ਯਸ੍ਯੋਦਯਾਸ੍ਤਮਯਸਙ੍ਕਲਨਾਕਲਾਸੁ ਚਿਤ੍ਰਾਸੁ ਚਾਰੁਵਿਭਵਾਸੁ ਜਗਦ੍ਗਤਾਸੁ । ਵृਤ੍ਤਿਸ੍ ਸਮੈਵ ਸਕਲੈਕਗਤੇਰ੍ ਅਨਨ੍ਤਾ ਤਸ੍ਮੈ ਨਮਃ ਪਰਮਬੋਧਵਤੇ ਸ਼ਿਵਾਯ
ਜਿਸ ਦੀ ਉਗਣ ਤੇ ਡੁੱਬਣ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ, ਜਗਤ ਵਿਚ, ਕਰਤਵ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ—ਸਭ ਨੂੰ ਇਕ ਰੂਪ ਤੇ ਬੇਅੰਤ, ਉਸ ਪਰਮ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਤਸ੍ਯੇਯਂ ਭੋਗਮੋਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਤਜ੍ਜ੍ਞਸ੍ਯੋਪਵਨੋਪਮਾ । ਸੁਖਾਯੈਵ ਨ ਦੁਃਖਾਯ ਸ੍ਵਸ਼ਰੀਰਮਹਾਪੁਰੀ
ਇਹ ਵੱਡਾ ਸਰੀਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਜੀਵਨ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਇੱਕ ਬਾਗ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਦੁੱਖ ਲਈ ਨਹੀਂ।
ਨਗਰੀਤ੍ਵਂ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਯ ਕਥਂ ਨਾਮ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਏਨਾਂ ਚਾਧਿਵਸਨ੍ ਯੋਗੀ ਕਥਂ ਰਾਜ੍ਯਸੁਖੈਕਭਾਕ੍
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਕਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਤੇ ਜੋ ਯੋਗੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਜ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਰਮ੍ਯੇਯਂ ਦੇਹਨਗਰੀ ਰਾਮ ਸਰ੍ਵਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾ । ਜ੍ਞਸ੍ਯਾਨਨ੍ਤਵਿਲਾਸਾਢ੍ਯਾ ਸ੍ਵਾਲੋਕਾਰ੍ਕਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤਾ
ਹੇ ਰਾਮਾ, ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਸਰੀਰ-ਸ਼ਹਿਰ ਹਰ ਗੁਣ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਲਈ, ਇਹ ਅਨੰਤ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਚੇਤਨ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਨੇਤ੍ਰਵਾਤਾਯਨੋਦ੍ਦ੍ਯੋਤਪ੍ਰਕਾਸ਼ਭੁਵਨਾਨ੍ਤਰਾ । ਕਰਪ੍ਰਤੋਲੀਵਿਸ੍ਤਾਰਪ੍ਰਾਪ੍ਤਪਾਦੋਪਜਙ੍ਗਲਾ
ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅੰਦਰਲੇ ਭਾਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਹੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਪੈਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।
ਰੋਮਰਾਜਿਲਤਾਗੁਲ੍ਮਾ ਤ੍ਵਗਟ੍ਟਾਲਕਮਾਲਿਤਾ । ਗੁਲ੍ਫਗੁਲ੍ਗੁਲੁਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਜਙ੍ਘੋਰੁਸ੍ਤਮ੍ਭਮਣ੍ਡਲਾ
ਇਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲੰਬੀਆਂ ਤੇ ਗੁੱਚੀਆਂ ਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਸਜਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਚਮੜੀ ਉਸ ਦੀ ਕੰਧ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਗਠੇ, ਪਿੰਡੀਆਂ, ਜੰਘਾਂ ਤੇ ਘੁੱਟਣਾਂ ਇਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਥੰਮਾਂ ਵਾਂਗ ਟਿਕਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਰੇਖਾਵਿਭਕ੍ਤਪਾਦੋਗ੍ਰਸ਼ਿਲਾਪ੍ਰਥਮਨਿਰ੍ਮਿਤਾ । ਚਰ੍ਮਮਰ੍ਮਸਿਰਾਸਾਰਸਨ੍ਧਿਸੀਮਾਮਨੋਰਮਾ
ਇਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤਲਵੇਆਂ ਉੱਤੇ ਰੇਖਾਵਾਂ ਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਚਮੜੀ, ਮਰਮ-ਸਥਾਨ, ਨਸਾਂ ਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਊਰੁਦ੍ਵਯਕਵਾਟਾਗ੍ਰਨਿਰ੍ਮਿਤੋਪਸ੍ਥਨਿਰ੍ਗਮਾ । ਕਚਤ੍ਕਚਾਵਲੀਕਾਚਦਲਪ੍ਰਚ੍ਛਾਦਨਾਵृਤਾ
ਇਸ ਦੇ ਦੋ ਜੰਘਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਦਰਵਾਜਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਇਸ ਦੀ ਜਨਾਨੀ ਅੰਗ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਚਮੜੀ ਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਮਾਸ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਓੜ੍ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਭ੍ਰੂਲਲਾਟਾਸ੍ਯਸਚ੍ਛਾਯਵਦਨੋਦ੍ਯਾਨਸ਼ੋਭਿਤਾ । ਦृष੍ਟਿਪਾਤੋਤ੍ਪਲਾਕੀਰ੍ਣਕਪੋਲਵਿਪੁਲਸ੍ਥਲਾ
ਇਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਭੰਵਾਂ, ਮੱਥੇ ਤੇ ਮੂੰਹ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਚੌੜੇ ਗਲ੍ਹੇ ਖੇਤਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰਾਂ ਦੇ ਕਵਲ ਫੁੱਲ ਵਿੱਖਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਵਕ੍ਸ਼ਸ੍ਸ੍ਥਲਸਰਸ੍ਸ੍ਯੂਤਕੁਚਪਙ੍ਕਜਕੋਰਕਾ । ਘਨਰੋਮਾਵਲਿਚ੍ਛਨ੍ਨਸ੍ਕਨ੍ਧਕ੍ਰੀਡਾਸ਼ਿਲੋਚ੍ਚਯਾ
ਉਸ ਦਾ ਛਾਤੀ ਇੱਕ ਝੀਲ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸਤਨ ਕੌਰਕਾਂ ਜੈਸੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮੋਟੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਨਾਲ ਝੁਪੇ ਹੋਏ ਮੋਟੇ ਮੋਟੇ ਕੰਧੇ ਖੇਡਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਵਾਂਗ ਉਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਉਦਰਸ਼੍ਵਭ੍ਰਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਸ੍ਵਨ੍ਨੇष੍ਟਭਕ੍ਸ਼ਕਰ੍ਪਰਾ । ਦੀਰ੍ਘਕਣ੍ਠਬਿਲੋਦ੍ਗੀਰ੍ਣਵਾਤਸਂਰਮ੍ਭਸ਼ਬ੍ਦਿਤਾ
ਉਸ ਦਾ ਪੇਟ ਇੱਕ ਖੱਡ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਨਪਸੰਦ ਖਾਣਾ ਸੁੱਟ ਕੇ ਕੁਚਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਲੰਮੀ ਗਲ੍ਹ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹृਦਯਾਪਣਨਿਰ੍ਣੀਤਯਥਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਰ੍ਥਭੂषਿਤਾ । ਅਨਾਰਤਂ ਨਵਦ੍ਵਾਰਪ੍ਰਵਹਤ੍ਪ੍ਰਾਣਨਾਗਰਾ
ਉਹ ਦਿਲ ਦੇ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਨਗਰੀ ਨੌ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਹਿੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਆਸ੍ਯਸ੍ਫਾਰਖਦਾਦृष੍ਟਦਨ੍ਤਾਸ੍ਥਿਸ਼ਕਲਾਕੁਲਾ । ਮੁਖਸ੍ਖਦਾਭ੍ਰਮਜ੍ਜਿਹ੍ਵਾਚਿਲ੍ਲਾਚਰ੍ਵਿਤਭੋਜਨਾ
ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਚੌੜਾ ਖੁੱਲਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੰਦਾਂ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਦਿਖਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਦੀ ਜੀਭ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ ਹੋਈ ਖਾਣਾ ਚਬਾ ਕੇ ਸੁਆਦ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਰੋਮਸ਼ष੍ਪਭਰਚ੍ਛਨ੍ਨਕਰ੍ਣਕੋਟਰਕੂਪਕਾ । ਸ੍ਫਿਕ੍ਕृਙ੍ਖਲਾਞ੍ਚਿਤੋਪਾਨ੍ਤਪृष੍ਠਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਜਙ੍ਗਲਾ
ਉਸ ਦੇ ਕੰਨ ਦੇ ਕੂਹੇ ਲੰਬੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲਟਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਿੱਠ ਦਾ ਖੇਤਰ ਜੰਗਲ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਮਰ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਵਕਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਗੁਦੋਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਰਘਟ੍ਟਾਨ੍ਤਰੁਦ੍ਧृਤਾਨਨ੍ਤਕਰ੍ਦਮਾ । ਚਿਤ੍ਤੋਦ੍ਯਾਨਮਹੀਵਲ੍ਗਦਾਤ੍ਮਚਿਨ੍ਤਾਵਰਾਙ੍ਗਨਾ
ਉਸ ਦਾ ਮਲਦਵਾਰ ਗੰਦ ਨਾਲ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਅੰਦਰ ਅੰਤਹੀਨ ਗੰਦਗੀ ਪਈ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨਾਚਣੀ ਘੁੰਮਦੀ ਫਿਰਦੀ ਹੈ।
ਧੀਵਰਤ੍ਰਾਦृਢਾਬਦ੍ਧਚਪਲੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਰ੍ਕਟਾ । ਵਦਨੋਦ੍ਯਾਨਹਸਨਪੁष੍ਪੋਦ੍ਗਮਮਨੋਰਮਾ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਮਨਮੋਹਣੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਚੰਚਲ ਇੰਦ੍ਰੇ ਬੁਧੀ ਦੇ ਮੱਛੀਰੇ ਵਲੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਮੂੰਹ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਹਾਸੇ ਦੇ ਫੁੱਲ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸ੍ਵਸ਼ਰੀਰਪੁਰੀ ਜ੍ਞਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸੌਭਾਗ੍ਯਸੁਨ੍ਦਰੀ । ਸੁਖਾਯੈਵ ਨ ਦੁਃਖਾਯ ਪਰਮਾਯ ਹਿਤਾਯ ਚ
ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਸੁਭਾਗ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਖ ਲਈ ਹੈ, ਕਦੇ ਦੁੱਖ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਸ੍ਯੇਯਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਾਨਾਂ ਦੁਃਖਾਨਾਂ ਕੋਸ਼ਪਾਲਿਕਾ । ਜ੍ਞਸ੍ਯ ਤ੍ਵ੍ ਇਯਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਾਨਾਂ ਸੁਖਾਨਾਂ ਕੋਸ਼ਪਾਲਿਕਾ
ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਅਣਗਿਣਤ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਅਣਗਿਣਤ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਸ੍ਯਾਂ ਨष੍ਟਾਯਾਂ ਜ੍ਞਸ੍ਯ ਨष੍ਟਮ੍ ਅਰਿਨ੍ਦਮ । ਸ੍ਥਿਤਾਯਾਂ ਸਂਸ੍ਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤੇਨੇਯਂ ਜ੍ਞਸੁਖਾਵਹਾ
ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਗਿਆਨੀ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਗੁਆਚਦਾ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਟਿਕਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਗਿਆਨੀ ਨੂੰ ਸੁਖ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਯਦ੍ ਏਨਾਂ ਜ੍ਞਸ੍ ਸਮਾਰੁਹ੍ਯ ਸਂਸਾਰੇ ਵਿਹਰਤ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ । ਅਸ਼ੇषਭੋਗਮੋਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਤੇਨੇਯਂ ਜ੍ਞਰਥਸ੍ ਸ੍ਮृਤਃ
ਜਦ ਗਿਆਨੀ ਇਸ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਫਿਰਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਭੋਗਾਂ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਦੀ ਰਥ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬ੍ਦਰੂਪਰਸਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਗਨ੍ਧਬਨ੍ਧੁਸ਼੍ਰਿਯੋ ਯਤਃ । ਅਨਯੈਵ ਹਿ ਲਭ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤੇਨੇਯਂ ਜ੍ਞਸ੍ਯ ਲਾਭਦਾ
ਕਿਉਂਕਿ ਧੁਨ, ਰੂਪ, ਸਵਾਦ, ਛੂਹ, ਸੁਗੰਧ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਅਤੇ ਧਨ—all ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਗਿਆਨੀ ਲਈ ਲਾਭ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਸੁਖਦੁਃਖਕ੍ਰਿਯਾਜਾਲਂ ਯਦੈषੋਦ੍ਵਹਤਿ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਤਦੈषਾ ਰਾਮ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਵਸ੍ਤੁਭਰਕ੍ਸ਼ਮਾ
ਹੇ ਰਾਮ, ਜਦ ਇਹ ਆਪ ਹੀ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਾਲੀਆਂ ਕਰਤਾਂ ਦਾ ਜਾਲ ਝਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਭਾਰ ਝਲਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਸ਼ਰੀਰਪੁਰ੍ਯਾਂ ਹਿ ਰਾਜ੍ਯਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਗਤਭ੍ਰਮਃ । ਜ੍ਞਸ੍ ਤਿष੍ਠਤਿ ਗਤਵ੍ਯਗ੍ਰਂ ਸ੍ਵਪੁਰ੍ਯਾਮ੍ ਇਵ ਵਾਸਵਃ
ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਭਟਕਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਬੇਚੈਨੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵਾਸਵ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ।
ਨ ਕ੍ਸ਼ਿਪਤ੍ਯ੍ ਅਵਟਾਟੋਪੇ ਮਨੋਮਤ੍ਤਤੁਰਙ੍ਗਮਮ੍ । ਨ ਲੋਭਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਰੂਪਾਯ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਪੁਤ੍ਰੀਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ
ਉਹ ਮਨ ਦੇ ਮਸਤ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਗੱਡ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੁੱਟਦਾ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ-ਪੁੱਤਰੀ, ਵਿਆਕਰਨ, ਲੋਭ ਤੇ ਦੁਵੈਤ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ।
ਅਜ੍ਞਾਨਪਰਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਚ ਨ ਰਨ੍ਧ੍ਰਂ ਤ੍ਵ੍ ਅਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਤਿ । ਸਂਸਾਰਾਰਿਭਯਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ ਮੂਲਾਨ੍ਯ੍ ਏष ਨਿਕृਨ੍ਤਤਿ
ਉਹ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਪਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਅੰਦਰੋਂ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਮੂਲਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤृष੍ਣਾਸਾਰਪਰਾਵਰ੍ਤੇ ਕਾਮਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ੋਭਦੁਰ੍ਗ੍ਰਹੇ । ਨ ਨਿਮਜ੍ਜਤਿ ਪਰ੍ਯਸ੍ਤਸੁਖਦੁਃਖਾਕ੍ਸ਼ਦੇਵਨੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਲਾਲਚ ਦੇ ਭਵਰ, ਇੱਛਾ ਦੀ ਉਲਝਣ ਅਤੇ ਸੁਖ-ਦੁਖ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਡੁੱਬਦਾ।
ਕਰੋਤ੍ਯ੍ ਅਵਿਰਤਂ ਸ੍ਨਾਨਂ ਬਹਿਰ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਅਪਿ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਸਰਿਤ੍ਸਙ੍ਗਮਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਮਨੋਰਥਗਤਿਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਉਹ ਹਰ ਵੇਲੇ, ਬਾਹਰ ਤੇ ਅੰਦਰ, ਜਲਦੀ ਹੀ, ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਤੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਚਲਣ ਅਨੁਸਾਰ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਕਲਾਕ੍ਸ਼ਿਜਨਾਦृਸ਼੍ਯਃ ਪੁਰਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਾਪਰਾਙ੍ਮੁਖਃ । ਧ੍ਯਾਨਨਾਮ੍ਨਿ ਸੁਖਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਿष੍ਠਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਃਪੁਰਾਨ੍ਤਰੇ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਤੋਂ ਮੁੜ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਦੇ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਅੰਦਰਲੀ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸੁਖਾਵਹੈषਾ ਨਗਰੀ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਾਤ੍ਮਨਃ । ਭੋਗਮੋਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਦਾ ਦਿਵ੍ਯਾ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯੇਵਾਮਰਾਵਤੀ
ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਦਿਵਿਆ ਹੈ, ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਾਂਗ।
ਸ੍ਥਿਤਯਾ ਸਂਸ੍ਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ ਨष੍ਟਂ ਨ ਨष੍ਟਯਾ । ਯਯਾ ਪੁਰ੍ਯਾ ਮਹੀਪਸ੍ਯ ਸਾ ਕਥਂ ਨ ਸੁਖਾਵਹਾ
ਜਿਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਅਡੋਲ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਹੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਰਾਜੇ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕਿਵੇਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ?