ਵ੍ਯਵਹਾਰੀ ਯਥੈਵਾਜ੍ਞਸ੍ ਤਥੈਵ ਕਿਲ ਪਣ੍ਡਿਤਃ । ਵਾਸਨਾਮਾਤ੍ਰਭੇਦੋ ऽਤ੍ਰ ਕਾਰਣਂ ਬਨ੍ਧਮੋਕ੍ਸ਼ਯੋਃ
ਜਿਵੇਂ ਅਗਿਆਨ ਵਿਅਕਤੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇੰਨੇ ਹੀ ਗਿਆਨਵਾਨ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ ਵਾਸਨਾ ਦੀ ਵੱਖਰੀਅਤਾ ਹੀ ਬੰਨ੍ਹ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਯਾਵਚ੍ ਛਰੀਰਂ ਤਾਵਦ੍ ਧਿ ਦੁਃਖੇ ਦੁਃਖਂ ਸੁਖੇ ਸੁਖਮ੍ । ਅਸਂਸਕ੍ਤਧਿਯੋ ਧੀਰਾ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਵਤ੍
ਜਦ ਤਕ ਸਰੀਰ ਹੈ, ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਸੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੋ ਬੁਧੀਮਾਨ ਹਨ, ਉਹ ਅਟੁੱਟ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹੋ ਕੇ, ਅਜਿਹੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਅਜੇ ਜਾਗੇ ਨਹੀਂ।
ਸੁਖੇषੁ ਸੁਖਿਤਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦੁਃਖਿਤਾ ਦੁਃਖਵृਤ੍ਤਿषੁ । ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਹਿ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਨੂਨਮ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ ਤੁ ਸ਼ੀਤਲਾਃ
ਸੁੱਖ ਵਾਲੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੁਖੀ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੋਂ ਠੰਢੇ ਤੇ ਅਸਰ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਤਮ੍ਭਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਾਨਿ ਕ੍ਸ਼ੁਭ੍ਯਨ੍ਤਿ ਨ ਵਪੁਸ੍ ਸ੍ਥਿਰਮ੍ । ਜ੍ਞਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣ੍ਯ੍ ਏਵ ਕ੍ਸ਼ੁਭ੍ਯਨ੍ਤਿ ਨ ਮਨਸ੍ ਸ੍ਥਿਰਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਥੰਭ ਦੀ ਪਰਛਾਈ ਹਿਲਦੀ ਹੈ ਪਰ ਥੰਭ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗ ਹੀ ਹਿਲਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਚਲਾਚਲਤਯਾ ਤਜ੍ਜ੍ਞੋ ਲੋਕਵृਤ੍ਤਿषੁ ਤਿष੍ਠਤਿ । ਅਧਸ੍ਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ ਇਵ ਸ੍ਵਚ੍ਛਂ ਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬੇषੁ ਭਾਸ੍ਕਰਃ
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਲੋਕੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਜਾਂ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਪਰਛਾਈ ਵਾਂਗ ਹੇਠਾਂ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਸਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਲੋਕਕਰ੍ਮਾਪਿ ਬਦ੍ਧ ਏਵਾਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਧੀਃ । ਅਤ੍ਯਕ੍ਤਮੋਹਲੀਲੋ ऽਪਿ ਮੁਕ੍ਤ ਏਵ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਧੀਃ
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਦੁਨਿਆਵੀ ਕੰਮ ਛੱਡ ਵੀ ਦੇਵੇ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਮੱਤ ਜਾਗੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਫਿਰ ਵੀ ਬੰਧਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮੋਹ ਦੀ ਖੇਡ ਛੱਡੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਮੱਤ ਜਾਗ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮੁਕ੍ਤਬੁਦ੍ਧੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਮੁਕ੍ਤੋ ਬਦ੍ਧਕਰ੍ਮੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ऽਪਿ ਹਿ । ਬਦ੍ਧਬੁਦ੍ਧੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਬਦ੍ਧੋ ਮੁਕ੍ਤਕਰ੍ਮੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ऽਪਿ ਹਿ
ਜਿਸ ਦੀ ਮੱਤ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਮੁਕਤ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਕਰਮ ਬੰਧੇ ਹੋਣ। ਜਿਸ ਦੀ ਮੱਤ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਬੰਧੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਬੰਧਿਆ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਕਰਮ ਮੁਕਤ ਹੋਣ।
ਸੁਖਦੁਃਖਦृਸ਼ੋਰ੍ ਲੋਕੇ ਬਨ੍ਧਮੋਕ੍ਸ਼ਦृਸ਼ੋਸ੍ ਤਥਾ । ਹੇਤੁਰ੍ ਬੁਦ੍ਧੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣ੍ਯ੍ ਏਵ ਤੇਜਾਂਸੀਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨੇ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਵੇਖਣ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਤੇ ਬੰਧਨ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਵੇਖਣ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਮੱਤ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਹੀ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਚਮਕਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬਹਿਰ੍ ਲੋਕੋਚਿਤਾਚਾਰਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਆਚਾਰਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਸਮੋ ऽਸਨ੍ਨ੍ ਇਵ ਤਿष੍ਠ ਤ੍ਵਂ ਸਂਸ਼ਾਨ੍ਤਸਕਲੈषਣਃ
ਬਾਹਰੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲ, ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਰੇ ਚਲਣ-ਚਲਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਿ। ਤੂੰ ਇਉਂ ਰਹਿ ਜਿਵੇਂ ਕੁਝ ਵੀ ਲਗਦਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਇੱਛਾ-ਚਾਹ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵੈषਣਾਵਿਮੁਕ੍ਤੇਨ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਨਿ ਤਿष੍ਠਤਾ । ਕੁਰੁ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਨੂਨਂ ਸਾਮਨਸਿ ਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੰਮ ਕਰਨੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਰ। ਇਹੀ ਮਨ ਦੀ ਸੰਤੁਲਨ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ।
ਆਧਿਵ੍ਯਾਧਿਮਹਾਵਰ੍ਤੇ ਗਰ੍ਤੇ ਸਂਸਾਰਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿ । ਮਮਤੋਗ੍ਰਾਨ੍ਧਕੂਪੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਾ ਪਤਾਤਪਦਾਯਿਨਿ
ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਵਰ ਵਿਚ, ਮਮਤਾ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਹਨੇਰੇ ਖੂਹ ਵਿਚ ਨਾ ਡਿੱਗ, ਹੇ ਉੱਚੇ ਲਕੜੀ ਵਾਲੇ।
ਨ ਤ੍ਵਂ ਭਾਵੇषੁ ਨੋ ਭਾਵਾਸ੍ ਤ੍ਵਯਿ ਤਾਮਰਸੇਕ੍ਸ਼ਣ । ਸ਼ੁਦ੍ਧਬੁਦ੍ਧਸ੍ਵਭਾਵਸ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਆਤ੍ਮਸਂਸ੍ਥਸ੍ ਸ੍ਥਿਰੋ ਭਵ
ਤੂੰ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਵਸਤੂਆਂ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨੈਣ। ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਪਵਿੱਤਰ, ਜਾਗਰੂਕ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ — ਤੂੰ ਡੋਲ ਨਾ।
ਵ੍ਯਪਗਤਮਮਤਾਮਹਾਨ੍ਧਕਾਰਂ ਪਦਮ੍ ਅਮਲਂ ਵਿਗਤੈषਣਂ ਸਮੇਤ੍ਯ । ਪ੍ਰਭਵਸਿ ਯਦਿ ਚੇਤਸੋ ਮਹਾਤ੍ਮਂਸ੍ ਤਦ੍ ਅਤਿਧਿਯੇ ਮਹਤੇ ਸਤੇ ਨਮਸ੍ ਤੇ
ਜੇ ਤੂੰ ਉਹ ਨਿਰਮਲ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਜਿੱਥੇ ਮਮਤਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਮੁਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਮਨ ਚਮਕਦਾ ਹੈ — ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਸਚਮੁਚ ਵੱਡਾ ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਹੈ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸਮਙ੍ਗਾਤਾਪਸੀਮ੍ ਏਤਾਂ ਤਨੁਂ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯ ਭਾਰ੍ਗਵ । ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਮਾਂ ਤਨੁਂ ਸਾਧੋ ਨਗਰੀਮ੍ ਇਵ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ
ਭਾਰਗਵ ਜੀ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਇਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਾਪ ਨਾਲ ਥੱਕੀ ਹੋਈ ਦੇਹ ਛੱਡ ਕੇ, ਨਵੀਂ ਦੇਹ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰੀਏ, ਹੇ ਸਾਧੂ।
ਕਾਲੇ ਪੂਰ੍ਵਜਯਾ ਤਨ੍ਵਾ ਤਪਃ ਕृਤ੍ਵਾਨਯਾ ਪੁਨਃ । ਗੁਰੁਤ੍ਵਮ੍ ਅਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਭਵਤਾਨਘ
ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਪੁਰਾਣੀ ਦੇਹ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰ ਕੇ, ਤੂੰ ਮੁੜ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜੀ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨੀ ਹੈ।
ਮਹਾਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤ ਆਯਾਤੇ ਭਵਤਾ ਭਾਰ੍ਗਵੀ ਤਨੁਃ । ਅਪੁਨਰ੍ਗ੍ਰਹਣਾਯੈषਾ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਾ ਪ੍ਰਮ੍ਲਾਨਪੁष੍ਪਵਤ੍
ਜਦੋਂ ਵੱਡਾ ਕਲਪ ਸਮਾਪਤ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਭਾਰਗਵ, ਇਹ ਦੇਹ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਲੈਣੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੁਰਝਾਇਆ ਫੁੱਲ।
ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਪਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ ਤਨ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨਰੂਪਯਾ । ਮਹਾਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਗੁਰੁਤਾਂ ਕੁਰ੍ਵਂਸ੍ ਤਿष੍ਠ ਮਹਾਮਤੇ
ਜੀਵਨ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ, ਪੁਰਾਣੀ ਦੇਹ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਜੀ, ਵੱਡੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵਾਂਗ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੋ।
ਕਲ੍ਯਾਣਮ੍ ਅਸ੍ਤੁ ਵਾਂ ਯਾਮੋ ਵਯਂ ਤ੍ਵ੍ ਅਭਿਮਤਾਂ ਦਿਸ਼ਮ੍ । ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਪਿ ਤਚ੍ ਚਿਤ੍ਤਂ ਯਸ੍ਯ ਨਾਭਿਮਤਂ ਭਵੇਤ੍
ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮਨਚਾਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਚੱਲਦੇ ਹਾਂ। ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਉਸਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋਵੇ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮੁਞ੍ਚਤੋਃ ਪੁष੍ਪਂ ਤਯੋਸ੍ ਸੋ ऽਨ੍ਤਰਧੀਯਤ । ਤਪ੍ਤਾਂਸ਼ੁਰ੍ ਇਵ ਰੋਦਸ੍ਯੋਸ੍ ਸਮਮ੍ ਅਂਸ਼ੁਭਿਰ੍ ਅਂਸ਼ੁਮਾਨ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫੁੱਲ ਛੱਡਿਆ, ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਸਮੇਤ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਲੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਭਗਵਤਿ ਤਾਮ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਵਿਤਵ੍ਯਤਾਮ੍ । ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਭਾਰ੍ਗਵੋ ऽਭੇਦ੍ਯਾਂ ਨਿਯਤਾਂ ਨਿਯਤੇਰ੍ ਗਤਿਮ੍
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਜੀਵ ਜਦੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਜੋ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਉਹ ਕਹਿ ਗਿਆ, ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਅਟੱਲ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰਾਹ ਨੂੰ ਸੋਚਿਆ।
ਕਾਲਕਾਰਣਸਂਸ਼ੁष੍ਕਾਂ ਭਾਵਿਪੁष੍ਪਫਲੋਦਯਾਮ੍ । ਵਿਵੇਸ਼ ਤਾਂ ਤਨੁਂ ਬਾਲਾਂ ਸੁਲਤਾਮ੍ ਇਵ ਮਾਧਵਃ
ਕਾਲ ਦੇ ਕਾਰਣਾਂ ਕਰਕੇ ਸੁੱਕੀ ਹੋਈ, ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਨਰਮ ਦੇਹ ਵਿਚ, ਮਾਧਵ ਜਿਵੇਂ ਨਰਮ ਬੇਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਸ ਗਿਆ।
ਸਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਤਨੁਰ੍ ਭੂਮੌ ਵਿਵਰ੍ਣਵਦਨਾਙ੍ਗਿਕਾ । ਪਪਾਤ ਕਮ੍ਪਿਤਾ ਤੂਰ੍ਣਂ ਛਿਨ੍ਨਮੂਲਾ ਲਤਾ ਯਥਾ
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਦੇਹ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਤੇ ਅੰਗ ਫਿਕਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਜਿਵੇਂ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਵੱਢੀ ਹੋਈ ਬੇਲ ਢਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਜੀਵਾਯਾਂ ਪੁਤ੍ਰਤਨ੍ਵਾਂ ਮਹਾਮੁਨਿਃ । ਚਕਾਰਾਪ੍ਯਾਯਨਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ੍ ਸਕਮਣ੍ਡਲੁਵਾਰਿਭਿਃ
ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਨੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਕਮੰਡਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਰੀਤ ਕੀਤੀ।
ਸਰ੍ਵਨਾਡ੍ਯਸ੍ ਤਤਸ੍ ਤਨ੍ਵ੍ਯਾਸ੍ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪੂਰ੍ਣਾ ਵਿਰੇਜਿਰੇ । ਸਰਿਤਃ ਪ੍ਰਾਵृषੀਵਾਮ੍ਬੁਪੂਰਪੂਰਿਤਕੋਟਰਾਃ
ਫਿਰ ਉਸ ਸੁਕੜੀ ਦੇਹ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਨਾਡੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚਾਨਣ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਵਰਖਾ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਦਰਿਆ ਦੇ ਖੱਡ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨਲਿਨੀ ਪ੍ਰਾਵृषੀਵਾਸੌ ਮਧਾਵ੍ ਇਵ ਨਵਾ ਲਤਾ । ਯਦਾ ਪੂਰ੍ਣਾ ਤਦਾ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਾਣਾਃ ਪਲ੍ਲਵਿਤਾ ਬਭੁਃ
ਉਹ ਵਰਖਾ ਵਿੱਚ ਖਿੜੇ ਕਮਲ ਜਾਂ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਬੇਲ ਵਾਂਗ ਸੀ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ, ਉਸ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਖਿੜ ਪਈ।
ਅਥ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ ਸਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਵਹਤ੍ਪ੍ਰਾਣਸਮੀਰਣਃ । ਰਸਮਾਰੁਤਸਂਯੋਗਾਦ੍ ਆਪੂਰ੍ਣ ਇਵ ਵਾਰਿਦਃ
ਫਿਰ ਸ਼ੁਕਰ ਉਠਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੋਇਆ, ਰਸ ਤੇ ਹਵਾ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਬੱਦਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ।
ਪੁਰੋ ऽਭਿਵਾਦਯਾਮ੍ ਆਸ ਪਿਤਰਂ ਪਾਵਨਾਕृਤਿਃ । ਪ੍ਰਥਮੋਲ੍ਲਾਸਿਤੋ ਮੇਘਸ੍ ਸ੍ਤਨਿਤੇਨੇਵ ਪਰ੍ਵਤਮ੍
ਉਹ, ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਨਵਾਂ ਜਾਗਿਆ ਬੱਦਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਗੁੰਜ ਨਾਲ ਸਲਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਿਤਾਥ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨੀਂ ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯ੍ ਆਲਿਲਿਙ੍ਗ ਤਨੁਂ ਤਤਃ । ਸ੍ਨੇਹਾਰ੍ਦ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਰ੍ ਜਲਦਸ਼੍ ਚਿਰਾਦ੍ ਗਿਰਿਤਟੀਮ੍ ਇਵ
ਫਿਰ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਨਰਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਰਬਤ ਦੀ ਢਲਾਨ ਨੂੰ ਚੁੰਮਦਾ ਹੋਵੇ।
ਭृਗੁਰ੍ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸਸ੍ਨੇਹਂ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨੀਂ ਤਾਨਯੀਂ ਤਨੁਮ੍ । ਮਤ੍ਤੋ ਜਾਤੋ ऽਯਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਆਸ੍ਥਾ ਹਰਤ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਮਹਾਮਤਿਮ੍
ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; 'ਇਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ' ਇਹ ਸੋਚ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਮਤ੍ਪੁਤ੍ਰੋ ऽਯਮ੍ ਇਤਿ ਸ੍ਨੇਹੋ ਭृਗੁਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਹਰਤ੍ ਤਦਾ । ਪਰਤਾਤ੍ਮੀਯਤਾ ਚੇਯਂ ਯਾਵਦਾਕृਤਿ ਭਾਵਿਨੀ
ਉਸ ਵੇਲੇ, 'ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ' ਵਾਲਾ ਪਿਆਰ ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਜਦ ਤਕ ਰੂਪ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਮੇਰਾ' ਵਾਲਾ ਭਾਵ ਵੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।