ਰਰਾਜ ਰਾਜਾ ਸਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਮ੍ ਉਨ੍ਮੀਲਿਤਵਿਲੋਚਨਃ । ਗਤੇ ਹਿਮਰ੍ਤੌ ਪ੍ਰੋਲ੍ਲਾਸਿਪੁष੍ਪੌਘ ਇਵ ਮਾਧਵਃ
ਰਾਜਾ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਵਸੰਤ ਦੇਵਤੇ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਸੀ, ਜਦ ਹਿਮ ਪਿਘਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਭਾਰ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਥਾਤਿਸਮ੍ਭ੍ਰਮਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਖਿਨ੍ਨਸ੍ਮਿਤਮੁਖੋ ਬਭੌ । ਆਸਨ੍ਨਮृਤ੍ਯੁਮ੍ ਆਲੋਕ੍ਯ ਰਾਹੁਮ੍ ਇਨ੍ਦੁਰ੍ ਇਵਾਮ੍ਬਰੇ
ਫਿਰ, ਹੈਰਾਨੀ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਥੱਕੀ ਹੋਈ, ਹਲਕੀ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲਾ ਚਿਹਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੌਤ ਨੇੜੇ ਆ ਰਹੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਰਾਹੂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਐਨ੍ਦ੍ਰਜਾਲਿਕਮ੍ ਆਲੋਕ੍ਯ ਪ੍ਰੋਵਾਚਾਥ ਹਸਨ੍ਨ੍ ਇਵ । ਬਭ੍ਰੁਂ ਹਿਂਸਾਤ੍ਮਕਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਰ੍ਪਰੂਪੀਵ ਤਕ੍ਸ਼ਕਃ
ਜਾਦੂਗਰ ਦੀ ਝਲਕ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਜਿਵੇਂ ਕੁਝ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, ਬਿਲਕੁਲ ਉਸ ਸੱਪ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਹਮਲੇ ਵਾਲੇ ਭੂਰੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜਾਲ੍ਮ ਜਾਲਂ ਜਟਾਲੇਨ ਕਿਮ੍ ਏਤਦ੍ ਭਵਤਾ ਕृਤਮ੍ । ਮੀਨਸ੍ਪਨ੍ਦਾਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ऽਬ੍ਧਿਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ ਏਤਿ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਤਾਮ੍
ਓ ਕਮੀਨੇ, ਇਹ ਜਾਲ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਜਟਾਂ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ? ਜਿਵੇਂ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀ ਹਲਚਲ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਫਿਰ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਿਤ੍ਰਂ ਚਿਤ੍ਰਾ ਹਿ ਦੇਵਸ੍ਯ ਪਦਾਰ੍ਥਸ਼ਤਸ਼ਕ੍ਤਯਃ । ਸੁਸ਼ਕ੍ਤਮ੍ ਅਪਿ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ ਆਭਿਰ੍ ਮੋਹੇ ਨਿਵੇਸ਼ਿਤਮ੍
ਕਿੰਨਾ ਅਜੀਬ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀ! ਮੇਰਾ ਮਨ ਵੀ, ਜੋ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕ੍ਵ ਵਯਂ ਲੋਕਪਰ੍ਯਾਯਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਪਰਿਦੇਵਿਨਃ । ਕ੍ਵ ਮਨੋਮੋਹਦਾਯਿਨ੍ਯੋ ਵਿਤਤਾਃ ਪ੍ਰਾਕृਤਾਪਦਃ
ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਉੱਤੇ ਰੋ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਤੇ ਇਹ ਮਨ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਦਰਤੀ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹਨ?
ਅਪ੍ਯ੍ ਅਭ੍ਯਸ੍ਤਮਹਾਜ੍ਞਾਨਂ ਮਨਸ੍ ਤਿष੍ਠਤਿ ਦੇਹਕੇ । ਕਦਾਚਿਨ੍ ਮੋਹਮ੍ ਆਦਤ੍ਤੇ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਮਤਿਮਤਾਮ੍ ਅਪਿ
ਜਿਸ ਮਨ ਨੇ ਵੱਡੀ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਮਝਦਾਰ ਹੋਵੇ।
ਇਦਮ੍ ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਮ੍ ਆਖ੍ਯਾਨਂ ਸ਼ृਣੁਤਾਥ ਸਭਾਸਦਃ । ਮਮ ਸ਼ਾਮ੍ਬਰਿਕੇਣੇਹ ਯਨ੍ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍
ਹੁਣ, ਸਭਾ ਦੇ ਸਾਥੀਓ, ਇਹ ਅਜੀਬ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੋ—ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਮਬਰ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਦृष੍ਟਵਾਨ੍ ਅਹਮ੍ ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਬਹ੍ਵੀਃ ਕਾਰ੍ਯਦਸ਼ਾਸ਼੍ ਚਲਾਃ । ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਪ੍ਰੋਤ੍ਥਿਤਧ੍ਵਸ੍ਤਸ਼ਕ੍ਰਾਸ੍ ਸृष੍ਟੀਰ੍ ਇਵਾਬ੍ਜਜਃ
ਉਸ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਦਲਦੇ ਹਾਲਾਤ ਵੇਖੇ—ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਮਿਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵੋਨ੍ਮੁਖਨੇਤ੍ਰੇषੁ ਸਭ੍ਯੇषੁ ਸ ਹਸਨ੍ਨ੍ ਇਵ । ਰਾਜਾ ਵਰ੍ਣਯਿਤੁਂ ਚਿਤ੍ਰਂ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਮ੍ ਉਪਚਕ੍ਰਮੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਉਸ ਵੱਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਰਾਜਾ ਹਲਕਾ ਹੱਸਦਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਅਜੋਕੇ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ।
ਇਹ ਵਿਵਿਧਪਦਾਰ੍ਥਸਙ੍ਕੁਲਾਯਾਂ ਹ੍ਰਦਨਦਪਰ੍ਵਤਪਤ੍ਤਨਾਕੁਲਾਯਾਮ੍ । ਕੁਲਸ਼ਿਖਰਿਸਮੁਦ੍ਰਸਙ੍ਕਟਾਯਾਂ ਭੁਵਿ ਵਿਭਵਾਵਲਿਤੋ ऽਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਯਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਃ
ਇਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ—ਝੀਲਾਂ, ਦਰਿਆ, ਪਹਾੜ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਚੋਟੀ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ—ਇਥੇ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜੋ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਸ੍ਤਿ ਤਾਵਦ੍ ਅਯਂ ਦੇਸ਼ੋ ਨਾਨਾਵਨਨਦੀਯੁਤਃ । ਵਸੁਧਾਮਣ੍ਡਲਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਸਹੋਦਰ ਇਵਾਨੁਜਃ
ਇਥੇ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਗੋਲਕ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਅਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ ਚਾਯਮ੍ ਅਹਮ੍ ਰਾਜਾ ਪੌਰਾਭਿਮਤਵृਤ੍ਤਿਮਾਨ੍ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ ਸ੍ਵਰ੍ਗ ਇਵਾਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਸਭਾਯਾਮ੍ ਅਦ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ, ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਹਾਂ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਮੁਤਾਬਕ ਚਲਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਆਪਣੇ ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਸਭਾ 'ਚ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਾਵਦ੍ ਅਭ੍ਯਾਗਤੋ ਦੂਰਾਤ੍ ਕਸ਼੍ਚਿਚ੍ ਛਾਮ੍ਬਰਿਕਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਯਮ੍ । ਰਸਾਤਲਾਦ੍ ਅਭ੍ਯੁਤ੍ਥਿਤੋ ਮਾਯੀ ਮਯ ਇਵ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਫਿਰ ਦੂਰੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ੰਬਰਿਕਾ ਨਾਂ ਦਾ ਆਦਮੀ ਆਇਆ, ਉਹ ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਮਾਇਆ ਜਾਦੂਗਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਉੱਭਰ ਆਇਆ ਹੋਵੇ।
ਅਨੇਨ ਭ੍ਰਾਮਿਤੈषੇਹ ਪਿਞ੍ਛਿਕਾ ਰਾਜਿਰਾਜਿਤਾ । ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਪਵਨਾਭ੍ਰੇਣ ਸ਼ਕ੍ਰਚਾਪਲਤਾ ਯਥਾ
ਉਸ ਨੇ ਇੱਥੇ ਮੋਰ ਦੇ ਪੰਖ ਵਾਲੀ ਛੜੀ ਘੁਮਾ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਲਕੀਰ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੋਵੇ।
ਆਲੋਕ੍ਯੈਤਾਮ੍ ਅਹਂ ਲੋਲਾਮ੍ ਅਸ੍ਯਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਪੁਰਸ੍ਸ੍ਥਿਤੇਃ । ਪृष੍ਠਮ੍ ਆਰੂਢਵਾਨ੍ ਏਕ ਆਤ੍ਮਨਾ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਮਾਨਸਃ
ਇਸ ਬੇਚੈਨ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘੋੜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਦੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ, ਮਨ ਵਿਚ ਘਬਰਾਹਟ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ऽਦ੍ਰਿਂ ਪ੍ਰਲਯਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਂ ਪੁष੍ਕਰਾਵਰ੍ਤਕੋ ਯਥਾ । ਤਥਾ ਚਲਨ੍ਤਂ ਚਲਿਤਸ੍ ਸ੍ਵਸ਼੍ਵਮ੍ ਆਰੂਢਵਾਨ੍ ਅਹਮ੍
ਫਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਤੂਫਾਨ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਘੋੜੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਸਥਿਰ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਗਨ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੋ ਮृਗਯਾਮ੍ ਏਕੋ ऽਹਮ੍ ਅਥ ਰਂਹਸਾ । ਉਰ੍ਵਰਾਮ੍ ਇਵ ਨਿਰ੍ਭੇਤ੍ਤੁਂ ਕਲ੍ਲੋਲਃ ਪ੍ਰਲਯਾਮ੍ਬੁਧੇਃ
ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਨਿਕਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਲਿਆਨ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਲਹਿਰ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਦੌੜਦੀ ਹੋਵੇ।
ਤੇਨਾਨਿਲਵਿਲੋਲੇਨ ਦੂਰਂ ਨੀਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਵਾਜਿਨਾ । ਭੋਗਾਭ੍ਯਾਸਜਡੇਨਾਜ੍ਞੋ ਮੁਗ੍ਧਸ੍ ਸ੍ਵਮਨਸਾ ਯਥਾ
ਉਸ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਮੈਂ ਦੂਰ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਆਦਤਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਮੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ, ਮੂਰਖ ਤੇ ਬੇਸਮਝ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਿਞ੍ਚਨਮਨਸ਼੍ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਚਿਤ੍ਤਮ੍ ਇਵ ਦੁਰ੍ਭਗਮ੍ । ਤਤਃ ਪ੍ਰਲਯਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਜਗਦਾਸ੍ਪਦਭੀषਣਮ੍
ਮੇਰਾ ਮਨ ਕੰਗਾਲ ਤੇ ਖਾਲੀ ਸੀ, ਕਿਸਮਤ ਤੋਂ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਦਾ ਦਿਲ। ਉਹ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਲੈ ਨਾਲ ਸੜੇ ਹੋਏ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਥਾਂ।
ਨਿष੍ਪਕ੍ਸ਼ਿ ਕ੍ਸ਼ਾਰਨੀਹਾਰਂ ਨਿਰ੍ਵृਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਅਜਲਂ ਮਹਤ੍ । ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ऽਹਮ੍ ਅਪਰ੍ਯਨ੍ਤਮ੍ ਅਰਣ੍ਯਂ ਤਾਨ੍ਤਵਾਹਨਃ
ਮੈਂ ਥੱਕ ਕੇ ਇਕ ਵੱਡੇ, ਅੰਤ ਰਹਿਤ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਪੰਛੀ ਸੀ, ਖਾਰਾ ਧੂੰਆਂ ਸੀ, ਨਾ ਰੁੱਖ ਸੀ, ਨਾ ਪਾਣੀ।
ਤਦ੍ ਦ੍ਵਿਤੀਯਮ੍ ਇਵਾਕਾਸ਼ਂ ਤਥਾष੍ਟਮਮ੍ ਇਵਾਮ੍ਬੁਧਿਮ੍ । ਪਞ੍ਚਮਂ ਸਾਗਰਮ੍ ਇਵ ਸਂਸ਼ੁष੍ਕਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਕੋਟਰਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਦੂਜੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਜਾਂ ਅਠਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਜਾਂ ਪੰਜਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ — ਸੁੱਕੀ ਹੋਈ, ਖਾਲੀ ਤੇ ਵਿਰਾਨ।
ਜ੍ਞਸ੍ਯੇਵ ਵਿਤਤਂ ਚੇਤੋ ਮੂਰ੍ਖਸ੍ਯੇਵ ਰੁषੋ ऽਜਵਮ੍ । ਅਦृष੍ਟਜਨਸਂਸਰ੍ਗਮ੍ ਅਜਾਤਤृਣਪਲ੍ਲਵਮ੍
ਉਹ ਵਿਆਪਕ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਦਾ ਮਨ, ਤੇ ਮੂਰਖ ਵਾਂਗ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਅਣਛੁਆ, ਤੇ ਉਥੇ ਕਦੇ ਵੀ ਘਾਹ ਜਾਂ ਕੋਪਲੇ ਨਹੀਂ ਉੱਗੀਆਂ।
ਅਰਣ੍ਯਂ ਮਹਦ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਮਤਿਰ੍ ਮੇ ਖੇਦਮ੍ ਆਗਤਾ । ਲਲਨੇਵੈਤ੍ਯ ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਂ ਨਿਰਨ੍ਨਫਲਬਾਨ੍ਧਵਮ੍
ਉਹ ਵੱਡਾ ਜੰਗਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਥੱਕ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਔਰਤ ਗਰੀਬੀ ਵਿਚ ਆ ਜਾਵੇ, ਨਾ ਕੋਈ ਰੋਟੀ, ਨਾ ਫਲ, ਨਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ।
ਕਚਨ੍ਮਰੁਮਰੀਚ੍ਯਮ੍ਬੁਪੂਰਪ੍ਲੁਤਕਕੁਬ੍ਮੁਖੇ । ਆਸੂਰ੍ਯਾਨ੍ਤਂ ਦਿਨਂ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਸੀਦਤਾ ਮਯਾ
ਉਸ ਥਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਮਿਰਾਜ਼ ਤੇ ਰੇਤ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਰਮ ਭਰੀ ਲਹਿਰਾਂ ਚੌਂਕਾਂ ਨੂੰ ਡੁਬੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਮੈਂ ਥੱਕ ਕੇ ਬਿਨਾ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਿਨ ਕੱਟਿਆ।
ਤਦ੍ ਅਰਣ੍ਯਂ ਮਯਾਤੀਤਮ੍ ਅਤਿਕृਚ੍ਛ੍ਰੇਣ ਖੇਦਿਨਾ । ਵਿਵੇਕਿਨੇਵ ਸਂਸਾਰੋ ਮਧ੍ਯਸ਼ੂਨ੍ਯਾਤਤਾਕृਤਿਃ
ਉਹ ਜੰਗਲ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਖਾਲੀ, ਵਿਅਰਥ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਦਿਨੇਨਾਤਿਵਾਹ੍ਯਾਹਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਞ੍ ਜਙ੍ਗਲਂ ਮਹਤ੍ । ਅਸ੍ਤਾਦ੍ਰਿਸਾਨੁਂ ਖਿਨ੍ਨਃ ਖਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਭਾਸ੍ਕਰਃ
ਉਹ ਦਿਨ ਕੱਟ ਕੇ, ਮੈਂ ਥਕਿਆ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਜੰਗਲ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਖਾਲੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਭਟਕ ਕੇ ਪੱਛਮੀ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਜਮ੍ਬੂਕਦਮ੍ਬਪ੍ਰਾਯੇषੁ ਕਲਾਲਾਪਾਃ ਪਤਤ੍ਰਿਣਃ । ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤਿ षਣ੍ਡੇषੁ ਪਾਨ੍ਥਾਨਾਮ੍ ਇਵ ਬਨ੍ਧਵਃ
ਜਿੱਥੇ ਜੰਬੂ ਤੇ ਕਦੰਬ ਦੇ ਘਣੇ ਬੂਟੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਚਲਾਕੀ ਭਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਵਿਚ ਗੱਲਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ।
ਯਤ੍ਰ ਸ਼ष੍ਪਸ਼ਿਖਾਸ਼੍ਰੇਣ੍ਯੋ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ऽਵਿਰਲਾਸ੍ ਸ੍ਥਲੇ । ਕਦਰ੍ਥਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਜਿਹ੍ਮਸ੍ਯ ਹृਦੀਵਾਨਨ੍ਦਵृਤ੍ਤਯਃ
ਉਥੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਅਟੁੱਟ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਵਿਲੱਖਣ ਤੇ ਤੁਰਹੀ ਹੋਈ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ।
ਪੂਰ੍ਵਾਦ੍ ਅਰਣ੍ਯਾਦ੍ ਅਰਸਾਤ੍ ਤਦ੍ ਧਿ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਸੁਖਾਵਹਮ੍ । ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਦੁਃਖਾਨ੍ ਮਰਣਾਦ੍ ਵਰਂ ਵ੍ਯਾਧਿਰ੍ ਹਿ ਜਨ੍ਤੁषੁ
ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਨਾਲੋਂ ਇਹ ਥਾਂ ਕੁਝ ਵਧੀਆ ਲੱਗਦੀ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਗ ਮਰਨ ਦੇ ਪੂਰੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ।