ਤਤ੍ਰ ਜਮ੍ਬੀਰषਣ੍ਡਸ੍ਯ ਤਲਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ ਅਹਮ੍ । ਮਾਰ੍ਕਾਣ੍ਡੇਯ ਇਵਾਗੇਨ੍ਦ੍ਰਮ੍ ਏਕਾਰ੍ਣਵਵਿਹਾਰਤਃ
ਉਥੇ ਮੈਂ ਜੰਬੀਰਾਂ ਦੇ ਬੂਟਿਆਂ ਹੇਠਾਂ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਰਕਾਂਡੇਯ ਇਕ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾ ਘੁੰਮ ਕੇ ਇੰਦਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
ਆਲਮ੍ਬਿਤਾ ਮਯਾ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਕਨ੍ਧਸਂਸਙ੍ਗਿਨੀ ਲਤਾ । ਨੀਲਾ ਜਲਦਮਾਲੇਵ ਤਾਪਤਪ੍ਤੇਨ ਭੂਭृਤਾ
ਉਥੇ ਮੈਂ ਇਕ ਲਤਾ ਫੜੀ ਜੋ ਡਾਲੀ ਨਾਲ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਕਾ ਪਹਾੜ ਕਾਲਾ ਬਦਲ ਲਗਦਾ ਹੈ।
ਮਯਿ ਪ੍ਰਲਮ੍ਬਮਾਨੇ ऽਸ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਯਾਤਸ੍ ਸ ਤੁਰਙ੍ਗਮਃ । ਗਙ੍ਗਾਵਲਮ੍ਬਿਨਿ ਜਨੇ ਯਥਾ ਦੁष੍ਕृਤਸਞ੍ਚਯਃ
ਜਦ ਮੈਂ ਉਸ ਲਤਾ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਘੋੜਾ ਚਲਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਗੰਗਾ ਦੀ ਓਟ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਕੋਲੋਂ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਚਿਰਦੀਰ੍ਘਾਧ੍ਵਗਃ ਖਿਨ੍ਨਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਵਾਨ੍ ਅਹਮ੍ । ਭਾਨੁਰ੍ ਅਸ੍ਤਾਚਲੋਤ੍ਸਙ੍ਗੇ ਤਲੇ ਕਲ੍ਪਤਰੋਰ੍ ਇਵ
ਲੰਮੀ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਭਰੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਹਾਲਕਾ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਆਰਾਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਪੱਛਮੀ ਪਹਾੜ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਦੇ ਤਲੇ, ਠਹਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾਵਤ੍ ਸਮਸ੍ਤਸਂਸਾਰਵ੍ਯਵਹਾਰਭਰੈਸ੍ ਸਮਮ੍ । ਰਵਿਰ੍ ਵਿਸ਼੍ਰਮਣਾਯੇਵ ਨਿਵਿष੍ਟੋ ऽਸ੍ਤਾਚਲਾਙ੍ਗਨੇ
ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭਾਰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਪੱਛਮੀ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ 'ਤੇ ਆਰਾਮ ਲਈ ਠਹਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਵੀ ਉਥੇ ਚੈਨ ਪਾਇਆ।
ਸ਼ਨੈਸ਼੍ ਸ਼੍ਯਾਮਿਕਯਾ ਗ੍ਰਸ੍ਤੇ ਸਮਸ੍ਤੇ ਭੁਵਨੋਦਰੇ । ਰਾਤ੍ਰਿਸਂਵ੍ਯਵਹਾਰੇषੁ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇषੁ ਜਙ੍ਗਲੇ
ਜਦੋਂ ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਰਾਤ ਦੀ ਕਾਲੀ ਛਾਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਾਤ ਦੇ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਅਹਂ ਤਨੁਤृਣੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪੇਲਵੇ षਣ੍ਡਕੋਦਰੇ । ਨਿਲੀਨੋ ऽਵਿਰਲਾਲਸ੍ਯਸ੍ ਸ੍ਵਨੀਡੇ ਵਿਹਗੋ ਯਥਾ
ਉਸ ਪਤਲੇ ਤੇ ਛੋਟੇ ਘਾਹ ਵਾਲੇ ਖੋਹ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਲੁਕ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ ਘੋਂਸਲੇ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਪਦ੍ਭ੍ਰष੍ਟਵਿਵੇਕਸ੍ਯ ਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਸ਼ਸ੍ਯ ਗਲਤ੍ਸ੍ਮृਤੇਃ । ਵਿਕ੍ਰੀਤਸ੍ਯੇਵ ਦੀਨਸ੍ਯ ਮਗ੍ਨਸ੍ਯੇਵਾਨ੍ਧਕੂਪਕੇ
ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਸੋਝੀ ਖੋਹ ਲਈ, ਆਸਾਂ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ ਤੇ ਯਾਦ ਵੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮਿਟ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਬੇਚਾਰਾ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਵਿਚ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹਨੇਰੇ ਖੂਹ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਤਤ੍ਰ ਕਲ੍ਪਸਮਾ ਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ ਮੋਹਮਗ੍ਨਸ੍ਯ ਮੇ ਗਤਾ । ਏਕਾਰ੍ਣਵੋਹ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਮਾਰ੍ਕਾਣ੍ਡੇਯਮੁਨੇਰ੍ ਇਵ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਭਟਕਣ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਤ ਕਲਪਾਂ ਵਰਗੀ ਲੰਬੀ ਲੱਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਰਿਸ਼ੀ ਇਕੱਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਹਲਚਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹੋਣ।
ਨ ਸ੍ਨਾਤਵਾਨ੍ ਨ ਸ੍ਥਿਤਵਾਨ੍ ਨ ਤਦਾ ਭੁਕ੍ਤਵਾਨ੍ ਅਹਮ੍ । ਕੇਵਲਂ ਮੇ ਗਤਾ ਰਾਤ੍ਰਿਸ੍ ਸਾਪਦਾਂ ਧੁਰਿ ਤਿष੍ਠਤਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਾਂ ਮੈਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਨਾਂ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਨਾਂ ਕੁਝ ਖਾਧਾ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਰਾਤ ਸਿਰਫ਼ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਢੋਣਦੇ ਹੋਏ ਲੰਘ ਗਈ।
ਵਿਨਿਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਿਧੈਰ੍ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਫੁਰਤਸ੍ ਸਹ ਪਲ੍ਲਵੈਃ । ਮਮ ਦੁਃਖਾਤਿਦੈਰ੍ਘ੍ਯੇਣ ਸਾ ਵ੍ਯਤੀਯਾਯ ਸ਼ਰ੍ਵਰੀ
ਬਿਨਾ ਨੀਂਦ ਦੇ, ਬੇਚੈਨ ਤੇ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ, ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਲੰਬੀ ਰਾਤ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਲੰਘੀ।
ਤਤਸ੍ ਤਿਮਿਰਲੇਖਾਸੁ ਸਹ ਤਾਰੇਨ੍ਦੁਕੈਰਵੈਃ । ਮਯੀਵਾਪਦ੍ਯਮਾਨਾਸੁ ਮ੍ਲਾਨਤਾਮ੍ ਅਲਸਾਨਨੈਃ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਹਨੇਰੀ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਚੰਦ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਿਟ ਗਈਆਂ, ਮੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਵੀ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਫਿਕਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ਼ਾਮ੍ਯਨ੍ਤੀषੁ ਚ ਵੇਤਾਲਕ੍ਸ਼੍ਵੇਡਾਸ੍ਵ੍ ਅਜਨਜਙ੍ਗਲੇ । ਸਹ ਸ਼ੀਤਾਰ੍ਤਿਮਦ੍ਦਨ੍ਤਪਙ੍ਕ੍ਤਿਟਾਙ੍ਕਾਰਸੀਤ੍ਕृਤੈਃ
ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਗਿੱਦੜਾਂ ਦੀਆਂ ਹੂਕਾਂ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਠੰਡੀ ਕਾਰਨ ਦੁੱਖੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਖੜ-ਖੜ ਵੀ ਰੁਕ ਗਈ।
ਮਾਮ੍ ਅਬਨ੍ਤਰਨਿਰ੍ਮਗ੍ਨਂ ਹਸਨ੍ਤੀਮ੍ ਇਵ ਦृष੍ਟਵਾਨ੍ । ਅਹਂ ਪੂਰ੍ਵਾਂ ਦਿਸ਼ਂ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ ਮਧੁਪਾਨਾਰੁਣਾਮ੍ ਇਵ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਸਵੇਰ ਦੀ ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਦਿਸੀ।
ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ ਅਜ੍ਞ ਇਵ ਜ੍ਞਾਨਂ ਦਰਿਦ੍ਰ ਇਵ ਕਾਞ੍ਚਨਮ੍ । ਦृष੍ਟਵਾਨ੍ ਅਹਮ੍ ਅਰ੍ਕਂ ਖਵਾਰਣਾਰੋਹਣੋਨ੍ਮੁਖਮ੍
ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ, ਜਿਵੇਂ ਅਣਜਾਣ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਮਿਲੇ ਜਾਂ ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਸੋਨਾ, ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਉਤ੍ਥਾਯ ਵਾਰਵਾਣਂ ਚ ਤਤ ਆਸ੍ਫੋਟਿਤਂ ਮਯਾ । ਹਸ੍ਤਿਚਰ੍ਮ ਹਰੇਣੇਵ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਨृਤ੍ਤਾਨੁਰਾਗਿਣਾ
ਫਿਰ ਮੈਂ ਉੱਠ ਕੇ ਆਪਣੀ ਢਾਲ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸੰਧਿਆ ਦੇ ਨਾਚ ਨਾਲ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਹਾਥੀ ਦੀ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਵੱਜਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਸ੍ ਤਾਮ੍ ਅਹਂ ਸ੍ਫਾਰਾਂ ਵਿਹਰ੍ਤੁਂ ਜਙ੍ਗਲਸ੍ਥਲੀਮ੍ । ਕਾਲੋ ਜਗਤ੍ਕੁਟੀਂ ਕਲ੍ਪਦਗ੍ਧਭੂਤਗਣਾਮ੍ ਇਵ
ਮੈਂ ਉਸ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਲਈ ਨਿਕਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਜੀਵ ਕਲਪ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਤਤ੍ਰ ਭੂਤਂ ਜਰਢਜਙ੍ਗਲੇ । ਅਭਿਜਾਤੋ ਗੁਣਲਵੋ ਯਥਾ ਮੂਰ੍ਖਸ਼ਰੀਰਕੇ
ਉਸ ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਜੀਵਤ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ—ਜਿਵੇਂ ਮੂਰਖ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਥੋੜੀ ਝਲਕ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੇਵਲਂ ਵਿਗਤਾਸ਼ਙ੍ਕਂ षਣ੍ਡਭ੍ਰਮਣਚਞ੍ਚਲਾਃ । ਚੀਚੀਕੂਚੀਚੀਵਚਨਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਵਿਹਙ੍ਗਮਾਃ
ਉਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਛੀ, ਜੋ ਡਰ ਰਹਿਤ ਤੇ ਭਟਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਚੀਚੀ' ਤੇ 'ਕੂਚੀ' ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਫਿਰਦੇ ਹਨ।
ਅਥਾष੍ਟਭਾਗਮ੍ ਆਪਨ੍ਨੇ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨੋ ਦਿਵਸਨਾਯਕੇ । ਸ਼ੁष੍ਕਾਵਸ਼੍ਯਾਯਲੇਸ਼ਾਸੁ ਸ੍ਨਾਤਾਸ੍ਵ੍ ਇਵ ਲਤਾਸੁ ਚ
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਆਸਮਾਨ ਦੇ ਅਠਵਾਂ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਬੇਲਾਂ ਨਵੇਂ ਨ੍ਹਾਈਆਂ ਜਾਪ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਸਿਰਫ ਸੁੱਕੀ ਓਸ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਲਹਿਰ ਸੀ।
ਭ੍ਰਮਤਾਤ੍ਰ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਾ ਦਾਰਿਕੌਦਨਧਾਰਿਣੀ । ਗृਹੀਤਾਮृਤਸਤ੍ਕੁਮ੍ਭਾ ਦਾਨਵੇਨੇਵ ਮਾਧਵੀ
ਉਥੇ ਘੁੰਮਦਿਆਂ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਚਾਵਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਹੱਥ 'ਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਮਟਕਾ ਸੀ ਜਿਸ 'ਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੀ, ਉਹ ਮਾਧਵੀ ਵਾਂਗ ਜਾਪ ਰਹੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਦੈਤ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ ਹੋਵੇ।
ਤਰਤ੍ਤਾਰਕਨੇਤ੍ਰਾਂ ਤਾਂ ਸ਼੍ਯਾਮਾਮ੍ ਅਧਵਲਾਮ੍ਬਰਾਮ੍ । ਅਹਮ੍ ਅਭ੍ਯਾਗਤਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਰ੍ਵਰੀਮ੍ ਇਵ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ
ਉਹ ਕੁੜੀ ਕਾਲੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤਿੰਨ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਹਲਕਾ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਰਾਤ ਦੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹ੍ਯਮ੍ ਓਦਨਮ੍ ਆਸ਼੍ਵ੍ ਏਤਦ੍ ਬਾਲੇ ਬਲਵਦਾਪਦੇ । ਦੇਹਿ ਦੀਨਾਰ੍ਤਿਹਰਣਾਤ੍ ਸ੍ਫਾਰਤਾਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਦਃ
ਕੁੜੀਏ, ਇਸ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵੇਲੇ ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਖਾਣਾ ਦੇ। ਜਦੋਂ ਦੁੱਖੀ ਦੀ ਪੀੜ ਹਟਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਧੀਕ ਚੰਗੀਅਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਦਹਤੀਯਂ ਮਾਂ ਬਾਲੇ ਵृਦ੍ਧਿਮ੍ ਉਪੇਯੁषੀ । ਕृष੍ਣਸਰ੍ਪੀ ਪ੍ਰਸੂਤੇਵ ਕੋਟਰਸ੍ਥਾ ਜਰਦ੍ਦ੍ਰੁਮਮ੍
ਭੁੱਖ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਵਧਦੀ ਹੋਈ, ਮੈਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾੜਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਾਲੀ ਸੱਪ ਪੁਰਾਣੇ ਦਰੱਖਤ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿਚ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਏ ਕੁੜੀ।
ਯਾਚ੍ਞਯਾਪਿ ਤਯਾ ਮਹ੍ਯਮ੍ ਇਤ੍ਥਂ ਦਤ੍ਤਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਨ । ਯਤ੍ਨਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਯਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਯਥਾ ਦੁष੍ਕृਤਿਨੇ ਧਨਮ੍
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਮੰਦੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਲਕੜੀ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਵੀ ਧਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਕੇਵਲਂ ਚਿਰਕਾਲੇਨ ਮਯ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਾਨੁਗਾਮਿਨਿ । षਣ੍ਡਾਤ੍ षਣ੍ਡਂ ਨਿਪਤਤਿ ਚ੍ਛਾਯਾਭੂਤੇ ਪੁਰਸ੍ਸ੍ਥਿਤੇ
ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਜਦ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲਗਾਤਾਰ ਚਲਿਆ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਮੇਰੇ ਹਿੱਸੇ ਆਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਖੜੇ ਹੋਏ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਛਾਂ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਤਯੋਕ੍ਤੋ ਹਾਰਕੇਯੂਰਿਂਸ਼੍ ਚਣ੍ਡਾਲੀਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਮਾਮ੍ ਇਤਿ । ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਮ੍ ਇਵ ਸੁਕ੍ਰੂਰਾਂ ਪੁਰੁषਾਸ਼੍ਵਗਜਾਨਨਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਨੂੰ ਹਾਰ ਤੇ ਕੰਗਣ ਪਾਈ ਹੋਈ ਚੰਡਾਲਣ ਸਮਝ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕ੍ਰੂਰ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਮਨੁੱਖ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਹਾਥੀ ਵਰਗੇ ਹਨ।'
ਰਾਜਨ੍ ਯਾਚਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਮਤ੍ਤੋ ਨਾਪ੍ਨੋषਿ ਭੋਜਨਮ੍ । ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਾਦ੍ ਅਨਭਿਜਾਤੇਹਾਤ੍ ਸੌਜਨ੍ਯਮ੍ ਇਵ ਸੁਨ੍ਦਰ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਸਿਰਫ ਮੰਗਣ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਤੂੰ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਸ਼ਰਾਫਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤਵਤ੍ਯਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤ੍ਯਾ ਸ੍ਖਲਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਪਦੇ ਪਦੇ । ਕੁਞ੍ਜਕੇषੁ ਨਿਮਜ੍ਜਨ੍ਤ੍ਯਾ ਲੀਲਾਵਨਤਯੋਦਿਤਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਚਲ ਪਈ, ਹਰ ਕਦਮ 'ਤੇ ਠੋکر ਖਾਂਦੀ, ਝਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਮੁੱਕ ਗਈਆਂ।
ਦਦਾਨਿ ਭੋਜਨਮ੍ ਇਦਂ ਭਰ੍ਤਾ ਭਵਸਿ ਚੇਨ੍ ਮਮ । ਲੋਕੋ ਨੋਪਕਰੋਤ੍ਯ੍ ਅਰ੍ਥਂ ਸਾਮਾਨ੍ਯਸ੍ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਤਾਂ ਵਿਨਾ
ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਬਣ ਜਾਵੇਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਹ ਖਾਣਾ ਦੇ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ; ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।