ਵਹਤ੍ਸੁ ਕਲ੍ਪਵਾਤੇषੁ ਸ੍ਥਿਤ ਏਵ ਮਹਾਰ੍ਣਵੇ । ਕ੍ਸ਼ੀਣੇषੁ ਭੂਤਵृਨ੍ਦੇषੁ ਤੇ ਤਥੈਵ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਜਦ ਕਲਪ ਦੇ ਹਵਾ ਵਗ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਉਹ ਉਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕੇ ਰਹੇ।
ਅਦ੍ਯ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੇ ਭਵਤਿ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮ੍ ਇਚ੍ਛਤਿ ਸਂਸृਤਿਮ੍ । ਸ੍ਵਕੇਨੈਵ ਕ੍ਰਮੇਣੋਚ੍ਚੈਸ੍ ਤੇ ਤਥੈਵ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਜਾਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜਿਵੇਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤ ਏਤੇ ਭਗਵਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਦਸ਼ । ਤ ਏਤੇ ਦਸ਼ ਸਂਸਾਰਾ ਮਨੋਵ੍ਯੋਮਨਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਇਹ, ਹੇ ਪੂਜਨਯ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਦਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਨ; ਇਹ ਦਸ ਸੰਸਾਰ ਮਨ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਤੇषਾਮ੍ ਏਕਤਮਸ੍ਯਾਯਮ੍ ਅਹਮ੍ ਆਕਾਸ਼ਮਨ੍ਦਿਰਃ । ਭਾਨੁਰ੍ ਭੁਵਿ ਵਿਭੋ ਕਾਲਕਲਾਕਰ੍ਮਣਿ ਯੋਜਿਤਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਆਕਾਸ਼ ਮੰਦਰ ਹਾਂ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤਸ੍ ਸਰ੍ਗੋ ਦਸ਼ਾਨਾਮ੍ ਅਬ੍ਜਸਮ੍ਭਵ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾਂ ਸਮ੍ਭਵੋ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਯਥੇਚ੍ਛਸਿ ਤਥਾ ਕੁਰੁ
ਹੇ ਕਮਲ ਜਨਮਿਆ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਤਪਤੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਤਿਵੇਂ ਕਰ।
ਵਿਵਿਧਕਲ੍ਪਨਮ੍ ਆਵਲਿਤਾਮ੍ਬਰਂ ਯਦ੍ ਇਦਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਜਾਗਤਮ੍ ਉਤ੍ਥਿਤਮ੍ । ਕਿਰਣਜਾਲਕਮੋਹਿਤਮੋਹਨਂ ਤਦ੍ ਅਖਿਲਂ ਨਿਜਚੇਤਸਿ ਵਿਭ੍ਰਮਃ
ਇਹ ਉੱਚਾ ਸੰਸਾਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਹਨ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਮੋਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਭਾਨੁਰ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮਮ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤੂष੍ਣੀਮ੍ ਏਵ ਬਭੂਵ ਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸੂਰਜ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਹੈ,' ਤੇ 'ਬ੍ਰਹਮ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਹੈ,' ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਉਹ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤ ਉਕ੍ਤਂ ਮਯਾ ਤਸ੍ਯ ਚਿਰਮ੍ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਚੇਤਸਾ । ਭਾਨੋਰ੍ ਭਾਨੋ ਵਦਾਸ਼ੁ ਤ੍ਵਂ ਕਿਮ੍ ਅਨ੍ਯਤ੍ ਸਂਸृਜਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਫਿਰ ਮੈਂ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਸੂਰਜ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੇ, ਜਲਦੀ ਦੱਸ—ਹੋਰ ਕੀ ਬਣਾਵਾਂ?'
ਏਤਾਨਿ ਦਸ਼ ਵਿਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਕਿਲ ਯਤ੍ਰ ਜਗਨ੍ਤਿ ਹਿ । ਤਤ੍ਰਾਨ੍ਯੋ ਮਮ ਸਰ੍ਗੇਣ ਕੋ ऽਰ੍ਥਃ ਕਥਯ ਭਾਸ੍ਕਰ
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦਸ ਸੰਸਾਰ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ ਹੈ? ਦੱਸੋ, ਸੂਰਜ।
ਨਿਰੀਹਸ੍ਯ ਨਿਰਿਚ੍ਛਸ੍ਯ ਕੋ ऽਰ੍ਥਸ੍ ਸਰ੍ਗੇਣ ਤੇ ਪ੍ਰਭੋ । ਵਿਨੋਦਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਏਵੇਯਂ ਸृष੍ਟਿਸ੍ ਤਵ ਜਗਤ੍ਪਤੇ
ਹੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਮਨਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਡ ਹੀ ਹੈ।
ਨਿष੍ਕਾਮਾਦ੍ ਏਵ ਭਵਤਸ੍ ਸਰ੍ਗਸ੍ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਪ੍ਰਭੋ । ਅਰ੍ਕਾਦ੍ ਇਵ ਜਲਾਦਿਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਮ੍ ਇਵਾਧਿਯਃ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤਾਂ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੀ ਬਣੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪਰਛਾਂਵ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰ ਉਤਰਨਦਾ ਹੈ, ਐਸੇ ਹੀ ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੈ।
ਸ਼ਰੀਰਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਸ੍ਯ ਤ੍ਯਾਗੇ ਰਾਗੇ ਮਤੇ ਯਦਾ । ਨਿष੍ਕਾਮੋ ਭਗਵਨ੍ ਭਾਵੋ ਨਾਭਿਵਾਞ੍ਛਤਿ ਨੋਜ੍ਝਤਿ
ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇਹ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਲਗਨ, ਰਾਗ ਤੇ ਮਤ ਛੱਡ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਤੇਰਾ ਮਨ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਤਾਂ ਉਹ ਕੁਝ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਤਿਆਗਦਾ ਹੈ।
ਸृਜਸੀਦਂ ਤਦਾ ਦੇਵ ਵਿਨੋਦਾਯੈਵ ਭੂਤਪ । ਪੁਨਸ੍ ਸਂਹृਤ੍ਯ ਸਂਹृਤ੍ਯ ਦਿਨਂ ਦਿਨਪਤਿਰ੍ ਯਥਾ
ਹੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੂੰ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਡ ਵਾਸਤੇ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਰਚਦਾ ਤੇ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦਿਨ ਲਿਆਉਂਦਾ ਤੇ ਲੁਕਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਵ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਅਸਂਸਕ੍ਤਵਿਨੋਦਾਯੈਵ ਕੇਵਲਮ੍ । ਇਦਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮ੍ ਏਵੇਤਿ ਜਗਨ੍ ਨ ਤੁ ਘਨੇਚ੍ਛਯਾ
ਤੇਰੇ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਕੰਮ ਬਿਨਾ ਲਗਾਵਾਂ, ਸਿਰਫ਼ ਖੇਡ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਕਰਨਾ ਹੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਬਣਿਆ।
ਸृष੍ਟਿਂ ਨ ਚ ਕਰੋषਿ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਹਰ੍ਵ੍ਯਾਪਾਰਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਃ । ਨਿਤ੍ਯਕਰ੍ਮਪਰਿਤ੍ਯਾਗਾਤ੍ ਕਿਮ੍ ਅਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ
ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੰਮ ਸਮਝ ਕੇ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦਾ। ਜੇ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਫ਼ਰਜ਼ੀ ਕੰਮ ਛੱਡ ਦੇਵੇਂ, ਤਾਂ ਨਵਾਂ ਕੀ ਮਿਲੇਗਾ?
ਯਥਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਹਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮ੍ ਅਸਕ੍ਤੇਨ ਸਤਾ ਸਦਾ । ਮਕੁਰੇਣਾਕਲਙ੍ਕੇਨ ਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਕ੍ਰਿਯਾ ਯਥਾ
ਜੋ ਕੰਮ ਆਵੇ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਿਨਾ ਲਗਾਵਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਫ਼ ਆਇਨਾ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਪਰਛਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਥੈਵ ਕਰ੍ਮਕਰਣੇ ਕਾਮਨਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਧੀਮਤਃ । ਤਥੈਵਾਕਰ੍ਮਕਰਣੇ ਕਾਮਨਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਧੀਮਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਅਤਸ੍ ਸੁषੁਪ੍ਤੋਪਮਯਾ ਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਨਿष੍ਕਾਮਯਾਨਯਾ । ਸੁਪ੍ਤਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਸਮਯਾ ਕੁਰੁ ਕਾਰ੍ਯਂ ਯਥਾਗਤਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਮਨ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਤੂੰ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ — ਜਾਗਣ ਜਾਂ ਸੁੱਤਿਆਂ — ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਲੇਪ ਹੋ ਕੇ ਕਰ।
ਸਰ੍ਗੈਰ੍ ਅਥੇਨ੍ਦੁਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਤੋषਮ੍ ਏਤਿ ਜਗਤ੍ ਪ੍ਰਭੋ । ਤਦੈਤੇ ਤੋषਯਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਨ ਤ੍ਵਾਂ ਸਰ੍ਗਾਸ੍ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਚੰਦ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਸੱਲੀ ਦੇਣਗੀਆਂ, ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ।
ਚਿਤ੍ਤਨੇਤ੍ਰੈਰ੍ ਭਵਾਨ੍ ਏਤਾਨ੍ ਸਰ੍ਗਾਨ੍ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਨੋ ਦृਸ਼ਾ । ਅਪਸ਼੍ਯਂਸ਼੍ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ ਸਰ੍ਗਂ ਸृष੍ਟਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਵੇਤ੍ਤਿ ਕਃ
ਤੂੰ ਇਹ ਰਚਨਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਨਾ ਵੇਖੇ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਚਨਾ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ?
ਯੇਨੈਵ ਮਨਸਾ ਸਰ੍ਗੋ ਨਿਰ੍ਮਿਤਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ । ਸ ਏਵ ਮਾਂਸਨੇਤ੍ਰੇਣ ਤਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਹਿ ਨੇਤਰਃ
ਜਿਸ ਮਨ ਨਾਲ ਰਚਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਹੇ ਸਰਵੋਚ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹੀ ਮਨ ਮਾਸ ਦੀ ਅੱਖ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਨ ਚੈਤਾਨ੍ ਦਸ਼ ਸਂਸਾਰਾਨ੍ ਦਸ਼ਨੀਰਜਸਮ੍ਭਵਾਨ੍ । ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ ਨਾਸ਼ਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਸ਼੍ ਚਿਤੋ ਦਾਰ੍ਢ੍ਯਾਚ੍ ਚਿਰਂ ਸ੍ਥਿਤਾਨ੍
ਇਹ ਦਸ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਧੂੜ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਨ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਕਰਕੇ ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕਰ੍ਮੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈਰ੍ ਯਤ੍ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਤਦ੍ ਰੋਦ੍ਧੁਂ ਕਿਲ ਯੁਜ੍ਯਤੇ । ਨ ਮਨੋਨਿਸ਼੍ਚਯਕृਤਂ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਰੋਧਯਿਤੁਂ ਕ੍ਸ਼ਮਃ
ਕਰਮ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਨ ਦੀ ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਯੋ ਬਦ੍ਧਪਦਤਾਂ ਯਾਤੋ ਜਨ੍ਤੋਰ੍ ਮਨਸਿ ਨਿਸ਼੍ਚਯਃ । ਸ ਤੇਨੈਵ ਵਿਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਨਾਨ੍ਯੇਨ ਵਿਨਿਵਾਰ੍ਯਤੇ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਚਾ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਦੂਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਬਹੁਕਾਲਂ ਯਦ੍ ਅਭ੍ਯਸ੍ਤਂ ਮਨਸਾ ਦृਢਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍ । ਸ਼ਾਪੇਨਾਪਿ ਨ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਿ ਕ੍ਸ਼ਯੋ ਨष੍ਟੇ ऽਪਿ ਦੇਹਕੇ
ਜੋ ਮਨ ਵਿਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਿਸ਼ਚਾ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਨ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨ ਸਰੀਰ ਦੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਤੇ।
ਯਦ੍ ਬਦ੍ਧਪੀਠਮ੍ ਅਭਿਤੋ ਮਨਸਿ ਪ੍ਰਰੂਢਂ ਤਦ੍ਰੂਪ ਏਵ ਪੁਰੁषੋ ਭਵਤੀਹ ਨਾਨ੍ਯਃ । ਤਦ੍ਬੋਧਨਾਦ੍ ਇਤਰਮ੍ ਅਤ੍ਰ ਕਿਲਾਭ੍ਯੁਪਾਯਂ ਸ਼ੈਲੌਘਮ੍ ਏਕਮ੍ ਇਵ ਨਿष੍ਫਲਮ੍ ਏਵ ਮਨ੍ਯੇ
ਜੋ ਰੂਪ ਮਨ ਵਿਚ ਪੱਕਾ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਥੇ ਮਨੁੱਖ ਉਹੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਦੀ ਸੂਝ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਮੈਂ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਢੰਗ ਪਹਾੜ ਹਿਲਾਉਣ ਵਰਗੇ ਵਿਅਰਥ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਹਿ ਪੁਰਾ ਦੇਵ ਮਗਧੇषੁ ਮਹੀਪਤਿਃ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤ ਇਨ੍ਦ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨ ਇਵਾਪਰਃ
ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਦੇਵ, ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਇਕ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਇੰਦਰਦਯੁਮਨ ਸੀ, ਜੋ ਇੰਦਰਦਯੁਮਨ ਵਾਂਗ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
ਤਸ੍ਯੇਨ੍ਦੁਬਿਮ੍ਬਪ੍ਰਤਿਮਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਕਮਲਲੋਚਨਾ । ਅਹਲ੍ਯਾ ਨਾਮ ਤਤ੍ਰਾਸੀਚ੍ ਛਸ਼ਾਙ੍ਕਸ੍ਯੇਵ ਰੋਹਿਣੀ
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਹਲਿਆ ਸੀ, ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਚੰਦ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਸੀ, ਚੰਦ ਲਈ ਰੋਹਣੀ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਏਵ ਪੁਰੇ ਸ਼ਿਡ੍ਗਃ ਕਿਲਾਸੀਦ੍ ਬਲਵਾਨ੍ ਇਤਿ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਨਾਮਾਪਰਃ ਕਸ਼੍ਚਿਚ੍ ਛ੍ਰੀਮਾਨ੍ ਵਿਪ੍ਰਕੁਮਾਰਕਃ
ਉਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ, ਇਕ ਬਲਵਾਨ ਤੇ ਧਨਵਾਨ ਨੌਜਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਇੰਦਰ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹੀ ਨਾਮ ਸੀ।
ਅਹਲ੍ਯਾ ਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਬਭੂਵੇष੍ਟੇਤ੍ਯ੍ ਅਹਲ੍ਯਯਾ । ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਰਾਜਮਹਿष੍ਯਾਥ ਕਥਾਪ੍ਰਸ੍ਤਾਵਤਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ, ਰਾਣੀ ਅਹਲਿਆ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਚਾਹਿਆ ਸੀ।