ਸ ਸਾਰਙ੍ਗਸ੍ ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਾਲਵਮਣ੍ਡਲੇ । ਚਕਾਰਾਤਿਸੁਖੀ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸ਼ਕ੍ਰਵਚ੍ ਛਰਦਾਂ ਸ਼ਤਮ੍
ਸਾਰੰਗਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮਾਲਵਾ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਸੌ ਪਤਝੜ ਤੱਕ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
ਅਥ ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਚਞ੍ਚਲਤ੍ਵਾਚ੍ ਚ ਚੇਤਸਃ । ਅਪ੍ਰਿਯਤ੍ਵਂ ਮਿਥੋ ਯਾਤੌ ਦਮ੍ਪਤੀ ਤੌ ਵਿਧੇਰ੍ ਵਸ਼ਾਤ੍
ਫਿਰ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਮਨ ਦੇ ਚੰਚਲ ਹੋਣ ਤੇ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਕਰਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਉਕਤਾ ਗਏ।
ਸਾਰਙ੍ਗਸ੍ ਤੁ ਜਰਾਜੀਰ੍ਣਃ ਪਾਤਸਜ੍ਜਕਲੇਵਰਃ । ਦਧ੍ਰੇ ਸ਼੍ਵਸਨਸ਼ੈਥਿਲ੍ਯਾਜ੍ ਜੀਰ੍ਣਪਰ੍ਣਸਵਰ੍ਣਤਾਮ੍
ਸਾਰੰਗਾ ਬੁੜ੍ਹਾਪੇ ਨਾਲ ਥੱਕ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਡਿੱਗਣ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਸੀ, ਸਾਹ ਵੀ ਢੀਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਸੁੱਕੀ ਪੱਤੀ ਵਾਂਗ ਦਿਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਜਾਯਾਜਨਵਿਰਾਗੇਣ ਵਾਰ੍ਧਕਾਤਿਸ਼ਯੇਨ ਚ । ਮਰਣਂ ਮਨ੍ਦਮਨ੍ਦੇਹੋ ਨਿਰੀਹੋ ऽਭਿਨਨਨ੍ਦ ਸਃ
ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਉਕਤਾਵਟ ਅਤੇ ਬੁੜ੍ਹਾਪੇ ਦੀ ਹੱਦ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਨਿਰਬਲ ਸਰੀਰ ਮੌਤ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਅਥ ਨੀਰਸਰਾਜ੍ਯਸ੍ਯ ਦੁਃਖਾਤਿਸ਼ਯਸ਼ਂਸਿਨਃ । ਅਰਣ੍ਯ ਇਵ ਵੇਤਾਲੋ ਮੋਹੋ ऽਤਿਘਨਤਾਂ ਗਤਃ
ਫਿਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਰਾਜ ਬੇਰੁਹੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਭਟਕਣ ਇੰਨੀ ਵਧ ਗਈ ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਕੋਈ ਭੂਤ ਹੋਵੇ।
ਮੋਹਾਨ੍ਧਕੂਪਪਤਿਤਂ ਭੋਗਾਸਙ੍ਗਾਦ੍ ਅਨਾਰਤਮ੍ । ਅਵਿਵੇਕਿਨਮ੍ ਅਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਅਸਜ੍ਜਨਪਰਾਯਣਮ੍
ਉਹ ਭਟਕਾਵੇ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਖੂਹ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਸਦਾ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ, ਅਗਿਆਨ, ਤੇ ਮੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਗ ਵਿਚ ਰਿਹਾ।
ਜਹਾਰੈਨਂ ਤਤੋ ਮृਤ੍ਯੁਸ੍ ਤृष੍ਣਾਕਵਲਿਤਾਸ਼ਯਮ੍ । ਪਤਙ੍ਗਮ੍ ਇਵ ਮਣ੍ਡੂਕਃ ਕृਤਾਕ੍ਰਨ੍ਦਮ੍ ਅਕਿਞ੍ਚਨਮ੍
ਉਸਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਲਾਲਚ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੇਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਮੌਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਡੂੰਘੀ ਰੌਣ ਵਾਲੇ ਮੰਡੂਕ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬੇਬਸ ਹੋ ਕੇ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਤਃ ਕਰ੍ਮਫਲਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਂ ਪਰਤ੍ਰ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍ । ਅਙ੍ਗੇषੁ ਧੀਵਰੋ ਜਾਤਸ੍ ਸ ਦੁਰ੍ਭਾਵਵਸ਼ਾਤ੍ ਤਦਾ
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਫਲ ਭੋਗ ਕੇ, ਦੂਜੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਉਹ ਮਾੜੀ ਸੋਚ ਕਰਕੇ ਮਛੀ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਜਨਮਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਧੀਵਰਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਸ ਸ਼ਰਦਾਂ ਸ਼ਤਮ੍ । ਦੁਃਖਜਰ੍ਜਰਚੇਤਸ੍ਤ੍ਵਾਦ੍ ਵੈਰਾਗ੍ਯਂ ਸਮੁਪਾਯਯੌ
ਉਥੇ, ਮਛੀ ਮਾਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ, ਸੌ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਥੱਕੀ ਹੋਈ ਮੱਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਉਸਨੂੰ ਵੈਰਾਗ ਮਿਲ ਗਿਆ।
ਦੁਃਖਂ ਸਂਸਾਰ ਇਤ੍ਯ੍ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ ਭਾਸ੍ਕਰਂ ਤਤਃ । ਸਮ੍ਪਤਂਸ੍ ਤੇਨ ਸਞ੍ਜਾਤਸ੍ ਸੂਰ੍ਯਵਂਸ਼ੇ ਮਹਾਨृਪਃ
ਇਹ ਸੋਚਦਿਆਂ ਕਿ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੁੱਖ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰਾਜਾ ਜਨਮਿਆ।
ਸ਼ੁਭਭਾਵਵਸ਼ਾਤ੍ ਸੋ ऽਥ ਕਿਞ੍ਚਿਜ੍ ਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ । ਜਜ੍ਞੇ ਨृਪਤਨੁਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗੁਰੁਸ੍ ਸਰ੍ਵੋਪਦੇਸ਼ਕਃ
ਚੰਗੀ ਸੋਚ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਦੇਹ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਭ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ, ਗੁਰੂ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮਿਆ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਸਾਧਿਤਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ ਹਿ ਸੋ ऽਥ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰੋ ऽਭਵਤ੍ । ਕਲ੍ਪਮ੍ ਏਕਂ ਤੁ ਬੁਭੁਜੇ ਤਤੋ ਵੈਦ੍ਯਾਧਰੀਂ ਪੁਰੀਮ੍
ਮੰਤਰ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਿਧੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਵਿਦਿਆਧਰ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਲਪ ਲਈ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ।
ਕਲ੍ਪਾਵਸਾਨਸਮਯਂ ਨੀਤ੍ਵਾ ਪਵਨਰੂਪਯਾ । ਤਨ੍ਵਾ ਸृष੍ਟੌ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਯਾਂ ਭੂਯੋ ਜਾਤੋ ਮੁਨੇਸ੍ ਸੁਤਃ
ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਸਮੇਂ, ਹਵਾ ਵਰਗਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਉਹ ਮੁਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਫਿਰ ਜਨਮਿਆ।
ਤਤੋ ਮੁਨੀਨਾਂ ਸਮ੍ਪਰ੍ਕਾਤ੍ ਤਪਸ੍ਯ੍ ਉਗ੍ਰੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ । ਅਵਸਨ੍ ਮੇਰੁਗਹਨੇ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਮ੍ ਅਨਿਨ੍ਦਿਤਃ
ਫਿਰ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਨੇੜਲੇ ਪਹਾੜ ਮੈਰੂ ਦੀਆਂ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਮਨਵੰਤਰੀ ਲਈ ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਯ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮृਗ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਨਰਾਕृਤਿਃ । ਤਤ੍ਸ੍ਨੇਹੇਨ ਪਰਂ ਮੋਹਂ ਪੁਨਰ੍ ਅਭ੍ਯਾਯਯੌ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਥੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਿਰਣ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ; ਉਸਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ, ਉਹ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਫਿਰੋਂ ਗਹਿਰੀ ਭੁਲਾਵੇ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਿਆ।
ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਧਨਂ ਮੇ ऽਸ੍ਤੁ ਗੁਣਾਸ਼੍ ਚਾਯੁਸ਼੍ ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍ । ਇਤ੍ਯ੍ ਅਨਾਰਤਚਿਨ੍ਤਾਭਿਰ੍ ਜਹੌ ਸਤ੍ਯਾਮ੍ ਅਵਸ੍ਥਿਤਿਮ੍
ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ, 'ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਧਨ, ਗੁਣ ਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਜੀਵਨ ਮਿਲੇ'; ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸੱਚ ਦੀ ਪੱਕੀ ਹਾਲਤ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।
ਧਰ੍ਮਚਿਨ੍ਤਾਪਰਿਭ੍ਰਂਸ਼ਾਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਭੋਗਚਿਨ੍ਤਨਾਤ੍ । ਕ੍ਸ਼ੀਣਾਯੁषਂ ਤਮ੍ ਅਹਰਨ੍ ਮृਤ੍ਯੁਸ੍ ਸਰ੍ਪ ਇਵਾਨਿਲਮ੍
ਧਰਮ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਮੁਕ ਗਈ, ਮੌਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਹਵਾ ਨੂੰ ਪਕੜਨ ਵਰਗਾ ਫੜ ਲਿਆ।
ਭੋਗੈਕਚਿਨ੍ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸ ਸਮੁਤ੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਚੇਤਨਃ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਦ੍ਰੇਸ਼ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਮ੍ ਆਸੀਨ੍ ਮਦ੍ਰਮਹੀਪਤਿਃ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਦੇਹ ਛੱਡ ਗਈ, ਉਹ ਮਦਰਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਮਦਰਾ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਮਦ੍ਰਦੇਸ਼ੇ ਚਿਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਯਮ੍ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸ਼ਾਤ੍ਰਵਃ । ਜਰਾਮ੍ ਅਭ੍ਯਾਜਗਾਮਾਤ੍ਰ ਹਿਮਾਸ਼ਨਿਰ੍ ਇਵਾਮ੍ਬੁਜਮ੍
ਮਦਰਾ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਰਾਜ ਕਰ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਰੋੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਬੁਢ਼ਾਪਾ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਟੰਡੀ ਲੋਟਸ 'ਤੇ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਦ੍ਰਰਾਜਤਨੁਂ ਤਾਂ ਤੁ ਤਪੋਵਾਸਨਯਾ ਸਹ । ਤਤ੍ਯਾਜ ਤੇਨ ਜਾਤੋ ऽਸੌ ਤਪਸ੍ਵੀ ਤਾਪਸਾਤ੍ਮਜਃ
ਉਸ ਨੇ ਮਦਰਾ ਰਾਜੇ ਦੀ ਉਹ ਦੇਹ, ਤੇ ਤਪਸਵੀ ਦੀ ਵਸਤ੍ਰੀ, ਦੋਵੇਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਤਪਸਵੀ, ਇਕ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸਮਙ੍ਗਾਯਾ ਮਹਾਨਦ੍ਯਾਸ੍ ਤਟਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਤਾਪਸਃ । ਤਪਸ੍ ਤੇਪੇ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ ਸ ਰਾਮ ਵਿਗਤਜ੍ਵਰਃ
ਉਹ ਤਪਸਵੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਵੱਡੀ ਸੀ ਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਮੰਗਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉੱਥੇ ਤਪ ਕਰਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਹੇ ਰਾਮ।
ਵਿਵਿਧਜਨ੍ਮਦਸ਼ਾਵਿਵਸ਼ਾਸ਼ਯਸ੍ ਸਮਨੁਸृਤ੍ਯ ਸ਼ਰੀਰਪਰਮ੍ਪਰਾਮ੍ । ਸੁਖਮ੍ ਅਤਿष੍ਠਦ੍ ਅਸੌ ਭृਗੁਨਨ੍ਦਨੋ ਵਰਨਦੀਸੁਤਟੇ ਦृਢਵृਕ੍ਸ਼ਵਤ੍
ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ, ਉਹ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਰੀਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਪਿੱਛੇ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਵਧੀਆ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ, ਸੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਵੱਸਦਾ ਰਿਹਾ।
ਅਥ ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਪਵਨਾਤਪਜਰ੍ਜਰਃ । ਕਾਯਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਪਪਾਤੋਰ੍ਵ੍ਯਾਂ ਛਿਨ੍ਨਮੂਲ ਇਵ ਦ੍ਰੁਮਃ
ਫਿਰ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਹਵਾ ਤੇ ਧੁੱਪ ਨਾਲ ਝੁਲਸਿਆ ਹੋਇਆ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ, ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਕੱਟੇ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਮਨਸ੍ ਤੁ ਚਞ੍ਚਲਾਭੋਗਂ ਤਾਸੁ ਤਾਸੁ ਦਸ਼ਾਸੁ ਚ । ਬਭ੍ਰਾਮਾਤਿਵਿਚਿਤ੍ਰਾਸੁ ਵਨਰਾਜਿष੍ਵ੍ ਇਵੈਣਕਃ
ਉਸ ਦਾ ਮਨ, ਚੰਚਲ ਮੌਜਾਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਣਾਂ ਦੀਆਂ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਹਿਰਣ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।
ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਮ੍ ਉਦ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਭਿਤਸ਼੍ ਚਕ੍ਰਾਰ੍ਪਿਤਮ੍ ਇਵਾਕੁਲਮ੍ । ਮਨਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ਸ਼੍ਰਾਮ ਸਮਙ੍ਗਾਸਰਿਤਸ੍ ਤਟੇ
ਉਸ ਦਾ ਮਨ, ਉਲਝਿਆ ਤੇ ਬੇਚੈਨ, ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭਟਕਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਆਖਰਕਾਰ ਸਮੰਗਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਆਰਾਮ ਪਾ ਗਿਆ।
ਅਨਨ੍ਤਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਘਨਾਂ ਪੇਲਵਾਂ ਸੁਦृਢਾਮ੍ ਅਪਿ । ਤਾਂ ਸਂਸृਤਿਦਸ਼ਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰੋ ਵਿਦੇਹੋ ऽਨੁਭਵਨ੍ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਸ਼ੁਕਰ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਅਨੰਤ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਨਰਮ ਪਰ ਪੱਕੀ, ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਮਨ੍ਦਰਾਚਲਸਾਨੁਸ੍ਥਾ ਸਾ ਤਨੁਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ । ਤਾਪਪ੍ਰਸਰਸਂਸ਼ੁष੍ਕਾ ਚਰ੍ਮਸ਼ੇषਾ ਬਭੂਵ ਹ
ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਉੱਤੇ ਉਸ ਗਿਆਨੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਤਪ ਦੀ ਤਪਿਸ਼ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਗਿਆ, ਤੇ ਆਖਰ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਚਮੜੀ ਹੀ ਬਚੀ ਰਹਿ ਗਈ।
ਸ਼ਾਰੀਰਰਨ੍ਧ੍ਰਪ੍ਰਵਹਦ੍ਵਾਤਸ਼ੀਤ੍ਕਾਰਰੂਪਯਾ । ਚੇष੍ਟਾਦੁਃਖਕ੍ਸ਼ਯਾਨਨ੍ਦਾਤ੍ ਕਾਕਲ੍ਯੇਵ ਸ੍ਮ ਗਾਯਤਿ
ਸਰੀਰ ਦੇ ਛੇਦਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਾਹੁਣ ਵਾਲੀ ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਦੇ ਅਸਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਚਲਣ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਣਾਨੁਸ੍ਮਰਣੋਚ੍ਛ੍ਵਾਸਮ੍ ਇਵ ਬਾष੍ਪਂ ਸ੍ਮ ਮੁਞ੍ਚਤਿ । ਚਣ੍ਡਾਨਿਲਵਿਲਾਸੇਨ ਲੁਲਿਤ੍ਵਾ ਵਨਭੂਮਿषੁ
ਉਹ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਾਹ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਾਂਗ ਅੰਸੂ ਵਗਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੀ ਹਵਾ ਦੇ ਖੇਡ ਨਾਲ ਓਲਟ-ਪਲਟ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।
ਮਨੋਵਰਾਕਮ੍ ਅਵਟੇ ਲੁਠਿਤਂ ਭਵਭੂਮਿषੁ । ਹਸਨ੍ਤੀਵਾਤਿਸ਼ੁਭ੍ਰਾਭ੍ਰਸਿਤਯਾ ਦਨ੍ਤਮਾਲਯਾ
ਉਸਦਾ ਮਨ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਕੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਿਆ ਪਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਹੱਸ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਉਸਦੇ ਦੰਦ ਚਮਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਫੈਦ ਹਨ।