ਬਹੁਸੁਖਦੁਃਖਕਟਙ੍ਕਟਾ ਕ੍ਰਿਯੇਯਂ ਪਰਮਪਦਾਸ੍ਮਰਣਾਤ੍ ਸਮਾਗਤੇਹ । ਪਰਮਪਦਾਵਗਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਨਾਸ਼ਂ ਵਿਹਗਪਤਿਸ੍ਮਰਣਾਦ੍ ਵਿषਵ੍ਯਥੇਵ
ਇਹ ਕਰਮ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਦੁੱਖ ਹਨ, ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੀ ਯਾਦ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੀ ਪਹਚਾਣ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਰਮ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਦਾ ਨਾਮ ਯਾਦ ਆਉਣ ਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਦੀ ਪੀੜ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਧ੍ਯਾਜ੍ ਜਿਤਮਨੋਮੋਹਾ ਦृष੍ਟਲੋਕਪਰਾਵਰਾਃ । ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਭ੍ਰਮਨ੍ਤੀਹ ਯਕ੍ਸ਼ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਕਿਨ੍ਨਰਾਃ
ਜੋ ਮਨ ਦੇ ਭ੍ਰਮ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਉੱਚ-ਨੀਚ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਕਿੰਨਰ ਵਾਂਗ ਜਿਉਂਦੇ ਹੋਏ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।
ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਕਾष੍ਠਕੁਡ੍ਯਾਭਾ ਮੂਢਾਸ੍ ਸ੍ਥਾਵਰਤਾਂ ਗਤਾਃ । ਅਪਰਿਕ੍ਸ਼ੀਣਮੋਹਾਸ੍ ਤੇ ਕਿਂ ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਵਿਚਾਰ੍ਯਤੇ
ਕੁਝ ਹੋਰ ਲੋਕ ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਕੰਧ ਵਰਗੇ ਮੂਰਖ ਹੋ ਕੇ ਅਡੋਲਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭ੍ਰਮ ਅਜੇ ਮੁਕਾ ਨਹੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਕੀ ਸੋਚਣਾ?
ਲੋਕੇ ਪ੍ਰਬੁਧ੍ਯਮਾਨਾਨਾਂ ਭੂਤਾਨਾਮ੍ ਆਤ੍ਮਸਿਦ੍ਧਯੇ । ਵਿਹਰਨ੍ਤੀਹ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਕਲ੍ਪਿਤਾਨ੍ਯ੍ ਉਚਿਤਾਤ੍ਮਭਿਃ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਤਮ-ਜਾਗਰਤੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੱਥੇ ਚਲ ਰਹੀਆਂ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਸਮ੍ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਾਸ਼ਯਾ ਯੇ ਤੁ ਦੁष੍ਕृਤਾਨਾਂ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ਯੇ । ਤੇषਾਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਚਾਰੇषੁ ਨਿਰ੍ਮਲਾ ਧੀਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੀਅਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਗ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਦ ਕਰਮ ਮੁਕ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਲੀਯਤੇ ਮਨੋਮੋਹਸ੍ ਸਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਵਿਚਾਰਣਾਤ੍ । ਨਭੋਵਿਹਰਣਾਦ੍ ਭਾਨੋਸ਼੍ ਸ਼ਾਰ੍ਵਰਂ ਤਿਮਿਰਂ ਯਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਰਾਤ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸੱਚੀ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਖੋਜ ਨਾਲ ਮਨ ਦਾ ਭਰਮ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕ੍ਸ਼ੀਯਮਾਣਂ ਹਿ ਮਨੋ ਮੋਹਾਯੈਵ ਨ ਸਿਦ੍ਧਯੇ । ਨੀਹਾਰ ਇਵ ਸਞ੍ਛਾਦ੍ਯ ਵੇਤਾਲ ਇਵ ਵਲ੍ਗਤਿ
ਜੋ ਮਨ ਮਿਟ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਭਰਮ ਲਈ ਹੈ, ਅਸਲ ਜਾਣਨ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਕੂਹਾਂ ਵਾਂਗ ਢੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਭਟਕਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਚੁੜੈਲ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮ੍ ਏਵ ਭੂਤਾਨਾਂ ਸੁਖਦੁਃਖਾਰ੍ਥਭਾਜਨਮ੍ । ਸ਼ਰੀਰਂ ਮਨ ਏਵੇਹ ਨ ਤੁ ਮਾਂਸਮਯਂ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਮুনি, ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਮਨ ਹੀ ਹੈ, ਮਾਸ ਵਾਲਾ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ।
ਯੋ ऽਯਂ ਮਾਂਸਾਸ੍ਥਿਸਙ੍ਘਾਤੋ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਚਾਧਿਭੌਤਿਕਃ । ਮਨੋਵਿਕਲ੍ਪਿਤਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਨ ਦੇਹਃ ਪਾਰਮਾਰ੍ਥਿਕਃ
ਇਹ ਜੋ ਮਾਸ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭੌਤਿਕ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਮਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਸਮਝੋ; ਸਰੀਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸੱਚਾ ਨਹੀਂ।
ਮਨਸ਼੍ਸ਼ਰੀਰੇਣ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰੋ ਯਤ੍ ਕृਤਵਾਨ੍ ਮੁਨੇ । ਤਦ੍ ਏਵ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ ਆਸ਼ੁ ਵਯਂ ਨਾਤ੍ਰਾਪਰਾਧਿਨਃ
ਹੇ ਮੁਨਿ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜੋ ਕੁਝ ਕੀਤਾ, ਉਹੀ ਉਸ ਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਭੋਗ ਲਿਆ। ਇਸ ਵਿਚ ਸਾਡੀ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸ੍ਵਯਾ ਵਾਸਨਯਾ ਲੋਕੋ ਯਦ੍ ਯਤ੍ ਕਰ੍ਮ ਕਰੋਤਿ ਯਃ । ਸ ਤਥੈਵ ਤਦ੍ ਆਪ੍ਨੋਤਿ ਨੇਤਰਸ੍ਯਾਤ੍ਰ ਕਰ੍ਤृਤਾ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਜੋ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਫਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਕੋਈ ਕਰਤੂਤ ਨਹੀਂ ਚਲਦੀ।
ਨਾਨੁਸਂਹਿਤਮ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਯਨ੍ ਮਨੋਵਾਸਨਯਾ ਸ੍ਵਯਾ । ਕੋ ਨਾਮ ਭੁਵਨੇ ਸੋ ऽਸ੍ਤਿ ਤਤ੍ ਕਰ੍ਤੁਂ ਯਸ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਤਤਾ
ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਕੌਣ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਇਹ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਵਾਸਨਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਕਰ ਸਕੇ?
ਯੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਨਰਕਾਭੋਗਾ ਯਾਸ੍ ਸ੍ਵਰ੍ਗਨਰਕੈषਣਾਃ । ਸ੍ਵਮਨੋਮਨਨੇਨ੍ਦੋਸ੍ ਸ ਨਿष੍ष੍ਯਨ੍ਦੋ ਮਾਨ੍ਦ੍ਯਦੁਃਖਦਃ
ਸਵਰਗ ਜਾਂ ਨਰਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੁਖ-ਭੋਗ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹੀ ਮਨ ਦੀ ਉਪਜ ਹੈ; ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਆਲਸ ਤੇ ਦੁੱਖ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਨਾਤ੍ਰ ਕਿਮ੍ ਉਕ੍ਤੇਨ ਸ਼ਬ੍ਦਸਨ੍ਦਰ੍ਭਕਾਰਿਣਾ । ਉਤ੍ਤਿष੍ਠ ਭਗਵਨ੍ ਯਾਮੋ ਯਤ੍ਰ ਤੇ ਤਨਯਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਚੜ੍ਹੋ ਜੀ, ਚਲੋ ਉੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਂ ਚਿਤ੍ਤਸ਼ਰੀਰੇਣ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ ਇਹ । ਅਦ੍ਯੇਨ੍ਦੁਰਸ਼੍ਮਿਸਙ੍ਘਟ੍ਟਾਤ੍ ਸਮਙ੍ਗਾਤਾਪਸਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਸਾਰੇ ਅਨੁਭਵ ਮਨ ਦੇ ਸਰੀਰ ਰਾਹੀਂ ਕਰ ਕੇ, ਸ਼ੁਕਰ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ, ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਨਾਲ, ਹੁਣ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਵਿਚ ਟਿਕ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਣਪਵਨਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਤ੍ਵਯੁਕ੍ਤ ਇਨ੍ਦ੍ਵਂਸ਼ੁਗਃ ਫਲਮ੍ । ਅਵਸ਼੍ਯਾਯਤਯਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵੀਰ੍ਯਤ੍ਵੇਨ ਨਰਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਪ੍ਰਾਣ ਵਾਯੂ, ਜਦੋਂ ਮਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਲੈ ਕੇ, ਮੀਂਹ ਵਾਂਗ ਬਣ ਕੇ, ਆਦਮੀ ਵਿੱਚ ਜੋਸ਼ ਵਜੋਂ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ ਕਾਲੋ ਹਸਨ੍ਨ੍ ਇਵ ਜਗਦ੍ਗਤੀਃ । ਹਸ੍ਤਾਦ੍ ਧਸ੍ਤੇਨ ਜਗ੍ਰਾਹ ਭृਗੁਮ੍ ਇਨ੍ਦੁਮ੍ ਇਵਾਂਸ਼ੁਮਾਨ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਕਾਲਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਚਾਲ 'ਤੇ ਹੱਸ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਚੰਦ ਦੀ ਕਿਰਣ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਹੋ ਨੁ ਚਿਤ੍ਰਾ ਨਿਯਤੇਰ੍ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥੇਤਿ ਵਦਞ੍ ਸ਼ਨੈਃ । ਭਗਵਾਨ੍ ਭृਗੁਰ੍ ਉਤ੍ਤਸ੍ਥਾਵ੍ ਉਦਯਾਦ੍ਰੇਰ੍ ਯਥਾ ਰਵਿਃ
ਭਗਵਾਨ ਭ੍ਰਿਗੁ ਹੌਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਕਦੀਰ ਦੇ ਕੰਮ ਚਲਦੇ ਹਨ।' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਪੂਰਬੀ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ।
ਤੇਜੋਨਿਧੀ ਸੁਸਮਸਙ੍ਗਸਮੁਤ੍ਥਿਤੌ ਤੌ ਭਾਤਸ੍ ਤਦਾ ਵਰਵਨੇ ਸਤਮਾਲਜਾਲੇ । ਤੁਲ੍ਯੋਦਯਾਵ੍ ਇਵ ਨਭਸ੍ਯ੍ ਅਮਲੇ ਵਿਹਰ੍ਤੁਮ੍ ਅਭ੍ਯੁਦ੍ਯਤਾਵ੍ ਅਜਲਦੌ ਸਕਲੇਨ੍ਦੁਸੂਰ੍ਯੌ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਦੋ ਖਜ਼ਾਨੇ, ਸੋਹਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਾਲੇ ਤਾਮਾਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਇੰਝ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਨਿਰਮਲ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚੰਨ ਤੇ ਸੂਰਜ ਇਕੱਠੇ ਚੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਤੇ ਬਦਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਚੰਨ ਤੇ ਸੂਰਜ ਖੇਡਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋਣ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤਵਤ੍ਯ੍ ਅਥ ਮੁਨੌ ਦਿਵਸੋ ਜਗਾਮ ਸਾਯਨ੍ਤਨਾਯ ਵਿਧਯੇ ऽਸ੍ਤਮ੍ ਇਨੋ ਜਗਾਮ । ਸ੍ਨਾਤੁਂ ਸਭਾ ਕृਤਨਮਸ੍ਕਰਣਾ ਜਗਾਮ ਸ਼੍ਯਾਮਾਕ੍ਸ਼ਯੇ ਰਵਿਕਰੈਸ਼੍ ਚ ਸਹਾਜਗਾਮ
ਜਦੋਂ ਮੁਨੀ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ, ਤਾਂ ਦਿਨ ਢਲ ਕੇ ਸ਼ਾਮ ਵੱਲ ਵਧ ਗਿਆ ਤੇ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਸਭਾ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਡੁੱਲਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਨਰਮ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ।
ਤੌ ਸ਼ੈਲਾਦ੍ ਅਵਰੋਹਨ੍ਤੌ ਦृष੍ਟਵਨ੍ਤੌ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤੀ । ਨਵਹੇਮਲਤਾਜਾਲਕੁਞ੍ਜਸੁਪ੍ਤਾਨ੍ ਨਭਸ਼੍ਚਰਾਨ੍
ਜਦ ਉਹ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਚਮਕਦਾਰ ਅਕਾਸ਼ਵਾਸੀ ਨਵੇਂ ਸੋਨੇ ਵਾਲੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਹਨ।
ਵਲ੍ਲੀਵਲਯਦੋਲਾਭਿਃ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤੀਰ੍ ਗਗਨਾਙ੍ਗਨਾਃ । ਹਰਿਣੀਮੁਗ੍ਧਮੁਗ੍ਧਾਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਮਾਰਿਤੋਤ੍ਪਲਾਃ
ਆਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਸੁੰਦਰੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਦੇ ਕੰਗਣ ਤੇ ਝੂਲਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ ਹਿਰਣ ਵਾਂਗ ਮਾਸੂਮ ਤੇ ਮੋਹਣੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਨੈਣਾਂ ਨਾਲ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਸਿਂਹਾਨ੍ ਅਧ੍ਯਾਸਿਤੋਤ੍ਤੁਙ੍ਗਸ਼ਿਲਾਸ਼ਕਲਵਿष੍ਟਰਾਨ੍ । ਧृਤਾਕਾਰਾਨ੍ ਇਵੋਤ੍ਸਾਹਾਨ੍ ਹੇਲਾਦृष੍ਟਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਾਨ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸਿੰਘ ਉੱਚੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਹੌਂਸਲੇ ਦੀ ਮੂਰਤ ਬਣੇ ਹੋਣ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਤੱਕ ਰਹੇ ਹਨ।
ਤਾਲੋਤ੍ਤਾਲਲਤਾਨ੍ਯਸ੍ਤਹਸ੍ਤਾਨ੍ ਹਸ੍ਤਿਘਟਾਪਤੀਨ੍ । ਮਦਾਵਲੇਪਨਿਦ੍ਰਾਲੂਨ੍ ਮਦਾਨ੍ ਮੂਰ੍ਤਿਮ੍ ਇਵਾਸ੍ਥਿਤਾਨ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਲੰਮੇ ਤਾੜਾਂ ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਦੇ ਤਣਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ ਸੁਸਤ ਪਏ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਮੂਰਤ ਬਣੇ ਖੜੇ ਹੋਣ।
ਪੁष੍ਪਕੇਸਰਰਕ੍ਤਾਙ੍ਗਪਵਨਾਰੁਣਵਾਲਧੀਨ੍ । ਚਞ੍ਚਲਾਂਸ਼੍ ਚਮਰਾਂਸ਼੍ ਚਾਰੁ ਭੂਭृਨ੍ਮਙ੍ਗਲਚਾਲਿਤਾਨ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਮਰੇ ਵੇਖੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਰੇਸ਼ਮ ਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੂੰਛਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਲਹਿਰਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਿਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਕृਤਾਜਸ੍ਰਪਤਤ੍ਪੁष੍ਪਧਾਰਾਸਾਰਨਿਮਜ੍ਜਨਾਨ੍ । ਭ੍ਰਮਰਾਨ੍ ਸਰ੍ਜਖਰ੍ਜੂਰਸ਼ਾਖਾਸ਼ਰਣਤਾਂ ਗਤਾਨ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਝੜਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਰਜ ਅਤੇ ਖਜੂਰ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਹੇਠਾਂ ਆਸਰਾ ਲੈ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਪਰਸ੍ਪਰਫਲਾਘਾਤਕ੍ਸ਼੍ਵੇਡਾਵਿਜਿਤਕੀਚਕਾਨ੍ । ਧਾਤੁਪਾਟਲਸਦ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ ਮਰ੍ਕਟਾਨ੍ ਅਟਨੋਤ੍ਕਟਾਨ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਬਾਂਦਰ ਆਪਣੇ ਘੁੰਮਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤਿੱਖੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਖ਼ ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਫਲ ਸੁੱਟ ਕੇ ਕੀਂਕਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਲਤਾਵਿਤਾਨਸਞ੍ਛਨ੍ਨਸਾਨੂਪਵਨਮਨ੍ਦਿਰਾਨ੍ । ਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ ਅਮਰਨਾਰੀਭਿਰ੍ ਮਨ੍ਦਾਰਕੁਸੁਮਾਹਤਾਨ੍
ਲਤਾਵਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠਾਂ ਛੁਪੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਢਲਾਣ, ਬਾਗ ਅਤੇ ਮਹਲ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨੀ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਮੰਦਾਰਾ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਧਾਤੁਪਾਟਲਨਿਰ੍ਵਾਰਿਪਯੋਦਪਟਸਂਵृਤਾਨ੍ । ਤਟਾਨ੍ ਅਜਨਸਂਸਰ੍ਗਾਨ੍ ਬੌਦ੍ਧਾਨ੍ ਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜਿਤਾਨ੍ ਇਵ
ਖਣਿਜਾਂ ਦੀ ਪਰਤ ਅਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਚਾਦਰ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਕੰਢੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਨਹੀਂ ਛੂਹਿਆ, ਉਹ ਐਸੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰਕ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਹਟੇ ਹੋਏ ਬੌਧ ਸੰਨਿਆਸੀ।
ਸਰਿਤਃ ਕੁਨ੍ਦਮਨ੍ਦਾਰਪਿਨਦ੍ਧਲਹਰੀਘਟਾਃ । ਸਾਗਰੋਤ੍ਕਤਯੇਵਾਤ੍ਤਮਧੁਮਾਸਪ੍ਰਸਾਧਨਾਃ
ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਬਸੰਤ ਦੀ ਤਾਜ਼ਗੀ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਚੰਬੇ ਤੇ ਮੰਦਾਰ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਿਸ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।