ਕਥਾਭਿਸ੍ ਸੁਵਿਚਿਤ੍ਰਾਭਿਸ੍ ਸ ਵਸਿष੍ਠਾਦਿਭਿਸ੍ ਸਹ । ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਦਿਨਚਤੁਰ੍ਭਾਗਂ ਜ੍ਞਾਨਗਰ੍ਭਾਭਿਰ੍ ਆਦृਤਃ
ਉਹ ਵਸੀਸ਼ਠ ਤੇ ਹੋਰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਚਤੁਰਥ ਹਿੱਸਾ ਦਿਨ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਸਭ ਉਸ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਸੀ।
ਜਗਾਮ ਪਿਤ੍ਰਨੁਜ੍ਞਾਤੋ ਮਹਤ੍ਯਾ ਸੇਨਯਾਵृਤਃ । ਵਰਾਹਮਹਿषਾਕੀਰ੍ਣਂ ਵਨਮ੍ ਆਖੇਟਕੇਚ੍ਛਯਾ
ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਾਮ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸੂਅਰ ਤੇ ਮਹੀਂਸਾਂ ਵੱਧ ਸਨ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ।
ਤਤ ਆਗਤ੍ਯ ਸਦਨੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨਾਨਾਦਿਕਂ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ । ਸਮਿਤ੍ਰਬਾਨ੍ਧਵੋ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਨਾਯ ਸਸੁਹृਨ੍ ਨਿਸ਼ਾਮ੍
ਫਿਰ ਘਰ ਆ ਕੇ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਆਦਿ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਖਾਧਾ, ਤੇ ਰਾਤ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰੀ।
ਏਵਮ੍ਪ੍ਰਾਯਦਿਨਾਚਾਰੋ ਭ੍ਰਾਤृਭ੍ਯਾਂ ਸਹ ਰਾਘਵਃ । ਆਗਤ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਯਾਸ੍ ਸਮੁਵਾਸ ਪਿਤੁਰ੍ ਗृਹੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਘਵ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਨृਪਤਿਸਂਵ੍ਯਵਹਾਰਮਨੋਜ੍ਞਯਾ ਸੁਜਨਚੇਤਸਿ ਚਨ੍ਦ੍ਰਿਕਯਾ ਤਥਾ । ਪਰਿਨਿਨਾਯ ਦਿਨਾਨਿ ਸ ਚੇष੍ਟਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਸੁਧਾਰਸਪੇਸ਼ਲਯਾਨਘਃ
ਉਹ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਚੰਗੀ ਚਲਣ-ਚਲਤੀ ਨਾਲ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਚਾਂਦਨੀ ਵਾਂਗ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਵਧੀਆ ਕਰਤੂਤ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਸੁਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਸੀ।
ਅਥੋਨषੋਡਸ਼ੇ ਵਰ੍षੇ ਵਰ੍ਤਮਾਨੇ ਰਘੂਦ੍ਵਹੇ । ਰਾਮਾਨੁਯਾਯਿਨਿ ਤਥਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇ ऽਪਿ ਚ
ਫਿਰ, ਜਦ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵਾਰਸ ਆਪਣੀ ਸੋਲ੍ਹਵੀਂ ਉਮਰ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਰਾਮ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ।
ਭਰਤੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਾਤਾਮਹਗृਹੇ ਸੁਖਮ੍ । ਪਾਲਯਤ੍ਯ੍ ਅਵਨਿਂ ਰਾਜ੍ਞਿ ਯਥਾਵਦ੍ ਅਖਿਲਾਮ੍ ਇਮਾਮ੍
ਭਰਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਰਾਜਾ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਜਨ੍ਯਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਚ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਸਹ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ । ਕृਤਮਨ੍ਤ੍ਰੇ ਮਹਾਪ੍ਰਜ੍ਞੇ ਤਜ੍ਜ੍ਞੇ ਦਸ਼ਰਥੇ ਨृਪੇ
ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਦਸ਼ਰਥ ਰਾਜਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਕृਤਾਯਾਂ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਯਾਂ ਰਾਮੋ ਨਿਜਗृਹਸ੍ਥਿਤਃ । ਜਗਾਮਾਨੁਦਿਨਂ ਕਾਰ੍ਸ਼੍ਯਂ ਸ਼ਰਦੀਵਾਮਲਂ ਸਰਃ
ਜਦ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਮੁਕ ਗਈ, ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਹ ਪਤਝੜ ਦੇ ਸੁੱਚੇ ਸਰੋਵਰ ਵਾਂਗ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸੁੱਕਦਾ ਗਿਆ।
ਕ੍ਰਮਾਦ੍ ਅਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਂ ਪਾਣ੍ਡੁਤਾਂ ਮੁਖਮ੍ ਆਦਧੇ । ਪਾਕਫੁਲ੍ਲਦਲਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਂ ਸਾਲਿਮਾਲਮ੍ ਇਵਾਮ੍ਬੁਜਮ੍
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਪੀਲਾਪਨ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਪੱਕੇ ਹੋਏ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿਲੇ ਸਫੈਦ ਕੌਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਫਿੱਕਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕਪੋਲਤਲਸਂਲੀਨਪਾਣਿਃ ਪਦ੍ਮਾਸਨਸ੍ਥਿਤਃ । ਚਿਨ੍ਤਾਪਰਵਸ਼ਸ੍ ਤੂष੍ਣੀਮ੍ ਅਵ੍ਯਾਪਾਰੋ ਬਭੂਵ ਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਗਲ੍ਹੇ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਮਲ-ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ, ਸੋਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਚੁੱਪ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਆ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕृਸ਼ਾਙ੍ਗਸ਼੍ ਚਿਨ੍ਤਯਾ ਯੁਕ੍ਤਃ ਖੇਦੀ ਪਰਮਦੁਰ੍ਮਨਾਃ । ਨੋਵਾਚ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਲ੍ ਲਿਪਿਕਰ੍ਮਾਰ੍ਪਿਤੋਪਮਃ
ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਾਂ ਨਾਲ ਲੀਨ, ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ, ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਮੂਰਤ।
ਖੇਦਾਤ੍ ਪਰਿਜਨੇਨਾਸੌ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥ੍ਯਮਾਨਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਚਕਾਰਾਹ੍ਨਿਕਮ੍ ਆਚਾਰਂ ਪਰਿਮ੍ਲਾਨਮੁਖਾਮ੍ਬੁਜਃ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹਿਆ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਮੁਰਝਾਏ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਏਵਂ ਮੁਨਿਵਿਸ਼ਿष੍ਟਂ ਤਂ ਰਾਮਂ ਗੁਣਗਣਾਕਰਮ੍ । ਆਲੋਕ੍ਯ ਭ੍ਰਾਤਰਾਵ੍ ਅਸ੍ਯ ਤਾਮ੍ ਏਵਾਯਯਤੁਰ੍ ਦਸ਼ਾਮ੍
ਜਦੋਂ ਭਾਈਆਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਸੀ, ਐਸੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਉਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ।
ਤਥਾ ਤੇषੁ ਤਨੂਜੇषੁ ਖੇਦਵਤ੍ਸੁ ਕृਸ਼ੇषੁ ਚ । ਸਪਤ੍ਨੀਕੋ ਮਹੀਪਾਲਸ਼੍ ਚਿਨ੍ਤਾਵਿਵਸ਼ਤਾਂ ਯਯੌ
ਜਦੋਂ ਪੁੱਤਰ ਦੁਖੀ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਏ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਿਆ।
ਕਾ ਤੇ ਪੁਤ੍ਰ ਘਨਾ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਯ੍ ਏਵਂ ਰਾਮਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਅਪृਚ੍ਛਤ੍ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਯਾ ਵਾਚਾ ਨ ਚਾਕਥਯਦ੍ ਅਸ੍ਯ ਸਃ
ਰਾਜਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ, 'ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਕੀ ਹੈ?' ਪਰ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ।
ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਤਾਤ ਮੇ ਦੁਃਖਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁਰ੍ ਅਙ੍ਕਗਃ । ਰਾਮੋ ਰਾਜੀਵਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ ਤੂष੍ਣੀਮ੍ ਏਵ ਸ੍ਮ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਪਿਤਾ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬੈਠਿਆ ਹੋਇਆ ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ, ਆਖਿਆ, "ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ," ਤੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ।
ਤਤੋ ਦਸ਼ਰਥੋ ਰਾਜਾ ਰਾਮਃ ਕਿਂ ਖੇਦਵਾਨ੍ ਇਤਿ । ਅਪृਚ੍ਛਤ੍ ਸਰ੍ਵਕਾਰ੍ਯਜ੍ਞਂ ਵਸਿष੍ਠਂ ਵਦਤਾਂ ਵਰਮ੍
ਫਿਰ ਦਸ਼ਰਥ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਰਾਮ ਕਿਉਂ ਉਦਾਸ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਅਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਰ ਕਾਰਣਂ ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ ਮਾ ਰਾਜਨ੍ ਦੁਃਖਮ੍ ਅਸ੍ਤੁ ਤੇ । ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤਸ਼੍ ਚਿਨ੍ਤਯਾ ਯੁਕ੍ਤੋ ਵਸਿष੍ਠਮੁਨਿਨਾ ਨृਪਃ
ਵਸੀਸ਼ਠ ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਹੈ; ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਕੋਪਂ ਵਿषਾਦਕਲਨਾਂ ਵਿਤਤਂ ਚ ਹਰ੍षਂ ਨਾਲ੍ਪੇਨ ਕਾਰਣਵਸ਼ੇਨ ਵਹਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਃ । ਸਰ੍ਗੇਣ ਸਂਹਤਿਜਵੇਨ ਵਿਨਾ ਜਗਤ੍ਯਾਂ ਭੂਤਾਨਿ ਭੂਪ ਨ ਮਹਾਨ੍ਤਿ ਵਿਕਾਰਯਨ੍ਤਿ
ਰਾਜਾ, ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਛੋਟੀ ਗੱਲ ਤੇ ਨਾ ਗੁੱਸਾ ਕਰਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਉਦਾਸ ਹੁੰਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਰਚਨਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤੇ ਮੁਨਿਨਾਥੇਨ ਸਨ੍ਦੇਹਵਤਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵੇ । ਖੇਦਵਤ੍ਯ੍ ਆਸ੍ਥਿਤੇ ਮੌਨਂ ਕਞ੍ਚਿਤ੍ ਕਾਲਂ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਿਣਿ
ਜਦ ਮੁਨੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ, ਰਾਜਾ ਸੰਦੇਹ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਗਿਆ ਤੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਪਰਿਖਿਨ੍ਨਾਸੁ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਰਾਜ੍ਞੀषੁ ਨृਪਸਦ੍ਮਸੁ । ਸ੍ਥਿਤਾਸੁ ਸਾਵਧਾਨਾਸੁ ਰਾਮਚੇष੍ਟਾਸੁ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਜਦ ਸਾਰੇ ਰਾਣੀਆਂ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਲੋਕ ਰਾਮ ਦੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗ ਪਏ,
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਏਵ ਕਾਲੇ ਤੁ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਃ । ਮਹਰ੍षਿਰ੍ ਆਗਮਦ੍ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਤਮ੍ ਅਯੋਧ੍ਯਾਂ ਨਰਾਧਿਪਮ੍
ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਤਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞੋ ऽਥ ਰਕ੍ਸ਼ੋਭਿਸ੍ ਤਦਾ ਵਿਲੁਲੁਪੇ ਕਿਲ । ਮਾਯਾਵੀਰ੍ਯਬਲੋਨ੍ਮਤ੍ਤੈਰ੍ ਧਰ੍ਮਕਾਮਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਯਜਨ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਲੋਂ ਉਜਾੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਜਾਦੂ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਬਹੁਤ ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਪਿਆਸੇ ਸਨ।
ਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਤਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮ੍ ਐਚ੍ਛਤ੍ ਸ ਪਾਰ੍ਥਿਵਮ੍ । ਨ ਹਿ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਵਿਘ੍ਨੇਨ ਤਮ੍ ਆਪ੍ਤੁਂ ਸ ਮੁਨਿਃ ਕ੍ਰਤੁਮ੍
ਉਸ ਯਜਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਹ ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ।
ਤਤਸ੍ ਤੇषਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ਾਰ੍ਥਮ੍ ਉਦ੍ਯਤਸ੍ ਤਪਸਾਂ ਨਿਧਿਃ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਅਯੋਧ੍ਯਾਮ੍ ਅਭ੍ਯਯਾਤ੍ ਪੁਰੀਮ੍
ਫਿਰ, ਉਹ ਤਪ ਦੇ ਖਜਾਨੇ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਉਹਨਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਅਯੋਧਿਆ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਚਲੇ।
ਸ ਰਾਜ੍ਞੋ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ੀ ਦ੍ਵਾਰਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਉਵਾਚ ਹ । ਸ਼ੀਘ੍ਰਮ੍ ਆਖ੍ਯਾਤ ਮਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਕੌਸ਼ਿਕਂ ਗਾਧਿਨਸ੍ ਸੁਤਮ੍
ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਫ਼ੌਰਨ ਜਾ ਕੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੈਂ ਕੌਸ਼ਿਕ, ਗਾਧੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।'
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਸ੍ਸ੍ਥਾ ਰਾਜਗृਹਂ ਯਯੁਃ । ਸਮ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਮਨਸਸ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇਨ ਵਾਕ੍ਯੇਨ ਚੋਦਿਤਾਃ
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦਰਬਾਨ ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ, ਰਾਜ ਮਹਲ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ।
ਤੇ ਗਤ੍ਵਾ ਰਾਜਭਵਨਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਮ੍ ऋषਿਂ ਤਤਃ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮ੍ ਆਵੇਦਯਾਮ੍ ਆਸੁਃ ਪ੍ਰਤੀਹਾਰਪਤਿਂ ਤਦਾ
ਉਹ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਮੁਖੀ ਦਰਬਾਨ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਰਿਸ਼ੀ ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ।
ਅਥਾਸ੍ਥਾਨਗਤਂ ਭੂਪਂ ਰਾਜਮਣ੍ਡਲਮਾਲਿਤਮ੍ । ਸਮੁਪੇਤ੍ਯ ਤ੍ਵਰਾਯੁਕ੍ਤੋ ਯਾष੍ਟੀਕੋ ऽਸੌ ਵ੍ਯਜਿਜ੍ਞਪਤ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਦੌੜੀ-ਦੌੜੀ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ, ਰਾਜ ਦਰਬਾਰ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਗਈ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣਾਈ।