ਅਥੈਵਮ੍ ਅਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਇਤਿ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯ ਜਗਾਮਾਨ੍ਤਰ੍ਧਿਮ੍ ਈਸ਼੍ਵਰਃ । ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਵਾਰਿਨਿਧੌ ਹ੍ਰਾਦਂ ਕृਤ੍ਵੇਵੋਰ੍ਮਿਰ੍ ਮਹਾਵਪੁਃ
ਫਿਰ 'ਇਹ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀ ਲਹਿਰ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ ਤੌ ਦਮ੍ਪਤੀ ਤੁष੍ਟੌ ਸ਼ਿਵਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਰਂ ਗृਹਮ੍ । ਗਤੌ ਗੀਰ੍ਵਾਣਸਦृਸ਼ੌ ਖਮ੍ ਇਵੋਮਾਮਹੇਸ਼੍ਵਰੌ
ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਤੋਂ ਵਰ ਮਿਲ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਉਮਾ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਵਾਂਗ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤਤ੍ਰ ਸਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਗੇਹੇ ਬਭੂਵੋਦਾਰਗਰ੍ਭਿਣੀ । ਬਭੌ ਪੂਰ੍ਣੋਦਰੀ ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਮੇਘਲੇਖੇਵ ਵਾਰਿਣਾ
ਉਸ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਣੀ ਇੱਕ ਉੱਚੀ ਕੁਲ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਤੇ ਗੂੜ੍ਹਾ ਰੰਗ ਬਦਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਲਕੀਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਕਾਲੇਨ ਸੁषੁਵੇ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਪ੍ਰਤਿਪਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਕੋਮਲਾਨ੍ । ਦਸ਼ ਬਾਲਾਨ੍ ਮਧੌ ਮੁਗ੍ਧਾ ਵਸੁਧੇਵ ਨਵਾਙ੍ਕੁਰਾਨ੍
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਚੰਦ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਾਤ ਵਾਂਗ ਨਰਮ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ। ਉਹ ਮਾਸੂਮ ਬੱਚੇ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਵੇਂ ਅੰਕੁਰਾਂ ਵਾਂਗ ਤਾਜ਼ਾ ਸਨ।
ਤੇ ਕृਤਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਸ੍ਕਾਰਾ ਵृਦ੍ਧਿਮ੍ ਈਯੁਰ੍ ਮਹੌਜਸਃ । ਸ੍ਵਲ੍ਪੇਨੈਵ ਹਿ ਕਾਲੇਨ ਪ੍ਰਾਵृषੀਵ ਨਵਾਮ੍ਬੁਦਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਏ ਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਚਮਕ ਵਿੱਚ ਵਧੇ। ਉਹ ਨਵੇਂ ਬਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵਰਖਾ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਵਧ ਗਏ।
ਤੇ ਸਪ੍ਤਵਰ੍षਵਯਸੋ ਬਭੂਵੁਰ੍ ਜ੍ਞਾਤਵਾਙ੍ਮਯਾਃ । ਵਿਰੇਜੁਸ੍ ਤੇਜਸਾ ਤਤ੍ਰ ਨਭਸੀਵਾਮਲਾ ਗ੍ਰਹਾਃ
ਜਦ ਉਹ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਥੇ ਚਮਕਣ ਲੱਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਨਿਰਮਲ ਤਾਰੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
ਅਥ ਕਲੇਨ ਮਹਤਾ ਤੇषਾਂ ਤੌ ਪਿਤਰੌ ਤਦਾ । ਸਞ੍ਜਗ੍ਮਤੁਸ੍ ਤਨੁਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਾਂ ਗਤਿਂ ਗਤਿਕੋਵਿਦੌ
ਫਿਰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਜੋ ਰਾਹ ਦੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਮਾਤਾਪਿਤृਭ੍ਯਾਂ ਰਹਿਤਾ ਦਸ਼ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ੍ ਤਤਃ । ਯਯੁਃ ਕੈਲਾਸਸ਼ਿਖਰਂ ਗृਹਂ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯ ਦੂਰਤਃ
ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਦਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਛੱਡ ਕੇ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤਤ੍ਰ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸੁਰ੍ ਉਦ੍ਵਿਗ੍ਨਾਸ੍ ਤੇ ਵਿਬਾਨ੍ਧਵਾਃ । ਕਿਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਪਰਮ੍ ਇਹ ਸ਼੍ਰੇਯ ਊਚੁਸ਼੍ ਚੇਦਂ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਉਥੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਮਨ ਵਿਚ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ: 'ਇਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਆਪਸ ਵਿਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਕਿਮ੍ ਇਹ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸਮੁਚਿਤਂ ਭ੍ਰਾਤਰਃ ਕਿਮ੍ ਅਦੁਃਖਦਮ੍ । ਕਿਂ ਮਹਤ੍ਤ੍ਵਂ ਮਹੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਕਿਂ ਮਹਾਵਿਭਵਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਇੱਥੇ ਕੀ ਚੰਗਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਭਰਾਵੋ? ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ? ਕਿਹੜੀ ਵੱਡੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਵੱਡਾ ਰਾਜ, ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦੌਲਤ ਹੈ?
ਕਿਯਦ੍ ਏਤਦ੍ ਅਨੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਸਾਮਨ੍ਤਾ ਹਿ ਚਿਰੇਸ਼੍ਵਰਾਃ । ਸਾਮਨ੍ਤਸਮ੍ਪਤ੍ ਕਿਂ ਨਾਮ ਰਾਜਾਨੋ ਹਿ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਇਹ ਰਾਜ-ਹੀਣਤਾ ਕਿੰਨੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੈ! ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜ-ਵਾਸੀ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰਾਜ-ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਕੀ ਹੈ? ਰਾਜੇ ਤਾਂ ਵੱਡੇ ਰਾਜਵਾਨ ਹਨ।
ਕਿਂ ਨਾਮ ਸਮ੍ਪਦ੍ ਭੂਪਾਨਾਂ ਸਮ੍ਰਾਡ੍ ਇਹ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਕਿਂ ਨਾਮ ਸਮ੍ਪਤ੍ ਸਾਮ੍ਰਾਜ੍ਯਮ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਹੀਹ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਕੀ ਹੈ? ਸਮਰਾਟ ਇੱਥੇ ਵੱਡਾ ਰਾਜਵਾਨ ਹੈ। ਸਮਰਾਟੀ ਰਾਜ ਦੀ ਦੌਲਤ ਕੀ ਹੈ? ਇੱਥੇ ਇੰਦਰ ਵੱਡਾ ਰਾਜਵਾਨ ਹੈ।
ਕਿਂ ਨਾਮ ਵਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਅਥੇਨ੍ਦ੍ਰਤ੍ਵਂ ਯਨ੍ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ । ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ ਨ ਯਤ੍ ਕਲ੍ਪੇ ਕਿਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਤਦ੍ ਇਹ ਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਇੰਦਰ ਦਾ ਰਾਜ ਕੀ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੇ ਪਲ ਲਈ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਚੀਜ਼ ਕਲਪਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਕੀ ਉਹੀ ਇੱਥੇ ਸਚਮੁਚ ਚੰਗੀ ਹੈ?
ਵਦਮਾਨੇष੍ਵ੍ ਅਥੈਤੇषੁ ਜ੍ਯੇष੍ਠੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਮਹਾਮਤਿਃ । ਗਮ੍ਭੀਰਵਾਗ੍ ਉਵਾਚੇਦਂ ਮृਗਯੂਥਾਨ੍ ਮृਗੋ ਯਥਾ
ਜਦ ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਬੋਲ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਹਿਰਣ ਆਪਣੇ ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਬੁਲਾਂਦਾ ਹੈ।
ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਾਣਾਂ ਹਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਮ੍ ਅਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਵਿਨਾਸ਼ਿ ਯਤ੍ । ਰੋਚਤੇ ਭ੍ਰਾਤਰਸ੍ ਤਨ੍ ਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਵਮ੍ ਇਹ ਨੇਤਰਤ੍
ਭਰਾਵੋ, ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਜੋ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਮੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਹੀ ਚੰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਏਤਤ੍ ਤਦੁਕ੍ਤਮ੍ ਅਖਿਲਾ ਦ੍ਵਿਜਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ ਤਦੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਵਚੋਭਿਰ੍ ਐਨ੍ਦਵਾਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਸਾਧੁ ਸਾਧ੍ਵ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਪੂਜਯਨ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੁਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਨ, ਉਥੇ ਚੰਦ੍ਰਵੰਸ਼ੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਵਧਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, 'ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ!'
ਊਚੁਸ਼੍ ਚੇਦਂ ਕਥਂ ਤਾਤ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਾਪਮਰ੍ਜਨਮ੍ । ਪਦ੍ਮਾਸਨਂ ਜਗਤ੍ਪੂਜ੍ਯਂ ਵਿਰਿਞ੍ਚਤ੍ਵਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਨੁਮਃ
ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, 'ਪਿਤਾ ਜੀ, ਇਹ ਪਦਮ ਆਸਨ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ?'
ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਤੇਨ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਭ੍ਰਾਤਰੋ ਭੂਰਿਤੇਜਸਃ । ਮਦੁਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵ ਏਵੈਤੇ ਭਵਨ੍ਤਃ ਪਾਲਯਨ੍ਤ੍ਵ੍ ਅਲਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਭਰਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਮੁੜ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ: 'ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਪੂਰੀ ਨਿਭਾਵੋ।'
ਪਦ੍ਮਾਸਨਗਤੋ ਭਾਸ੍ਵਾਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਹਮ੍ ਇਤਿ ਚੇਤਸਾ । ਸृਜਾਮਿ ਸਂਹਰਾਮੀਤਿ ਧ੍ਯਾਨਮ੍ ਅਸ੍ਤੁ ਚਿਰਾਯ ਵਃ
ਕਮਲ-ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ 'ਮੈਂ ਚਮਕਦਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਾਂ' ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਤੁਹਾਡਾ ਧਿਆਨ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇਹ ਹੋਵੇ: 'ਮੈਂ ਰਚਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।'
ਅਗ੍ਰਜੇਨੇਤਿ ਕਥਿਤੇ ਬਾਢਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤ ਉਤ੍ਤਮਾਃ । ਧ੍ਯਾਨਾਧੀਨਧਿਯਸ੍ ਤਸ੍ਥੁਸ੍ ਸਹੈਵ ਜ੍ਯਾਯਸਾ ਰਸਾਤ੍
ਜਦੋਂ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਸਭ ਵਧੀਆ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਮੰਨ ਲਿਆ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹੇ।
ਲਿਪਿਕਰ੍ਮਕृਤਾਕਾਰਾ ਧ੍ਯਾਨਾਸਕ੍ਤਾ ਦਸ਼ੈਵ ਤੇ । ਅਨ੍ਤਸ੍ਸ੍ਥੇਨੈਵ ਮਨਸਾ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸੁਰ੍ ਆਦृਤਾਃ
ਉਹ ਦਸੇ, ਜੋ ਲਿਖਣ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹੇ; ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਜਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਹੀ ਸੋਚਿਆ।
ਅਯਮ੍ ਉਤ੍ਫੁਲ੍ਲਕਮਲਕੋਸ਼ਚਕ੍ਰੋਨ੍ਨਤਾਸਨਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਹਂ ਜਗਤਸ੍ ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਕਰ੍ਤਾ ਭੋਕ੍ਤਾ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿਲੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਦੇ ਚਕਰ ਉੱਤੇ ਉਚੇ ਆਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਾਂ, ਜਗਤ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮਹਾਂਸਵਾਮੀ ਹਾਂ।
ਯਜ੍ਞਕ੍ਰਿਯਾਕ੍ਰਮਯੁਤਾਸ੍ ਸਾਙ੍ਗੋਪਾਙ੍ਗਮਹਰ੍ਦ੍ਧਯਃ । ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾ ਸਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਵੇਦਵਰਾ ਇਮੇ
ਯਜਨ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਉਪ-ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ, ਇਹ ਵੈਦ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ, ਸਰਸਵਤੀ ਤੇ ਗਾਯਤਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਲੋਕਪਾਲਪੁਰਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਸਞ੍ਚਰਤ੍ਸਿਦ੍ਧਮਣ੍ਡਲਃ । ਅਯਮ੍ ਉਦ੍ਦਾਮਸੌਭਾਗ੍ਯਸ੍ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ ਸੁਰਵਿਭੂषਿਤਃ
ਇਹ ਮੰਡਲ, ਜਗਤ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੁਭਾਗ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਸੁਰਗ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪਰ੍ਵਤਦ੍ਵੀਪਜਲਧਿਕਾਨਨੈਸ੍ ਸਮਲਙ੍ਕृਤਮ੍ । ਇਦਂ ਭੂਮਣ੍ਡਲਂ ਨੀਲਂ ਤ੍ਰਿਲੋਕੀਕਰ੍ਣਕੁਣ੍ਡਲਮ੍
ਇਹ ਧਰਤੀ, ਨੀਲੀ ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕੰਡੇ ਵਾਂਗ ਘੇਰੀ ਹੋਈ, ਪਹਾੜਾਂ, ਟਾਪੂਆਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ ਪਾਤਾਲਕੁਹਰਂ ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਭੋਗਿਨਾਮ੍ । ਅਮृਤਸ੍ਤ੍ਰੀਗਣਾਕੀਰ੍ਣਂ ਗृਹਂ ਗਹਨਕੋਟਰਮ੍
ਇਹ ਪਾਤਾਲ ਦੀ ਗੁਫਾ ਦੈਤਿਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਵਸੇਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਹਿਰੀ ਤੇ ਲੁਕਵੀਂ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਟੋਲਿਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹੈ।
ਅਯਮ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ ਵਜ੍ਰਾਲਙ੍ਕृਤਦੋਰ੍ਦ੍ਰੁਮਃ । ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਨਗਰੀਮ੍ ਏਕਃ ਪਾਤਿ ਪਾਵਨਯਜ੍ਞਭੁਕ੍
ਇਹ ਇੰਦਰ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਵਜਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਯਗਾਂ ਦੇ ਹਵਨ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਦੀਪ੍ਤਿਜਾਲਵਰਤ੍ਰਾਭਿਰ੍ ਅਵष੍ਟਭ੍ਯੇਵ ਦਿਗ੍ਗਣਮ੍ । ਕ੍ਰਮੇਣ ਪ੍ਰਤਪਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਤੇ ਭਾਨਵੋ ਭੂਰਿਭਾਨਵਃ
ਇਹ ਚਮਕਦੇ ਸੂਰਜ ਆਪਣੇ ਤਪਦੇ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਘੇਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਚਮਕ ਹੈ।
ਲੋਕਪਾਲਾ ਇਮੇ ਲੋਕਂ ਰਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਵृਤ੍ਤਯਃ । ਮਰ੍ਯਾਦਾਭਿਰ੍ ਅਤੁਚ੍ਛਾਭਿਰ੍ ਗੋਪਾਲਾ ਗੋਗਣਂ ਯਥਾ
ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਅਡੋਲ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੱਦਾਂ ਨਾਲ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਗੋਆਲੇ ਆਪਣੇ ਗਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਮਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਨਿਮਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤਿ ਪਤਨ੍ਤਿ ਚ । ਤਰਙ੍ਗਾ ਇਵ ਤੋਯਾਨਾਮ੍ ਇਮਾਃ ਪ੍ਰਤਿਦਿਸ਼ਂ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਇਹ ਜੀਵ ਹਰ ਪਾਸੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਉੱਠਦੇ, ਡੁੱਬਦੇ, ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ।