ਤਸ੍ਯਾ ਨਰ੍ਤਨਲੋਲਾਯਾ ਜਗਨ੍ਮਣ੍ਡਪਕੋਟਰੇ । ਅਰੁਦ੍ਧਸ੍ਪਨ੍ਦਰੂਪਾਯਾ ਆਗਮਾਪਾਯਚਞ੍ਚੁਰੇ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਜੋ ਨੱਚਣ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਰੂਪ ਅਟੱਲ ਕੰਪਨ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਥਿਰਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਚਾਰੁਭੂषਣਮ੍ ਅਙ੍ਗੇषੁ ਦੇਵਲੋਕਾਨ੍ਤਰਾਵਲੀ । ਆਪਾਤਾਲਂ ਨਭੋ ਲਮ੍ਬਂ ਕਵਰੀਮਣ੍ਡਲਂ ਬृਹਤ੍
ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਸੋਹਣੇ ਗਹਣੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਹਨ; ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕੇਸ-ਮਾਲਾ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਾਤਾਲ ਤੱਕ ਲਟਕਦੀ ਹੈ।
ਨਰਕਾਲੀ ਚ ਮਞ੍ਜੀਰਮਾਲਾ ਕਲਕਲਾਕੁਲਾ । ਪ੍ਰੋਤਾ ਦੁष੍ਕृਤਸੂਤ੍ਰੇਣ ਪਾਤਾਲਚਰਣੇ ਚਲਾ
ਨਰਕ ਦੀ ਪੈਰ-ਗਹਣੀ, ਜੋ ਝੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਮੰਦ-ਕਰਮ ਦੀ ਡੋਰੀ ਨਾਲ ਗੂੰਥੀ ਹੋਈ, ਪਾਤਾਲੀ ਪੈਰ ਉੱਤੇ ਕੰਪਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕਸ੍ਤੂਰਿਕਾਤਿਲਕਕਂ ਕ੍ਰਿਯਾਸਖ੍ਯੋਪਕਲ੍ਪਿਤਮ੍ । ਚਿਤ੍ਰਿਤਂ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤੇਨ ਯਾਮੇ ਵਦਨਪਟ੍ਟਕੇ
ਉਸ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਕਸਤੂਰੀ ਦਾ ਟਿਲਕ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਚਿਤਰਗੁਪਤ ਵਲੋਂ ਮੱਥੇ ਦੀ ਪੱਟੀ ਉੱਤੇ ਚਿਤਰਿਆ ਗਿਆ।
ਕਾਲੀਰੂਪਮ੍ ਉਪਸ੍ਥਾਯ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤੇषੁ ਕ੍ਰਿਯਾਕੁਲਮ੍ । ਨृਤ੍ਯਤ੍ਯ੍ ਏषਾ ਪੁਨਰ੍ ਦੇਵੀ ਸ੍ਫੁਟਚ੍ਛੈਲਘਨਾਰਵਮ੍
ਕਲਿਯੁਗ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਰੁਝੀ ਹੋਈ, ਇਹ ਦੇਵੀ ਮੁੜ ਨੱਚਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਗੂੰਜ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀ-ਚੋਟੀ ਤੇ ਵੱਜਦੀ ਹੈ।
ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪ੍ਰਲਮ੍ਬਵਿਭ੍ਰਾਨ੍ਤਕੌਮਾਰਰਥਬਰ੍ਹਿਭਿਃ । ਨੇਤ੍ਰਤ੍ਰਯਬृਹਦ੍ਰਨ੍ਧ੍ਰਭੂਰਿਭਾਙ੍ਕਾਰਭੀषਣੈਃ
ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਝੂਮਦੇ ਹੋਏ, ਨੌਜਵਾਨ ਰਥ ਮੋਰ ਦੇ ਪੰਖ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਤੱਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਲਮ੍ਬਲੋਲਸ਼ਰਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਵਿਤੀਰ੍ਣਹਰਮੂਰ੍ਧਜੈਃ । ਉਚ੍ਚਰਚ੍ਚਾਰੁਮਨ੍ਦਾਰਗੌਰੀਕਵਰਿਚਾਮਰੈਃ
ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ autumn ਦੀ ਚਾਂਦਨੀ ਵਾਂਗ ਲੰਬੇ ਤੇ ਖੁੱਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਵਿਖਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਚਿੱਟੇ ਮੰਦਾਰਾ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਗੌਰੀ ਦੇ ਪੀਲੇ ਚਮਰੇ ਵਾਲਾ ਚਾਮਰ ਹਲਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਉਤ੍ਤਾਣ੍ਡਵਾਚਲਾਕਾਰਭੈਰਵੋਦਰਤੁਮ੍ਬਕੈਃ । ਰਣਤ੍ਸਹਸ੍ਰਰਨ੍ਧ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਦੇਹਭਿਕ੍ਸ਼ਾਕਪਾਲਕੈਃ
ਉਹ ਭੈਰਵ ਦੇ ਪੇਟ ਵਰਗੇ ਡੋਲਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲੀ ਨਾਚ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਹਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਲਏ ਹੋਏ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਛੇਦ ਵਾਲੇ ਖੋਪੜੀ ਦੇ ਕਟੋਰੇ ਨੂੰ ਝੰਕਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁष੍ਕਾ ਸ਼ਰੀਰਖਟ੍ਵਾਙ੍ਗਭਙ੍ਗੈਰ੍ ਆਪੂਰਿਤਾਮ੍ਬਰਮ੍ । ਭਾਯਯਤ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਅਪਿ ਕृष੍ਣੈਰ੍ ਘਨਾਸਿਤਮ੍
ਅਸਮਾਨ ਸੁੱਕੇ, ਟੁੱਟੇ ਸਰੀਰਾਂ ਅਤੇ ਗਡ਼ਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੀ ਘਣੇ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਕਾਲੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਸ਼ਿਰਸ਼੍ਚਕ੍ਰਚਾਰੁਪੁष੍ਕਰਮਾਲਯਾ । ਤਾਣ੍ਡਵੇषੁ ਵਿਵਲ੍ਗਨ੍ਤੀ ਮਹਾਕਲ੍ਪੇषੁ ਰਾਜਤੇ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਕਮਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਮਹਾਂ-ਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਚਦੇ ਹੋਏ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਪੁष੍ਕਰਾਵਰ੍ਤਡਮਰੂਡ੍ਡਾਮਰਾਰਵੈਃ । ਤਸ੍ਯਾਃ ਕਿਲ ਪਲਾਯਨ੍ਤੇ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤੇ ਤੁਮ੍ਬੁਰਾਦਯਃ
ਡੋਲਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਅਤੇ ਕਮਲ-ਤਲਾਵਾਂ ਦੀ ਘੁੰਮਣ ਨਾਲ, ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਤੰਬੁਰੂ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨृਤ੍ਯਤੋ ऽਨ੍ਤੇ ਕृਤਾਨ੍ਤਸ੍ਯ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਣ੍ਡਲਹਾਸਿਨਃ । ਤਾਰਕਾਚਨ੍ਦ੍ਰਿਕਾਚਾਰੁਵ੍ਯੋਮਪਿਞ੍ਛਾਵਚੂਲਿਨਃ
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਮੌਤ ਨਾਚਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਚਾਂਦ ਦੀ ਗੋਲਾਈ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਤਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਚਾਂਦਨੀ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਦਾ ਤਾਜ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ।
ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ ਸ਼੍ਰਵਣੇ ਦੀਰ੍ਘਾ ਹਿਮਵਾਨ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਮੁਦ੍ਰਿਕਾ । ਅਪਰੇ ऽਪਿ ਮਹਾਮੇਰੁਃ ਕਾਨ੍ਤਾ ਕਾਞ੍ਚਨਕਰ੍ਣਿਕਾ
ਇੱਕ ਕੰਨ 'ਤੇ ਲੰਬਾ ਹਿਮਾਚਲ ਪਹਾੜ ਅੰਗੂਠੀ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਮਹਾਂਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਗਹਿਣੀ ਵਾਂਗ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰੈਵ ਕੁਣ੍ਡਲੇ ਲੋਲੇ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕੌ ਗਣ੍ਡਮਣ੍ਡਲੇ । ਲੋਕਾਲੋਕਾਚਲਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸਰ੍ਵਤਃ ਕਟਿਮੇਖਲਾ
ਇਹ ਝੂਲਦੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਗਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ; ਲੋਕਾਲੋਕ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਕਮਰ ਦੀ ਮਾਲਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇਤਸ਼੍ ਚੇਤਸ਼੍ ਚ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਵਲਯਵਰ੍ਣਿਕਾ । ਅਨਿਲਾਨ੍ਦੋਲਿਤਾ ਭਾਤਿ ਨੀਰਦਾਂਸ਼ੁਕਪਟ੍ਟਿਕਾ
ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਘੁੰਮਦੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਲਕੀਰ ਸਜਾਵਟੀ ਪੱਟੀ ਵਾਂਗ ਲਗਦੀ ਹੈ, ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾਂਦੀ ਹੈ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਮੁਸੁਲੈਃ ਪਟ੍ਟਿਸੈਸ਼੍ ਸ਼ੂਲੈਃ ਪ੍ਰਾਸੈਸ੍ ਤੋਮਰਮੁਦ੍ਗਰੈਃ । ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਃ ਕ੍ਸ਼ੀਣਜਗਦ੍ਵ੍ਰਾਤਕृਤਾਨ੍ਤੈਰ੍ ਇਵ ਸਮ੍ਭृਤੈਃ
ਗੱਡੀਆਂ, ਬਰਛੀਆਂ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਜਵਲਿਨ, ਭਾਲੇ ਅਤੇ ਗੁੰਡਿਆਂ ਨਾਲ—ਤੇਜ਼ ਤੇ ਇਕੱਠੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਜਥਿਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੌਤ ਦੇ ਦੂਤ।
ਸਂਸਾਰਬਨ੍ਧਨਾਦੀਰ੍ਘੇ ਪਾਸ਼ੇ ਕਾਲਕਰਚ੍ਯੁਤੇ । ਸ਼ੇषਭੋਗਮਹਾਸੂਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰੋਤੈਰ੍ ਮਾਲਾਸ੍ਯ ਸ਼ੋਭਤੇ
ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਲੰਬੇ ਬੰਧਨ ਦੀ ਫਾਸ਼, ਜੋ ਕਾਲ ਨੇ ਬਣਾਈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂ ਸੇਸ਼ ਨਾਗ ਦੀ ਲੜੀ ਮਾਲਾ ਵਾਂਗ ਪਾਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਹਣੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜੀਵੋਲ੍ਲਸਨ੍ਮਕਰਿਕਾਰਤ੍ਨਤੇਜੋਭਿਰ੍ ਉਜ੍ਜ੍ਵਲਾ । ਸਪ੍ਤਾਬ੍ਧਿਕਙ੍ਕਣਸ਼੍ਰੇਣੀ ਭੁਜਯੋਰ੍ ਅਸ੍ਯ ਭੂषਣਮ੍
ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਕੀੜਿਆਂ-ਮਣਕਿਆਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਰੌਣਕ, ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੀ ਕੰਗਣਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਉਸ ਦੇ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਹੈ।
ਵ੍ਯਵਹਾਰਮਹਾਵਰ੍ਤਾ ਸੁਖਦੁਃਖਪਰਮ੍ਪਰਾ । ਰਜਃਪੂਰ੍ਣਾ ਤਮਸ਼੍ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਰੋਮਾਲੀ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜਤੇ
ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੰਭੀਰ, ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਲੜੀ, ਧੂੜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਰਾਤ ਵਾਂਗੂ ਕਾਲੀ—ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਰੋਮਾਂ ਦੀ ਲਕੀਰ ਹੈ ਜੋ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਏਵਮ੍ਪ੍ਰਾਯਾਂ ਸ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤੇ ਕृਤਾਨ੍ਤਸ੍ ਤਾਣ੍ਡਵੋਦ੍ਭਟਾਮ੍ । ਉਪਸਂਹृਤ੍ਯ ਨृਤ੍ਤੇਹਾਂ ਸृष੍ਟ੍ਯਾ ਸਹ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਯੁਗ ਦਾ ਅੰਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੌਤ ਆਪਣੀ ਤਿੱਖੀ ਨੱਚ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਸਾਰੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਪੁਨਰ੍ ਹਾਸ੍ਯਮਯੀਂ ਨृਤ੍ਤਲੀਲਾਂ ਸਰ੍ਵਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀਮ੍ । ਤਨੋਤੀਮਾਂ ਜਰਾਦੁਃਖਸ਼ੋਕਾਭਿਨਯਭੂषਿਤਾਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਹਾਸੇ ਅਤੇ ਨੱਚ ਦੀ ਖੇਡ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਬੁਢਾਪੇ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਗਮ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ।
ਭੂਯਃ ਕਰੋਤਿ ਭੁਵਨਾਨਿ ਵਨਾਨ੍ਤਰਾਣਿ ਲੋਕਾਨ੍ਤਰਾਣਿ ਜਨਜਾਲਕਕਲ੍ਪਨਾਂ ਚ । ਆਚਾਰਚਾਰੁਕਲਨਾਂ ਚ ਚਲਾਚਲਾਂ ਚ ਪਙ੍ਕਾਦ੍ ਯਥਾਰ੍ਭਕਜਨੋ ਰਚਨਾਮ੍ ਅਖਿਨ੍ਨਃ
ਉਹ ਮੁੜ ਦੁਨੀਆਂ, ਜੰਗਲ, ਹੋਰ ਲੋਕ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਲ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚਲਣ-ਫਿਰਣ, ਹਿਲਦੇ ਤੇ ਨਾ ਹਿਲਦੇ, ਸਭ ਰਚਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਹਰ ਵਾਰ ਨਵੀਂ ਬਣਾਵਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵृਤ੍ਤੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਏਵ ਚੈਤੇषਾਂ ਕਾਲਾਦੀਨਾਂ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਸਂਸਾਰਨਾਮ੍ਨਿ ਕੈਵਾਸ੍ਥਾ ਮਾਦृਸ਼ਾਨਾਂ ਭਵਤ੍ਵ੍ ਇਹ
ਇਸ ਚਲ ਰਹੀ ਚੱਕਰ ਵਿਚ, ਕਾਲ ਆਦਿ ਦੇ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਇੱਥੇ ਸੰਸਾਰ ਨਾਮ ਦੀ ਵਸਤੂ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਵਰਗਿਆਂ ਲਈ ਕਿਹੜੀ ਠੋਸਤਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਵਿਕ੍ਰੀਤਾ ਇਵ ਤਿष੍ਠਾਮ ਏਤੈਰ੍ ਦੈਵਾਦਿਭਿਰ੍ ਵਯਮ੍ । ਧੂਰ੍ਤੈਃ ਪ੍ਰਪਞ੍ਚਚਤੁਰੈਰ੍ ਮੁਗ੍ਧਾ ਵਨਮृਗਾ ਇਵ
ਅਸੀਂ ਕਿਸਮਤ ਆਦਿ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਵੇਚੇ ਹੋਏ ਜਿਹੇ ਖੜੇ ਹਾਂ; ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਚਲਾਕ ਚਲਾਂ ਨਾਲ ਮੂਰਖ ਬਣੇ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਜਾਨਵਰ।
ਏषੋ ऽਨਾਰ੍ਯਸਮਾਚਾਰਃ ਕਾਲਃ ਕਵਲਨੋਨ੍ਮੁਖਃ । ਜਗਤ੍ਯ੍ ਅਵਿਰਤਂ ਲੋਕਂ ਪਾਤਯਤ੍ਯ੍ ਆਪਦਰ੍ਣਵੇ
ਇਹ ਸਮਾਂ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਨਿਕੰਮੀ ਚਾਲਾਂ ਹਨ ਤੇ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਗਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਸੁੱਟਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦਹਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤੇ ਦੁਰਾਸ਼ਾਭਿਰ੍ ਦੈਵੋ ਦਾਰੁਣਚੇष੍ਟਯਾ । ਲੋਕਂ ਪੁष੍ਪਨਿਕਾਸ਼ਾਭਿਰ੍ ਜ੍ਵਾਲਾਭਿਰ੍ ਦਹਨੋ ਯਥਾ
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਕਿਸਮਤ ਆਪਣੇ ਕਠੋਰ ਕੰਮਾਂ ਤੇ ਝੂਠੀਆਂ ਆਸਾਂ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਆਪਣੇ ਫੁੱਲ ਵਰਗੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਧृਤਿਂ ਵਿਧੁਰਯਤ੍ਯ੍ ਏਕਾਮਯਦਾ ਰੂਪਵਲ੍ਲਭਾ । ਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵਾਤ੍ ਸ੍ਵਭਾਵਚਪਲਾ ਨਿਯਤਿਰ੍ ਨਿਯਮੋਨ੍ਮੁਖੀ
ਕਿਸਮਤ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਤੋਂ ਚੰਚਲ ਹੈ ਤੇ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਹੀ ਮੁਸੀਬਤ ਨਾਲ ਹੌਸਲੇ ਨੂੰ ਡੋਲ੍ਹਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣਾ ਹੁਕਮ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਔਰਤ ਆਪਣੀ ਮੌਲਿਕ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ।
ਗ੍ਰਸਤੇ ऽਵਿਰਤਂ ਭੂਤਜਾਲਂ ਸਰ੍ਪ ਇਵਾਨਿਲਮ੍ । ਕृਤਾਨ੍ਤਃ ਕਰ੍ਕਸ਼ਾਚਾਰੋ ਜਰਾਂ ਨੀਤ੍ਵਾ ਜਗਦ੍ਵਪੁਃ
ਮੌਤ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਾਲ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਹੈ, ਜਗਤ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾ ਕੇ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਹਵਾ ਨਿਗਲਣੀ ਵਾਂਗ ਖਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਮਨਿਰ੍ਘृਣਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਨਾਰ੍ਤਂ ਨਾਮਾਨੁਕਮ੍ਪਤੇ । ਸਰ੍ਵਭੂਤਦਯਾਚਾਰੋ ਜਨੋ ਦੁਰ੍ਲਭਤਾਂ ਗਤਃ
ਯਮ, ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਰਹਿਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਦੁੱਖੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਦਇਆ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ; ਤੇ ਜੋ ਲੋਕ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਰਲੇ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਾ ਏਵ ਮੁਨੇ ਫਲ੍ਗੁਵਿਭਵਾ ਭੂਤਜਾਤਯਃ । ਦੁਃਖਾਯੈਵ ਦੁਰਨ੍ਤਾਯ ਦਾਰੁਣਾ ਲੋਭਭੂਮਯਃ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਕੋਲ ਸਿਰਫ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ ਧਨ ਹੈ; ਉਹ ਲੋਭ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਅੰਤਹੀਣ ਤੇ ਕਠੋਰ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।