲਾਮ੍ ਇਵਾਨਿਲਾਃ
ਦੇਵਤੇ, ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਪਾਸੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਲੈ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਜੰਗਲ ਦੀ ਮਾਲਾ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦਿਨਾਨਿ ਕਤਿਚਿਤ੍ ਸ੍ਵੇषੁ ਕਾਨ੍ਤੇषੁ ਸ੍ਥਿਰਕਾਨ੍ਤਿषੁ । ਦ੍ਵਿਰੇਫਾ ਇਵ ਪਦ੍ਮੇषੁ ਮਨ੍ਦਿਰੇषੁ ਵਿਸ਼ਸ਼੍ਰਮੁਃ
ਕਈ ਦਿਨ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਭੌਂਰੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਕਮਲਾਂ 'ਚ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਞ੍ਚਿਤ੍ ਕਾਲਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮੋਦਯਕਰਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਚਕ੍ਰੁਰ੍ ਦੁਨ੍ਦੁਭਿਨਿਰ੍ਘੋषਂ ਪ੍ਰਲਯਾਭ੍ਰਰਵੋਪਮਮ੍
ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਪਾਈ ਜੋ ਆਤਮਾ ਦੇ ਉਤ्थਾਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਡੋਲ ਵਜਾਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਲਿਆਨ ਦੇ ਬਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜੀ।
ਅਥ ਦੈਤ੍ਯੈਸ੍ ਸਹ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਤੈਃ ਪਾਤਾਲਤਲੋਤ੍ਥਿਤੈਃ । ਕਾਲਕ੍ਸ਼ੇਪਕਰਂ ਘੋਰਂ ਪੁਨਰ੍ ਯੁਦ੍ਧਮ੍ ਅਵਰ੍ਤਤ
ਫਿਰ, ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਜੋ ਹੇਠਾਂ ਤੋਂ ਉੱਠੇ ਸਨ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਲੰਬਾ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਜੰਗ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਵਵੁਰ੍ ਅਸਿਸ਼ਰਸ਼ਕ੍ਤਿਮੁਦ੍ਗਰੌਘਾ ਮੁਸੁਲਗਦਾਪਰਸ਼ੂਗ੍ਰਚਕ੍ਰਸਙ੍ਘਾਃ । ਅਸ਼ਨਿਗਿਰਿਸ਼ਿਲਾਹੁਤਾਸ਼ਵृਕ੍ਸ਼ਾ ਅਹਿਗਰੁਡਾਦਿਮੁਖਾਨਿ ਚਾਯੁਧਾਨਿ
ਤਲਵਾਰਾਂ, ਤੀਰਾਂ, ਭਾਲਿਆਂ, ਗਦਿਆਂ, ਮੁਸਲ, ਕੁਟਾਰੀ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਚੱਕਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਗੀਆਂ; ਬਿਜਲੀ, ਪਹਾੜ, ਪੱਥਰ, ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤ, ਤੇ ਸੱਪ, ਗਰੁੜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਵਗ ਰਹੇ ਸਨ।
ਮਾਯਾਕृਤਾਯੁਧਮਹਾਮ੍ਬੁਘਨਪ੍ਰਵਾਹਾ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਪ੍ਰਤਿ ਪ੍ਰਤਿਦਿਸ਼ਂ ਪਰਿਨਿਰ੍ਜਗਾਮ । ਪਾषਾਣਪਰ੍ਵਤਮਹੀਤਟਵृਕ੍ਸ਼ਲਕ੍ਸ਼ਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਾਮ੍ਬੁਪੂਰਘਨਘੋषਵਤੀ ਨਦੀ ਦ੍ਰਾਕ੍
ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਬਣੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਦਰਿਆ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਗੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਣਗਿਣਤ ਪੱਥਰ, ਪਹਾੜ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਬਦਲਾਂ ਦੀਆਂ ਗੜਗੜਾਹਟਾਂ।
ਮਧ੍ਯਪ੍ਰਵਾਹਵਹਦੁਲ੍ਮੁਕਸ਼ੂਲਸ਼ੈਲਪ੍ਰਾਸਾਸਿਕੁਨ੍ਤਸ਼ਰਤੋਮਰਮੁਦ੍ਗਰੇਣ । ਗਙ੍ਗੋਪਮਾਮ੍ਬੁਵਲਿਤਾਮਰਮਨ੍ਦਿਰੇਣ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਦਿਕ੍ਸ਼੍ਵ੍ ਅਸ਼ਨਿਵਰ੍षਣਕਰ੍षਣੇਨ
ਚਮਕਦੇ ਮਸ਼ਾਲਾਂ, ਭਾਲੇ, ਪੱਥਰ, ਬਰਛੇ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਤੀਰ, ਗੇਂਦੀਆਂ ਤੇ ਗਦਾ, ਇਹ ਸਭ ਗੰਗਾ ਵਰਗੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਅਸਮਾਨੀ ਮਹਿਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਹਰ ਪਾਸੇ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਰਹੀ ਸੀ।
ਪृਥ੍ਵ੍ਯਾਦਿਦਾਰੁਣਸ਼ਰੀਰਮਯੀ ਪ੍ਰਹਾਰਦਾਨਗ੍ਰਹੇ ਗਗਨਰਸ਼੍ਮਿਸ਼ਰੀਰਕੈਵ । ਯਾ ਯੋਪਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ ਸੁਰਾਸੁਰਸਿਦ੍ਧਸੇਨਾ ਮਾਯਾਕृਤਾ ਪੁਨਰ੍ ਉਦੇਤਿ ਰਸੇਨ ਸੈਵ
ਜੋ ਦਰਿਆ ਧਰਤੀ ਤੇ ਹੋਰ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਜੋ ਵੱਡੇ ਹਮਲੇ ਤੇ ਲੈਣ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਤੀਖਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰੂਪ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਸੀ, ਉਹ ਦਰਿਆ ਦੇਵਤਾ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਠੰਢਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀ ਮੂਲਤਾ ਨਾਲ ਮੁੜ ਉਭਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੈਲੋਪਮਾਯੁਧਵਿਘਟ੍ਟਿਤਭੂਧਰਾਣਿ ਰਕ੍ਤਾਮ੍ਬੁਪੂਰਪਰਿਪੂਰ੍ਣਮਹਾਰ੍ਣਵਾਨਿ । ਦੇਵਾਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸੁਰਸ਼ੈਲਵਿਰੂਢਕੁਨ੍ਤਤਾਲੀਵਨਾਨਿ ਕਕੁਭਾਂ ਵਦਨਾਨ੍ਯ੍ ਅਥਾਸਨ੍
ਜੋ ਪਹਾੜ ਵੱਡੇ ਪੱਥਰਾਂ ਵਰਗੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਟਕਰਾਏ, ਲਾਲ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਤੇ ਦੇਵਤਾ-ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਉੱਗੇ ਲੰਬੇ ਤਾਲ ਦੇ ਜੰਗਲ, ਇਹ ਸਭ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਬਣ ਗਏ।
ਉਦ੍ਗੀਰ੍ਣਕੁਨ੍ਤਸ਼ਰਸ਼ਕ੍ਤਿਗਦਾਸਿਚਕ੍ਰਾ ਹੇਲਾਨਿਗੀਰ੍ਣਸੁਰਦਾਨਵਮੁਕ੍ਤਸ਼ੈਲਾ । ਕਾषਕ੍ਵਣਤ੍ਕ੍ਰਕਚਦਨ੍ਤਨਖੋਗ੍ਰਮਾਲਾ ਜੀਵਾਨ੍ਵਿਤਾਪਤਦ੍ ਅਥਾਯਸਸਿਂਹਵृष੍ਟਿਃ
ਭਾਲੇ, ਤੀਰ, ਬਰਛੇ, ਗਦਾ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਚੱਕਰ ਉੱਧੇੜ ਕੇ ਸੁੱਟੇ ਗਏ, ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਦਾਨਵ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜ ਸੁੱਟ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਦੰਦਾਂ ਤੇ ਨਖਾਂ ਦੀ ਖੜਕ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੀਵਤ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ।
ਉਜ੍ਜ੍ਵਾਲਲੋਚਨਵਿषਜ੍ਵਲਨਾਤਪੋਦ੍ਯਦ੍ਦਿਗ੍ਦਾਹਦਰ੍ਸ਼ਿਤਯੁਗਾਨ੍ਤਦਿਨੇਸ਼ਸੇਨਾ । ਉਡ੍ਡੀਯਮਾਨਪਰਿਦੀਰ੍ਘਮਹੀਮਹੀਧ੍ਰਾ ਮਤ੍ਤਾਬ੍ਧਿਵਦ੍ ਵਿषਧਰਾਵਲਿਰ੍ ਉਲ੍ਲਲਾਸ
ਅੰਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਫੌਜ ਆਪਣੀਆਂ ਤਿੱਖੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਅੱਗ ਅਤੇ ਤਪਤ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਦੀ ਸੜਨ ਦਿਖਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਨਾਗ, ਮਸਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਲੰਬੇ-ਚੌੜੇ ਫੈਲ ਗਏ ਤੇ ਉੱਡ ਰਹੇ ਸਨ।
ਉਨ੍ਨਾਦਵਜ੍ਰਮਕਰੋਤ੍ਕਰਕਰ੍ਕਰਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਾਬ੍ਧਿਵੀਚਿਵਲਯੈਰ੍ ਵਲਿਤਾਚਲੇਨ੍ਦ੍ਰੈਃ । ਆਸੀਜ੍ ਜਗਤ੍ ਸਕਲਮ੍ ਏਵ ਸੁਸਙ੍ਕਟਾਙ੍ਗਮ੍ ਆਵਰ੍ਤਿਭਿਰ੍ ਵਿਵਿਧਹੇਤਿਨਦੀਪ੍ਰਵਾਹੈਃ
ਗੜਗੜਾਹਟਾਂ, ਮਕਰਾਂ ਦੀ ਟਕਰ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼-ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ, ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਤੰਗ ਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਂ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਤੇ ਵਗਦੀਆਂ ਸਨ।
ਸ਼ੈਲਾਸ੍ਤ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਗਰੁਡਾਚਲਮਾਲਿਤੋਚ੍ਚਨਾਗਾਙ੍ਗਨਾਸੁਰਗਣਾਙ੍ਗਨਮ੍ ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਮ੍ । ਆਸੀਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਜਲਧਿਭਿਃ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਅਗ੍ਨਿਪੂਰੈਃ ਪੂਰ੍ਣਂ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਦਿਨਕਰੈਃ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਅਨ੍ਧਕਾਰੈਃ
ਆਕਾਸ਼ ਪਹਾੜਾਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਗਰੁੜ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਨਾਗਾਂ ਅਤੇ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਪਲ ਕਾਲਾ ਆਕਾਸ਼ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਪਲ ਅੱਗ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਪਲ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ, ਤੇ ਇੱਕ ਪਲ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਗਰੁਡਗੁਡਗੁਡਾਕੁਲਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਵਿਸृਤਹੇਤਿਹੁਤਾਸ਼ਪਰ੍ਵਤੌਘੈਃ । ਜਗਦ੍ ਅਭਵਦ੍ ਅਸਹ੍ਯਕਲ੍ਪਕਾਲਜ੍ਵਲਿਤਸੁਰਾਲਯਭੂਤਲਾਨ੍ਤਰਾਲਮ੍
ਗਰੁੜ ਦੀ ਗੂੰਜ ਆਕਾਸ਼ 'ਚ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਵਗਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਸਾਰੇ ਥਾਂ ਕਲਪ ਦੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਰਹੇ ਸਨ। ਸੰਸਾਰ ਬੜੀ ਔਖੀ ਹਾਲਤ 'ਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਦਪਤਨ੍ ਵਸੁਧਾਤਲਤੋ ऽਸੁਰਾ ਗਗਨਮ੍ ਅਦ੍ਰਿਤਟਾਦ੍ ਇਵ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ । ਅਤਿਬਲਾਦ੍ ਅਪਤਨ੍ ਵਿਬੁਧਾ ਭੁਵਿ ਪ੍ਰਲਯਚਾਲਿਤਸ਼ੈਲਸ਼ਿਲਾ ਇਵ
ਅਸੁਰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉੱਡ ਕੇ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਡਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਦੇਵਤਾ, ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹਾਰ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਪੱਥਰ ਹਿਲ ਕੇ ਥੱਲੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਰੀਰਰੂਢੋਨ੍ਨਤਹੇਤਿਵृਕ੍ਸ਼ਵਨਾਵਲੀਲਗ੍ਨਮਹਾਗ੍ਨਿਦਾਹਾਃ । ਸੁਰਾਸੁਰਾਃ ਪ੍ਰਾਪੁਰ੍ ਅਥਾਮ੍ਬਰਾਨ੍ਤਃ ਕਲ੍ਪਾਨਿਲਾਨ੍ਦੋਲਿਤਸ਼ੈਲਸ਼ੋਭਾਮ੍
ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਵੱਡੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਗਏ, ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਉੱਚੇ ਹਿੱਸੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਕਲਪ ਦੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਪਹਾੜ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸੁਰਾਸੁਰਾਦ੍ਰੀਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ਰੀਰਮੁਕ੍ਤੈ ਰਕ੍ਤਪ੍ਰਵਾਹੈਰ੍ ਅਭਿਤੋ ਭ੍ਰਮਦ੍ਭਿਃ । ਬਭਾਰ ਪੂਰ੍ਣਂ ਪਰਿਤੋ ऽਮ੍ਬਰਾਬ੍ਧਿਸ੍ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਰੁਣੋਦ੍ਯਚ੍ਛਤਗਙ੍ਗਮ੍ ਅਙ੍ਗਮ੍
ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਤੋਂ ਵਗਦੀ ਲਾਲ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਭਰ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਸਵੇਰ ਦੀ ਲਾਲ ਗੰਗਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਲੱਗਾ, ਜੋ ਸਾਰਾ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।