ਮੂਰ੍ਧਜਚ੍ਛਾਦਨਚ੍ਛਨ੍ਨਕਰ੍ਣਸ਼੍ਰੀਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ਾਲਿਕਮ੍ । ਆਦੀਰ੍ਘਾਙ੍ਗੁਲਿਨਿਰ੍ਯੂਹਂ ਨੇष੍ਟਂ ਦੇਹਗृਹਂ ਮਮ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਘਰ, ਜਿਸਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਵਾਲ ਛੱਤ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਕੰਨ ਸੋਹਣੇ ਚੰਦ-ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਗੁੰਬਦ ਹਨ, ਲੰਬੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਉਸਦੇ projecting beams ਹਨ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ।
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਕੁਡ੍ਯਸਞ੍ਜਾਤਘਨਰੋਮਯਵਾਙ੍ਕੁਰਮ੍ । ਸਂਸ਼ੂਨ੍ਯਪੀਠਪਿਠਿਰਂ ਨੇष੍ਟਂ ਦੇਹਗृਹਂ ਮਮ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਘਰ, ਜਿਸਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਗਾਢ਼ ਵਾਲ ਉੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਖਾਲੀ ਸੀਟ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ।
ਨਖੋਰ੍ਣਨਾਭਨਿਲਯੈਸ਼੍ ਸ਼ਾਰਮ੍ ਆਰਣਿਤਾਨ੍ਤਰਮ੍ । ਭਾਙ੍ਕਾਰਕਾਰਿਪਵਨਂ ਨੇष੍ਟਂ ਦੇਹਗृਹਂ ਮਮ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਘਰ, ਜਿਸਦੇ ਨਖ, ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਨਾਭੀ ਉਸਦੀ ਨੀਂਹ ਹਨ, ਆਂਤਾਂ ਅੰਦਰਲੇ ਲੱਕੜ ਹਨ, ਤੇ ਹਵਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਨਿਰ੍ਗਮਵ੍ਯਗ੍ਰਵਾਤਵੇਗਮ੍ ਅਨਾਰਤਮ੍ । ਵਿਤਤਾਕ੍ਸ਼ਗਵਾਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਨੇष੍ਟਂ ਦੇਹਗृਹਂ ਮਮ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਘਰ, ਜਿਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁੱਲੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਸਾਹ ਦੀ ਹਵਾ ਨਿਰੰਤਰ ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ।
ਜਿਹ੍ਵਾਮਰ੍ਕਟਿਕਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਵਦਨਦ੍ਵਾਰਭੀषਣਮ੍ । ਦृष੍ਟਦਨ੍ਤਾਸ੍ਥਿਸ਼ਕਲਂ ਨੇष੍ਟਂ ਦੇਹਗृਹਂ ਮਮ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਘਰ, ਜਿਸਦਾ ਮੂੰਹ ਡਰਾਉਣਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਬਾਂਦਰ ਵਾਂਗ ਭੱਜਦੀ ਜੀਭ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ।
ਤ੍ਵਕ੍ਸੁਧਾਲੇਪਮਸृਣਂ ਯਨ੍ਤ੍ਰਸਞ੍ਚਾਰਚਞ੍ਚਲਮ੍ । ਮਨੋऽਮਨ੍ਦਾਖੁਨੋਤ੍ਖਾਤਂ ਨੇष੍ਟਂ ਦੇਹਗृਹਂ ਮਮ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਘਰ, ਜਿਸਦੀ ਚਮੜੀ ਮਿੱਠੀ ਪਰਤ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਹਿਲਦਾ-ਡੁੱਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮਨ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਖੁਰਪੀ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੋਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ।
ਸ੍ਮਿਤਦੀਪਪ੍ਰਭਾਭਾਸਿ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਆਨਨ੍ਦਸੁਨ੍ਦਰਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਪ੍ਰਭਾਪੂਰੈਰ੍ ਨੇष੍ਟਂ ਦੇਹਗृਹਂ ਮਮ
ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਹੱਸਦੀ ਦੀਵੇ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਆਨੰਦ ਵਿਚ ਸੁੰਦਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ; ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਮਾਸ ਦਾ ਘਰ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
ਸਮਸ੍ਤਰੋਗਾਯਤਨਂ ਵਲੀਪਲਿਤਪਤ੍ਤਨਮ੍ । ਸਰ੍ਵਾਧਿਸਾਰਙ੍ਗਵਨਂ ਨੇष੍ਟਂ ਮਮ ਕਲੇਵਰਮ੍
ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ, ਝੁਰੀਆਂ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾਂ ਦਾ ਜੰਗਲ ਹੈ; ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ।
ਅਕ੍ਸ਼ਰ੍ਕ੍ਸ਼ਕ੍ਸ਼ੋਭਵਿषਮਾ ਸ਼ੂਨ੍ਯਾ ਨਿਸ੍ਸਾਰਕੋਟਰਾ । ਤਮੋਗਹਨਹृਤ੍ਕੁਞ੍ਜਾ ਨੇष੍ਟਾ ਦੇਹਾਟਵੀ ਮਮ
ਇਹ ਖਾਲੀ ਤੇ ਸੁੰਨ ਘੁਪ ਹੈ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਰੁੱਖਾ ਹੈ, ਦਿਲ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਘਣਾ ਝਾੜ ਹੈ; ਇਹ ਸਰੀਰ-ਜੰਗਲ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
ਦੇਹਾਲਯਂ ਧਾਰਯਿਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਾਃ । ਪਙ੍ਕਮਗ੍ਨਂ ਸਮੁਦ੍ਧਰ੍ਤੁਂ ਗਜਮ੍ ਅਲ੍ਪਬਲੋ ਯਥਾ
ਹੇ ਮਾਹਾਨ ਰਿਸ਼ਿਓ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਘਰ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਥੋੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਚਿੱਟੇ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਕੱਢ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਕਿਂ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਕਿਂ ਚ ਕਾਯੇਨ ਕਿਂ ਕਾਮੇਨ ਕਿਮ੍ ਈਹਯਾ । ਦਿਨੈਃ ਕਤਿਪਯੈਰ੍ ਏਵ ਕਾਲਸ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਨਿਕृਨ੍ਤਤਿ
ਧਨ ਦਾ, ਸਰੀਰ ਦਾ, ਇੱਛਾ ਦਾ ਜਾਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਰਕ੍ਤਮਾਂਸਮਯਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਸਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਂ ਮੁਨੇ । ਨਾਸ਼ੈਕਧਰ੍ਮਿਣੋ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕੇਵ ਕਾਯਸ੍ਯ ਰਮ੍ਯਤਾ
ਹੇ ਮੁਨਿ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਅੰਦਰੋਂ ਬਾਹਰੋਂ ਖੂਨ ਤੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮੂਲ ਸਿਰਫ ਨਾਸ ਹੀ ਹੈ; ਦੱਸੋ, ਇਸ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸੁਖ ਲੱਭ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?
ਮਰਣਾਵਸਰੇ ਕਾਯਾ ਜੀਵਂ ਨਾਨੁਸਰਨ੍ਤਿ ਯੇ । ਤੇषੁ ਤਾਤ ਕृਤਘ੍ਨੇषੁ ਕੇਵਾਸ੍ਥਾ ਵਤ ਧੀਮਤਃ
ਮੌਤ ਦੇ ਵੇਲੇ ਸਰੀਰ ਆਤਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਫਿਰ, ਪਿਓ ਜੀ, ਅਕਲਮੰਦ ਇੰਨੇ ਅਣਗ੍ਰੇਹੀ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਮਤ੍ਤੇਭਕਰ੍ਣਾਗ੍ਰਚਲਃ ਕਾਯੋ ਲਮ੍ਬਾਮ੍ਬੁਭਙ੍ਗੁਰਃ । ਨ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜਤਿ ਮਾਂ ਯਾਵਤ੍ ਤਾਵਦ੍ ਏਨਂ ਤ੍ਯਜਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਸਰੀਰ, ਜੋ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਦੇ ਕੰਨ ਵਾਂਗ ਹਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੂੰਦ ਵਾਂਗ ਨਾਜੁਕ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਛੱਡਦਾ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਪਵਨਸ੍ਪਨ੍ਦਤਰਲਃ ਪੇਲਵਃ ਕਾਯਪਲ੍ਲਵਃ । ਜਰ੍ਜਰਸ੍ ਤਨੁਵृਤ੍ਤਸ਼੍ ਚ ਨੇष੍ਟੋ ऽਯਂ ਕਟੁਨੀਰਸਃ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਨਰਮ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਕਮਜ਼ੋਰ, ਜਰਜਰ ਤੇ ਪਤਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਰੁੱਖਾ ਤੇ ਸੁਆਦ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੀਤ੍ਵਾ ਚਿਰਂ ਕਾਲਂ ਬਾਲਪਲ੍ਲਵਪੇਲਵਮ੍ । ਤਨੁਤਾਮ੍ ਏਤ੍ਯ ਯਤ੍ਨੇਨ ਵਿਨਾਸ਼ਮ੍ ਅਨੁਧਾਵਤਿ
ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖਾ-ਪੀ ਕੇ ਵੀ, ਇਹ ਨਰਮ ਪੱਤੇ ਵਰਗਾ ਸਰੀਰ ਮਿਹਨਤ ਕਰਕੇ ਪਤਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਸ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਸੁਖਦੁਃਖਾਨਿ ਭਾਵਾਭਾਵਮਯਾਨ੍ਯ੍ ਅਸੌ । ਭੂਯੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਨੁਭਵਨ੍ ਕਾਯਃ ਪ੍ਰਾਕृਤੋ ਹਿ ਨ ਲਜ੍ਜਤੇ
ਇਹ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਕਦੇ ਹੈ ਤੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਹੀ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਬਣਤਰ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਸੁਚਿਰਂ ਪ੍ਰਭੁਤਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਂਸੇਵ੍ਯ ਵਿਭਵਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ । ਨੋਚ੍ਛ੍ਰਾਯਮ੍ ਏਤਿ ਨ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਂ ਕਾਯਃ ਕਿਮ੍ ਇਤਿ ਪਾਲ੍ਯਤੇ
ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਾਜ ਕਰ ਲੈ, ਦੌਲਤ ਦੀ ਚਮਕ ਵੇਖ ਲੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨਾਂ ਵੱਡਾ ਬਣਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਕਦੇ ਥਿਰ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਫਿਰ ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਜਰਾਕਾਲੇ ਜਰਾਮ੍ ਏਤਿ ਮृਤ੍ਯੁਕਾਲੇ ਤਥਾ ਮृਤਿਮ੍ । ਸਮਮ੍ ਏਵਾਵਿਸ਼ੇषਜ੍ਞਃ ਕਾਯੋ ਭੋਗਿਦਰਿਦ੍ਰਯੋਃ
ਜਦ ਬੁਢਾਪਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਮੌਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵਿਚ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਭੋਗੀ ਤੇ ਗਰੀਬ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ।
ਸਂਸਾਰਾਮ੍ਭੋਧਿਜਠਰੇ ਤृष੍ਣਾਕੁਹਰਕਾਨ੍ਤਰੇ । ਸੁਪ੍ਤਸ੍ ਤਿष੍ਠਤਿ ਮੁਕ੍ਤੇਹੋ ਮੂਕੋ ऽਯਂ ਕਾਯਕਚ੍ਛਪਃ
ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿਚ, ਲਾਲਚ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿਚ, ਇਹ ਗੂੰਗਾ ਕਛੂਆ ਵਰਗਾ ਸਰੀਰ ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਮੁਕਤੀ ਬਿਲਕੁਲ ਨੇੜੇ ਹੋਵੇ।
ਦਹਨੈਕਾਰ੍ਥਯੋਗ੍ਯਾਨਿ ਕਾਯਕਾष੍ਠਾਨਿ ਭੂਰਿਸ਼ਃ । ਸਂਸਾਰਾਬ੍ਧਾਵ੍ ਇਹੋਹ੍ਯਨ੍ਤੇ ਕਞ੍ਚਿਤ੍ ਤੇषੁ ਨਰਂ ਵਿਦੁਃ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜਾਂ, ਜੋ ਸਿਰਫ ਸਾੜਨ ਲਈ ਹੀ ਬਣੀਆਂ ਹਨ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਸੁੱਟੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ।
ਦੀਰ੍ਘਦੌਰਾਤ੍ਮ੍ਯਚਲਯਾ ਨਿਪਾਤਫਲਯਾਨਯਾ । ਨ ਦੇਹਲਤਯਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਵਿਵੇਕਿਨਃ
ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ, ਹਿਲਦੀ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਡਿੱਗਣਾ ਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਸਮਝਦਾਰ ਲਈ ਇਸ ਮਾਸ ਦੇ ਢੇਰ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਮ ਨਹੀਂ।
ਮਜ੍ਜਨ੍ ਕਰ੍ਦਮਕੋਸ਼ੇषੁ ਝਗਿਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਜਰਾਂ ਗਤਃ । ਨ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਯਾਤ੍ਯ੍ ਅਚਿਰਾਤ੍ ਕ੍ਵ ਕਥਂ ਦੇਹਦਰ੍ਦੁਰਃ
ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਕਾਦ ਦੀ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਚਲਦੀ ਉਮਰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਡੱਡੂ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂ ਕਿਵੇਂ।
ਨਿਸ੍ਸਾਰਸਕਲਾਰਮ੍ਭਾਃ ਕਾਯਾਸ਼੍ ਚਪਲਵਾਯਵਃ । ਰਜੋਮਾਰ੍ਗੇਣ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਨੇਹ ਕੇਨਚਿਤ੍
ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਬੇਮਤਲਬ ਹਨ; ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਚੰਚਲ ਹਵਾਵਾਂ ਧੂੜ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀਆਂ।
ਵਾਯੋਰ੍ ਦੀਪਸ੍ਯ ਮਨਸੋ ਗਚ੍ਛਤੋ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਗਤਿਃ । ਆਗਚ੍ਛਤਸ਼੍ ਚ ਭਗਵਨ੍ ਨ ਸ਼ਰੀਰਸ਼ਰਸ੍ਯ ਨਃ
ਹਵਾ, ਦੀਵੇ ਜਾਂ ਮਨ ਦੀ ਚਲਣ ਆਉਣ ਜਾਂ ਜਾਣ ਵੇਲੇ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤੀਰ ਦੀ ਚਲਣ ਨਹੀਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ।
ਬਦ੍ਧਾਸ਼ਾ ਯੇ ਸ਼ਰੀਰੇषੁ ਬਦ੍ਧਾਸ਼ਾ ਯੇ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਿਤੌ । ਤਾਨ੍ ਮੋਹਮਦਿਰੋਨ੍ਮਤ੍ਤਾਨ੍ ਧਿਗ੍ ਧਿਗ੍ ਅਸ੍ਤੁ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਸਾਂ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਸਾਂ ਸੰਸਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹਨ—ਉਹ ਜੋ ਮੋਹ ਦੀ ਮਦਿਰਾ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਲੰਘਾ ਹੋਵੇ।
ਨਾਹਂ ਦੇਹਸ੍ਯ ਨੋ ਦੇਹੋ ਮਮ ਨਾਯਮ੍ ਅਹਂ ਤਥਾ । ਇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਯੇ ਤੇ ਮੁਨੇ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, 'ਨਾ ਮੈਂ ਸਰੀਰ ਹਾਂ, ਨਾ ਸਰੀਰ ਮੇਰਾ ਹੈ, ਨਾ ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਂ'—ਹੇ ਮੁਨੀ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਹਨ।
ਮਾਨਾਵਮਾਨਬਹੁਲਾ ਬਹੁਲਾਭਮਨੋਰਮਾਃ । ਸ਼ਰੀਰਮਾਤ੍ਰਬਦ੍ਧਾਸ੍ਥਂ ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਦੋषਦृਸ਼ੋ ਨਰਮ੍
ਸਨਮਾਨ ਤੇ ਅਪਮਾਨ, ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਗਲਤੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਹੀ ਜੁੜੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪੀੜ੍ਹਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ਰੀਰਸਙ੍ਗਸ਼ਾਯਿਨ੍ਯਾ ਪਿਸ਼ਾਚ੍ਯਾ ਪੇਸ਼ਲਾਙ੍ਗਯਾ । ਅਹਙ੍ਕਾਰਚਮਤ੍ਕृਤ੍ਯਾ ਛਲੇਨ ਚ੍ਛਲਿਤਾ ਵਯਮ੍
ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ, ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਲਗਾਵਟ ਵਿੱਚ ਪਈ ਹੋਈ ਸੁੰਦਰ ਪਿਸਾਚਣ ਦੀ ਲੁਭਾਵਣੀ ਚਲ ਦੇ ਫੜੇ ਗਏ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਵਰਾਕੀ ਸਰ੍ਵੈਵ ਕਾਯਬਦ੍ਧਾਸ੍ਥਯਾਨਯਾ । ਮਿਥ੍ਯਾਜ੍ਞਾਨਕੁਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾ ਛਲਿਤਾ ਕष੍ਟਮ੍ ਏਕਿਕਾ
ਸਾਰੀ ਸਮਝ, ਜੋ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਝੂਠੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲੀ ਬਾਂਦਰ ਦੀ ਅੱਖ ਵਾਂਗ, ਇਕੱਲੀ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਭਟਕ ਗਈ ਹੈ।