ਅਚਿਨ੍ਤਯਤ ਏਵਾਸ੍ਯ ਭਵਿष੍ਯਤ੍ਤਾਬਲਂ ਤਤਃ । ਕਾਲਂ ਪ੍ਰਤਿ ਬਭੂਵਾਸ਼ੁ ਕੋਪਃ ਪਰਮਦਾਰੁਣਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਗੁਆਚੀ ਹੋਈ ਨੌਜਵਾਨੀ ਬਾਰੇ ਹੀ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ, ਕਾਲ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਗੁੱਸਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਕਾਲ ਏਵ ਮਤ੍ਪੁਤ੍ਰੋ ਨੀਤਃ ਕਿਮ੍ ਇਤਿ ਕੋਪਿਤਃ । ਕਾਲਾਯ ਸ਼ਾਪਮ੍ ਉਤ੍ਸ੍ਰष੍ਟੁਂ ਭਗਵਾਨ੍ ਉਪਚਕ੍ਰਮੇ
ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੈ ਗਿਆ, ਇਹ ਕਿਉਂ?' ਅਤੇ ਕਾਲ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਲਈ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥਾਕਲਿਤਰੂਪੋ ऽਸੌ ਕਾਲਃ ਕਵਲਿਤਪ੍ਰਜਃ । ਆਧਿਭੌਤਿਕਮ੍ ਆਸ੍ਥਾਯ ਵਪੁਰ੍ ਮੁਨਿਮ੍ ਉਪਾਯਯੌ
ਫਿਰ ਕਾਲ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਰੂਪ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭੌਤਿਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਮੁਨੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ।
ਖਡ੍ਗਪਾਸ਼ਧਰਸ਼੍ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਕੁਣ੍ਡਲੀ ਕਵਚਾਨ੍ਵਿਤਃ । षਡ੍ਭੁਜष੍ षਣ੍ਮੁਖੋ ਬਹ੍ਵ੍ਯਾ ਵृਤਃ ਕਿਙ੍ਕਰਸੇਨਯਾ
ਉਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੀ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਫੰਨ ਲੈ ਕੇ, ਕੰਡੇ ਅਤੇ ਕਵਚ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਛੇ ਬਾਂਹਾਂ ਅਤੇ ਛੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਯਚ੍ਛਰੀਰਸਮੁਤ੍ਥੇਨ ਜ੍ਵਾਲਾਜਾਲੇਨ ਵਲ੍ਗਤਾ । ਫੁਲ੍ਲਕਿਂਸ਼ੁਕਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਬਭਾਰਾਦ੍ਰੇਸ਼੍ ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਨਭਃ
ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉੱਠ ਰਹੀਆਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ, ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਖਿੜੇ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ, ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਸੋਭਾ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਯਤ੍ਕਰਸ੍ਥਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਾਗ੍ਰਨਿष੍ਠ੍ਯੂਤੈਰ੍ ਅਗ੍ਨਿਮਣ੍ਡਲੈਃ । ਵਿਰੇਜੁਰ੍ ਉਦਿਤੈਰ੍ ਆਸ਼ਾਃ ਕਾਨਕੈਰ੍ ਇਵ ਕੁਣ੍ਡਲੈਃ
ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਦੇ ਕੋਨੇ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਰਹੀਆਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੰਡੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਭਰ ਆਉਂਦੇ ਹੋਣ।
ਯਤ੍ਪਾਸ਼ਸ਼੍ਵਸਨਾਯਸ੍ਤਸ਼ਿਖਰਾ ਮੇਦਿਨੀਭृਤਃ । ਦੋਲਾਮ੍ ਇਵ ਸਮਾਰੂਢਾਸ਼੍ ਚੇਲੁਃ ਪੇਤੁਸ਼੍ ਚ ਘੂਰ੍ਣਿਤਾਃ
ਉਸਦੇ ਫੰਨ ਦੀ ਸਾਂਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ, ਝੂਲੇ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋਣ ਵਾਂਗ ਹਿਲਦੀਆਂ ਤੇ ਘੁੰਮਦੀਆਂ, ਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।
ਯਤ੍ਖਡ੍ਗਮਣ੍ਡਲੋਦ੍ਦ੍ਯੋਤਸ਼੍ਯਾਮਂ ਬਿਮ੍ਬਂ ਵਿਵਸ੍ਵਤਃ । ਕਲ੍ਪਦਗ੍ਧਜਗਦ੍ਧੂਮਪਰ੍ਯਾਕੁਲਮ੍ ਇਵਾਬਭੌ
ਉਸ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦਾ ਗੋਲ ਕਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਧੂੰਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ।
ਸ ਉਪੇਤ੍ਯ ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਕੁਪਿਤਂ ਤਂ ਮਹਾਮੁਨਿਮ੍ । ਕਲ੍ਪਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਾਬ੍ਧਿਗਮ੍ਭੀਰਂ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਉਵਾਚ ਹ
ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਡੂਬੇ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਉਥਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਡੂੰਘਾ ਤੇ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਸੀ, ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਵਿਜ੍ਞਾਤਲੋਕਸ੍ਥਿਤਯੋ ਮੁਨੇ ਦृष੍ਟਪਰਾਵਰਾਃ । ਹੇਤੁਨਾਪਿ ਨ ਮੁਹ੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਿਮ੍ ਉ ਹੇਤੁਮ੍ ਵਿਨੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਲੋਕ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਢੰਗ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉੱਚ-ਨੀਚ ਸਭ ਦੇਖ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਭਟਕਦੇ ਨਹੀਂ—ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਤਾਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਕਦੇ ਭਟਕਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ।
ਤ੍ਵਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਤਪਾ ਵਿਪ੍ਰੋ ਵਯਂ ਨਿਯਤਿਪਾਲਕਾਃ । ਤੇਨ ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯਸੇ ਪੂਜ੍ਯ ਸਾਧੋ ਨੇਤਰਯੇਚ੍ਛਯਾ
ਤੁਸੀਂ ਅਨੰਤ ਤਪ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋ, ਅਸੀਂ ਨਿਯਤੀ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਪੂਜਨਯੋਗ, ਤੁਹਾਡੀ ਆਦਰ ਸਤਕਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਆਦਰ ਸਿਰਫ਼ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਮਾ ਤਪਃ ਕ੍ਸ਼ਪਯ ਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧੈਃ ਕਲ੍ਪਕਾਲਮਹਾਨਲੈਃ । ਯੋ ਨ ਦਗ੍ਧੋ ऽਸ੍ਮਿ ਮੇ ਤਸ੍ਯ ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਾਪੇਨ ਧਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ
ਤੂੰ ਕੜੀਆਂ ਤਪੱਸਿਆਵਾਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਥੱਕ ਨਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਲੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਗਾਂ। ਜੇ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸੜਿਆ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਸੜ ਜਾਵਾਂਗਾ?
ਸਂਸਾਰਾਵਲਯੋ ਗ੍ਰਸ੍ਤਾ ਨਿਗੀਰ੍ਣਾ ਰੁਦ੍ਰਕੋਟਯਃ । ਭੁਕ੍ਤਾਨਿ ਵਿष੍ਣੁਵृਨ੍ਦਾਨਿ ਕੇਨ ਸ਼ਪ੍ਤਾ ਵਯਂ ਮੁਨੇ
ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਰੁਦਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਲਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੀ ਖਾ ਲਏ ਹਨ। ਸਾਧੂ ਜੀ, ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ?
ਭੋਕ੍ਤਾਰੋ ਹਿ ਵਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਭੋਜਨਂ ਯੁष੍ਮਦਾਦਯਃ । ਸ੍ਵਯਂ ਨਿਯਤਿਰ੍ ਏषਾ ਹਿ ਨਾਵਯੋਰ੍ ਏਤਦ੍ ਈਹਿਤਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਅਸਾਂ ਤਾਂ ਭੋਗਣ ਵਾਲੇ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਜੀਵ ਭੋਜਨ ਹੋ। ਇਹ ਤਾਂ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਆਪਣੀ ਚਾਲ ਹੈ — ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਕਰਤਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
ਸ੍ਵਯਮ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਯਾਤ੍ਯ੍ ਅਗ੍ਨਿਸ੍ ਸ੍ਵਯਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਪਯਾਂਸ੍ਯ੍ ਅਧਃ । ਭੋਕ੍ਤਾਰਂ ਭੋਜਨਂ ਯਾਤਿ ਸृष੍ਟਿਸ਼੍ ਚਾਪ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਕਂ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਅੱਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੇਠਾਂ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਭੋਜਨ ਆਪਣੇ ਭੋਗਣ ਵਾਲੇ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਵੱਲ ਆਪ ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ — ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੀ ਮੱਤ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਦਮ੍ ਇਤ੍ਥਂ ਮੁਨੇ ਰੂਪਮ੍ ਅਸ੍ਯੇਹ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ । ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨਿ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਏਵਾਤ੍ਮਾ ਸ੍ਵਤ ਏਵ ਵਿਜृਮ੍ਭਤੇ
ਹੇ ਮুনি, ਇਥੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਇਹੀ ਸੁਰਤ ਹੈ: ਆਪ ਹੀ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨੇਹ ਕਰ੍ਤਾ ਨ ਭੋਕ੍ਤਾਸ੍ਤਿ ਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਨष੍ਟਕਲਙ੍ਕਯਾ । ਬਹਵਸ਼੍ ਚੇਹ ਕਰ੍ਤਾਰੋ ਦृष੍ਟ੍ਯਾਨष੍ਟਕਲਙ੍ਕਯਾ
ਇਥੇ, ਜਦੋਂ ਨਿਰਮਲ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖੀਏ, ਨਾ ਕੋਈ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨਾ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ; ਪਰ ਜੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਨਜ਼ਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਕਈ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕਰ੍ਤृਤਾਕਰ੍ਤृਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਕੇਵਲਂ ਪਰਿਕਲ੍ਪਿਤੇ । ਅਸਮ੍ਯਗ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨੈਵ ਨ ਸਮ੍ਯਗ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨ ਵਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਣ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਹੈ; ਇਹ ਗਲਤ ਸਮਝ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸੱਚੀ ਸਮਝ ਤੋਂ ਨਹੀਂ।
ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਤਰੁषਣ੍ਡੇषੁ ਭੂਤਾਨਿ ਭੁਵਨੇषੁ ਚ । ਸ੍ਵਯਮ੍ ਆਯਾਨ੍ਤਿ ਯਾਨ੍ਤੀਹ ਕਲ੍ਪ੍ਯਤੇ ਹੇਤੁਤਾ ਵਿਧੇਃ
ਫੁੱਲ ਰੁੱਖਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੀਵ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਆਪ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਕਾਰਨ-ਕਰਤਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੋਚ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਗ ਦੇ ਕੰਮ ਵਜੋਂ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਬ੍ਬਿਮ੍ਬਿਤਸ੍ਯ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਚਲਨੇ ਕਰ੍ਤ੍ਰਕਰ੍ਤृਤੇ । ਨ ਸਤ੍ਯੇ ਨਾਨृਤੇ ਯਦ੍ਵਤ੍ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਕਾਲਸ੍ਯ ਸृष੍ਟਿषੁ
ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਦੀ ਪਰਛਾਂਈ ਦੇ ਹਿਲਣ-ਜੁਲਣ ਵਿੱਚ ਕਰਣ ਅਤੇ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਾ ਤਾਂ ਸੱਚ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਝੂਠ, ਓਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਲ ਦੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਨੋ ਮਿਥ੍ਯਾਭ੍ਰਮਾਲ੍ ਲੋਕੇ ਕਰ੍ਤृਤਾਕਰ੍ਤृਤਾਮਯੀਮ੍ । ਕਰੋਤਿ ਕਲਨਾਂ ਰਜ੍ਜ੍ਵਾਂ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤੇਕ੍ਸ਼ਣ ਇਵਾਹਿਤਾਮ੍
ਮਨ, ਝੂਠੀ ਭਟਕਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਰਣ ਅਤੇ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰੱਸੀ ਨੂੰ ਸੱਪ ਸਮਝਣ ਦੀ ਭੁੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤੇਨ ਮਾ ਗਾ ਮੁਨੇ ਕੋਪਮ੍ ਆਪਦਾਮ੍ ਈਦृਸ਼ਃ ਕ੍ਰਮਃ । ਯਦ੍ ਯਥਾ ਤਤ੍ ਤਥੈਵਾਸ੍ਤੁ ਸਤ੍ਯਮ੍ ਆਲੋਕਯਾਕੁਲਃ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮুনি, ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰ; ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ, ਉਹ ਓਹੀ ਰਹਿਣ ਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੱਚਾਈ ਗੁੰਝਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਨ ਵਯਂ ਪ੍ਰਭੁਤਾਰ੍ਥੇਨ ਨਾਭਿਮਾਨਵਸ਼ੀਕृਤਾਃ । ਸ੍ਵਤੋ ਹੇਵਾਕਵਸ਼ਤਃ ਕੇਵਲਂ ਨਿਯਤੌ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਅਸੀਂ ਨਾ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਹਕਮ ਨਾਲ, ਨਾ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਹਾਂ; ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਜਰੂਰੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਕृਤਵ੍ਯਵਹਾਰੇਹਾਂ ਨਿਯਤਾਂ ਨਿਯਤੇਰ੍ ਵਸ਼ਾਤ੍ । ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਸ੍ ਸਮਨੁਵਰ੍ਤੇਤ ਨਾਭਿਮਾਨਮਹਾਤਮਾਃ
ਕੁਦਰਤੀ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ।
ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮ੍ ਏਵ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਕੇਵਲਂ ਕਾਰ੍ਯਕੋਵਿਦੈਃ । ਸੌषੁਪ੍ਤੀਂ ਵृਤ੍ਤਿਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਕਯਾਚਿਦ੍ ਅਪਿ ਨਾਸ਼ਯਾ
ਕੰਮ ਸਿਰਫ ਉਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਹਾਲਤ 'ਤੇ ਆਧਾਰ ਕਰਕੇ; ਕਿਸੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਕ੍ਵ ਸਾ ਜ੍ਞਾਨਮਯੀ ਦृष੍ਟਿਃ ਕ੍ਵ ਮਹਤ੍ਤ੍ਵਂ ਕ੍ਵ ਧੀਰਤਾ । ਮਾਰ੍ਗੇ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧੇ ਹਿ ਕਿਮ੍ ਅਨ੍ਧ ਇਵ ਮੁਹ੍ਯਸਿ
ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਨਜ਼ਰੀਆ, ਕਿੱਥੇ ਵੱਡਿਆਈ, ਕਿੱਥੇ ਢਿੱਡਤਾ? ਸਭ ਨੂੰ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਰਾਹ 'ਤੇ ਤੂੰ ਅੰਨ੍ਹੇ ਵਾਂਗ ਭਟਕਦਾ ਕਿਉਂ ਹੈਂ?
ਤ੍ਰਿਕਾਲਾਮਲਦਰ੍ਸ਼ਿਤ੍ਵਂ ਧਾਰਯਨ੍ਨ੍ ਅਪਿ ਚੇਤਸਿ । ਅਵਿਚਾਰ੍ਯ ਜਗਦ੍ਯਾਤ੍ਰਾਂ ਕਿਂ ਮੂਰ੍ਖ ਇਵ ਮੁਹ੍ਯਸਿ
ਜੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਚਲਣ ਨੂੰ ਸੋਚੇ ਬਿਨਾਂ ਮੂਰਖ ਵਾਂਗ ਭਟਕਦਾ ਕਿਉਂ ਹੈਂ?
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਫਲਪਾਕੋਤ੍ਥਾਮ੍ ਅਵਿਚਾਰ੍ਯ ਦਸ਼ਾਂ ਸੁਤੇ । ਕਿਂ ਮੂਰ੍ਖ ਇਵ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਮੁਧਾ ਮਾਂ ਸ਼ਪ੍ਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਸਿ
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਹਾਲਤ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਪੱਕਣ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੈ, ਬਿਨਾ ਸੋਚੇ, ਮੈਨੂੰ ਵਿਅਰਥ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਦੀ ਕਿਉਂ ਯੋਗਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ? ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ, ਤੂੰ ਮੂਰਖਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
ਦੇਹਿਨਾਮ੍ ਇਹ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਦ੍ਵਿਵਿਧਂ ਮੁਨੇ । ਕਿਂ ਨ ਜਾਨਾਸਿ ਵਾ ਦੇਹਮ੍ ਏਕਮ੍ ਅਨ੍ਯਨ੍ ਮਨੋऽਭਿਧਮ੍
ਹੇ ਮুনি, ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ? ਇੱਕ ਤਾਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਹੈ, ਤੇ ਦੂਜਾ ਮਨ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਦੇਹੋ ਜਡੋ ऽਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵਿਨਾਸ਼ੈਕਪਰਾਯਣਃ । ਮਨਸ੍ ਤੂਤ੍ਥਾਨਨਿਯਤਂ ਕਦਰ੍ਥਾਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੀਯਤੇ ਨ ਵਾ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਸਰੀਰ ਬਿਲਕੁਲ ਜੜ ਹੈ ਤੇ ਸਦਾ ਨਾਸ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਪਰ ਮਨ ਚੰਚਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਦੁਖਾਂ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ।