ਅਥ ਦੇਵਾ ਵਿषਣ੍ਣਾਸ੍ ਤੇ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਆਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਵੈ ਯਯੁਃ । ਜਯੋਪਾਯਾਯ ਵਿਜਿਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮ੍ ਅਮਿਤੌਜਸਮ੍
ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਸੰਭਲ ਕੇ, ਜਿੱਤ ਦਾ ਉਪਾਅ ਲੱਭਣ ਲਈ ਅਤਿ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਕੋਲ ਗਏ।
ਤੇषਾਮ੍ ਆਵਿਰਭੂਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਰਕ੍ਤਰਕ੍ਤਾਨਨਸ਼੍ਰਿਯਾਮ੍ । ਸਾਯਂ ਰਕ੍ਤੀਕृਤਾਮ੍ਬੂਨਾਮ੍ ਅਬ੍ਧੀਨਾਮ੍ ਇਵ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਲਾਲ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਲਾਲ ਹੋਏ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਉੱਤੇ ਚੰਨ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਤੇ ਸੁਰਾਸ੍ ਤਸ੍ਮੈ ਤਮ੍ ਅਰ੍ਥਂ ਸ਼ਮ੍ਬਰੇਰਿਤਮ੍ । ਸਮ੍ਯਕ੍ ਪ੍ਰਕਥਯਾਮ੍ ਆਸੁਰ੍ ਦਾਮਵ੍ਯਾਲਕਟਕ੍ਰਮਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੰਬਰ ਨੇ ਜੋ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਦਾਮ, ਵਿਆਲ ਤੇ ਕਟਾ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ।
ਤਮ੍ ਆਕਰ੍ਣ੍ਯਾਖਿਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਚ ਵਿਚਾਰਵਿਤ੍ । ਉਵਾਚੇਦਂ ਸੁਰਾਨੀਕਮ੍ ਆਸ਼੍ਵਾਸਨਕਰਂ ਵਚਃ
ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੋਈ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ।
ਹਨ੍ਤ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਸ਼ਮ੍ਬਰੇਣ ਹਰੇਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ । ਮਰ੍ਤਵ੍ਯਮ੍ ਅਮਰੇਸ਼ਸ੍ਯ ਤਤ੍ਕਾਲਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼੍ਯਤਾਮ੍
ਹਾਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਸ਼ੰਬਰ ਨੂੰ ਹਰੀ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ; ਤਕਦੀਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰੋ।
ਦਾਮਵ੍ਯਾਲਕਟਾਨ੍ ਏਤਾਨ੍ ਅਦ੍ਯ ਤ੍ਵ੍ ਅਮਰਸਤ੍ਤਮਾਃ । ਯੋਧਯਨ੍ਤਃ ਪਲਾਯਧ੍ਵਂ ਮਾਯਾਯੁਦ੍ਧੇਨ ਦਾਨਵਾਨ੍
ਅੱਜ, ਅਮਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਦਾਮਾ, ਵਿਆਲਾ ਤੇ ਕਟਾ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਲੜੋ, ਤੇ ਮਾਇਆ ਵਾਲੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਓ।
ਯੁਦ੍ਧਾਭ੍ਯਾਸਵਸ਼ਾਦ੍ ਏषਾਂ ਮਕੁਰਾਣਾਮ੍ ਇਵਾਸ਼ਯੇ । ਅਹਙ੍ਕਾਰਚਮਤ੍ਕਾਰਃ ਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਮ੍ ਉਪੈष੍ਯਤਿ
ਲੜਾਈ ਦੀ ਆਦਤ ਕਰਕੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲੀ ਸ਼ਾਨ, ਆਇਨੇ ਵਿਚ ਪਰਛਾਂਵੇ ਵਾਂਗ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੋਂ ਉਭਰੇਗੀ।
ਗृਹੀਤਵਾਸਨਾਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਏਤੇ ਦਾਮਵ੍ਯਾਲਕਟਾਸ੍ ਸੁਰਾਃ । ਸੁਜਯਾ ਵੋ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਜਾਲਲਗ੍ਨਾਃ ਖਗਾ ਇਵ
ਜਦੋਂ ਦਾਮ, ਵਿਆਲ ਤੇ ਕਟਾ ਦੇ ਯੋਧੇ ਵਾਸਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਲੋਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਜਾਲ ਵਿਚ ਫਸੇ ਪੰਛੀ।
ਅਦ੍ਯ ਤ੍ਵ੍ ਅਵਾਸਨਾ ਏਤੇ ਸੁਖਦੁਃਖਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ । ਧੈਰ੍ਯੇਣਾਰੀਨ੍ ਵਿਨਿਘ੍ਨਨ੍ਤੋ ਦੇਵਦੁਰ੍ਜਯਤਾਂ ਗਤਾਃ
ਅੱਜ ਇਹ ਯੋਧੇ ਵਾਸਨਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਸੁਖ ਤੇ ਦੁਖ ਤੋਂ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਅਜਿਹੀ ਅਜੈਯਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ ਹੈ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਵਾਸਨਾਤਨ੍ਤੁਬਦ੍ਧਾ ਯੇ ਆਸ਼ਾਪਾਸ਼ਵਸ਼ੀਕृਤਾਃ । ਵਸ਼੍ਯਤਾਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਤੇ ਲੋਕੇ ਰਜ੍ਜੁਬਦ੍ਧਾਃ ਖਗਾ ਇਵ
ਜੋ ਲੋਕ ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਇੱਛਾ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਦੂਜੇ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਪੰਛੀ।
ਯੇ ਹਿ ਨਿਰ੍ਵਾਸਨਾ ਧੀਰਾਸ੍ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰਾਸਕ੍ਤਬੁਦ੍ਧਯਃ । ਨ ਹृष੍ਯਨ੍ਤਿ ਨ ਕੁਪ੍ਯਨ੍ਤਿ ਦੁਰ੍ਜਯਾਸ੍ ਤੇ ਮਹਾਧਿਯਃ
ਜੋ ਧੀਰ ਲੋਕ ਵਾਸਨਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਹਰ ਥਾਂ ਅਟਕਦੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਨਾ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਗੁੱਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਐਸੇ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ਵਾਸਨਾਰਜ੍ਜ੍ਵਾ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਬਨ੍ਧਸ਼੍ ਸ਼ਰੀਰਿਣਃ । ਮਹਾਨ੍ ਅਪਿ ਬਹੁਜ੍ਞੋ ऽਪਿ ਸ ਬਾਲੇਨਾਪਿ ਜੀਯਤੇ
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੁਕੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਮਨ ਗੁੰਝਲ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਚਾਹੇ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਵੱਡਾ ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਵੀ ਹਰਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਯਂ ਸੋ ऽਹਮ੍ ਇਦਂ ਮੇ ਤਦ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਆਕਲਿਤਕਲ੍ਪਨਃ । ਆਪਦਾਂ ਪਾਤ੍ਰਤਾਮ੍ ਏਤਿ ਪਯਸਾਮ੍ ਇਵ ਸਾਗਰਃ
ਜੋ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸੋਚਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਇਹ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਹ ਹੈ', ਉਹ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਣੀ ਲਈ।
ਇਯਨ੍ਮਾਤ੍ਰਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਯੇਨਾਤ੍ਮਾਭਵ੍ਯਭਾਵਿਤਃ । ਸ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋ ऽਪਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪਰਾਂ ਕृਪਣਤਾਂ ਗਤਃ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਇਥੇ ਹੀ ਸੀਮਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਿਕੰਮਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬੇਬਸੀ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨਨ੍ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਰਮੇਯਸ੍ਯ ਯੇਨੇਯਤ੍ਤਾ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਿਤਾ । ਆਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਤੇਨਾਤ੍ਮਾ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨੈਵਾਵਸ਼ੀਕृਤਃ
ਜਿਸਨੇ ਅਨੰਤ ਤੇ ਅਣਮਾਪਣ ਵਾਲੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਸਮਝ ਲਿਆ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ।
ਆਤ੍ਮਨੋ ਵ੍ਯਤਿਰਿਕ੍ਤਂ ਯਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯੇ । ਤਤ੍ਰੋਪਾਦੇਯਭਾਵੇਨ ਬਦ੍ਧਾ ਭਵਤਿ ਭਾਵਨਾ
ਆਤਮ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਤਿੰਨ ਜਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸੋਚ ਮਨ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਆਸ੍ਥਾਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਾਨਾਂ ਦੁਃਖਾਨਾਂ ਕਾਰਣਂ ਵਿਦੁਃ । ਅਨਾਸ੍ਥਾਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਅਭਿਤਸ੍ ਸੁਖਾਨਾਂ ਕਾਰਣਂ ਵਿਦੁਃ
ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿਰਫ ਲਗਾਵ ਹੀ ਅਣਗਿਣਤ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਅਰਤਾ ਹੀ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਦਾਮਵ੍ਯਾਲਕਟਾ ਯਾਵਦ੍ ਅਨਾਸ੍ਥਾ ਭਾਵਸਂਸ੍ਥਿਤੌ । ਤਾਵਨ੍ ਨ ਨਾਮ ਜੇਯਾ ਵੋ ਮषਕਾਣਾਮ੍ ਇਵਾਨਿਲਾਃ
ਜਦ ਤੱਕ ਅੰਦਰਲੀ ਹਾਲਤ ਵਲ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਰਹੇ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਤੋੜੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਮੱਛਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦੀ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਵਾਸਨਯਾ ਜਨ੍ਤੁਰ੍ ਦੀਨਤਾਮ੍ ਅਨੁਯਾਤਯਾ । ਜਿਤੋ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯਥਾ ਤੁ ਮषਕੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਮਰਾਚਲਃ
ਜੀਵ ਅੰਦਰਲੇ ਵਾਸਨਾਂ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੱਛਰ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।
ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਵਾਸਨਾ ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਚਾਯਾਤਿ ਦੀਨਤਾ । ਗੁਣਾਗੁਣਾਨੁਵਿਦ੍ਧਤ੍ਵਂ ਸਤੋ ਦृष੍ਟਂ ਹਿ ਨਾਸਤਃ
ਜਿੱਥੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਾਸਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੁਣ ਤੇ ਅਵਗੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਮੌਜੂਦ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਿਖਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਨਾ-ਮੌਜੂਦ ਵਿੱਚ।
ਅਯਂ ਸੋ ऽਹਂ ਮਮੇਦਂ ਚੇਤ੍ਯ੍ ਏਵਮ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ ਸ੍ਵਵਾਸਨਾਮ੍ । ਯਥਾ ਦਾਮਾਦਯਸ਼੍ ਸ਼ਕ੍ਰ ਭਾਵਯਨ੍ਤਿ ਤਥਾ ਕੁਰੁ
ਅੰਦਰੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਵਾਸਨਾ ਨਾਲ 'ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਂ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ' ਸੋਚਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਰੱਸੀਆਂ ਮਨ ਨੂੰ ਜਕੜ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਇੰਦ੍ਰ, ਤੂੰ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਕਰ।
ਯਾ ਯਾ ਜਨਸ੍ਯ ਵਿਪਦੋ ਭਾਵਾਭਾਵਦਸ਼ਾਸ਼੍ ਚ ਯਾਃ । ਤृष੍ਣਾਕਰਞ੍ਜਵਲ੍ਲ੍ਯਾਸ੍ ਤਾ ਮਞ੍ਜਰ੍ਯਃ ਕਟੁਕੋਮਲਾਃ
ਜੋ ਵੀ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਜਾਂ ਹੋਣ-ਨਾ-ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਤਮੰਨਾ ਦੀ ਲਤਾ ਦੇ ਕੜਵੇ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਫੁੱਲ ਹਨ।
ਵਾਸਨਾਤਨ੍ਤੁਬਦ੍ਧੋ ऽਯਂ ਲੋਕੋ ਵਿਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇ । ਸਾ ਸੁਵृਦ੍ਧਾਤਿਦੁਃਖਾਯ ਸੁਖਾਯੋਚ੍ਛੇਦਮ੍ ਆਗਤਾ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਵਾਸਨਾ ਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਵਾਸਨਾ ਬਹੁਤ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਮੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੁਖ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧੀਰੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਤਿਬਹੁਜ੍ਞੋ ऽਪਿ ਕੁਲਜੋ ऽਪਿ ਮਹਾਨ੍ ਅਪਿ । ਤृष੍ਣਯਾ ਬਧ੍ਯਤੇ ਜਨ੍ਤੁਸ੍ ਸਿਂਹਸ਼੍ ਸ਼ृਙ੍ਖਲਯਾ ਯਥਾ
ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਹੋਵੇ, ਚਾਹੇ ਵੱਡੇ ਘਰ ਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਲੋਭ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਂਧ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਜੰਜੀਰ ਨਾਲ ਬਾਂਧਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਹਪਾਦਪਸਂਸ੍ਥਸ੍ਯ ਹृਦਯਾਲਯਸ਼ਾਯਿਨਃ । ਤृष੍ਣਾ ਚਿਤ੍ਤਖਗਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਵਾਗੁਰਾ ਪਰਿਕਲ੍ਪਿਤਾ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਲਈ ਲੋਭ ਦੀ ਜਾਲ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਦੀਨੋ ਵਾਸਨਯਾ ਲੋਕਃ ਕृਤਾਨ੍ਤੇਨਾਪਕृष੍ਯਤੇ । ਰਜ੍ਜ੍ਵੇਵ ਬਾਲੇਨ ਖਗੋ ਵਿਵਸ਼ੋ ऽਨਿਸ਼ਮ੍ ਉਚ੍ਛ੍ਵਸਨ੍
ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਕਿਸਮਤ ਵਲੋਂ ਖਿੱਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਪੰਛੀ, ਬੱਚੇ ਵਲੋਂ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਬੇਬਸ ਹੋ ਕੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਲਮ੍ ਆਯੁਧਭਾਰੇਣ ਸਙ੍ਗਰਭ੍ਰਮਣੇਨ ਚ । ਵਾਸਨਾਂ ਸਵਿਪਰ੍ਯਾਸਾਂ ਯੁਕ੍ਤ੍ਯੈਵ ਤ੍ਵਂ ਰਿਪੋਃ ਕੁਰੁ
ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਅਤੇ ਲੜਾਈ ਦੀ ਉਲਝਣ ਹੁਣ ਕਾਫੀ ਹੋਈ। ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਹੀ ਵੈਰੀ, ਜੋ ਸੁਭਾਵ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਉਲਟ ਗੱਲ ਹੈ, ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕਰ।
ਅਨ੍ਤਰਕ੍ਸ਼ੁਭਿਤੇ ਧੈਰ੍ਯੇ ਰਿਪੋਰ੍ ਅਮਰਨਾਯਕਾਃ । ਨ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਨ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਨ ਚਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਜਯਨ੍ਤਿ ਵਃ
ਜਦੋਂ ਅੰਦਰਲੀ ਠਿਰਕਣ ਹਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਅਮਰ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ — ਨਾ ਹਥਿਆਰ, ਨਾ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥ, ਨਾ ਹੀ ਤੀਰ-ਧਨੁਸ਼ — ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
ਦਾਮਵ੍ਯਾਲਕਟਾਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਏਤੇ ਯੁਦ੍ਧਾਭ੍ਯਾਸਵਸ਼ੇਨ ਚ । ਅਹਙ੍ਕਾਰਮਯੀਮ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ ਤੇ ਗ੍ਰਹੀष੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਾਸਨਾਮ੍
ਇਹ ਰੱਸੀਆਂ ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਬੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਤੇ ਲੜਾਈ ਦੀ ਆਦਤ ਨਾਲ, ਇਹ ਅੰਦਰੋਂ ਤੇਰੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲੀ ਵਾਸਨਾ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਯਦਿ ਤੇ ਯਨ੍ਤ੍ਰਪੁਰੁषਾਸ਼੍ ਸ਼ਮ੍ਬਰੇਣ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਾਃ । ਵਾਸਨਾਂ ਨਾਸ਼੍ਰਯਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਯਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਦ੍ ਅਜਯ੍ਯਤਾਮ੍
ਜੇ ਉਹ ਯੰਤਰ-ਜਨ, ਜੋ ਸ਼ੰਬਰ ਨੇ ਬਣਾਏ ਹਨ, ਵਾਸਨਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਫੜਦੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਜੈਯ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।