ਲਿਪਿਕਰ੍ਮਕृਤਾਕਾਰਾ ਧ੍ਯਾਨਾਸਕ੍ਤਾ ਦਸ਼ੈਵ ਤੇ । ਅਨ੍ਤਸ੍ਸ੍ਥੇਨੈਵ ਮਨਸਾ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸੁਰ੍ ਆਦृਤਾਃ
ਉਹ ਦਸੇ, ਜੋ ਲਿਖਣ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹੇ; ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਜਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਹੀ ਸੋਚਿਆ।
ਅਯਮ੍ ਉਤ੍ਫੁਲ੍ਲਕਮਲਕੋਸ਼ਚਕ੍ਰੋਨ੍ਨਤਾਸਨਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਹਂ ਜਗਤਸ੍ ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਕਰ੍ਤਾ ਭੋਕ੍ਤਾ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿਲੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਦੇ ਚਕਰ ਉੱਤੇ ਉਚੇ ਆਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਾਂ, ਜਗਤ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮਹਾਂਸਵਾਮੀ ਹਾਂ।
ਯਜ੍ਞਕ੍ਰਿਯਾਕ੍ਰਮਯੁਤਾਸ੍ ਸਾਙ੍ਗੋਪਾਙ੍ਗਮਹਰ੍ਦ੍ਧਯਃ । ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾ ਸਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਵੇਦਵਰਾ ਇਮੇ
ਯਜਨ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਉਪ-ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ, ਇਹ ਵੈਦ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ, ਸਰਸਵਤੀ ਤੇ ਗਾਯਤਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਲੋਕਪਾਲਪੁਰਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਸਞ੍ਚਰਤ੍ਸਿਦ੍ਧਮਣ੍ਡਲਃ । ਅਯਮ੍ ਉਦ੍ਦਾਮਸੌਭਾਗ੍ਯਸ੍ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ ਸੁਰਵਿਭੂषਿਤਃ
ਇਹ ਮੰਡਲ, ਜਗਤ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੁਭਾਗ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਸੁਰਗ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪਰ੍ਵਤਦ੍ਵੀਪਜਲਧਿਕਾਨਨੈਸ੍ ਸਮਲਙ੍ਕृਤਮ੍ । ਇਦਂ ਭੂਮਣ੍ਡਲਂ ਨੀਲਂ ਤ੍ਰਿਲੋਕੀਕਰ੍ਣਕੁਣ੍ਡਲਮ੍
ਇਹ ਧਰਤੀ, ਨੀਲੀ ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕੰਡੇ ਵਾਂਗ ਘੇਰੀ ਹੋਈ, ਪਹਾੜਾਂ, ਟਾਪੂਆਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ ਪਾਤਾਲਕੁਹਰਂ ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਭੋਗਿਨਾਮ੍ । ਅਮृਤਸ੍ਤ੍ਰੀਗਣਾਕੀਰ੍ਣਂ ਗृਹਂ ਗਹਨਕੋਟਰਮ੍
ਇਹ ਪਾਤਾਲ ਦੀ ਗੁਫਾ ਦੈਤਿਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਵਸੇਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਹਿਰੀ ਤੇ ਲੁਕਵੀਂ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਟੋਲਿਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹੈ।
ਅਯਮ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ ਵਜ੍ਰਾਲਙ੍ਕृਤਦੋਰ੍ਦ੍ਰੁਮਃ । ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਨਗਰੀਮ੍ ਏਕਃ ਪਾਤਿ ਪਾਵਨਯਜ੍ਞਭੁਕ੍
ਇਹ ਇੰਦਰ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਵਜਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਯਗਾਂ ਦੇ ਹਵਨ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਦੀਪ੍ਤਿਜਾਲਵਰਤ੍ਰਾਭਿਰ੍ ਅਵष੍ਟਭ੍ਯੇਵ ਦਿਗ੍ਗਣਮ੍ । ਕ੍ਰਮੇਣ ਪ੍ਰਤਪਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਤੇ ਭਾਨਵੋ ਭੂਰਿਭਾਨਵਃ
ਇਹ ਚਮਕਦੇ ਸੂਰਜ ਆਪਣੇ ਤਪਦੇ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਘੇਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਚਮਕ ਹੈ।
ਲੋਕਪਾਲਾ ਇਮੇ ਲੋਕਂ ਰਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਵृਤ੍ਤਯਃ । ਮਰ੍ਯਾਦਾਭਿਰ੍ ਅਤੁਚ੍ਛਾਭਿਰ੍ ਗੋਪਾਲਾ ਗੋਗਣਂ ਯਥਾ
ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਅਡੋਲ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੱਦਾਂ ਨਾਲ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਗੋਆਲੇ ਆਪਣੇ ਗਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਮਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਨਿਮਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤਿ ਪਤਨ੍ਤਿ ਚ । ਤਰਙ੍ਗਾ ਇਵ ਤੋਯਾਨਾਮ੍ ਇਮਾਃ ਪ੍ਰਤਿਦਿਸ਼ਂ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਇਹ ਜੀਵ ਹਰ ਪਾਸੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਉੱਠਦੇ, ਡੁੱਬਦੇ, ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ।
ਸृਜਾਮੀਮਮ੍ ਅਹਂ ਸਰ੍ਗਂ ਸਂਹਰਾਮਿ ਤਥਾਦृਤਃ । ਅਯਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਸ਼ਾਮ੍ਯਾਮਿ ਭੁਵਨੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਮੈਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੋਵੇ, ਵਾਪਸ ਸਮੇਟ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ; ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ।
ਅਯਂ ਸਂਵਤ੍ਸਰੋ ਯਾਤ ਇਦਂ ਪਰਿਣਤਂ ਯੁਗਮ੍ । ਸृष੍ਟਿਰ੍ ਇਯਮ੍ ਅਸੌ ਕਾਲਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਯਂ ਸਂਹਰਣਸ੍ਯ ਚ
ਇਹ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਇਹ ਯੁਗ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਗਿਆ; ਇਹ ਰਚਨਾ, ਇਹ ਸਮਾਂ, ਤੇ ਇਹ ਸਮਾਪਤੀ ਦਾ ਵਕਤ ਹੈ।
ਅਯਮ੍ ਅਦ੍ਯ ਗਤਃ ਕਲ੍ਪੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀ ਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ ਇਯਂ ਤਤਃ । ਅਯਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਪੂਰ੍ਣਾਤ੍ਮਾ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਅੱਜ ਇਹ ਕਲਪ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਰਾਤ ਹੈ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹਾਂ, ਪੂਰਨ ਆਤਮਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭੂ।
ਇਤਿ ਭਾਵਿਤਯਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾ ਐਨ੍ਦਵਾ ਦਸ਼ । ਅਬਹਿਰ੍ਵृਤ੍ਤਯਸ੍ ਤਸ੍ਥੁਸ੍ ਸਮੁਤ੍ਕੀਰ੍ਣਾ ਇਵੋਪਲਾਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਗਹਿਰੀ ਹੋ ਗਈ, ਇੰਦੁ ਦੇ ਉਹ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਬਾਹਰਲੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ, ਪੱਥਰ 'ਚੋਂ تراشے ਹੋਏ ਜਿਵੇਂ, ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਖੜੇ ਰਹੇ।
ਅਧਿਗਤਕਮਲਾਸਨਕ੍ਰਮਾਸ੍ ਤੇ ਪਰਿਗਲਿਤੇਤਰਤੁਚ੍ਛਵृਤ੍ਤਿਜਾਲਾਃ । ਸਤਤਗਜਵਜਰ੍ਜਰਾਸਨਸ੍ਥਾਸ਼੍ ਚਿਰਮ੍ ਇਤਿ ਪਦ੍ਮਜਕਲ੍ਪਨੇ ਵਿਰੇਜੁਃ
ਉਹ ਲੋਕ ਕਮਲ-ਆਸਨ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਕੇ, ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਕੰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਛੱਡ ਦਿਤੀਆਂ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਸਨ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਰਹੇ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਅੰਕੁਸ਼ ਵਾਂਗ ਆਸਨ ਨਾਲ ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਕਮਲ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਵਿੱਚ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਚਮਕਦੇ ਰਹੇ।
ਪਿਤਾਮਹਕ੍ਰਮੇ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ ਤਤਸ੍ ਤੇ ਬਦ੍ਧਭਾਵਨਾਃ । ਕਰ੍ਮਭਿਸ੍ ਤੈਸ੍ ਸਮਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਮਨਸ੍ਕਾਸ੍ ਤਸ੍ਥੁਰ੍ ਆਦृਤਾਃ
ਉਹ ਪਿਤਾਮਾ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਉਹਨਾਂ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਜਕੜੇ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਸੁਰਤ ਨਾਲ ਖੜੇ ਰਹੇ।
ਯਾਵਤ੍ ਤੇ ਦੇਹਕਾਸ੍ ਤੇषਾਂ ਤਾਪੇਨ ਪਵਨੈਸ੍ ਤਥਾ । ਯਯੁਸ਼੍ ਸ਼ੋषਂ ਯਥਾ ਗ੍ਰੀष੍ਮੇ ਛਿਨ੍ਨਾਃ ਕਮਲਪਲ੍ਲਵਾਃ
ਜਦ ਤਕ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਰਹੇ, ਗਰਮੀ ਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਟੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸੁੱਕ ਗਏ।
ਜਕ੍ਸ਼ੁਸ੍ ਤਾਨ੍ ਦੇਹਕਾਂਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦਾ ਵਨਵਾਸਿਨਃ । ਇਤਸ਼੍ ਚੇਤਸ਼੍ ਚ ਲੁਠਿਤਾਸ੍ ਸਤ੍ਫਲਾਨੀਵ ਮਰ੍ਕਟਾਃ
ਉਥੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਗਏ, ਜੋ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਪੱਕੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਬਾਂਦਰ ਖੇਡਦੇ ਹਨ।
ਅਥ ਤੇ ਸ਼ਾਨ੍ਤਬਾਹ੍ਯਾਰ੍ਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਵੇ ਕृਤਭਾਵਨਾਃ । ਤਸ੍ਥੁਸ਼੍ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਯਾਵਤ੍ ਕਲ੍ਪਃ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਗਤਃ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਬਾਹਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਟਿਕ ਗਏ, ਉਹ ਚਾਰ ਜੁਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ, ਜਦ ਤਕ ਕਲਪ ਮੁਕ ਗਿਆ, ਠੀਕ ਰਹੇ।
ਕ੍ਸ਼ੀਯਮਾਣੇ ਤਤਃ ਕਲ੍ਪੇ ਤਪਤ੍ਯ੍ ਆਦਿਤ੍ਯਸਞ੍ਚਯੇ । ਪੁष੍ਕਰਾਵਰ੍ਤਕੇषੂਚ੍ਚੈਰ੍ ਵਰ੍षਤ੍ਸੁ ਕਠਿਨਾਰਵਮ੍
ਫਿਰ, ਜਦ ਕਲਪ ਮੁੱਕਣ ਲੱਗਾ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਤੇਜ਼ ਤਪਣ ਲੱਗਾ, ਤੇ ਬੱਦਲ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗਰਜ ਕੇ ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਵਰਖਾ ਪਾ ਰਹੇ ਸਨ,
ਵਹਤ੍ਸੁ ਕਲ੍ਪਵਾਤੇषੁ ਸ੍ਥਿਤ ਏਵ ਮਹਾਰ੍ਣਵੇ । ਕ੍ਸ਼ੀਣੇषੁ ਭੂਤਵृਨ੍ਦੇषੁ ਤੇ ਤਥੈਵ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਜਦ ਕਲਪ ਦੇ ਹਵਾ ਵਗ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਉਹ ਉਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕੇ ਰਹੇ।
ਅਦ੍ਯ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੇ ਭਵਤਿ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮ੍ ਇਚ੍ਛਤਿ ਸਂਸृਤਿਮ੍ । ਸ੍ਵਕੇਨੈਵ ਕ੍ਰਮੇਣੋਚ੍ਚੈਸ੍ ਤੇ ਤਥੈਵ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਜਾਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜਿਵੇਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤ ਏਤੇ ਭਗਵਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਦਸ਼ । ਤ ਏਤੇ ਦਸ਼ ਸਂਸਾਰਾ ਮਨੋਵ੍ਯੋਮਨਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਇਹ, ਹੇ ਪੂਜਨਯ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਦਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਨ; ਇਹ ਦਸ ਸੰਸਾਰ ਮਨ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਤੇषਾਮ੍ ਏਕਤਮਸ੍ਯਾਯਮ੍ ਅਹਮ੍ ਆਕਾਸ਼ਮਨ੍ਦਿਰਃ । ਭਾਨੁਰ੍ ਭੁਵਿ ਵਿਭੋ ਕਾਲਕਲਾਕਰ੍ਮਣਿ ਯੋਜਿਤਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਆਕਾਸ਼ ਮੰਦਰ ਹਾਂ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤਸ੍ ਸਰ੍ਗੋ ਦਸ਼ਾਨਾਮ੍ ਅਬ੍ਜਸਮ੍ਭਵ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾਂ ਸਮ੍ਭਵੋ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਯਥੇਚ੍ਛਸਿ ਤਥਾ ਕੁਰੁ
ਹੇ ਕਮਲ ਜਨਮਿਆ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਤਪਤੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਤਿਵੇਂ ਕਰ।
ਵਿਵਿਧਕਲ੍ਪਨਮ੍ ਆਵਲਿਤਾਮ੍ਬਰਂ ਯਦ੍ ਇਦਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਜਾਗਤਮ੍ ਉਤ੍ਥਿਤਮ੍ । ਕਿਰਣਜਾਲਕਮੋਹਿਤਮੋਹਨਂ ਤਦ੍ ਅਖਿਲਂ ਨਿਜਚੇਤਸਿ ਵਿਭ੍ਰਮਃ
ਇਹ ਉੱਚਾ ਸੰਸਾਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਹਨ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਮੋਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਭਾਨੁਰ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮਮ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤੂष੍ਣੀਮ੍ ਏਵ ਬਭੂਵ ਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸੂਰਜ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਹੈ,' ਤੇ 'ਬ੍ਰਹਮ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਹੈ,' ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਉਹ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤ ਉਕ੍ਤਂ ਮਯਾ ਤਸ੍ਯ ਚਿਰਮ੍ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਚੇਤਸਾ । ਭਾਨੋਰ੍ ਭਾਨੋ ਵਦਾਸ਼ੁ ਤ੍ਵਂ ਕਿਮ੍ ਅਨ੍ਯਤ੍ ਸਂਸृਜਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਫਿਰ ਮੈਂ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਸੂਰਜ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੇ, ਜਲਦੀ ਦੱਸ—ਹੋਰ ਕੀ ਬਣਾਵਾਂ?'
ਏਤਾਨਿ ਦਸ਼ ਵਿਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਕਿਲ ਯਤ੍ਰ ਜਗਨ੍ਤਿ ਹਿ । ਤਤ੍ਰਾਨ੍ਯੋ ਮਮ ਸਰ੍ਗੇਣ ਕੋ ऽਰ੍ਥਃ ਕਥਯ ਭਾਸ੍ਕਰ
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦਸ ਸੰਸਾਰ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ ਹੈ? ਦੱਸੋ, ਸੂਰਜ।
ਨਿਰੀਹਸ੍ਯ ਨਿਰਿਚ੍ਛਸ੍ਯ ਕੋ ऽਰ੍ਥਸ੍ ਸਰ੍ਗੇਣ ਤੇ ਪ੍ਰਭੋ । ਵਿਨੋਦਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਏਵੇਯਂ ਸृष੍ਟਿਸ੍ ਤਵ ਜਗਤ੍ਪਤੇ
ਹੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਮਨਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਡ ਹੀ ਹੈ।