ਸ੍ਵਯਾ ਵਾਸਨਯਾ ਲੋਕੋ ਯਦ੍ ਯਤ੍ ਕਰ੍ਮ ਕਰੋਤਿ ਯਃ । ਸ ਤਥੈਵ ਤਦ੍ ਆਪ੍ਨੋਤਿ ਨੇਤਰਸ੍ਯਾਤ੍ਰ ਕਰ੍ਤृਤਾ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਜੋ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਫਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਕੋਈ ਕਰਤੂਤ ਨਹੀਂ ਚਲਦੀ।
ਨਾਨੁਸਂਹਿਤਮ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਯਨ੍ ਮਨੋਵਾਸਨਯਾ ਸ੍ਵਯਾ । ਕੋ ਨਾਮ ਭੁਵਨੇ ਸੋ ऽਸ੍ਤਿ ਤਤ੍ ਕਰ੍ਤੁਂ ਯਸ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਤਤਾ
ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਕੌਣ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਇਹ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਵਾਸਨਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਕਰ ਸਕੇ?
ਯੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਨਰਕਾਭੋਗਾ ਯਾਸ੍ ਸ੍ਵਰ੍ਗਨਰਕੈषਣਾਃ । ਸ੍ਵਮਨੋਮਨਨੇਨ੍ਦੋਸ੍ ਸ ਨਿष੍ष੍ਯਨ੍ਦੋ ਮਾਨ੍ਦ੍ਯਦੁਃਖਦਃ
ਸਵਰਗ ਜਾਂ ਨਰਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੁਖ-ਭੋਗ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹੀ ਮਨ ਦੀ ਉਪਜ ਹੈ; ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਆਲਸ ਤੇ ਦੁੱਖ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਨਾਤ੍ਰ ਕਿਮ੍ ਉਕ੍ਤੇਨ ਸ਼ਬ੍ਦਸਨ੍ਦਰ੍ਭਕਾਰਿਣਾ । ਉਤ੍ਤਿष੍ਠ ਭਗਵਨ੍ ਯਾਮੋ ਯਤ੍ਰ ਤੇ ਤਨਯਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਚੜ੍ਹੋ ਜੀ, ਚਲੋ ਉੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਂ ਚਿਤ੍ਤਸ਼ਰੀਰੇਣ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ ਇਹ । ਅਦ੍ਯੇਨ੍ਦੁਰਸ਼੍ਮਿਸਙ੍ਘਟ੍ਟਾਤ੍ ਸਮਙ੍ਗਾਤਾਪਸਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਸਾਰੇ ਅਨੁਭਵ ਮਨ ਦੇ ਸਰੀਰ ਰਾਹੀਂ ਕਰ ਕੇ, ਸ਼ੁਕਰ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ, ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਨਾਲ, ਹੁਣ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਵਿਚ ਟਿਕ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਣਪਵਨਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਤ੍ਵਯੁਕ੍ਤ ਇਨ੍ਦ੍ਵਂਸ਼ੁਗਃ ਫਲਮ੍ । ਅਵਸ਼੍ਯਾਯਤਯਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵੀਰ੍ਯਤ੍ਵੇਨ ਨਰਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਪ੍ਰਾਣ ਵਾਯੂ, ਜਦੋਂ ਮਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਲੈ ਕੇ, ਮੀਂਹ ਵਾਂਗ ਬਣ ਕੇ, ਆਦਮੀ ਵਿੱਚ ਜੋਸ਼ ਵਜੋਂ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ ਕਾਲੋ ਹਸਨ੍ਨ੍ ਇਵ ਜਗਦ੍ਗਤੀਃ । ਹਸ੍ਤਾਦ੍ ਧਸ੍ਤੇਨ ਜਗ੍ਰਾਹ ਭृਗੁਮ੍ ਇਨ੍ਦੁਮ੍ ਇਵਾਂਸ਼ੁਮਾਨ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਕਾਲਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਚਾਲ 'ਤੇ ਹੱਸ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਚੰਦ ਦੀ ਕਿਰਣ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਹੋ ਨੁ ਚਿਤ੍ਰਾ ਨਿਯਤੇਰ੍ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥੇਤਿ ਵਦਞ੍ ਸ਼ਨੈਃ । ਭਗਵਾਨ੍ ਭृਗੁਰ੍ ਉਤ੍ਤਸ੍ਥਾਵ੍ ਉਦਯਾਦ੍ਰੇਰ੍ ਯਥਾ ਰਵਿਃ
ਭਗਵਾਨ ਭ੍ਰਿਗੁ ਹੌਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਕਦੀਰ ਦੇ ਕੰਮ ਚਲਦੇ ਹਨ।' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਪੂਰਬੀ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ।
ਤੇਜੋਨਿਧੀ ਸੁਸਮਸਙ੍ਗਸਮੁਤ੍ਥਿਤੌ ਤੌ ਭਾਤਸ੍ ਤਦਾ ਵਰਵਨੇ ਸਤਮਾਲਜਾਲੇ । ਤੁਲ੍ਯੋਦਯਾਵ੍ ਇਵ ਨਭਸ੍ਯ੍ ਅਮਲੇ ਵਿਹਰ੍ਤੁਮ੍ ਅਭ੍ਯੁਦ੍ਯਤਾਵ੍ ਅਜਲਦੌ ਸਕਲੇਨ੍ਦੁਸੂਰ੍ਯੌ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਦੋ ਖਜ਼ਾਨੇ, ਸੋਹਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਾਲੇ ਤਾਮਾਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਇੰਝ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਨਿਰਮਲ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚੰਨ ਤੇ ਸੂਰਜ ਇਕੱਠੇ ਚੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਤੇ ਬਦਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਚੰਨ ਤੇ ਸੂਰਜ ਖੇਡਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋਣ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤਵਤ੍ਯ੍ ਅਥ ਮੁਨੌ ਦਿਵਸੋ ਜਗਾਮ ਸਾਯਨ੍ਤਨਾਯ ਵਿਧਯੇ ऽਸ੍ਤਮ੍ ਇਨੋ ਜਗਾਮ । ਸ੍ਨਾਤੁਂ ਸਭਾ ਕृਤਨਮਸ੍ਕਰਣਾ ਜਗਾਮ ਸ਼੍ਯਾਮਾਕ੍ਸ਼ਯੇ ਰਵਿਕਰੈਸ਼੍ ਚ ਸਹਾਜਗਾਮ
ਜਦੋਂ ਮੁਨੀ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ, ਤਾਂ ਦਿਨ ਢਲ ਕੇ ਸ਼ਾਮ ਵੱਲ ਵਧ ਗਿਆ ਤੇ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਸਭਾ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਡੁੱਲਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਨਰਮ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ।
ਤੌ ਸ਼ੈਲਾਦ੍ ਅਵਰੋਹਨ੍ਤੌ ਦृष੍ਟਵਨ੍ਤੌ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤੀ । ਨਵਹੇਮਲਤਾਜਾਲਕੁਞ੍ਜਸੁਪ੍ਤਾਨ੍ ਨਭਸ਼੍ਚਰਾਨ੍
ਜਦ ਉਹ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਚਮਕਦਾਰ ਅਕਾਸ਼ਵਾਸੀ ਨਵੇਂ ਸੋਨੇ ਵਾਲੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਹਨ।
ਵਲ੍ਲੀਵਲਯਦੋਲਾਭਿਃ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤੀਰ੍ ਗਗਨਾਙ੍ਗਨਾਃ । ਹਰਿਣੀਮੁਗ੍ਧਮੁਗ੍ਧਾਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਮਾਰਿਤੋਤ੍ਪਲਾਃ
ਆਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਸੁੰਦਰੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਦੇ ਕੰਗਣ ਤੇ ਝੂਲਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ ਹਿਰਣ ਵਾਂਗ ਮਾਸੂਮ ਤੇ ਮੋਹਣੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਨੈਣਾਂ ਨਾਲ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਸਿਂਹਾਨ੍ ਅਧ੍ਯਾਸਿਤੋਤ੍ਤੁਙ੍ਗਸ਼ਿਲਾਸ਼ਕਲਵਿष੍ਟਰਾਨ੍ । ਧृਤਾਕਾਰਾਨ੍ ਇਵੋਤ੍ਸਾਹਾਨ੍ ਹੇਲਾਦृष੍ਟਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਾਨ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸਿੰਘ ਉੱਚੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਹੌਂਸਲੇ ਦੀ ਮੂਰਤ ਬਣੇ ਹੋਣ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਤੱਕ ਰਹੇ ਹਨ।
ਤਾਲੋਤ੍ਤਾਲਲਤਾਨ੍ਯਸ੍ਤਹਸ੍ਤਾਨ੍ ਹਸ੍ਤਿਘਟਾਪਤੀਨ੍ । ਮਦਾਵਲੇਪਨਿਦ੍ਰਾਲੂਨ੍ ਮਦਾਨ੍ ਮੂਰ੍ਤਿਮ੍ ਇਵਾਸ੍ਥਿਤਾਨ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਲੰਮੇ ਤਾੜਾਂ ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਦੇ ਤਣਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ ਸੁਸਤ ਪਏ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਮੂਰਤ ਬਣੇ ਖੜੇ ਹੋਣ।
ਪੁष੍ਪਕੇਸਰਰਕ੍ਤਾਙ੍ਗਪਵਨਾਰੁਣਵਾਲਧੀਨ੍ । ਚਞ੍ਚਲਾਂਸ਼੍ ਚਮਰਾਂਸ਼੍ ਚਾਰੁ ਭੂਭृਨ੍ਮਙ੍ਗਲਚਾਲਿਤਾਨ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਮਰੇ ਵੇਖੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਰੇਸ਼ਮ ਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੂੰਛਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਲਹਿਰਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਿਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਕृਤਾਜਸ੍ਰਪਤਤ੍ਪੁष੍ਪਧਾਰਾਸਾਰਨਿਮਜ੍ਜਨਾਨ੍ । ਭ੍ਰਮਰਾਨ੍ ਸਰ੍ਜਖਰ੍ਜੂਰਸ਼ਾਖਾਸ਼ਰਣਤਾਂ ਗਤਾਨ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਝੜਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਰਜ ਅਤੇ ਖਜੂਰ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਹੇਠਾਂ ਆਸਰਾ ਲੈ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਪਰਸ੍ਪਰਫਲਾਘਾਤਕ੍ਸ਼੍ਵੇਡਾਵਿਜਿਤਕੀਚਕਾਨ੍ । ਧਾਤੁਪਾਟਲਸਦ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ ਮਰ੍ਕਟਾਨ੍ ਅਟਨੋਤ੍ਕਟਾਨ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਬਾਂਦਰ ਆਪਣੇ ਘੁੰਮਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤਿੱਖੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਖ਼ ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਫਲ ਸੁੱਟ ਕੇ ਕੀਂਕਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਲਤਾਵਿਤਾਨਸਞ੍ਛਨ੍ਨਸਾਨੂਪਵਨਮਨ੍ਦਿਰਾਨ੍ । ਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ ਅਮਰਨਾਰੀਭਿਰ੍ ਮਨ੍ਦਾਰਕੁਸੁਮਾਹਤਾਨ੍
ਲਤਾਵਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠਾਂ ਛੁਪੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਢਲਾਣ, ਬਾਗ ਅਤੇ ਮਹਲ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨੀ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਮੰਦਾਰਾ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਧਾਤੁਪਾਟਲਨਿਰ੍ਵਾਰਿਪਯੋਦਪਟਸਂਵृਤਾਨ੍ । ਤਟਾਨ੍ ਅਜਨਸਂਸਰ੍ਗਾਨ੍ ਬੌਦ੍ਧਾਨ੍ ਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜਿਤਾਨ੍ ਇਵ
ਖਣਿਜਾਂ ਦੀ ਪਰਤ ਅਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਚਾਦਰ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਕੰਢੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਨਹੀਂ ਛੂਹਿਆ, ਉਹ ਐਸੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰਕ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਹਟੇ ਹੋਏ ਬੌਧ ਸੰਨਿਆਸੀ।
ਸਰਿਤਃ ਕੁਨ੍ਦਮਨ੍ਦਾਰਪਿਨਦ੍ਧਲਹਰੀਘਟਾਃ । ਸਾਗਰੋਤ੍ਕਤਯੇਵਾਤ੍ਤਮਧੁਮਾਸਪ੍ਰਸਾਧਨਾਃ
ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਬਸੰਤ ਦੀ ਤਾਜ਼ਗੀ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਚੰਬੇ ਤੇ ਮੰਦਾਰ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਿਸ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਪੁष੍ਪਭਾਰਪਿਨਦ੍ਧਾਙ੍ਗਾਨ੍ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਪਵਨਕਮ੍ਪਿਤਾਨ੍ । ਕ੍ਸ਼ੀਵਾਨ੍ ਇਵ ਮਧੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਘੂਰ੍ਣਨ੍ਮਧੁਕਰੇਕ੍ਸ਼ਣਾਨ੍
ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਹੋਏ ਰੁੱਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਝੁਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਗੁੰਜ ਨਾਲ, ਮਾਨੋ ਸ਼ਹਦ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਥੱਕ ਗਏ ਹੋਣ।
ਸ਼ੈਲਰਾਜਸ਼੍ਰਿਯਂ ਸ੍ਫੀਤਾਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੌ ਤਾਵ੍ ਇਤਸ੍ ਤਤਃ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਨ੍ਤੌ ਵਸੁਮਤੀਂ ਪੁਰਪਤ੍ਤਨਮਣ੍ਡਿਤਾਮ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਤੁਰਦੇ ਹੋਏ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਵਧੀਆ ਸ਼ਾਨ ਵੇਖਦੇ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ ਅਵਾਪਤੁਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਪੁष੍ਪਲੋਲਤਰਙ੍ਗਿਣੀਮ੍ । ਸਮਙ੍ਗਾਂ ਸਰਿਤਂ ਸਾਧੂ ਸਰ੍ਵਪੁष੍ਪਮਯੀਮ੍ ਇਵ
ਉਹ ਓਥੇ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿਚ ਖੇਡਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਪੂਰੀ ਦਰਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੀ ਦਰਿਆ ਹੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਵੇ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਥ ਤਟੇ ਤਸ੍ਯਾਃ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਤਨਯਂ ਭृਗੁਃ । ਦੇਹਾਨ੍ਤਰਪਰਾਵृਤ੍ਤਂ ਭਾਵਮ੍ ਅਨ੍ਯਮ੍ ਉਪਾਗਤਮ੍
ਫਿਰ ਭਰਗੂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਪੁਰਾਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ਾਨ੍ਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਮਾਧਿਸ੍ਥਮ੍ ਅਚਞ੍ਚਲਮਨੋਮृਗਮ੍ । ਸੁਚਿਰਾਦ੍ ਇਵ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਸੁਚਿਰਂ ਸ਼੍ਰਮਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ
ਉਸ ਦੇ ਇੰਦ੍ਰੇ ਸ਼ਾਂਤ ਸਨ, ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਲੰਬੇ ਥਕਾਵਟ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਗਈ ਹੋਵੇ।
ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤਮ੍ ਇਵਾਨਨ੍ਤਾਸ਼੍ ਚਿਰਭੁਕ੍ਤਾਸ਼੍ ਚਿਰੋਜ੍ਝਿਤਾਃ । ਸਂਸਾਰਸਾਗਰਗਤੀਰ੍ ਹਰ੍षਸ਼ੋਕਨਿਰਨ੍ਤਰਾਃ
ਉਹ ਲਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਅਨੰਤ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਾਲੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਕਦੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਭੋਗੇ ਤੇ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਹੋਣ।
ਨੂਨਂ ਨਿਸ਼੍ਚਲਤਾਂ ਯਾਤਮ੍ ਅਤਿਭ੍ਰਮਿਤਚਕ੍ਰਵਤ੍ । ਅਨਨ੍ਤਜਗਦਾਵਰ੍ਤਵਿਵਰ੍ਤਾਤਿਸ਼ਯਾਦ੍ ਇਵ
ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਡੋਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪਹੀਆ ਬਹੁਤ ਘੁੰਮਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਅਨੰਤ ਜਗਤਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਥਿਰਤਾ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ।
ਏਕਾਨ੍ਤਸਂਸ੍ਥਿਤਂ ਕਾਨ੍ਤਂ ਕਾਨ੍ਤ੍ਯੈਕਾਕਿਨਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਿਤਮ੍ । ਉਪਸ਼ਾਨ੍ਤੇਹਿਤਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਭ੍ਰਮਸਙ੍ਗਮਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਨਹਾਈ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਜੋਤ ਤੇ ਆਸਰਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਮਨ ਦੀ ਉਲਝਣ ਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹਿਤ ਸੀ।
ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਸਮਾਧਿਸ੍ਥਂ ਵਿਰਤਂ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਵृਤ੍ਤਿਤਃ । ਹਸਨ੍ਤਮ੍ ਅਖਿਲਾ ਲੋਕਗਤੀਸ਼੍ ਸ਼ੀਤਲਯਾ ਧਿਯਾ
ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿਚਾਰ-ਰਹਿਤ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਵਿਰੋਧੀ ਹਾਲਤਾਂ ਤੋਂ ਹਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਠੰਢਾ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਸੀ, ਤੇ ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਹੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਵਿਦਿਤਾਖਿਲਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਵਿਗਤਾਸ਼ੇषਕੌਤੁਕਮ੍ । ਨਿਰਸ੍ਤਕਲ੍ਪਨਾਜਾਲਮ੍ ਆਲਮ੍ਬਿਤਮਹਾਪਦਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਸਾਰੇ ਘਟਨਾ-ਚੱਕਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਵੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਜਾਲੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।