ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਸਨ੍ਤਾਨਕੁਞ੍ਜੇषੁ ਫੁਲ੍ਲਹੇਮਲਤਾਲਿषੁ । ਮੇਰੌ ਕਲ੍ਪਤਰੁਚ੍ਛਾਯਾਪੁष੍ਪਸੁਨ੍ਦਰਸਾਨੁषੁ
ਉਹ ਸੰਤਾਨ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਲਤਾਵਾਂ ਤੇ ਲੰਮੇ ਤਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਕਲਪਵ੍ਰਿਖ ਦੀ ਛਾਂ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜਾਂ ਮਾਣਦੇ ਸਨ।
ਨ ਤਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਨ ਯਦ੍ ਭੁਕ੍ਤਂ ਨ ਤਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਨ ਯਤ੍ ਕृਤਮ੍ । ਨ ਤਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਨ ਯਦ੍ ਦृष੍ਟਮ੍ ਇष੍ਟਾਨਿष੍ਟਾਸੁ ਦृष੍ਟਿषੁ
ਹੁਣ ਤੱਕ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਚਾਖਿਆ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ; ਜੋ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਨਹੀਂ। ਚਾਹੇ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਾੜਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਤਂ ਜ੍ਞਾਤਵ੍ਯਮ੍ ਅਧੁਨਾ ਦृष੍ਟਂ ਦ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਮ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਤਮ੍ । ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਚਿਰਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਗਤੋ ਮੇ ਸਕਲੋ ਭ੍ਰਮਃ
ਹੁਣ ਤੱਕ ਜੋ ਕੁਝ ਜਾਣਨਾ ਸੀ, ਉਹ ਜਾਣ ਲਿਆ; ਜੋ ਕੁਝ ਵੇਖਣਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਸਲਾਮਤ ਵੇਖ ਲਿਆ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਤੋਂ ਹੁਣ ਆਰਾਮ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਭੁਲਾਵਾ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਹੈ।
ਉਤ੍ਤਿष੍ਠ ਤਾਤ ਗਚ੍ਛਾਮਃ ਪਸ਼੍ਯਾਮੋ ਮਨ੍ਦਰਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ । ਤਾਂ ਤਨੁਂ ਤਾਵਦ੍ ਆਸ਼ੁष੍ਕਾਂ ਸ਼ੁष੍ਕਾਂ ਵਨਲਤਾਮ੍ ਇਵ
ਉਠ ਪਿਆਰੇ, ਚਲੋ ਚੱਲੀਏ ਤੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਪਈ ਉਹ ਲਾਸ਼ ਵੇਖੀਏ, ਜੋ ਹੁਣ ਸੁੱਕ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਦੀ ਸੁੱਕੀ ਬੇਲ।
ਨਾਸਮੀਹਿਤਮ੍ ਅਸ੍ਤੀਹ ਨ ਸਮੀਹਿਤਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਮੇ । ਨਿਯਤੇ ਰਚਨਾਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਕੇਵਲਂ ਵਿਹਰਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਚਾਹੀਦੀ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਹਟਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਖੇਡ ਵੇਖਦਿਆਂ ਫਿਰਦਾ ਹਾਂ।
ਕਿਮ੍ ਇਤਿ ਸੁਭਗਮ੍ ਆਰ੍ਯਸੇਵਿਤਂ ਤਤ੍ ਸ੍ਥਿਰਮ੍ ਅਨੁਯਾਮਿ ਮਦੇਕਭਾਵਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ । ਤਦ੍ ਅਲਮ੍ ਅਭਿਮਤਾਮਤੈਰ੍ ਮਮਾਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਕृਤਮ੍ ਇਮਂ ਵ੍ਯਵਹਾਰਮ੍ ਆਚਰਾਮਿ
ਮੈਂ noble ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਚਾਹੀਦੀ ਹੋਈ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਇਕਤਾ ਵਾਲੀ ਸੋਚ ਨਾਲ, ਲਗਾਤਾਰ ਕਿਉਂ ਲੱਗਾ ਰਹਾਂ? ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਪਸੰਦਾਂ ਜਿਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਹਨ, ਰਹਿਣ ਦਿਓ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵਕ ਅਮਲ ਹੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਕ੍ਰਮਾਦ੍ ਆਕਾਸ਼ਮ੍ ਆਕ੍ਰਮ੍ਯ ਨਿਰ੍ਗਤ੍ਯਾਮ੍ਬੁਦਕੋਟਰੈਃ । ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪੁਸ੍ ਸਿਦ੍ਧਮਾਰ੍ਗੇਣ ਮਨ੍ਦਰਂ ਹੇਮਕਨ੍ਦਰਮ੍
ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ, ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਕੇ, ਸਿਧ ਹੋਏ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਸੋਨੇ ਵਾਲੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਅਧਿਤ੍ਯਕਾਯਾਂ ਤਸ੍ਯਾਦ੍ਰੇਰ੍ ਆਰ੍ਦ੍ਰਪਰ੍ਣਾਵਗੁਣ੍ਠਿਤਾਮ੍ । ਦਦਰ੍ਸ਼ ਭਾਰ੍ਗਵਸ਼੍ ਸ਼ੁष੍ਕਾਂ ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮੋਦ੍ਭਵਾਂ ਤਨੁਮ੍
ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਉੱਤੇ, ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਇਕ ਸੁੱਕੀ ਲਾਸ਼ ਵੇਖੀ, ਜੋ ਤਾਜ਼ੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਆਈ ਹੋਈ ਸੀ।
ਉਵਾਚ ਚੇਦਂ ਹੇ ਤਾਤ ਤਨ੍ਵੀ ਤਨੁਰ੍ ਇਯਂ ਹਿ ਸਾ । ਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਸੁਖਸਮ੍ਭੋਗੈਃ ਪੁਰਾ ਸਮਭਿਲਾਲਿਤਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਹੀ ਉਹ ਪਤਲੀ ਲਾਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।'
ਇਯਂ ਸਾ ਮਤ੍ਤਨੁਰ੍ ਯਸ੍ਯਾ ਮਨ੍ਦਾਰਕੁਸੁਮੋਤ੍ਕਰੈਃ । ਰਚਿਤਾਸ਼੍ ਸ਼ੀਤਲਾਸ਼੍ ਸ਼ਯ੍ਯਾ ਮੇਰੂਪਵਨਭੂਮਿषੁ
ਇਹੀ ਉਹ ਮਸਤ ਦੇਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਮੇਰੂ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਠੰਢੀਆਂ ਸੌਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਣੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।
ਇਯਂ ਸਾ ਮਤ੍ਤਨੁਰ੍ ਮਤ੍ਤਦੇਵਸ੍ਤ੍ਰੀਗਣਲਾਲਿਤਾ । ਸਰੀਸृਪਮੁਖਕ੍ਸ਼ੁਣ੍ਣਾ ਪਸ਼੍ਯ ਸ਼ੇਤੇ ਧਰਾਤਲੇ
ਇਹੀ ਉਹ ਮਸਤ ਦੇਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੱਬੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਨੇ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਇਹ ਰੇਂਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹਾਂ ਹੇਠਾਂ ਕੁਚਲੀ ਹੋਈ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਪਈ ਹੈ।
ਨਨ੍ਦਨੋਦ੍ਯਾਨषਣ੍ਡੇषੁ ਮਮ ਤਨ੍ਵਾ ਯਯਾਨਯਾ । ਚਿਰਂ ਵਿਲਸਿਤਂ ਸੇਯਂ ਸ਼ੁष੍ਕਕਙ੍ਕਾਲਤਾਂ ਗਤਾ
ਇਸੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਨੰਦਨ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ ਸੀ, ਹੁਣ ਇਹ ਸੁੱਕੀ ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।
ਸੁਰਾਙ੍ਗਨਾਙ੍ਗਸਂਸਙ੍ਗਾਦ੍ ਉਤ੍ਤੁਙ੍ਗਾਨਙ੍ਗਰਙ੍ਗਯਾ । ਚੇਤੋਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਰਹਿਤਯਾ ਤਨ੍ਵੇਹ ਮਮ ਸ਼ੁष੍ਯਤੇ
ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰਕੇ, ਉੱਚੇ ਸੁਖਾਂ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਸੋਚ ਨਾਲ, ਹੁਣ ਉਹੀ ਸੋਚ ਨਾ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਮੇਰਾ ਇਹ ਸਰੀਰ ਇੱਥੇ ਸੁੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤੇषੁ ਤੇषੁ ਵਿਲਾਸੇषੁ ਤਾਸੁ ਤਾਸੁ ਦਸ਼ਾਸੁ ਚ । ਤਥਾ ਤਾ ਭਾਵਨਾ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਕਥਂ ਸ੍ਵਸ੍ਥੋ ऽਸਿ ਦੇਹਕ
ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਵਿਚ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੋਚਾਂ ਨਾਲ ਜਕੜ ਲਿਆ, ਤਦ ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਚੈਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਸਰੀਰ?
ਹਾ ਤਨੋ ਕ੍ਵਾਵਭਗ੍ਨਾਸਿ ਤਾਪਸਂਸ਼ੋषਮ੍ ਆਗਤਾ । ਕਰਙ੍ਕਤਾਂ ਪ੍ਰਯਾਤਾਸਿ ਮਾਂ ਭਾਵਯਸਿ ਦੁਰ੍ਭਗੇ
ਹਾਏ ਸਰੀਰ, ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਹੁਣ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਸੁੱਕੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਕਾਂਕਾਲ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈਂ ਤੇ, ਹੇ ਨਸੀਬ ਮਾੜੇ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸੋਚਣ ਉਤੇ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
ਦੇਹੇਨਾਹਂ ਵਿਲਾਸੇषੁ ਯੇਨੈਵ ਮੁਦਿਤੋ ऽਭਵਮ੍ । ਕਙ੍ਕਲਤਾਮ੍ ਉਪਗਤਾਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਏਵ ਬਿਭੇਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਇਸੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਖਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਜਦ ਇਹ ਕਾਂਕਾਲ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਸ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹਾਂ।
ਤਾਰਾਜਾਲਸਮਾਕਾਰੋ ਯਤ੍ਰ ਹਾਰੋ ऽਭਵਤ੍ ਪੁਰਾ । ਮਮੋਰਸਿ ਨਿਲੀਯਨ੍ਤੇ ਪਸ਼੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਪਿਪੀਲਕਾਃ
ਕਦੇ ਮੇਰੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਰਗਾ ਹਾਰ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਵੇਖ, ਉੱਥੇ ਚੂੰਟੀਆਂ ਘੁਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦ੍ਰਵਤ੍ਕਾਞ੍ਚਨਕਾਨ੍ਤੇਨ ਲੋਭਂ ਨੀਤਾ ਵਰਾਙ੍ਗਨਾਃ । ਯੇਨ ਮਦ੍ਵਪੁषਾ ਤੇਨ ਪਸ਼੍ਯ ਕਙ੍ਕਲਤੋਹ੍ਯਤੇ
ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਚਮਕ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਦੇ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਲੋਭੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਦੇਖੋ, ਇਹ ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕ ਇਸ ਦਾ ਮਖੌਲ ਉਡਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪਸ਼੍ਯੇਮੇ ਵਿਤਤਾਸ੍ਯੇਨ ਤਾਪਸਂਸ਼ੁष੍ਕਕृਤ੍ਤਿਨਾ । ਮਤ੍ਕਙ੍ਕਾਲਕੁਵਕ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਿਤ੍ਰਾਸ੍ਯਨ੍ਤੇ ਵਨੇ ਮृਗਾਃ
ਦੇਖੋ, ਮੇਰਾ ਮੂੰਹ ਖੁੱਲਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਸੁੱਕ ਗਈ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਹੱਡੀਆਂ ਵਾਲੇ ਡਰਾਵਨੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਡਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਸ਼੍ਯਾਤਿਸਂਸ਼ੁष੍ਕਤਯਾ ਸ਼ਵੋਦਰਦਰੀ ਮਮ । ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਰ੍ਕਾਂਸ਼ੁਜਾਲੇਨ ਵਿਵੇਕੇਨੇਵ ਸ਼ੋਭਤੇ
ਦੇਖੋ, ਕਿੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁੱਕਣ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਲਾਸ਼ ਦੇ ਪੇਟ ਦੀ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੋਵੇ।
ਮਤ੍ਤਨੁਃ ਪਰਿਸ਼ੁष੍ਕੇਯਂ ਸ੍ਥਿਤੋਤ੍ਤਾਨਾ ਵਨਾਵਨੌ । ਵੈਰਾਗ੍ਯਂ ਨਯਤੀਵਾਤ੍ਮਤੁਚ੍ਛਤ੍ਵੇਨਾਮ੍ਬਰਸ੍ਥਿਤਾਨ੍
ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਖਾਲੀਅਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਟੰਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੈਰਾਗ ਜਾਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬ੍ਦਰੂਪਰਸਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਗਨ੍ਧਲੋਭਵਿਮੁਕ੍ਤਯਾ । ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਸਮਾਧ੍ਯੇਵ ਮਮ ਤਨ੍ਵੋष੍ਯਤੇ ਗਿਰੌ
ਧੁਨ, ਰੂਪ, ਸੁਆਦ, ਛੂਹ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧ ਦੀ ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਐਸਾ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਅਡੋਲ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ।
ਸਂਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਵੇਤਾਲੇ ਯਾਮ੍ ਆਨਨ੍ਦਕਲਾਂ ਤਨੁਃ । ਯਾਤਿ ਤਾਮ੍ ਅਪਿ ਰਾਜ੍ਯੇਨ ਜਾਗਤੇਨ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਦਾ ਭੂਤ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਉਹ ਆਨੰਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ।
ਪਸ਼੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਸਰ੍ਵੇਹਂ ਵਿਗਤਾਸ਼ੇषਕੌਤੁਕਮ੍ । ਨਿਰਸ੍ਤਕਲ੍ਪਨਾਜਾਲਂ ਸੁਖਂ ਸ਼ੇਤੇ ਕਲੇਵਰਮ੍
ਵੇਖ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਰਾਮ ਵਿੱਚ ਹਾਂ, ਸਾਰੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਮੁੱਕ ਗਈ ਹੈ; ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਤੋਂ ਛੁਟ ਕੇ ਸਰੀਰ ਸੁਖ ਨਾਲ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਚਿਤ੍ਤਮਰ੍ਕਟਸਂਰਮ੍ਭਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਃ ਕਾਯਪਾਦਪਃ । ਤਥਾ ਵੇਗੇਨ ਚਲਤਿ ਯਥਾ ਮੂਲਾਨਿ ਕृਨ੍ਤਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਦੀ ਬੇਚੈਨ ਬਾਂਦਰ ਵਾਂਗ ਚਲਾਕੀਆਂ ਨਾਲ ਸਰੀਰ-ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਐਸਾ ਤੀਬਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਹੀ ਮੂਲਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਚਿਤ੍ਤਾਨਰ੍ਥਵਿਮੁਕ੍ਤੋ ऽਦ੍ਰੌ ਗਜਾਭ੍ਰਹਰਿਵਿਭ੍ਰਮਮ੍ । ਨਾਯਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਮੇ ਦੇਹਃ ਪਰਾਨਨ੍ਦ ਇਵ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਹਾਥੀ, ਬੱਦਲ ਜਾਂ ਸਿੰਘ ਵਾਲੀ ਉਲਝਣ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਹ ਐਸਾ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ।
ਸਰ੍ਵਾਸ਼ਾਜ੍ਵਰਸਮ੍ਮੋਹਮਿਹਿਕਾਸ਼ਰਦਾਗਮਮ੍ । ਅਚਿਤ੍ਤਤ੍ਵਂ ਵਿਨਾ ਨਾਨ੍ਯਚ੍ ਛ੍ਰੇਯਃ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਜਨ੍ਤੁषੁ
ਮਨ ਰਹਿਤ ਅਵਸਥਾ ਹੀ ਉਹ ਪਤਝੜ ਦੀ ਧੁੱਪ ਵਰਗੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਛਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭਟਕਾਵਾਂ ਦੀ ਧੁੰਦ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਭਲਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ।
ਤ ਏਵ ਸੁਖਸਮ੍ਭੋਗਸੀਮਾਨ੍ਤਂ ਸਮੁਪਾਗਤਾਃ । ਮਹਾਧਿਯਸ਼੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤਧਿਯੋ ਯੇ ਯਾਤਾ ਵਿਮਨਸ੍ਕਤਾਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਵੱਡੀ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਮਨ ਰਹਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਦਸ਼ਾਮੁਕ੍ਤਾਂ ਸਂਸ਼ਾਨ੍ਤਾਂ ਵਿਗਤਜ੍ਵਰਾਮ੍ । ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਮਨਨਾਂ ਵਨੇ ਤਨੁਮ੍ ਇਮਾਮ੍ ਅਹਮ੍
ਭਾਗ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਇਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਮਨ ਰਹਿਤ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਭਗਵਨ੍ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਭਾਰ੍ਗਵੇਣ ਤਦਾ ਕਿਲ । ਸੁਬਹੂਨ੍ਯ੍ ਉਪਭੁਕ੍ਤਾਨਿ ਸ਼ਰੀਰਾਣਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੀਰਾਂ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲਿਆ ਸੀ।