ਅਨ੍ਧਕਾਰਮਯੀ ਮੂਢਾ ਜਾਡ੍ਯਜਰ੍ਜਰਿਤਾਨ੍ਤਰਾ । ਤਨੁਤਾਮ੍ ਏਤਿ ਸਂਸਾਰਵਾਸਨੇਵ ਪ੍ਰਗੇ ਕ੍ਸ਼ਪਾ
ਅੰਦਰੋਂ ਹਨੇਰੀ, ਭੁੱਲੀ ਹੋਈ ਤੇ ਸੁਸਤ ਹੋ ਕੇ ਥੱਕੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਰਾਤ ਵਾਂਗ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦृष੍ਟਚਿਦ੍ਭਾਸ੍ਕਰਾ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਪਦ੍ਮਿਨੀ ਪੁਣ੍ਯਪਲ੍ਲਵਾ । ਵਿਕਸਤ੍ਯ੍ ਅਮਲੋਦ੍ਦ੍ਯੋਤਾ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ ਦ੍ਯੌਰ੍ ਇਵ ਰੂਪਿਣੀ
ਜਦੋਂ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਸੂਰਜ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਕਮਲ, ਨੇਕੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਸਾਫ ਚਮਕ ਨਾਲ ਖਿੜਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਵੇਰ ਦਾ ਅਸਮਾਨ।
ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਹृਦਯਹਾਰਿਣ੍ਯੋ ਭੁਵਨਾਹ੍ਲਾਦਨਕ੍ਸ਼ਮਾਃ । ਸਤ੍ਤ੍ਵਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਸਕਲੇਨ੍ਦੋਰ੍ ਇਵਾਂਸ਼ਵਃ
ਗਿਆਨ, ਦਿਲ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥ, ਨੇਕਤਾ ਦੀ ਦੌਲਤ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ।
ਬਹੁਨਾਤ੍ਰ ਕਿਮ੍ ਉਕ੍ਤੇਨ ਜ੍ਞਾਤਜ੍ਞੇਯੋ ਮਹਾਮਤਿਃ । ਨੋਦੇਤਿ ਨੈਵ ਯਾਤ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਤਮ੍ ਅਭੂਤਾਕਾਸ਼ਕੋਸ਼ਵਤ੍
ਹੋਰ ਕਿਹਾ ਕੀ ਜਾਵੇ? ਜਿਸ ਮਹਾਨ ਮਨ ਨੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਲਿਆ, ਉਹ ਨਾਂ ਉਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਡੁੱਬਦਾ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚਲੇ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਵਾਂਗ।
ਵਿਚਾਰਣਾਪਰਿਜ੍ਞਾਤਸ੍ਵਭਾਵਸ੍ਯੋਦਿਤਾਤ੍ਮਨਃ । ਅਨੁਕਮ੍ਪ੍ਯਾ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣ੍ਵਿਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ਙ੍ਕਰਾਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਆਤਮ ਜਾਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਵੀ ਦਇਆ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਕਟਾਕਾਰਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਨਿਰਹਙ੍ਕਾਰਚੇਤਸਮ੍ । ਨਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਵਿਕਲ੍ਪਾਸ੍ ਤਂ ਮृਗਤृष੍ਣਾਮ੍ਬ੍ਵ੍ ਇਵੈਣਕਾਃ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਬਾਹਰੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋਵੇ, ਵਿਚਾਰ ਉਸ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਮ੍ਰਿਗ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਪਾਣੀ ਹਿਰਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਤਰਙ੍ਗਵਦ੍ ਅਮੀ ਲੋਕਾਃ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਆਯਾਨ੍ਤਿ ਚਾਭਿਤਃ । ਕ੍ਰੋਡੀਕੁਰੁਤ ਆਤ੍ਮੋਤ੍ਥੇ ਨ ਜ੍ਞਂ ਮਰਣਜਨ੍ਮਨੀ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਆਉਂਦੇ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜੋ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਆਤਮ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਜਨਮ ਤੇ ਮੌਤ ਇਕਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘਬਰਾਉਂਦੇ ਨਹੀਂ।
ਆਵਿਰ੍ਭਾਵਤਿਰੋਭਾਵੌ ਸਂਸਾਰੋ ਨੇਤਰਃ ਕ੍ਰਮਃ । ਇਤਿ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸਮਾਲੋਕੇ ਰਮਤੇ ਨ ਸ ਖਿਦ੍ਯਤੇ
ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਲੀਨ ਹੋਣਾ ਹੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਚੱਕਰ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਹਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਦਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਨ ਜਾਯਤੇ ਨ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਕੁਮ੍ਭੇ ਕੁਮ੍ਭਨਭੋ ਯਥਾ । ਭੂषਿਤੇ ਦੂषਿਤੇ ਵਾਪਿ ਦੇਹੇ ਤਦ੍ਵਦ੍ ਇਹਾਤ੍ਮਵਾਨ੍
ਜਿਵੇਂ ਘੜੇ ਦੇ ਅੰਦਰਲੀ ਹਵਾ ਨਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਮਰਦੀ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਘੜਾ ਸਜਾਇਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਆਤਮਾ ਵੀ ਅਸਰ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਵੇਕ ਉਦਿਤੇ ਸ਼ੀਤੇ ਮਿਥ੍ਯਾਭ੍ਰਮਭਰੋਦਿਤਾ । ਕ੍ਸ਼ੀਯਤੇ ਵਾਸਨਾ ਸਾਭ੍ਰੇ ਮृਗਤृष੍ਣਾ ਮਰਾਵ੍ ਇਵ
ਜਦੋਂ ਸਮਝ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਝੂਠੀ ਭੁੱਲ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਭਟਕਣ ਦੀ ਠੰਡ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਰੇਤ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਗਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਾਸਨਾ ਵੀ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੋ ऽਹਂ ਕਥਮ੍ ਇਦਂ ਵੇਤਿ ਯਾਵਨ੍ ਨ ਪ੍ਰਵਿਚਾਰਿਤਮ੍ । ਸਂਸਾਰਾਡਮ੍ਬਰਂ ਤਾਵਦ੍ ਅਨ੍ਧਕਾਰੋਪਮਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਜਦ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦਾ ਕਿ 'ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ? ਇਹ ਸਭ ਕੀ ਹੈ?', ਤਦ ਤੱਕ ਜਗਤ ਦਾ ਹੰਗਾਮਾ ਹਨੇਰੇ ਵਾਂਗ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਿਥ੍ਯਾਭ੍ਰਮਭਰੋਦ੍ਭੂਤਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਪਦਮ੍ ਆਪਦਾਮ੍ । ਆਤ੍ਮਭਾਵਨਯਾ ਨੇਦਂ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਝੂਠੇ ਭੁਲੇਖੇ ਦੇ ਭਾਰ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਇਹ ਸਰੀਰ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਪ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ, ਉਹੀ ਸੱਚੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ਕਾਲਵਸ਼ੋਤ੍ਥਾਨਿ ਨ ਮਮੇਤਿ ਗਤਭ੍ਰਮਮ੍ । ਸ਼ਰੀਰਸੁਖਦੁਃਖਾਨਿ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜਿਸ ਨੇ ਭੁਲੇਖਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ, ਜੋ ਥਾਂ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਸਰ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, 'ਇਹ ਮੇਰੇ ਨਹੀਂ' ਸਮਝ ਕੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਇਤਰਚ੍ ਚੈਵ ਦृਸ਼ਾ ਨਿਤ੍ਯਾਵਿਭਿਨ੍ਨਯਾ । ਸਰ੍ਵਂ ਚਿਜ੍ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ ਏਵੇਤਿ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਹੀ ਅਟੁੱਟ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਅਪਾਰਪਰ੍ਯਨ੍ਤਨਭੋ ਦਿਕ੍ਕਾਲਾਦਿਕ੍ਰਿਯਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਅਹਮ੍ ਏਵੇਤਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਅਸੀਮ ਅਕਾਸ਼, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਸਮਾਂ, ਕਰਮ ਤੇ ਸਭ ਵਿੱਚ 'ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ' ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਉਹੀ ਸੱਚੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਵਾਲਾਗ੍ਰਲਕ੍ਸ਼ਭਾਗਾਤ੍ ਤੁ ਕੋਟਿਸ਼ਃ ਪਰਿਕਲ੍ਪਿਤਃ । ਅਹਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮ ਇਤਿ ਵ੍ਯਾਪੀ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਖਮ 'ਮੈਂ' ਨੂੰ, ਵੱਲ ਦੇ ਇਕ ਰੇਸ਼ੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ ਅਨਨ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਭਾਵਾਨ੍ਤਰਸ੍ਥਿਤਃ । ਅਦ੍ਵਿਤੀਯਸ਼੍ ਚਿਦ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅੰਦਰੋਂ ਅਨੰਤ, ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ, ਇਕੋ ਹੀ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਆਧਿਵ੍ਯਾਧਿਭਯੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨੋ ਜਰਾਮਰਣਜਨ੍ਮਵਾਨ੍ । ਦੇਹੋ ऽਹਮ੍ ਇਤਿ ਨ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬਿਮਾਰੀ, ਡਰ, ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ, ਬੁਢਾਪਾ, ਮੌਤ ਤੇ ਜਨਮ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ, 'ਮੈਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਹਾਂ' ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਆਣੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਤਿਰ੍ਯਗ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਮ੍ ਅਧਸ੍ਤਾਚ੍ ਚ ਵ੍ਯਾਪਕੋ ਮਹਿਮਾ ਮਮ । ਨ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ਮਮਾਸ੍ਤੀਤਿ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਹਰੇਕ ਪਾਸੇ, ਉਪਰ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਵਿਆਪਕ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਨਹੀਂ, ਉਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਮਯਿ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਇਦਂ ਪ੍ਰੋਤਂ ਸੂਤ੍ਰੇ ਮਣਿਗਣਾ ਇਵ । ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤੁਰ੍ ਅਹਮ੍ ਏਵੇਤਿ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਧਾਗੇ 'ਤੇ ਮਣਿਆਂ ਵਾਂਗ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਅੰਦਰਲੀ ਚੇਤਨਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ—ਉਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਨਾਹਂ ਨ ਚਾਨ੍ਯਦ੍ ਅਸ੍ਤੀਹ ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵਾਸ੍ਤਿ ਨ ਚਾਸ੍ਤਿ ਤਤ੍ । ਇਤ੍ਥਂ ਸਦਸਤੋਰ੍ ਮਧ੍ਯਂ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਇਹ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਨਾ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਨਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ; ਤੇ ਜੋ ਹੋਣ-ਅਣਹੋਣ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ—ਉਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਯਨ੍ ਨਾਮ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਸ ਏਕੋ ऽਵਯਵੋ ਮਮ । ਤਰਙ੍ਗੋ ऽਬ੍ਧਾਵ੍ ਇਵੇਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਨਾਮ ਜਾਂ ਚੀਜ਼ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਹੀ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ; ਜੋ ਇਹ ਗੱਲ ਅੰਦਰੋਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਤਾਪਰਤੇ ਤ੍ਵਤ੍ਤਾਮਤ੍ਤੇ ਯਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਭਾਵਾਦ੍ ਉਪਰਤੇ ਸ੍ਯਾਤਾਂ ਸ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸੁਲੋਚਨਃ
ਜਿਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਆਪਣਾ-ਪਰਾਇਆ, ਤੇਰਾ-ਮੇਰਾ ਸਭ ਮਿਟ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਰੁਕ ਗਏ ਹੋਣ—ਉਹ ਸਾਫ਼ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੋਚ੍ਯਾ ਪਾਲ੍ਯਾ ਮਯੈਵੇਯਂ ਸ੍ਵਸੇਯਂ ਮੇ ਕਨੀਯਸੀ । ਤ੍ਰਿਲੋਕੀ ਪੇਲਵੇਤ੍ਯ੍ ਉਚ੍ਚੈਰ੍ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਤਰਸਯੋਗ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਮੇਰੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸਮਝਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਨਾਸਵੰਤ ਸਮਝ ਕੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਚੇਤ੍ਯਾਨੁਪਾਤਰਹਿਤਂ ਚਿਦ੍ਭੈਰਵਮਯਂ ਵਪੁਃ । ਆਪੂਰਿਤਜਗਜ੍ਜਾਲਂ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸੱਚੀ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਜਾਲੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸੁਖਂ ਦੁਃਖਂ ਭਵੋ ऽਭਾਵੋ ऽਵਿਵੇਕਕਲਨਾਸ਼੍ ਚ ਯਾਃ । ਅਹਂ ਨ ਵੇਤਿ ਵਾ ਨੂਨਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਨ ਪਰਿਹੀਯਤੇ
ਸੁਖ, ਦੁਖ, ਹੋਣਾ, ਨਾ ਹੋਣਾ, ਤੇ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਦੀ ਸੋਚ — ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਸਭ 'ਮੈਂ ਨਹੀਂ' ਜਾਂ 'ਮੈਂ ਹਾਂ' ਵਾਂਗ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ।
ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਸਤ੍ਤਾਪਰਾਪੂਰ੍ਣੇ ਜਗਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯੇਨ ਵਰ੍ਜਿਤੇ । ਕਿਂ ਮੇ ਹੇਯਂ ਕਿਮ੍ ਆਦੇਯਮ੍ ਇਤਿ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਸਦृਙ੍ ਨਰਃ
ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਹਸਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਉਪਸਥਿਤੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ 'ਕੀ ਛੱਡਣਾ ਹੈ, ਕੀ ਲੈਣਾ ਹੈ?' ਵਾਂਗ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ।
ਅਪ੍ਰਤਰ੍ਕ੍ਯਮ੍ ਅਨਾਭਾਸਂ ਸਨ੍ਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਇਦਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ । ਹੇਯੋਪਾਦੇਯਕਲਨਾ ਯਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੀਣਾ ਨਮਾਮਿ ਤਮ੍
ਜਿਸ ਲਈ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਣਾ ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੋਚਣ ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਛੱਡਣ ਜਾਂ ਲੈਣ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਮੁਕ ਗਈ ਹੈ—ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਯ ਆਕਾਸ਼ਵਦ੍ ਏਕਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਭਾਵਗਤੋ ऽਪਿ ਸਨ੍ । ਨ ਭਾਵਰਞ੍ਜਨਾਮ੍ ਏਤਿ ਸ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਇਕ ਰੂਪ ਹੈ, ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਹਾਲਤ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ—ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।
ਤਮਃਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਲਨਾਮੁਕ੍ਤਃ ਕਾਲਾਤ੍ਮਤਾਂ ਗਤਃ । ਯਸ੍ ਸੋਮ੍ਯਸ੍ ਸੁਸਮਸ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਥਸ੍ ਤਂ ਨੌਮਿ ਪਦਮ੍ ਆਗਤਮ੍
ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਅਸਲਤ ਨੂੰ ਪਾ ਲਿਆ, ਸੁਖੀ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਤੇ ਚੰਗਾ ਹੈ—ਮੈਂ ਉਸ ਪਦ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜਿਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।