ਸ਼ਰੀਰषਣ੍ਡਕੋਦ੍ਭੂਤਾ ਰਮ੍ਯਾ ਯੌਵਨਵਲ੍ਲਰੀ । ਲਗ੍ਨਮ੍ ਏਵ ਮਨੋਭृਙ੍ਗਂ ਮਦਯਤ੍ਯ੍ ਉਨ੍ਨਤਿਂ ਗਤਾ
ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਜਮੀਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਸੁਹਾਵਣੀ ਬੇਲ ਉੱਗਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਉੱਤਮ ਦਰਜੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਨ ਦੇ ਭੌਂਰੇ ਨੂੰ ਮਸਤ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਰੀਰਮਰੁਤਾਪੋਤ੍ਥਾਂ ਯੁਵਤਾਮृਗਤृष੍ਣਿਕਾਮ੍ । ਮਨੋਮृਗਾਃ ਪ੍ਰਧਾਵਨ੍ਤਃ ਪਤਨ੍ਤਿ ਵਿषਮਾਵਟੇ
ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਉਠੀ ਹੋਈ ਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਮ੍ਰਿਗਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਮਨ ਦੇ ਹਿਰਣ ਨੂੰ ਦੌੜਾਂ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਉਹ ਖਤਰਨਾਕ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਰੀਰਸ਼ਰ੍ਵਰੀਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾ ਚਿਤ੍ਤਕੇਸਰਿਣਸ੍ ਸਟਾ । ਲਹਰੀ ਜੀਵਿਤਾਮ੍ਭੋਧੇਰ੍ ਯੁਵਤਾ ਮੇ ਨ ਰੋਚਤੇ
ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਚਮਕ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਚਾਨਣ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਮਨ-ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਜਟਾ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ ਹੈ—ਇਹ ਜਵਾਨੀ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ।
ਦਿਨਾਨਿ ਕਤਿਚਿਦ੍ ਯੇਯਂ ਫਲਿਤਾ ਦੇਹਜਙ੍ਗਲੇ । ਯੁਵਤਾਸ਼ਰਦ੍ ਅਸ੍ਯਾਂ ਹਿ ਨ ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸਮ੍ ਅਰ੍ਹਥ
ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਜਵਾਨੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖਿੜਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਇਸ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰੋ।
ਝਗਿਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਪ੍ਰਯਾਤ੍ਯ੍ ਏष ਸ਼ਰੀਰਾਦ੍ ਯੁਵਤਾਖਗਃ । ਕ੍ਸ਼ਣੇਨੈਵਾਲ੍ਪਭਾਗ੍ਯਸ੍ਯ ਹਸ੍ਤਾਚ੍ ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਰ੍ ਯਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਚਿੰਤਾ ਮਣੀ ਕਿਸੇ ਨਸੀਬ ਘੱਟ ਵਾਲੇ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਪਲ ਵਿੱਚ ਸਲਿੱਪ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਵਾਨੀ ਦਾ ਪੰਛੀ ਵੀ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਉੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦਾ ਯਦਾ ਪਰਾਂ ਕੋਟਿਮ੍ ਅਭ੍ਯਾਰੋਹਤਿ ਯੌਵਨਮ੍ । ਵਲ੍ਗਨ੍ਤਿ ਸਰਸਾਃ ਕਾਮਾਸ੍ ਤਦਾ ਨਾਸ਼ਾਯ ਕੇਵਲਮ੍
ਜਦੋਂ ਜਵਾਨੀ ਆਪਣੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵੱਡੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਉੱਠਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਆਖਰਕਾਰ ਨਾਸ਼ ਹੀ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਾਵਦ੍ ਏਵ ਵਿਵਲ੍ਗਨ੍ਤਿ ਰਾਗਦ੍ਵੇषਪਿਸ਼ਾਚਿਕਾਃ । ਨਾਸ੍ਤਮ੍ ਏਤਿ ਸਮਸ੍ਤੈषਾ ਯਾਵਦ੍ ਯੌਵਨਯਾਮਿਨੀ
ਜਦ ਤੱਕ ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਰਾਤ ਚੱਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੱਕੜੇ ਚਾਹ ਅਤੇ ਵੈਰ ਦੀਆਂ ਭੂਤਾਂ ਨੱਚਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤਦ ਤੱਕ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜਦ ਤੱਕ ਜਵਾਨੀ ਆਪ ਹੀ ਲੰਘ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ।
ਨਾਨਾਧਿਕਾਰਬਹੁਲੇ ਵਰਾਕੇ ਕ੍ਸ਼ਣਨਾਸ਼ਿਨਿ । ਕਾਰੁਣ੍ਯਂ ਕੁਰੁ ਤਾਰੁਣ੍ਯੇ ਮ੍ਰਿਯਮਾਣੇ ਸੁਤੇ ਯਥਾ
ਇਹ ਬੇਚਾਰੀ ਜਵਾਨੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕੰਮ ਹਨ ਤੇ ਜੋ ਪਲ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਇਆ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਉੱਤੇ ਕਰੀਦਾ ਹੈ।
ਹਰ੍षਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਯੋ ਮੋਹਾਤ੍ ਪੁਰੁषਃ ਕ੍ਸ਼ਣਭਙ੍ਗਿਨਾ । ਯੌਵਨੇਨ ਮਹਾਮੁਗ੍ਧਸ੍ ਸ ਵੈ ਨਰਮृਗਸ੍ ਸ੍ਮृਤਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ, ਇਕ ਪਲ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਜਾਨਵਰ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਨਮੋਹਮਦੋਨ੍ਮਤ੍ਤਂ ਯੌਵਨਂ ਯੋ ऽਭਿਲष੍ਯਤਿ । ਅਚਿਰੇਣ ਸ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਾਪੇਨ ਯੁਜ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅਹੰਕਾਰ, ਮੋਹ ਤੇ ਗਰੂਰ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪਛਤਾਵੇ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇ ਧਰ੍ਮ੍ਯਾਸ੍ ਤੇ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਸ੍ ਤ ਏਵ ਪੁਰੁषਾ ਭੁਵਿ । ਯੇ ਸੁਖੇਨ ਸਮੁਤ੍ਤੀਰ੍ਣਾਸ੍ ਸਾਧੋ ਯੌਵਨਸਙ੍ਕਟਾਤ੍
ਉਹੀ ਧਰਮੀ ਹਨ, ਉਹੀ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹਨ, ਤੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਹੀ ਸੱਚੇ ਮਨੁੱਖ ਹਨ, ਜੋ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ।
ਸੁਖੇਨ ਤੀਰ੍ਯਤੇ ऽਮ੍ਭੋਧਿਰ੍ ਉਤ੍ਕृष੍ਟਮਕਰਾਕਰਃ । ਨ ਕਲ੍ਲੋਲਵਨੋਲ੍ਲਾਸਿ ਸਦੋषਂ ਹਤਯੌਵਨਮ੍
ਸਮੁੰਦਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਮੱਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਹਨ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਉਹ ਜਵਾਨੀ ਜੋ ਨਾਸ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਵਿਨਯਭੂषਿਤਮ੍ ਆਰ੍ਯਜਨਾਸ੍ਪਦਂ ਕਰੁਣਯੋਜ੍ਜ੍ਵਲਮ੍ ਆਵਲਿਤਂ ਗੁਣੈਃ । ਇਹ ਹਿ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ ਅਙ੍ਗ ਸੁਯੌਵਨਂ ਜਗਤਿ ਕਾਨਨਮ੍ ਅਮ੍ਬਰਗਂ ਯਥਾ
ਜਿਸ ਨੌਜਵਾਨੀ ਨੂੰ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਬਣੀ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਇਆ ਦੀ ਚਮਕ ਹੋਵੇ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਵੇ—ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਵਧੀਆ ਜਵਾਨੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਹੋਵੇ।
ਮਾਂਸਪੁਤ੍ਤਲਿਕਾਯਾਸ਼੍ ਚ ਯਨ੍ਤ੍ਰਲੋਲਾਙ੍ਗਪਞ੍ਜਰੇ । ਸ੍ਨਾਯ੍ਵਸ੍ਥਿਗ੍ਰਨ੍ਥਿਸ਼ਾਲਿਨ੍ਯਾਸ੍ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਃ ਕਿਮ੍ ਇਵ ਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਇੱਕ ਔਰਤ ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਮਾਸ ਦੀ ਗੁੱਡੀ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਮਸ਼ੀਨ ਵਾਂਗ ਹਿਲਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਨਸਾਂ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਹੈ?
ਤ੍ਵਙ੍ਮਾਂਸਰਕ੍ਤਬਾष੍ਪਾਸ੍ਰੁ ਪृਥਕ੍ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਲੋਚਨਮ੍ । ਸਮਾਲੋਕਯ ਰਮ੍ਯਂ ਚੇਤ੍ ਕਿਂ ਮੁਧਾ ਪਰਿਮੁਹ੍ਯਸਿ
ਜੇ ਤੂੰ ਅੱਖ ਵਿੱਚੋਂ ਚਮੜੀ, ਮਾਸ, ਲਹੂ, ਪਸੀਨਾ ਤੇ ਹੰਝੂ ਵੱਖ ਕਰ ਦੇਵੇਂ, ਫਿਰ ਵੇਖ ਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ? ਫਿਰ ਤੂੰ ਵਿਅਰਥ ਕਿਉਂ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈਂ?
ਇਤਃ ਕੇਸ਼ਾ ਇਤੋ ਰਕ੍ਤਮ੍ ਇਤੀਯਂ ਪ੍ਰਮਦਾਤਨੁਃ । ਕਿਮ੍ ਏਤਯਾ ਨਿਨ੍ਦਿਤਯਾ ਕਰੋਤੁ ਵਿਪੁਲਾਸ਼ਯਃ
ਇੱਥੇ ਵਾਲ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਲਹੂ ਹੈ—ਇਹੀ ਔਰਤ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹੈ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸੋਚ ਵੱਡੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਇਸ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰੇ?
ਵਾਸੋਵਿਲੇਪਨੈਰ੍ ਯਾਨਿ ਲਾਲਿਤਾਨਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਙ੍ਗਾਨ੍ਯ੍ ਅਵਲੁਮ੍ਪਨ੍ਤਿ ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦਾਸ੍ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਾਮ੍
ਜਿਹੜੇ ਅੰਗ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕਪੜਿਆਂ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਆਖਰ ਉਹੀ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਖਾਧੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮੇਰੋਸ਼੍ ਸ਼ृਙ੍ਗਤਟੋਲ੍ਲਾਸਿਗਙ੍ਗਾਜਲਰਯੋਪਮਾਃ । ਦृष੍ਟਾ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ੍ਤਨੇ ਮੁਕ੍ਤਾ ਹਾਰਸ੍ਯੋਲ੍ਲਾਸਸ਼ਾਲਿਨਃ
ਜਿਸ ਦੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਮੋਤੀ ਦਿਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਾਰ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦੀਆਂ ਗੰਗਾ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨੇषੁ ਦਿਗਨ੍ਤੇषੁ ਸ ਏਵ ਲਲਨਾਸ੍ਤਨਃ । ਸ਼੍ਵਭਿਰ੍ ਆਸ੍ਵਾਦ੍ਯਤੇ ਕਾਲੇ ਲਘੁਪਿਣ੍ਡ ਇਵਾਨ੍ਧਸਃ
ਸਮਾਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਉਹੀ ਪਿਆਰੀ ਛਾਤੀ ਵੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁੱਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਖਾ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਨ੍ਹੇ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਗੋਲਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ।
ਰਕ੍ਤਮਾਂਸਾਦਿਦਿਗ੍ਧਾਨਿ ਕਰਭਸ੍ਯ ਯਥਾ ਵਨੇ । ਤਥੈਵਾਙ੍ਗਾਨਿ ਕਾਮਿਨ੍ਯਾਸ੍ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਤ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਹਿ ਕੋ ਗ੍ਰਹਃ
ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬਛੜੇ ਦੇ ਅੰਗ ਲਹੂ ਤੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਲਿਪਟੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਔਰਤ ਦੇ ਅੰਗ ਵੀ ਹਨ; ਫਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕੀ ਲਾਭ?
ਆਪਾਤਰਮਣੀਯਤ੍ਵਂ ਕਲ੍ਪ੍ਯਤੇ ਕੇਵਲਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਃ । ਮਨ੍ਯੇ ਤਦ੍ ਅਪਿ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਰ ਮੁਨੇ ਮੋਹੈਕਕਾਰਣੇ
ਔਰਤ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਹੈ; ਹੇ ਮੁਨੀ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਵੀ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਭੁਲਾਵਾ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਵਿਪੁਲੋਲ੍ਲਾਸਦਾਯਿਨ੍ਯਾ ਮਦੋਨ੍ਮਥਨਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ । ਕੋ ਵਿਸ਼ੇषੋ ਵਿਕਾਰਿਣ੍ਯਾ ਮਦਿਰਾਯਾ ਇਹ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਃ
ਜੋ ਔਰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਮਸਤ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫ਼ਰਕ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਅਸਥਿਰ ਹਨ।
ਲਲਨਾਲਾਨਸਂਲੀਨਾ ਮੁਨੇ ਮਾਨਵਦਨ੍ਤਿਨਃ । ਪ੍ਰਬੋਧਂ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਦੀਰ੍ਘੈਰ੍ ਅਪਿ ਸ਼ਮਾਙ੍ਕੁਸ਼ੈਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੰਯਮ ਕਰਕੇ ਵੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ।
ਕੇਸ਼ਕਜ੍ਜਲਧਾਰਿਣ੍ਯਸ੍ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਾਃ ਪ੍ਰਕृਤਿਤਸ੍ ਸਦਾ । ਦੁष੍ਕृਤਾਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖਾ ਨਾਰ੍ਯੋ ਦਹਨ੍ਤਿ ਤृਣਵਨ੍ ਨਰਮ੍
ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਕਾਜਲ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਦਾ ਹੀ ਤਿੱਖੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਬੁਰੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ, ਉਹ ਮਰਦ ਨੂੰ ਸੁੱਕੇ ਘਾਹ ਵਾਂਗ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤੇ ਵਨ੍ਦ੍ਯਾਸ੍ ਤੇ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਸ੍ ਤ ਏਵ ਪੁਰੁषਾ ਭੁਵਿ । ਯੇ ਸੁਖੇਨ ਸਮੁਤ੍ਤੀਰ੍ਣਾਸ੍ ਸਾਧੋ ਯੌਵਤਸਙ੍ਕਟਾਤ੍
ਉਹੀ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਹਨ, ਉਹੀ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹਨ, ਜੋ ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਸਾਧੂ।
ਜ੍ਵਲਤਾਮ੍ ਅਪਿ ਦੂਰੇ ऽਪਿ ਸਰਸਾ ਅਪਿ ਨੀਰਸਮ੍ । ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਹਿ ਨਰਕਾਗ੍ਨੀਨਾਂ ਦਾਰੁ ਚਾਰੁ ਚ ਦਾਰੁਣਮ੍
ਔਰਤਾਂ, ਚਾਹੇ ਦੂਰ ਤੋਂ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ, ਚਾਹੇ ਕਿੰਨੀ ਹੀ ਸੁਹਣੀਆਂ ਲੱਗਣ, ਨਰਕ ਦੀ ਅੱਗ ਲਈ ਲੱਕੜ ਹਨ—ਸੁੰਦਰ ਵੀ ਹਨ, ਪਰ ਕਠੋਰ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਵੀ।
ਕੀਰ੍ਣਾਨ੍ਧਕਾਰਕਵਰੀ ਤਰਤ੍ਤਾਰਕਲੋਚਨਾ । ਪੂਰ੍ਣੇਨ੍ਦੁਬਿਮ੍ਬਵਦਨਾ ਕੁਮੁਦੋਤ੍ਕਰਹਾਸਿਨੀ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਕਾਲੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਵਿਚ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਗੁੱਛੀ ਵਾਂਗ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਲੀਲਾਵਿਲੋਲਪਰੁषਾ ਕਾਰ੍ਯਸਂਹਾਰਕਾਰਿਣੀ । ਪਰਂ ਵਿਮੋਹਨਂ ਬੁਦ੍ਧੇਃ ਕਾਮਿਨੀ ਦੀਰ੍ਘਯਾਮਿਨੀ
ਉਹ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਕਠੋਰ ਹੈ, ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਲੰਬੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਵਾਲੀ, ਮਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਕਾਮਿਨੀ ਹੈ।
ਪੁष੍ਪਾਭਿਰਾਮਮਧੁਰਾ ਕਰਪਲ੍ਲਵਲਾਸਿਨੀ । ਭ੍ਰਮਰਭ੍ਰੂਵਿਲਾਸਾਢ੍ਯਾ ਸ੍ਤਬਕਸ੍ਤਨਧਾਰਿਣੀ
ਉਹ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਸੁਹਾਵਣੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਨਵੇਂ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਨਰਮ ਹਨ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਭੰਨੀਆਂ ਭੌਂਹਾਂ ਭੰਬੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਤਨ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਪੁष੍ਪਕੇਸਰਗੌਰਾਙ੍ਗੀ ਨਰਮਾਰਣਤਤ੍ਪਰਾ । ਦਦਾਤ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਤਮਵੈਵਸ਼੍ਯਂ ਕਾਨ੍ਤਾ ਵਿषਮਹਾਲਤਾ
ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਕੇਸਰ ਵਾਂਗ ਪੀਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ, ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਬੇਲ ਵਾਂਗ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੇਬਸੀ ਦੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।