ਹਿਮਵਤ੍ਕਨ੍ਦਰੋਦ੍ਗੀਰ੍ਣਾਸ਼੍ ਚਣ੍ਡਾ ਹੇਮਨ੍ਤਵਾਯਵਃ । ਅਙ੍ਗੇ ਨਿਰਮ੍ਬਰੇ ਸੋਢਾ ਮृਤ੍ਯੁਮੁਕ੍ਤਾ ਇਵੇषਵਃ
ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਸਰਦੀ ਦੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ, ਨੰਗੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਸਹੇ, ਮੌਤ ਤੋਂ ਛੁਟੇ ਤੀਰਾਂ ਵਾਂਗ।
ਜਰਜ੍ਜਰਢਮੂਢੇਨ ਮੂਲਾਨਿ ਕ੍ਸ਼ੀਣਭੂਰੁਹਾਮ੍ । ਸੁਕृਤਾਨਾਮ੍ ਇਵੈਕੇਨ ਸਮੁਤ੍ਖਾਤਾਨਿ ਭੂਰਿਸ਼ਃ
ਬੁੱਢਾ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਮੂਰਖ ਆਦਮੀ, ਸੁੱਕ ਚੁੱਕੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਖੋਦਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨੇਕ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਇਕ ਇਕ ਕਰਕੇ ਲੈ ਲੈ ਕੇ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਰਾਵਕੇष੍ਵ੍ ਅਟਵ੍ਯਾਂ ਚ ਪਲਲਂ ਪਕ੍ਵਮ੍ ਆਦਰਾਤ੍ । ਅਮृष੍ਟੇਨ ਜਨੈਰ੍ ਭੁਕ੍ਤਂ ਕੁਕਲਤ੍ਰਵਤਾ ਮਯਾ
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਛੋਟੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਪੱਕੀ ਹੋਈ ਮਿੱਟੀ ਖਾ ਲਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਧੋਇਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਮਾੜੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਵਾਂਗ ਲੱਗਾ।
ਗ੍ਰਹੀਤृਤੇਜਃਕ੍ਸ਼ਤਯੇ ਬਹੁਵਕ੍ਤ੍ਰਵਿਕਾਰਿਣਾ । ਭਾਗਧੇਯਮ੍ ਇਵਾਤ੍ਮੀਯਂ ਵਿਕ੍ਰੀਤਂ ਪਣ੍ਯਮ੍ ਅਨ੍ਯਤਃ
ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਘਟਾਉਣ ਲਈ, ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ—ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ—ਕਈ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਵਿਗੜੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਾਣ੍ਯਙ੍ਗਵਪੁषਸ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਯ ਪ੍ਰੋਤ੍ਕृਤ੍ਯੋਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਪੇਸ਼ਯਃ । ਆਯੁषਃ ਪਰਿ ਵਿਕ੍ਰੀਤਾ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਪਕ੍ਕਣਭੂਮਿषੁ
ਜੀਵਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮਾਸ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਕੱਟ ਕੇ, ਵਿਂਧਿਆ ਦੇ ਅਛੂਤਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਹੀ ਵੇਚ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ, ਮੁੱਲ ਤੇ ਵੇਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਜਨ੍ਮਾਨ੍ਤਰਸਹਸ੍ਰੋਤ੍ਥਂ ਸ੍ਵਂ ਪਾਪਮ੍ ਇਵ ਵृਦ੍ਧਯੇ । ਅਵਕੀਰ੍ਣਂ ਚ ਸਙ੍ਕੀਰ੍ਣਂ ਮਣ੍ਡਲਾਰਾਮਭੂਮਿषੁ
ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਪਾਪ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮਾਂ ਤੋਂ ਵਧਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਰੰਗ-ਬਾਗਾਂ ਅਤੇ ਉਪਵਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਵਿਖੇਰੇ ਹੋਏ ਤੇ ਮਿਲੇ-ਝੁਲੇ ਪਏ ਹਨ।
ਦृष੍ਟਂ ਕੁਦ੍ਦਾਲਕਂ ਦृष੍ਟ੍ਯਾ ऋਜ੍ਵ੍ਯਾ ਸ੍ਨੇਹਸਮੁਤ੍ਕਯਾ । ਰੌਰਵਾਪਤਿਤੇਨੇਵ ਤਤ੍ਕਾਕਸ੍ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਤਾਂ ਗਤਃ
ਮੈਂ ਖੁਰਪੀ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਾਂ ਵੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਕਨ੍ਦਰਗੁਲ੍ਮਾਨਾਂ ਬਨ੍ਧੁਤ੍ਵਮ੍ ਇਵ ਗਚ੍ਛਤਾ । ਪੁਲਿਨ੍ਦਵਪੁषਾ ਪਤ੍ਤ੍ਰਪਙ੍ਕ੍ਤਯੋ ऽਙ੍ਗੇ ਸਮਰ੍ਪਿਤਾਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਿਂਧਿਆ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ ਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਤਰ੍ਪਿਤਾ ਲਗੁਡਾਸ੍ਫਾਲਜਿਤਕੌਲੇਯਰਂਹਸਾ । ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਾਃ ਕਦਨ੍ਨੇਨ ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਕਾਦ੍ ਯਾਚਿਤੇਨ ਚ
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਬੱਚੇ ਰੁੱਖੀ-ਸੁੱਖੀ ਰੋਟੀ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ, ਜੋ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕੇ ਜਾਂ ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰ ਕਰਕੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਸੀ।
ਧਾਰਾਸਾਰਰਣਤ੍ਪਤ੍ਤ੍ਰਸ਼ੁष੍ਕਤਾਲਤਲੇ ਨਿਸ਼ਾਃ । ਨੀਤਾ ਰਣਿਤਦਨ੍ਤੇਨ ਸਾਰ੍ਧਂ ਵਿਪਿਨਵਾਨਰੈਃ
ਠੰਢੀ ਰਾਤਾਂ ਮੈਂ, ਜਦੋਂ ਹਵਾ ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਮੈਂ ਸੁੱਕੀਆਂ ਤਾਲ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਬੀਤਾਈਆਂ। ਮੇਰੇ ਦੰਦ ਠੰਢ ਕਰਕੇ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਬਾਂਦਰ ਵੀ ਨਾਲ ਸਨ।
ਰੋਮਭਿਃ ਕੋਟਿषੁ ਪ੍ਰੋਚ੍ਚੈਸ਼੍ ਸ਼ੀਤੇਨੋਦ੍ਧृषਿਤਸ੍ਯ ਮੇ । ਵਰ੍षਾਸੁ ਮੁਕ੍ਤਾਕਣਵਦ੍ ਧृਤਾਸ੍ ਸਲਿਲਬਿਨ੍ਦਵਃ
ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਬਹੁਤ ਠੰਢ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੋਆਂ ਖਲੋਤ ਗਏ ਸਨ। ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਤੇ, ਜਲ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਮੋਤੀ ਦੀ ਲੜੀ ਵਾਂਗ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਅਜਾਜਿਮੂਲਖਣ੍ਡਾਰ੍ਥਂ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਕ੍ਸ਼ੋਭਕ੍ਸ਼ੀਣਕੁਕ੍ਸ਼ਿਣਾ । ਕਲਤ੍ਰੇਣ ਮਹਾਟਵ੍ਯਾਂ ਕृਤਃ ਕਲਹ ਆਕੁਲਃ
ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਭੁੱਖ ਕਰਕੇ ਪੇਟ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ, ਅਜਵਾਇਨ ਜਾਂ ਅਦਰਕ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਲਈ, ਵੱਡਾ ਝਗੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਨੇ ਰਣਿਤਦਨ੍ਤੇਨ ਸ਼ੀਤਕੇਕਰਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ । ਮषੀਮਲਿਨਗਾਤ੍ਰੇਣ ਵੇਤਾਲਸ੍ਵਜਨਾਯਿਤਮ੍
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਦੰਦ ਠੰਢ ਕਰਕੇ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਅੱਖਾਂ ਡਰ ਕਰਕੇ ਫਾਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਕਾਲੀ ਮਾਛ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਭੂਤ ਵਰਗਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸਰਿਤ੍ਤੀਰੇषੁ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਬਡਿਸ਼ਧਾਰਿਣਾ । ਕਲ੍ਪੇ ਜਗਤ੍ਸੁ ਭੂਤਾਰ੍ਥਂ ਕृਤਾਨ੍ਤੇਨੇਵ ਪਾਸ਼ਿਨਾ
ਦਰੀਆਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਮੈਂ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਣ ਲਈ ਕੰਡਾ ਲੈ ਕੇ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੌਤ ਆਪਣਾ ਫੰਦਾ ਲੈ ਕੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਫਿਰਦੀ ਹੈ।
ਪੀਤਂ ਬਹੂਪਵਾਸੇਨ ਸਮ੍ਯਕ੍ਕृਤ੍ਤਾਨ੍ ਮृਗੋਰਸਃ । ਤਤ੍ਕਾਲਕੋष੍ਣਂ ਰੁਧਿਰਂ ਮਾਤੁਸ੍ ਸ੍ਤਨਪਯੋ ਯਥਾ
ਕਈ ਵਾਰੀ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਨਵੇਂ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਜਾਨਵਰ ਦਾ ਤਾਜ਼ਾ ਗਰਮ ਲਹੂ ਪੀ ਲਿਆ, ਬਿਲਕੁਲ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਜਿਵੇਂ ਬੱਚਾ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪੀਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਸਂਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ ਮਤ੍ਤੋ ਰਕ੍ਤਰਕ੍ਤਾਤ੍ ਪਲਾਸ਼ਿਨਃ । ਵਿਦ੍ਰੁਤਾ ਵਨਵੇਤਾਲਾਸ਼੍ ਚਣ੍ਡਿਕਾਭਿਦ੍ਰੁਤਾ ਇਵ
ਜੋ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਚੂਰ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਤੇ ਪਲਾਸ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਐਸੇ ਭੱਜ ਪਏ ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਤੀਖੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਾਗੁਰਾ ਵਿਪਿਨੇ ਵ੍ਯੁਪ੍ਤਾ ਬਨ੍ਧਾਰ੍ਥਂ ਮृਗਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ । ਆਸ਼ਾ ਇਵ ਵਿਵृਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਕਲਤ੍ਰਜਾਃ
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਜਾਲ ਵਿਛਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਸ ਵੀ ਵਧਣ ਲਈ ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਯਾ ਮਾਯਾਮਯੈਰ੍ ਲੋਕਾਸ੍ ਸੂਤ੍ਰਜਾਲਮਯੈਃ ਖਗਾਃ । ਜਾਲੈਰ੍ ਜਰ੍ਜਰਤਾਂ ਨੀਤਾ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ ਚ ਸੁਕृਤਾਯੁषਾਮ੍
ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਜਗਤ, ਧਾਗਿਆਂ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ ਤੇ ਜਾਲ, ਸਭ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰਾਤਿਦਤ੍ਤਪ੍ਰਸਰੇ ਮਨਸੋ ਦੁष੍ਕृਤੋਦਯੇ । ਆਸ਼ਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤਾ ਦੂਰਂ ਪ੍ਰਾਵृषੀਵ ਤਰਙ੍ਗਿਣੀ
ਉਥੇ, ਜਦ ਮਨ ਬੁਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵੱਲ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਸ ਵੀ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਤੱਕ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਵਣ ਵਿੱਚ ਦਰਿਆ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਰਭ੍ਯਾ ਇਵ ਸਰ੍ਪੇਣ ਵਿਦ੍ਰੁਤਂ ਦੂਰਤੋ ਹ੍ਰਿਯਾ । ਦੂਰੇ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਦਯਾ ਦੇਹਾਦ੍ ਭੁਜਙ੍ਗੇਨੇਵ ਕਞ੍ਚੁਕਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ-ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਚਮੜੀ ਛੱਡ ਕੇ ਦੂਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਜਾ ਕਰਕੇ ਦਇਆ ਵੀ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਰੌਰ੍ਯਂ ਮੁਖਰਸਂਰਮ੍ਭਿ ਸ਼ਰਵਰ੍षਿ ਨਿਨਾਦਿ ਚ । ਅਙ੍ਗੀਕृਤਂ ਨਿਦਾਘਾਨ੍ਤੇ ਨਭਸੇਵਾਸਿਤਾਮ੍ਬੁਦਃ
ਕਠੋਰਤਾ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ, ਇਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਵਸਾ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਗਰਮੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਕਾਸਿਨ੍ਯੋ ऽਕ੍ਸ਼ਤਾਕਾਰਾ ਦੂਰਂ ਪਰਿਹृਤਾ ਜਨੈਃ । ਸ਼੍ਵਭ੍ਰੇਣੇਵ ਕੁਮਞ੍ਜਰ੍ਯਸ਼੍ ਚਿਰਮ੍ ਊਢਾ ਮਯਾਪਦਃ
ਜੋ ਖਿੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਟੁੱਟ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੰਦੇ ਭਾਗ, ਜੋ ਮੈਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਲੁਕਾਏ ਰੱਖੇ, ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਛੁਪੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਵਕਾਕਾਕੁਲਕੋਣਾਸੁ ਨਰਕੋਡ੍ਡਾਰਭੂਮਿषੁ । ਉਪ੍ਤਾ ਦੁष੍ਕृਤਬੀਜਾਨਾਂ ਮੁष੍ਟਯੋ ਮੋਹਵृष੍ਟਯਃ
ਕੁੱਤਿਆਂ ਤੇ ਕਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ, ਮਨੁੱਖੀ ਦੁੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਉੱਤੇ, ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਮੁੱਠੀਆਂ ਵਾਂਗ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮੋਹ ਦੀ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਸਿੰਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਾਗੁਰਾਸਿਮਤਾ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਕਨ੍ਦਰਸ੍ਥੇਨ ਨਿਰ੍ਦਯਮ੍ । ਭੂਤੇष੍ਵ੍ ਇਵ ਕृਤਾਨ੍ਤੇਨ ਮृਗੇषੁ ਪਰਿਵਲ੍ਗਿਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਬੇਦਰਦ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਜਾਲ ਪਾ ਕੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਮੈਂ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ।
ਪਾਮਰੀਕਣ੍ਠਕੁਡ੍ਯੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਸ਼ਿਰਸਾ ਮਯਾ । ਸੁਪ੍ਤਮ੍ ਅਸ੍ਤਵਿਵੇਕੇਨ ਸ਼ੇषਾਙ੍ਗੇष੍ਵ੍ ਇਵ ਸ਼ੌਰਿਣਾ
ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਕੰਧਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਥੱਕਿਆ ਸਿਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤਿਆ ਰਿਹਾ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸੌਂਦੇ ਹੋਏ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਸੱਪ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਲੋਲਪਰ੍ਣਾਮ੍ਬਰਯਾ ਸ਼ਰਾਵੋਲ੍ਲਾਸਿਧੂਮਯਾ । ਮਮ ਤਨ੍ਵਾ ਸਨੀਹਾਰਵਿਨ੍ਧ੍ਯਕਚ੍ਛਗੁਹਾਯਿਤਮ੍
ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਧੂੰਏਂ ਵਰਗਾ ਹੋਇਆ, ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਠੰਢੇ ਗੁਫ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਕृष੍ਣਦੇਹੇਨ ਯੌਕਾਢ੍ਯਾ ਕਨ੍ਥਾ ਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਮਯਾ ਚਿਰਮ੍ । ਗ੍ਰੀष੍ਮੇषੂਢਾ ਬਲੋਦ੍ਭੂਤਾ ਵਰਾਹੇਣ ਯਥੋਰ੍ਵਰਾ
ਮੈਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਗੰਦੀ, ਪੁਰਾਣੀ ਚਾਦਰ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ ਦਾ ਭਾਰ ਸਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਬਹੁਸ਼ੋ ऽਹਂ ਵਨੋਤ੍ਥਾਗ੍ਨਿਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਪ੍ਰਾਣਿਮਣ੍ਡਲਃ । ਕਲ੍ਪਾਗ੍ਨਿਭੁਕ੍ਤਜਗਤਃ ਕਾਲਸ੍ਯਾਨੁਕृਤਿਂ ਗਤਃ
ਅਨੇਕ ਵਾਰੀ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਬਣ ਗਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਲੋਹਲਿਙ੍ਗਾ ਯਥਾ ਰੋਗਾਨ੍ ਅਨਰ੍ਥਾਨ੍ ਇਵ ਦੁਰ੍ਗ੍ਰਹਾਃ । ਪ੍ਰਸੂਤਾਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਮੇ ਦਾਰਾ ਦੁਃਖਾਨ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਸੁਤਾਨ੍ ਅਪਿ
ਉਥੇ ਮੇਰੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਬੱਚੇ ਜੰਮੇ, ਜੋ ਲੋਹੇ ਦੀ ਜੰਜੀਰਾਂ ਜਾਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਾਂਗ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਦੁੱਖ ਹੀ ਲਿਆਉਂਦੇ ਸਨ।
ਤ੍ਰਿਬਾਲਪੁਤ੍ਰਿਕੇਣੈਕਤਨਯੇਨ ਤਦਾ ਮਯਾ । ਨੀਤਾ ਨੀਰਨ੍ਧ੍ਰਦੋषੇਣ षष੍ਟਿਃ ਕਲ੍ਪਸਮਾਸ੍ ਸਮਾਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤ ਸੀ। ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਹੀ, ਲਾਇਲਾਜ਼ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਸੱਠ ਛੋਟੇ ਸਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰੇ।