ਪਰਸ੍ਪਰਪਰਾਮਰ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਨਾਨਾਤਾਮ੍ ਉਪਯਾਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ । ਏਕਰੂਪਾਮ੍ਬੁਸਾਮਾਨ੍ਯਮਯਾ ਏਵ ਨਿਰਾਮਯਾਃ
ਆਪਸੀ ਸੰਪਰਕ ਨਾਲ ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਖਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਇੱਕੋ ਹੀ ਰੂਪ ਹਨ, ਇੱਕੋ ਹੀ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹਨ, ਕੋਈ ਰੋਗ ਜਾਂ ਖਾਮੀ ਨਹੀਂ।
ਤਥੈਵਾਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਵਿਤਤੇ ਸਿਤੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਨਿਰਾਮਯੇ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਮਾਤ੍ਰੈਕਵਪੁषਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਿ ਸ੍ਫਾਰਰੂਪਿਣਿ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਪਵਿੱਤਰ, ਨਿਰਮਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ — ਜੋ ਕੇਵਲ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ, ਪੂਰੀ ਚੇਤਨਾ ਤੇ ਅਸੀਮ ਹੈ —
ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਾਵ੍ ਅਨਾਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪृਥਗ੍ਵਦ੍ ਅਪृਥਕ੍ਕृਤਾਃ । ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਸ਼੍ ਸ਼ਕ੍ਤਯਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਰਾ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਚਾਰਚਞ੍ਚਲਾਃ
ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੀਆਂ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਉਸ ਸਰਵ-ਸ਼ਕਤੀਵਾਨ, ਆਦਿ-ਅੰਤ ਰਹਿਤ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀਆਂ ਹਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੇ ਅਜੀਬ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਾਨਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਹਿ ਨਾਨਾਤ੍ਵਮ੍ ਏਤਿ ਸ੍ਵਵਪੁषਿ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਬृਂਹਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਯਸੀਵੋਰ੍ਮਿਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਅਸਲ ਵਿਚ, ਅਨੇਕ ਤਾਕਤਾਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮ, ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਫੈਲ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਨਾਨਾਰੂਪਕਰੂਪਤ੍ਵਾਦ੍ ਵੈਰੂਪ੍ਯਸ਼ਤਕਾਰਿਣੀ । ਨਿਯਤਿਰ੍ ਨਿਯਤਾਕਾਰਾ ਪਦਾਰ੍ਥਮ੍ ਅਧਿਤਿष੍ਠਤਿ
ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਅਨੇਕ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਿਸਮ ਦੀ ਤਕਦੀਰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਪਦਾਰਥਾਂ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜਡਾ ਜਾਡ੍ਯਮ੍ ਉਪਾਦਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਚਿਨ੍ਮਯੀ । ਵਾਸਨਾਰੂਪਿਣੀ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਵਰੂਪਸ੍ਥਿਤਾਤ੍ਮਨਃ
ਜੋ ਪਦਾਰਥ ਸੁੰਨ ਹੈ, ਉਹ ਸੁੰਨਤਾ ਹੀ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਚਿੱਤ, ਪੂਰੀ ਚੇਤਨਾ ਵਜੋਂ ਉਭਰਦਾ ਹੈ; ਵਾਸਨਾ-ਰੂਪ ਤਾਕਤ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵਾਨਘ ਤੇਨੇਦਂ ਸ੍ਫਾਰਾਕਾਰਂ ਵਿਜृਮ੍ਭਤੇ । ਨਾਨਾਰੂਪੈਃ ਪਰਿਸ੍ਪਨ੍ਦੈਃ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣ ਇਵਾਰ੍ਣਵਃ
ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜੀ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਵਿਸ਼ਵ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਫੈਲਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਤੇ ਹਿਲਚਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਨਾਨਾਤਾਂ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਆਦਤ੍ਤੇ ਨਾਨਾਕਾਰਵਿਹਾਰਤਃ । ਆਤ੍ਮੈਵਾਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਨੈਵ ਸਮੁਦ੍ਰਾਮ੍ਭ ਇਵਾਮ੍ਭਸਿ
ਆਤਮਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਵੱਖਰੀਤਾ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ, ਨਾਂ ਹੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਆਤਮਾ ਵੀ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਹੀ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵ੍ਯਤਿਰਿਕ੍ਤਾ ਨ ਪਯਸੋ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾ ਵੀਚਯੋ ਯਥਾ । ਵ੍ਯਤਿਰਿਕ੍ਤਾ ਨ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ਾਤ੍ ਸਮਗ੍ਰਾਃ ਕਲਨਾਸ੍ ਤਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਸ੍ਤਮ੍ਭਪੁष੍ਪਲਤਾਪਤ੍ਤ੍ਰਫਲਕੋਰਕਯੁਕ੍ਤਯਃ । ਯਥੈਕਸ੍ਮਿਂ ਸ੍ਥਿਤਾ ਬੀਜੇ ਤਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਿ ਸ਼ਕ੍ਤਯਃ
ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਹੀ ਬੀਜ ਵਿੱਚ ਡੰਡਾ, ਫੁੱਲ, ਬੇਲ, ਪੱਤਾ, ਫਲ ਅਤੇ ਕਲੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਾਨਾਕਰ੍ਤृਤਯਾ ਨਾਨਾਸ਼ਕ੍ਤਿਤਾ ਪੁਰੁषੇ ਯਥਾ । ਤਥੈਵਾਤ੍ਮਨਿ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੇ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਤਾ
ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਤਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸਰਵਜਣ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਵਿਚਿਤ੍ਰਵਰ੍ਣਤਾ ਯਦ੍ਵਦ੍ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਕਠਿਨਾਤਪੇ । ਵਿਚਿਤ੍ਰਸ਼ਕ੍ਤਿਤਾ ਤਦ੍ਵਦ੍ ਦੇਵੇਸ਼ੇ ਸਦਸਨ੍ਮਯੀ
ਜਿਵੇਂ ਤਿੱਖੀ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਰੰਗ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ ਵਿੱਚ ਵਜੂਦ ਤੇ ਨਾ-ਵਜੂਦ ਵਾਲੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਾਕਤਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਚਿਤ੍ਰਰੂਪੋਦੇਤੀਯਮ੍ ਅਵਿਚਿਤ੍ਰਾਤ੍ ਸ੍ਥਿਤਿਸ਼੍ ਸ਼ਿਵਾਤ੍ । ਏਕਵਰ੍ਣਾਤ੍ ਪਯੋਵਾਹਾਚ੍ ਛਕ੍ਰਚਾਪਲਤਾ ਯਥਾ
ਇਹ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗਾ ਰੂਪ ਅਟੱਲ ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਇਕੋ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਿੱਚੋਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਚਮਕ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ।
ਅਜਡਾਜ੍ ਜਡਤੋਦੇਤਿ ਜਾਡ੍ਯਭਾਵਨਹੇਤੁਕਾ । ਊਰ੍ਣਨਾਭਾਦ੍ ਯਥਾ ਤਨ੍ਤੁਰ੍ ਯਥਾ ਪੁਂਸਸ੍ ਸੁषੁਪ੍ਤਤਾ
ਜੋ ਸੁਸਤ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸੁਸਤਤਾ ਸੁਸਤਤਾ ਦੀ ਸੋਚ ਕਾਰਨ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਮਕੜੀ ਵਿੱਚੋਂ ਧਾਗਾ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅਚਿਤ੍ਤਸ਼੍ ਚੈਤਸੀਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਸ੍ਵਬਨ੍ਧਾਯੇਚ੍ਛਯਾ ਸ਼ਿਵਃ । ਤਨੋਤਿ ਤਾਨ੍ਤਵਂ ਕੋਸ਼ਂ ਕੋਸ਼ਕਾਰਕ੍ਰਿਮਿਰ੍ ਯਥਾ
ਜੋ ਮਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸ਼ਿਵ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬੰਨ੍ਹਣ ਲਈ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਰੇਸ਼ਮ ਦਾ ਕੀੜਾ ਆਪਣਾ ਕੋਠਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾਤ੍ਮਾਤ੍ਮਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਭਾਵਯਿਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਕਂ ਵਪੁਃ । ਸਂਸਾਰਾਨ੍ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਸ੍ਵਾਲਾਨਾਦ੍ ਇਵ ਵਾਰਣਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਆਪਣੇ ਜੰਜੀਰਾਂ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦ੍ ਏਵ ਭਾਵਯਤ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਾ ਸਤਤਂ ਭਾਵਿਤਸ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਤਯੈਵਾਪੂਰ੍ਯਤੇ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮ੍ ਏਵ ਮਹਾਨ੍ ਅਪਿ
ਜੋ ਕੁਝ ਆਤਮਾ ਸਦਾ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇ।
ਭਾਵਿਤਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਆਤ੍ਮਤਾਂ ਨਯਤਿ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਅਨਨ੍ਤਮ੍ ਅਪਿ ਖਂ ਪ੍ਰਾਵृਣ੍ਮਿਹਿਕਾ ਮਹਤੀ ਯਥਾ
ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀ ਧੁੰਦ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਯਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ ਉਦਿਤਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਯਾਤਿ ਤਨ੍ਮਯਤਾਮ੍ ਅਜਃ । ਯਾਮ੍ ਏਵ ਤੁ ਸ੍ਥਿਤਿਂ ਯਾਤਸ੍ ਤਨ੍ਮਯੋ ਭਵਤਿ ਦ੍ਰੁਮਃ
ਜਿਹੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਜਨਮਾ ਉਸ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਕਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਉਹ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਰਖ਼ਤ ਵੀ ਉਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਮੋਕ੍ਸ਼ੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ ਈਸ਼ਸ੍ਯ ਨ ਬਨ੍ਧੋ ਬਨ੍ਧ ਆਤ੍ਮਨਃ । ਬਨ੍ਧਮੋਕ੍ਸ਼ਦृਸ਼ੌ ਲੋਕੇ ਨ ਜਾਨੇ ਪ੍ਰੋਤ੍ਥਿਤੇ ਕੁਤਃ
ਨਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਮੁਕਤੀ ਹੈ, ਨਾਂ ਆਤਮਾ ਲਈ ਬੰਧਨ ਬੰਧਨ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਇਹ ਬੰਧਨ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਕਿੱਥੋਂ ਉਠੇ ਹਨ।
ਨਾਸ੍ਯ ਬਨ੍ਧੋ ਨ ਮੋਕ੍ਸੋ ऽਸ੍ਤਿ ਤਨ੍ਮਯਸ਼੍ ਚੈਵ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ । ਗ੍ਰਸ੍ਤਂ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਅਸਤ੍ਯੇਨ ਮਾਯਾਮਯਮ੍ ਅਹੋ ਜਗਤ੍
ਉਸ ਲਈ ਨਾਂ ਬੰਧਨ ਹੈ, ਨਾਂ ਮੁਕਤੀ; ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਏ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਝੂਠ ਨਾਲ ਫੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ।
ਯਦੈਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕਲਿਤਮ੍ ਅਕਲੇਨ ਕਿਲਾਤ੍ਮਨਾ । ਕੋਸ਼ਕੀਟਵਦ੍ ਆਤ੍ਮਾਯਮ੍ ਅਨੇਨਾਵਲਿਤਸ੍ ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਅਸਲੀ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਤਮਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਕੀੜੇ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਕੋਸ਼ਾ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨਨ੍ਯਰੂਪਾਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਨ੍ਯਤ੍ਵਵਿਕਲ੍ਪਿਤਸ਼ਰੀਰਕਾਃ । ਮਨਸ਼੍ਸ਼ਕ੍ਤਯ ਏਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਇਮਾ ਨਿਰ੍ਯਾਨ੍ਤਿ ਕੋਟਿਸ਼ਃ
ਮਨ ਦੀਆਂ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਤੇ ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰਾਏਪਣ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਤ੍ਸ੍ਥਾਸ੍ ਤਜ੍ਜਾਃ ਪृਥਗ੍ਰੂਪਾਸ੍ ਸਮੁਦ੍ਰਾਦ੍ ਇਵ ਵੀਚਯਃ । ਤਤ੍ਸ੍ਥਾਸ੍ ਤਜ੍ਜਾਃ ਪृਥਕ੍ਸ੍ਥਾਸ਼੍ ਚ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਦ੍ ਇਵ ਮਰੀਚਯਃ
ਜੋ ਉਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ; ਜੋ ਉਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ੍ਪਨ੍ਦਮਯੇ ਸ੍ਫਾਰੇ ਪਰਮਾਤ੍ਮਮਹਾਮ੍ਬੁਧੌ । ਚਿਜ੍ਜਲੇ ਵਿਤਤਾਭੋਗੇ ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਰਸਸ਼ਾਲਿਨਿ
ਇਸ ਵੱਡੇ, ਚਲਦਿਆਂ ਪਰਮ-ਆਤਮਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਚੇਤਨਾ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਹਨ ਤੇ ਸਿਰਫ ਚੇਤਨ-ਰਸ ਹੀ ਵਿਆਪਕ ਹੈ,
ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਸ੍ਥਿਤਾ ਹਰਿਬ੍ਰਹ੍ਮਰੁਦ੍ਰਚਿਦ੍ਵਲਨਾਧਿਕਾਃ । ਲਹਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਤਾਸ੍ ਸ੍ਵਭਾਵੋਦ੍ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਿਕਾਃ
ਕੁਝ ਲਹਿਰਾਂ, ਹਰਿ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਸਵਭਾਵ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਕੇ ਚਮਕਦੀਆਂ ਤੇ ਉਭਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਾਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਯਮਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਵਹ੍ਨਿਵੈਸ਼੍ਰਵਣਾਦਿਕਾਃ । ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਲਹਰ੍ਯਸ਼੍ ਚਪਲੈषਣਾਃ
ਕੁਝ ਲਹਿਰਾਂ, ਯਮ, ਮਹਿੰਦਰ, ਸੂਰਜ, ਅੱਗ ਤੇ ਕੁਬੇਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ, ਚੰਚਲ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀਆਂ, ਰਚਦੀਆਂ ਤੇ ਟਿਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਕਿਨ੍ਨਰਗਨ੍ਧਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਧਰਸੁਰਾਦਿਕਾਃ । ਉਤ੍ਪਤਨ੍ਤਿ ਪਤਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਉਗ੍ਰਾ ਲਹਰ੍ਯਃ ਪਰਿਵਲ੍ਗਿਤਾਃ
ਕੁਝ, ਕਿੰਨਰ, ਗੰਧਰਵ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਉਠਦੀਆਂ ਤੇ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਸ੍ਥਿਤਾਕਾਰਾ ਯਥਾ ਕਮਲਜਾਦਿਕਾਃ । ਕਾਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤਾ ਯਥਾ ਸੁਰਨਰਾਦਿਕਾਃ
ਕੁਝ, ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਸਥਿਰ ਆਕਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ; ਕੁਝ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਦਿ, ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕ੍ਰਿਮਿਕੀਟਪਤਙ੍ਗਾਦਿਗੋਨਾਸਾਜਗਰਾਦਿਕਾਃ । ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਹਾਮ੍ਭੋਧੌ ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਤੇषੁ ਬਿਨ੍ਦੁਵਤ੍
ਕੁਝ, ਜਿਵੇਂ ਕੀੜੇ, ਕਿਣੂ, ਤਿਤਲੀ, ਗਾਂ, ਸਿਆਲ ਆਦਿ, ਉਸ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਬੂੰਦਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।