ਜ੍ਵਲਦਨਲਜਟਾਲਵृਕ੍ਸ਼षਣ੍ਡਃ ਪ੍ਰਸृਤਮਰੁਤ੍ਪ੍ਰਸਰਾਪਨੁਨ੍ਨਲੋਕਃ । ਜ੍ਵਲਨਤਪਨਭਾਸ੍ਕਰਾਤ੍ਮਜਾਨਾਂ ਰਮਣਗृਹਾਨੁਕृਤਿਂ ਜਗਾਮ ਦੇਸ਼ਃ
ਜਲਦੀ ਹੋਈ ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਜੰਗਲ, ਤੇ ਵਹਿੰਦੀ ਹਵਾ ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਉਡਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਸੜਦੇ ਵਿਹਾਰ ਘਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ ਤਦਾ ਵਰ੍ਤਮਾਨੇ ਕष੍ਟੇ ਵਿਧਿਵਿਪਰ੍ਯਯੇ । ਅਕਾਲੋਲ੍ਬਣਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤੇ ਨਿਤਾਨ੍ਤਾਤਪਦਾਯਿਨਿ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ, ਜਦੋਂ ਹਾਲਾਤ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਾੜੇ ਤੇ ਉਲਟ ਗਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਤਪਸ਼ ਬਿਲਕੁਲ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੀ।
ਜਨਾਃ ਕੇਚਨ ਨਿष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸਕਲਤ੍ਰਸੁਹृਜ੍ਜਨਾਃ । ਗਤਾ ਦੇਸ਼ਾਨ੍ਤਰਂ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਸ਼੍ ਸ਼ਰਦੀਵ ਪਯੋਧਰਾਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਥੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਬੱਦਲ ਵੰਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦੇਹਾਵਯਵਸਂਲੀਨਪੁਤ੍ਰਦਾਰਾਗ੍ਰ੍ਯਬਾਨ੍ਧਵਾਃ । ਸ਼ੀਰ੍ਣਾਃ ਕੇਚਨ ਤਤ੍ਰੈਵ ਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਇਵ ਵਨੇ ਦ੍ਰੁਮਾਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ, ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਥੇ ਹੀ ਮਰ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਰੱਖਤ ਕੱਟ ਕੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭੁਕ੍ਤਾਃ ਕੇਚਨ ਦਿਗ੍ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੈਰ੍ ਨਿਰ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ ਸ੍ਵਮਨ੍ਦਿਰਾਤ੍ । ਅਜਾਤਪਕ੍ਸ਼ਕਾਸ਼੍ ਸ਼੍ਯੇਨੈਃ ਖਗਾ ਨੀਡੋਦ੍ਗਤਾ ਇਵ
ਕੁਝ ਲੋਕ, ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਲੋਂ ਖਾ ਲਏ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਨਵੇਂ ਪੰਛੀ ਘੋਂਸਲੇ ਤੋਂ ਉੱਡਦੇ ਹੋਏ ਬਾਜ਼ਾਂ ਵਲੋਂ ਫੜ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ ਅਨਲਂ ਜ੍ਵਲਿਤਂ ਸ਼ਲਭਾ ਇਵ । ਕੇਚਿਚ੍ ਛ੍ਵਭ੍ਰੇषੁ ਪਤਿਤਾਸ਼੍ ਸ਼ਿਲਾਸ਼੍ ਸ਼ੈਲਚ੍ਯੁਤਾ ਇਵ
ਕਈ ਲੋਕ ਜਲਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਪਤੰਗੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਹੋਰ ਖੱਡਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਪੱਥਰ ਲੁੜਕਦੇ ਹਨ।
ਅਹਂ ਤੁ ਤਾਨ੍ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਾਦੀਨ੍ ਸ੍ਵਕਾਞ੍ ਜਨਾਨ੍ । ਕਲਤ੍ਰਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਆਦਾਯ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ ਦੇਸ਼ਾਦ੍ ਵਿਨਿਰ੍ਗਤਃ
ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸੁਰਤਿਆਂ, ਸਸੁਰ-ਸਸੁਰਣ ਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਕੇਵਲ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
ਅਨਲਾਨ੍ ਅਨਿਲਾਂਸ਼੍ ਚੈਵ ਰਕ੍ਸ਼ਕਾਨ੍ ਭਕ੍ਸ਼ਕਾਨ੍ ਅਪਿ । ਵਞ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਭਯਾਨ੍ ਮृਤ੍ਯੋਸ੍ ਸਦਾਰੋ ऽਹਂ ਵਿਨਿਰ੍ਗਤਃ
ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ, ਮੌਤ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਛਲਾਂਦਿਆਂ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਉਥੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਦ੍ਦੇਸ਼ਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਤਾਲਤਰੋਸ੍ ਤਲੇ । ਅਵਰੋਪ੍ਯ ਸੁਤਾਨ੍ ਸ੍ਕਨ੍ਧਾਤ੍ ਤਾਨ੍ ਅਨਰ੍ਥਾਨ੍ ਇਵੋਲ੍ਬਣਾਨ੍
ਉਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹੱਦ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਇੱਕ ਤਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮੋਢਿਆਂ ਤੋਂ ਉਤਾਰਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਇਆ ਹੋਵੇ।
ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਚਿਰਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਰੌਰਵਾਦ੍ ਇਵ ਨਿਰ੍ਗਤਃ । ਗ੍ਰੀष੍ਮਦਾਵਨਿਦਾਘਾਰ੍ਤੋ ਗ੍ਰੀष੍ਮੇ ਪਦ੍ਮ ਇਵਾਜਲਃ
ਮੈਂ ਲੰਮੀ ਥਕਾਵਟ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਥੱਕ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਆਰਾਮ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਨਰਕ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਆਇਆ ਹੋਵੇ। ਗਰਮੀ ਦੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ 'ਚ ਸੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਗਰਮੀ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਕਮਲ ਹੋਵੇ।
ਅਥ ਚਣ੍ਡਾਲਕਨ੍ਯਾਯਾਂ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾਯਾਂ ਤਰੋਸ੍ ਤਲੇ । ਸੁਪ੍ਤਾਯਾਂ ਸ਼ੀਤਲਚ੍ਛਾਯੇ ਦ੍ਵੌ ਸਮਾਲਿਙ੍ਗ੍ਯ ਦਾਰਕੌ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਚੰਡਾਲ ਦੀ ਕੁੜੀ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਠੰਡੀ ਛਾਂ 'ਚ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਦੋ ਬੱਚੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਲਪਟ ਗਏ।
ਥੁਤ੍ਥਕੋ ਨਾਮ ਤਨਯੋ ਮਮੈਕਃ ਪੁਰਤਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਵਲ੍ਲਭੋ ऽਸ੍ਮਾਕਂ ਕਨੀਯਾਨ੍ ਕਾਨ੍ਤਿਮਾਨ੍ ਇਤਿ
ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਥੁੱਥਕਾ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੂਰਤ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ।
ਸ ਮਾਮ੍ ਉਵਾਚ ਦੀਨਾਤ੍ਮਾ ਬਾष੍ਪਪੂਰ੍ਣਵਿਲੋਚਨਃ । ਆਪ੍ਤ ਦੇਹ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਮੇ ਮਾਂਸਂ ਪਾਨਂ ਚ ਰੁਧਿਰਂ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਹ ਦੁਖੀ ਮਨ ਨਾਲ, ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਹੰਝੂ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਮੈਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ: 'ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਮਾਸ ਦੇ, ਤੇ ਲਹੂ ਪੀਣ ਲਈ ਵੀ ਫੌਰਨ ਦੇ।'
ਪੁਨਃ ਪੁਨਰ੍ ਵਦਨ੍ਨ੍ ਏਵਂ ਸ ਬਾਲਸ੍ ਤਨਯੋ ਮਮ । ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਤਿਕੀਂ ਦਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ ਸਾਕ੍ਰਨ੍ਦੋ ਹਿ ਪੁਨਃ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾ
ਮੇਰਾ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤ ਮੁੜ ਮੁੜ ਇਹੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਤੇ ਭੁੱਖ ਕਰਕੇ ਰੋਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯੋਕ੍ਤਂ ਹਿ ਮਯਾ ਪੁਤ੍ਰ ਮਾਂਸਂ ਨਾਸ੍ਤੀਤਿ ਭੂਰਿਸ਼ਃ । ਤਥਾਪਿ ਮਾਂਸਂ ਦੇਹੀਤਿ ਵਦਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਸੁਦੁਰ੍ਮਤਿਃ
ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਖਿਆ, 'ਪੁੱਤ, ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਹੈ,' ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿਚ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਖਦਾ ਰਿਹਾ, 'ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਮਾਸ ਦੇ।'
ਅਥ ਵਾਤ੍ਸਲ੍ਯਮੂਢੇਨ ਮਯਾ ਦੁਃਖਾਤਿਭਾਰਿਣਾ । ਤਸ੍ਯੋਕ੍ਤਂ ਪੁਤ੍ਰ ਮਨ੍ਮਾਂਸਂ ਪਕ੍ਵਂ ਸਮ੍ਭੁਜ੍ਯਤਾਮ੍ ਇਤਿ
ਫਿਰ, ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਤੇ ਭਾਰੀ ਦੁੱਖ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਪੁੱਤ, ਮੇਰਾ ਪਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਮਾਸ ਖਾ ਲੈ।'
ਤਦ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਙ੍ਗੀਕृਤਂ ਤੇਨ ਦੇਹੀਤਿ ਵਦਤਾ ਪੁਨਃ । ਮਨ੍ਮਾਂਸਭਕ੍ਸ਼ਣਂ ਕ੍ਸ਼ੀਣਵृਤ੍ਤਿਨਾ ਸ਼੍ਲਥਕृਤ੍ਤਿਨਾ
ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵੀ ਮੰਨ ਗਿਆ, ਮੁੜ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਾਸ ਦੇ,' ਤੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਤੇ ਅੰਗ ਢਿੱਲੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਮਾਸ ਖਾ ਗਿਆ।
ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਾਪਨੋਦਾਯ ਸ੍ਨੇਹਕਾਰੁਣ੍ਯਮੋਹਿਤਃ । ਮਰਣਾਯਾਤ੍ਤਮਿਤ੍ਰਾਯ ਤਤੋ ऽਹਂ ਸਹਸੋਤ੍ਥਿਤਃ
ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਦਇਆ ਵਿਚ ਭਟਕ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਉਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।
ਗ੍ਰੀष੍ਮਤਾਪੋਪਤਪ੍ਤਾਨਿ ਕਾष੍ਠਾਨ੍ਯ੍ ਆਹृਤ੍ਯ ਜਙ੍ਗਲਾਤ੍ । ਮਰਣਾਯਾਤ੍ਮਨਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਚਿਤਾ ਵਿਰਚਿਤਾ ਮਯਾ
ਗਰਮੀ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਸੜੇ ਹੋਏ ਜੰਗਲ ਦੇ ਲੱਕੜ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਰਨ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਉਥੇ ਚਿਤਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ।
ਲੇਲਿਹਾਨਾਨਲਜ੍ਵਾਲਾ ਚਿਤਾ ਪ੍ਰਜ੍ਵਾਲਿਤਾਥ ਸਾ । ਕ੍ਸ਼ਣਾਚ੍ ਚਟਚਟਾਸ੍ਫੋਟੈਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਾ ਮਦਭਿਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਣੀ
ਚਿਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗ ਗਈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਚਿਤਾ ਟਪ ਟਪ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਮਯੋਕ੍ਤਂ ਤਨਯਾਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਚਿਤਾਯਾਂ ਪਤਿਤਾਤ੍ ਪੁਨਃ । ਉਤ੍ਕृਤ੍ਯੋਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਤ੍ਤੋ ਮਾਂਸਂ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ ਤ੍ਵਯਾ
ਮੇਰੀ ਧੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਚਿਤਾ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੋ, ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਮਾਸ ਕੱਟ ਕੇ ਖਾਣਾ ਪਵੇਗਾ।'
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਵਦ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਸ੍ਵਂ ਚਿਤਾਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ । ਲੁਠਿਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਜਵਾਤ੍ ਤਾਵਦ੍ ਅਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਿਂਹਾਸਨਾਨ੍ ਨृਪਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਜਦ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚਿਤਾ 'ਤੇ ਸੁੱਟਣ ਲੱਗਾ, ਤਦ ਹੀ ਮੈਂ ਇਸੀ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਤਤਸ੍ ਤੂਰ੍ਯਨਿਨਾਦੇਨ ਜਯਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਚਾਭਿਤਃ । ਭृਸ਼ਮ੍ ਏਵ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੋ ऽਹਂ ਸ੍ਮृਤ੍ਯਾ ਚ ਵਲਿਤਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਫਿਰ ਚੌਂਕੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਤੇ ਜੈਕਾਰ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਅਚਾਨਕ ਜਾਗ ਪਿਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਯਾਦ ਤੇ ਹੋਸ਼ ਮੁੜ ਲੈ ਲਿਆ।
ਇਤਿ ਸ਼ਾਮ੍ਬਰਿਕੇਣੇਹ ਮੋਹ ਉਤ੍ਪਾਦਿਤੋ ਮਮ । ਅਜ੍ਞਾਨੇਨੇਵ ਜੀਵਸ੍ਯ ਦਸ਼ਾਸ਼ਤਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਬਰਿਕ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਭਟਕਾਵੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਜੀਵ ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਘਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਨੇਕ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮੋਦਨ੍ਤਂ ਭਵਤ੍ਸ੍ਵ੍ ਇਤ੍ਥਮ੍ ਏਨਂ ਕਥਿਤਵਾਨ੍ ਅਹਮ੍ । ਮਾਰ੍ਕਾਣ੍ਡੇਯ ਇਵਾਨਨ੍ਤਂ ਕਲ੍ਪਦੁਃਖਂ ਸੁਰਾਜਸੁ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਰਕਾਂਡੇਯ ਨੇ ਕਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਤਹੀਣ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਬਿਆਨ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤਵਤਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰੇ ਲਵਣੇ ਭੂਰਿਤੇਜਸਿ । ਅਨ੍ਤਰ੍ਧਾਨਂ ਜਗਾਮਾਸੌ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਾਮ੍ਬਰਿਕਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਲਵਣ ਨੇ ਜਦੋਂ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਂਬਰਿਕਾ ਉੱਥੋਂ ਤੁਰੰਤ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਥੇਦਮ੍ ਊਚੁਸ੍ ਤੇ ਸਭ੍ਯਾ ਵਿਸ੍ਮਯਾਕੁਲਚੇਤਸਃ । ਅਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਾਲੋਕਨਵ੍ਯਗ੍ਰਪਦ੍ਮਪਤ੍ਤ੍ਰਨਿਭੇਕ੍ਸ਼ਣਾਃ
ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਬੈਠੇ ਸਭ ਲੋਕ, ਜੋ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ ਸਨ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਕੌਤੁਕ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ:
ਅਹੋ ਨੁ ਖਲੁ ਚਿਤ੍ਰੇਯਂ ਮਾਯਾ ਨਨੁ ਵਿਲਕ੍ਸ਼ਣਾ । ਕੋ ਨੁ ਸ਼ਾਮ੍ਬਰਿਕੋ ਨਾਮ ਕ੍ਵ ਚਾਸਾਵ੍ ਅਗ੍ਰਤੋ ਗਤਃ
ਵਾਹ, ਇਹ ਮਾਇਆ ਕਿੰਨੀ ਅਜੀਬ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਹੈ! ਇਹ ਸ਼ਾਂਬਰਿਕਾ ਆਖੀ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਕੌਣ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਕਿਥੇ ਚਲਾ ਗਿਆ?
ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤੇਰ੍ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾ ਹਿ ਸ਼ਕ੍ਤਯਸ਼੍ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਵਿਧੇਃ । ਯਦ੍ ਵਿਵੇਕਿਮਨੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਏष ਵਿਮੋਹਯਤਿ ਮਾਯਯਾ
ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਬੜੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੇ ਅਨੋਖੀਆਂ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਤਾਂ ਸਮਝਦਾਰ ਮਨ ਨੂੰ ਵੀ ਭਟਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਜ੍ਞਾਤਲੋਕਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਃ ਕ੍ਵ ਨਾਮਾਯਂ ਮਹੀਪਤਿਃ । ਕ੍ਵ ਸਾਮਾਨ੍ਯਮਨੋਵृਤ੍ਤਿਯੋਗ੍ਯਾ ਵਿਪੁਲਸਮ੍ਭ੍ਰਮਾਃ
ਜੋ ਰਾਜਾ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਤੇ ਆਮ ਮਨਾਂ ਲਈ ਜੋ ਵੱਡੇ ਉਲਝਣਾਂ ਸਨ, ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਗਏ?