ਸਂਸਾਰਸਂਸृਤੇਰ੍ ਅਸ੍ਯਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟ੍ਯਾਸ਼੍ ਸ਼ਿਰੋਗਤਾ । ਦੇਹਯष੍ਟ੍ਯਾ ਜਰਾਨਾਮ੍ਨੀ ਚਾਮਰਸ਼੍ਰੀਰ੍ ਵਿਰਾਜਤੇ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀ ਕੋਠੀ ਵਿੱਚ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਲੰਬੀ ਡੰਡੀ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ, ਬੁਢਾਪੇ ਦੇ ਚਾਮਰ ਦੀ ਚਮਕ ਵੱਧਦੀ ਹੈ।
ਜਰਾਚਨ੍ਦ੍ਰੋਦਯਸਿਤੇ ਸ਼ਰੀਰਨਗਰੇ ਸ੍ਥਿਤੇ । ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ ਵਿਕਾਸਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਮੁਨੇ ਮਰਣਕੈਰਵਮ੍
ਜਦੋਂ ਬੁਢਾਪੇ ਦਾ ਚੰਦ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮুনি, ਮੌਤ ਦਾ ਕਵਲ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਖਿੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਰਾਸੁਧਾਲੇਪਸਿਤੇ ਸ਼ਰੀਰਾਨ੍ਤਃਪੁਰਾਨ੍ਤਰੇ । ਅਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ ਆਰ੍ਤਿਰ੍ ਆਪਚ੍ ਚ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਸੁਖਮ੍ ਅਙ੍ਗਨਾਃ
ਸਰੀਰ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਬੁਢਾਪੇ ਦੀ ਮਲ੍ਹਮ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਥੇ ਬੇਬਸੀ, ਦਰਦ ਤੇ ਮੁਸੀਬਤ ਸੁਖ ਦੀਆਂ ਸਾਥਣਾਂ ਵਾਂਗ ਖੜੀਆਂ ਹਨ।
ਅਭਾਵਾਗ੍ਰੇਸਰਾ ਯਤ੍ਰ ਜਰਾ ਜਯਤਿ ਜਨ੍ਤੁषੁ । ਕਸ੍ ਤਤ੍ਰੇਹ ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸੋ ਮਮ ਮਨ੍ਦਮਤੇਰ੍ ਮੁਨੇ
ਜਿੱਥੇ ਬੁਢਾਪਾ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮুনি, ਉਥੇ ਮੇਰੇ ਜਿਹੇ ਮੰਦ-ਮੱਤ ਵਾਲੇ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਆਰਾਮ ਹੈ?
ਕਿਂ ਤੇਨ ਦੁਰ੍ਜੀਵਿਤਦੁਰ੍ਗ੍ਰਹੇਣ ਜਰਾਂ ਗਤੇਨਾਪਿ ਹਿ ਜੀਵ੍ਯਤੇ ਯਤ੍ । ਜਰਾ ਜਗਤ੍ਯਾਮ੍ ਅਜਿਤਾ ਨਰਾਣਾਂ ਸਰ੍ਵੈषਣਾਸ੍ ਤਾਤ ਤਿਰਸ੍ਕਰੋਤਿ
ਇਹ ਔਖਾ ਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਜੀਵਨ, ਜਦੋਂ ਬੁਢ਼ਾਪਾ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਫੜਨ ਨਾਲ ਕੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਬੁਢ਼ਾਪਾ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਵੱਲੋਂ ਜਿੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ, ਪਿਆਰੇ ਪਿਤਾ, ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਕਲ੍ਪਕਲ੍ਪਨਾਨਲ੍ਪਕਲ੍ਪਿਤੈਰ੍ ਅਲ੍ਪਬੁਦ੍ਧਿਭਿਃ । ਭੇਦੈਰ੍ ਉਦ੍ਧੁਰਤਾਂ ਨੀਤਸ੍ ਸਂਸਾਰਕੁਹਕਭ੍ਰਮਃ
ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਟਕਣ, ਜੋ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸਮਝ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੋਚਾਂ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਮਨ ਦੀ ਅਨੰਤ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਤਾਂ ਕਥਮ੍ ਇਵਾਸ੍ਥੇਹ ਜਾਯਤੇ ਜਾਲਪਞ੍ਜਰੇ । ਬਾਲਾ ਏਵਾਤ੍ਤੁਮ੍ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਫਲਂ ਮਕੁਰਬਿਮ੍ਬਿਤਮ੍
ਇੱਥੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜਾਲ ਦੇ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ? ਕੇਵਲ ਬੱਚੇ ਹੀ ਦਰਪਣ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਫਲ ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਹਾਪਿ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਯੈषਾ ਪੇਲਵਾ ਸੁਖਭਾਵਨਾ । ਆਖੁਸ੍ ਤਨ੍ਤੁਮ੍ ਇਵਾਸ਼ੇषਂ ਕਾਲਸ੍ ਤਾਮ੍ ਅਪਿ ਕृਨ੍ਤਤਿ
ਇੱਥੇ ਵੀ, ਸੁਖ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਧਾਰਨਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ; ਪਰ ਸਮਾਂ, ਚੂਹੇ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਦੀ ਹਰ ਤੰਦ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨ ਤਦ੍ ਅਸ੍ਤੀਹ ਯਦ੍ ਅਯਂ ਕਾਲਸ੍ ਸਕਲਘਸ੍ਮਰਃ । ਗ੍ਰਸਤੇ ਨ ਜਗਜ੍ਜਾਤਂ ਮਹਾਬ੍ਧਿਮ੍ ਇਵ ਵਾਡਵਃ
ਇੱਥੇ ਐਸਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਸਮਾਂ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਗਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਖਾਂਦਾ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਵਾਂਗ, ਨਿਗਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮਸ੍ਤਸਾਮਾਨ੍ਯਤਯਾ ਭੀਮਃ ਕਾਲੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਦृਸ਼੍ਯਸਤ੍ਤਾਮ੍ ਇਮਾਂ ਸਰ੍ਵਾਂ ਕਵਲੀਕਰ੍ਤੁਮ੍ ਉਦ੍ਯਤਃ
ਸਮਾਂ, ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਸਰਵੋਚ, ਆਪਣੀ ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਇਸ ਸਾਰੀ ਦਿਖਣ ਵਾਲੀ ਹਸਤੀ ਨੂੰ ਨਿਗਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਖੜਾ ਹੈ।
ਮਹਤਾਮ੍ ਅਪਿ ਨੋ ਦੇਵਃ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਯਤਿ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਕਾਲਃ ਕਵਲਿਤਾਨਨ੍ਤਵਿਸ਼੍ਵੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਤਾਂ ਗਤਃ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਾਂ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਨਹੀਂ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ। ਸਮਾਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਅੰਤਹੀਨ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਲਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਉਸੀ ਦਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯੁਗਵਤ੍ਸਰਕਲ੍ਪਾਖ੍ਯੈਃ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਕਟਤਾਂ ਗਤਃ । ਰੂਪੈਰ੍ ਅਲਕ੍ਸ਼੍ਯਰੂਪਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਆਕ੍ਰਮ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਯੁਗ, ਸਾਲ ਤੇ ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕੁਝ ਹਦ ਤੱਕ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ ਹਰ ਥਾਂ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਯੇ ਰਮ੍ਯਾ ਯੇ ਸ਼ੁਭਾਰਮ੍ਭਾਸ੍ ਸੁਮੇਰੁਗੁਰਵੋ ऽਪਿ ਯੇ । ਕਾਲੇਨ ਵਿਨਿਗੀਰ੍ਣਾਸ੍ ਤੇ ਕਰਭੇਣੇਵ ਪਨ੍ਨਗਾਃ
ਜੋ ਮਨੋਹਰ ਹਨ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਸੁਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਭਾਰੀ ਹਨ—ਇਹ ਸਭ ਸਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿਗਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਨੌਜਵਾਨ ਹਾਥੀ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਦਯਃ ਕਠਿਨਃ ਕ੍ਰੂਰਃ ਕਰ੍ਕਸ਼ਃ ਕृਪਣੋ ऽਧਮਃ । ਨ ਤਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਯਦ੍ ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਨ ਕਾਲੋ ਨਿਗਿਰਤ੍ਯ੍ ਅਯਮ੍
ਇਹ ਸਮਾਂ ਬੇਦਰਦੀ, ਸਖ਼ਤ, ਕਠੋਰ, ਰੁੱਖਾ, ਦਇਆਹੀਣ ਤੇ ਨੀਚ ਹੈ—ਅਜੇ ਵੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਜੋ ਇਹ ਨਿਗਲਦਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਕਾਲਃ ਕਵਲਨੈਕਾਨ੍ਤਮਤਿਰ੍ ਅਤ੍ਤਿ ਗਿਰੀਨ੍ ਅਪਿ । ਅਨਨ੍ਤੈਰ੍ ਅਪਿ ਭੋਗੌਘੈਰ੍ ਨਾਯਂ ਤृਪ੍ਤੋ ਮਹਾਸ਼ਨਃ
ਸਮਾਂ, ਜਿਸਦਾ ਇਕੋ ਹੀ ਮਨੋਰਥ ਨਿਗਲਣਾ ਹੈ, ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਬੇਅੰਤ ਸੁਖਾਂ ਦੇ ਹੜ੍ਹ ਵਿਚ ਵੀ ਇਹ ਭੁੱਖਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਰਤ੍ਯ੍ ਅਯਂ ਨਾਸ਼ਯਤਿ ਕਰੋਤ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਤਿ ਨਿਹਨ੍ਤਿ ਚ । ਕਾਲਸ੍ ਸਂਸਾਰਨृਤ੍ਯੇ ਹਿ ਨਾਨਾਰੂਪੈਰ੍ ਯਥਾ ਨਟਃ
ਇਹ ਸਮਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਾਰਦਾ ਹੈ; ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਚ ਵਿਚ, ਸਮਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਅਦਾਕਾਰ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭਿਨਤ੍ਤਿ ਪ੍ਰਵਿਭਾਗਸ੍ਥੋ ਭੂਤਬੀਜਾਨ੍ਯ੍ ਅਨਾਰਤਮ੍ । ਜਗਤ੍ਯ੍ ਅਸਤ੍ਤਯਾ ਚਞ੍ਚ੍ਵਾ ਦਾਡਿਮਾਨਿ ਯਥਾ ਸ਼ੁਕਃ
ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋੜਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਝੂਠੀ ਚੁੰਚ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਤੋਤਾ ਅਨਾਰ ਦੇ ਦਾਣੇ ਚੀਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਵਿषਾਣਾਗ੍ਰਵਿਲੂਨਜਨਪਲ੍ਲਵਃ । ਸ੍ਫੂਰ੍ਜਤਿ ਸ੍ਫੀਤਜਨਤਾਜੀਵਰਾਜੀਵਿਨੀਗਜਃ
ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਭਾਗ ਦੇ ਸਿੰਗਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਰਮ ਕਲੀ ਤੋੜ ਕੇ, ਇਹ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿਰਿਞ੍ਚਮਜ੍ਜਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਬृਹਦ੍ਬਿਲ੍ਵਫਲਦ੍ਰੁਮਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਨਨਮ੍ ਆਭੋਗਿ ਪਰਮ੍ ਆਵृਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਫਲ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਦਰਖ਼ਤ, ਉੱਚੀ ਨਾਗ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਉਥੇ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯਾਮਿਨੀਭ੍ਰਮਰੀਪੂਰ੍ਣਾ ਰਚਯਨ੍ ਦਿਨਮਞ੍ਜਰੀਃ । ਵਰ੍षਕਲ੍ਪਕਲਾਵਲ੍ਲੀਰ੍ ਨ ਕਦਾਚਨ ਖਿਦ੍ਯਤੇ
ਰਾਤ ਦੇ ਭੌਂਰਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਦਿਨ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਰੁਤਾਂ-ਯੁਗਾਂ ਦੀਆਂ ਲਤਾਂ ਬਣਾਉਂਦਾ, ਇਹ ਕਦੇ ਵੀ ਥੱਕਦਾ ਨਹੀਂ।
ਭਿਦ੍ਯਤੇ ਨਾਵਭਗ੍ਨੋ ऽਪਿ ਦਗ੍ਧੋ ऽਪਿ ਹਿ ਨ ਦਹ੍ਯਤੇ । ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਨਾਤਿਦृਸ਼੍ਯੋ ऽਪਿ ਧੂਰ੍ਤਚੂਡਾਮਣਿਰ੍ ਮੁਨੇ
ਇਹ ਮਾਰਿਆ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਟੁੱਟਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਾੜਿਆ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਸੜਦਾ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਦਿਸਦਾ ਤਾਂ ਹੈ ਪਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਇਹ ਚਲਾਕਾਂ ਦਾ ਸਿਰਤੋਪ ਹੈ।
ਏਕੇਨੈਵ ਨਿਮੇषੇਣ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਉਤ੍ਥਾਪਯਤ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ । ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਵਿਨਾਸ਼ਯਤ੍ਯ੍ ਉਚ੍ਚੈਰ੍ ਮਨੋਰਾਜ੍ਯਵਦ੍ ਆਤਤਃ
ਇੱਕ ਪਲਕ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਠਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਉੱਚੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਦੀ ਰਾਜੀ ਵਾਂਗ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੁਰ੍ਵਿਲਾਸਵਿਲਾਸਿਨ੍ਯਾ ਚੇष੍ਟਯਾ ਕष੍ਟਪੁष੍ਟਯਾ । ਦਰ੍ਵ੍ਯੇਵ ਸੂਪਕृਤ੍ ਸੂਪਂ ਜਨਮ੍ ਆਵਰ੍ਤਯਨ੍ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਹ ਕਠਿਨ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ, ਕਠੋਰ ਸੁਖਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਐਸੇ ਹਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਰਸੋਈਆ ਚਮਚ ਨਾਲ ਸੂਪ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤृਣਂ ਪਾਂਸੁਂ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਚ ਸੁਮੇਰੁਂ ਪਰ੍ਣਮ੍ ਅਰ੍ਣਵਮ੍ । ਆਤ੍ਮਸ੍ਫਾਰਤਯਾ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਆਤ੍ਮਸਾਤ੍ਕਰ੍ਤੁਮ੍ ਉਦ੍ਯਤਃ
ਘਾਹ, ਮਿੱਟੀ, ਮਹਾਂ ਇੰਦਰ, ਸੁਮੇਰੁ ਪਹਾੜ, ਪੱਤਾ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ — ਇਹ ਆਪਣੀ ਵਧਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਰੌਰ੍ਯਮ੍ ਅਤ੍ਰੈਵ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਲੁਬ੍ਧਤਾਤ੍ਰੈਵ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ । ਸਰ੍ਵਂ ਦੌਰ੍ਭਾਗ੍ਯਮ੍ ਅਤ੍ਰੈਵ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਅਤ੍ਰੈਵ ਚਾਪਲਮ੍
ਇਥੇ ਹੀ ਕ੍ਰੂਰਤਾ ਪੂਰੀ ਹੈ, ਲਾਲਚ ਇਥੇ ਹੀ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਸਾਰੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਇਥੇ ਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰਾ ਚੰਚਲਪਨ ਵੀ ਇਥੇ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੇਰਯਂਲ੍ ਲੀਲਯਾਰ੍ਕੇਨ੍ਦੂ ਕ੍ਰੀਡਤੀਹ ਨਭਸ੍ਤਲੇ । ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਵੀਟਾਯੁਗਲੋ ਨਿਜੇ ਬਾਲ ਇਵਾਙ੍ਗਨੇ
ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਨੂੰ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਇਥੇ ਆਪਣੀ ਅੰਗਨ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ ਖਿਲੌਨੇ ਸੁੱਟ ਕੇ ਖੇਡਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਸ੍ਥਿਮਾਲਾਭਿਰ੍ ਆਪਾਦਵਲਿਤਾਕृਤਿਃ । ਵਿਲਸਤ੍ਯ੍ ਏष ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤੇ ਕਾਲਃ ਕਲ੍ਪਿਤਕਲ੍ਪਨਃ
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਲਪਟੀ ਹੋਈ, ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਇਹ ਕਾਲ, ਜੋ ਸਭ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਦਾ ਰਚੀਤਾ ਹੈ, ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਅਸ੍ਯੋਡ੍ਡਾਮਰਨृਤ੍ਤਸ੍ਯ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤੇ ऽਙ੍ਗਵਿਨਿਰ੍ਗਤੈਃ । ਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਤ੍ਯ੍ ਅਮ੍ਬਰੇ ਮੇਰੁਰ੍ ਭੂਰ੍ਜਤ੍ਵਗ੍ ਇਵ ਵਾਯੁਭਿਃ
ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਜੰਗਲੀ ਨਾਚ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਸੁੱਟੇ ਹੋਏ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਮੇਰੁ ਪਹਾੜ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕੰਬਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵਾਯੂ ਨਾਲ ਭੂਰਜ ਦੀ ਛਾਲ ਹਿਲਦੀ ਹੋਵੇ।
ਰੁਦ੍ਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਏष ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ऽਥ ਪਿਤਾਮਹਃ । ਸ਼ੁਕ੍ਰੋ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣਸ਼੍ ਚਾਪਿ ਪੁਨਰ੍ ਏਵ ਨ ਕਿਞ੍ਚਨ
ਇਹ ਰੂਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਮਹਿੰਦਰ, ਫਿਰ ਪਿਤਾਮਾ; ਇਹ ਸ਼ੁਕਰ ਵੀ ਹੈ, ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਵੀ, ਤੇ ਫਿਰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਧਤ੍ਤੇ ऽਜਸ੍ਰੋਤ੍ਥਿਤਧ੍ਵਸ੍ਤਾਨ੍ ਸਰ੍ਗਾਨ੍ ਅਮਿਤਭਾਸੁਰਾਨ੍ । ਅਨ੍ਯਾਨ੍ ਅਨ੍ਯਾਨ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਨਨ੍ਯਾਨ੍ ਵੀਚੀਨ੍ ਅਬ੍ਧਿਰ੍ ਇਵਾਤ੍ਮਨਿ
ਇਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਅਣਗਿਣਤ ਰਚਨਾਵਾਂ, ਚਮਕਦੀਆਂ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਈਆਂ, ਲਗਾਤਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਹਰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਪਰ ਅਟੁੱਟ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ।