ਨੀਲਮੇਘਪਟਚ੍ਛਨ੍ਨਨਿਰਿਨ੍ਦੁਗਗਨਾਨ੍ਤਰਾ । ਤਮਾਲਵਨਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਮਣ੍ਡਲੋਡ੍ਡੀਨਕਜ੍ਜਲਾ
ਅਸਮਾਨ ਨੀਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਚੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੇ ਹਨੇਰਾ ਤਾਂਮਲਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਲੀ ਮਲ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ।
ਲਤਾਘਨਤਯਾ ਗ੍ਰਾਮਕੋਟਰੈਕਾਨ੍ਧ੍ਯਮਨ੍ਥਰਾ । ਗृਹਚਤ੍ਵਰਸਮ੍ਬਾਧਨਗਰੇ ਨਵਯੌਵਨਾ
ਬੇਲ ਦੀ ਨਰਮੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਹਨੇਰੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚੱਲਦੀ, ਨਵੇਂ ਜਵਾਨੀ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਤੰਗ ਅੰਗਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਚਤ੍ਵਰੇषੁ ਤਮਃਪਿਣ੍ਡਪ੍ਰਜਿਹ੍ਮੀਕृਤਦੀਪਿਕਾ । ਕੁਞ੍ਚਿਕਾਚ੍ਛਿਦ੍ਰਨਿष੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਦੀਪਿਕਾਰੋਮਰਾਜਿਕਾ
ਅੰਗਣਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਗੋਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ, ਦੀਵੇ ਨੂੰ ਵਕਰਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ; ਤੇ ਕੁੰਜੀ ਦੇ ਛੇਦੇ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਰਹੀ ਦੀਵੇ ਦੀ ਲਕੀਰ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀ।
ਸ੍ਵਵਯਸ੍ਯੇਵ ਕਰ੍ਕਟ੍ਯਾਃ ਪਰਿਨृਤ੍ਯਤ੍ਪਿਸ਼ਾਚਿਕਾ । ਮਤ੍ਤਕਙ੍ਕਾਲਵੇਤਾਲਾ ਕਾष੍ਠਮੌਨਮ੍ ਇਵ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਉਹ ਕੇਕੜੇ ਦੀ ਸਾਥੀ ਪੀੜਤ ਆਤਮਾ ਵਾਂਗ ਨੱਚਦੀ ਹੈ; ਮਸਤ ਭੂਤ ਜਾਂ ਡਰਾਉਣੀ ਆਤਮਾ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ ਚੁੱਪਚਾਪ ਖੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸੁषੁਪ੍ਤਮृਤਭੂਤੌਘਾ ਘਨਨੀਹਾਰਹਾਰਿਣੀ । ਮਨ੍ਦਮਨ੍ਦਮਰੁਤ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦਸ਼ਰਤ੍ਪ੍ਰਾਲੇਯਸ਼ੀਕਰਾ
ਉਹ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਟੋਲੀ ਹੈ, ਗਾੜ੍ਹੀ ਧੁੰਦ ਨੂੰ ਚੁਰੀ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਹਵਾ ਦੀ ਲਹਿਰ, ਪਤਝੜ ਦੀ ਠੰਡੀ ਪਾਲ ਤੇ ਝਿੜਕ ਹੈ।
ਸਰਸ੍ਸੁ ਵਿਰਟਦ੍ਵਾਰਿਕੋਕਭੇਕਤਰਙ੍ਗਿਕਾ । ਅਨ੍ਤਃਪੁਰੇषੁ ਰਮਣਰਣਨ੍ਨਾਰੀਨਰਾਨਨਾ
ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕਾਂ, ਡੱਡੂ ਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਅੰਦਰਲੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਖੇਡਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਰਮੀਆਂ-ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਜਙ੍ਗਲੇषੁ ਜ੍ਵਲਜ੍ਜ੍ਵਾਲਜਟਾਲਜ੍ਵਲਨੋਜ੍ਜ੍ਵਲਾ । ਕੇਦਾਰੇष੍ਵ੍ ਅਮ੍ਬੁਸਂਸੇਕਪੁष੍ਟਪਾਕਮਿਲਤ੍ਸਿਲਾ
ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਲਪਾਉਂਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੀ ਜਲਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੇ ਛਿੜਕਾਅ ਨਾਲ ਪੱਕੀਆਂ ਤੇ ਗਰਮ ਹੋਈਆਂ ਪੱਥਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਨਭਸ੍ਯ੍ ਅਲਕ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਪਨ੍ਦਪਰਿਵृਤ੍ਤਰ੍ਕ੍ਸ਼ਚਕ੍ਰਕਾ । ਵਨੇषੁ ਵਿਸਰਦ੍ਵਾਤਪਤਤ੍ਪੁष੍ਪਫਲਦ੍ਰੁਮਾ
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੀ ਲੁਕਣੀ ਹਿਲਚਲ ਹੈ; ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਾਹੁਣ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤ ਹਨ।
ਸ਼੍ਵਭ੍ਰੇषੁ ਕੌਸ਼ਿਕਾਸ੍ਯਾਤ੍ਤਵਾਯਸ੍ਯਾਦ੍ਯਾਹृਤਾਰਵਾ । ਤਸ੍ਕਰਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਪਰ੍ਯਨ੍ਤਗ੍ਰਾਮ੍ਯਾਕ੍ਰਨ੍ਦਨਕਰ੍ਕਸ਼ਾ
ਖੱਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਲੂ ਦੀ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਨਿਗਲਿਆ ਹਵਾ ਦਾ ਗੂੰਜਦਾ ਰੋਲਾ ਹੈ; ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਜਿੱਥੇ ਚੋਰਾਂ ਨੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਪਿੰਡਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕਰੜੀ ਚੀਖ ਹੈ।
ਗ੍ਰਾਮੇष੍ਵ੍ ਅਚੇਤਨਗ੍ਰਾਮ੍ਯਾ ਨਗਰੇ ਸੁਪ੍ਤਨਾਗਰਾ । ਵਨੇषੁ ਵਿਸਰਦ੍ਵਾਤਾ ਨੀਡੇष੍ਵ੍ ਅਸ੍ਪਨ੍ਦਪਕ੍ਸ਼ਿਣੀ
ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਬੇਹੋਸ਼ ਹਨ; ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਫਿਰਦੀ ਹੈ; ਘੋਂਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀ ਨਿਸ਼ਚਲ ਹਨ।
ਗੁਹਾਸੁ ਸੁਪ੍ਤਸਿਂਹੌਘਾ ਕੁਞ੍ਜੇषੂਚ੍ਛ੍ਵਸਿਤੈਣਕਾ । ਖੇ ਸਾਵਸ਼੍ਯਾਯਨਿਕਰਾ ਵਿਪਿਨੇ ਮੌਨਧਾਰਿਣੀ
ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਬੂਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿਰਣ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਤਰਦੇ ਹਨ; ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪੀ ਛਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।
ਕਜ੍ਜਲਾਮ੍ਭੋਦਮਧ੍ਯਾਭਾ ਕਾਚਸ਼ੈਲੋਦਰੋਪਮਾ । ਪਙ੍ਕਪਿਣ੍ਡਾਨ੍ਤਰਘਨਾ ਖਡ੍ਗਚ੍ਛੇਦ੍ਯਾਨ੍ਧ੍ਯਮਾਂਸਲਾ
ਉਹ ਕਾਲੀ ਰਾਤ ਕਜਲ ਦੇ ਬੱਦਲ ਵਿਚਲੇ ਹਨੇਰੇ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਕਾਂਚ ਦੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਖੋਹ ਵਰਗੀ। ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਡਿੱਗ ਵਿਚਲੇ ਗਾੜ੍ਹੇ ਹਨੇਰੇ ਦੀ ਮਾਂਸ, ਜੋ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਕੱਟੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅੰਨ੍ਹੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਲਯਾਨਿਲਵਿਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਾ ਕਜ੍ਜਲਾਚਲਚਞ੍ਚਲਾ । ਏਕਾਰ੍ਣਵਮਹਾਪਙ੍ਕਪਰ੍ਵਤੋਦਰਮੇਦੁਰਾ
ਕਲਪਾਂਤ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਥਰਥਰਾਉਂਦੀ, ਉਹ ਕਜਲ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਚੰਚਲ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਗੰਦਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਪੇਟ ਵਾਂਗ ਗਾੜ੍ਹੀ ਹੈ।
ਅਙ੍ਗਾਰਕੋਟਿਨਖਰਾ ਸੌषੁਪ੍ਤਪਦਸੁਨ੍ਦਰੀ । ਅਜ੍ਞਾਨਨਿਦ੍ਰਾਨਿਵਿਡਾ ਭृਙ੍ਗਪृष੍ਠਚ੍ਛਵਿਚ੍ਛਵਿਃ
ਉਹ ਲੱਖਾਂ ਅੰਗਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਕਰੜੀ ਹੈ, ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਅਗਿਆਨ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੈ, ਭੰਨੇ ਦੀ ਪਿੱਠ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਰਜਨ੍ਯਾਂ ਭੀਮਾਯਾਂ ਕਿਰਾਤਜਨਮਣ੍ਡਲੇ । ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਾ ਸਹ ਭੂਪਾਲਸ੍ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਅਵਸਰੇ ਤਦਾ
ਉਸ ਡਰਾਉਣੀ ਰਾਤ ਵਿਚ, ਜੰਗਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਵੇਲੇ
ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਸੁਧੀਰਾਤ੍ਮਾ ਨਗਰਾਤ੍ ਸੁਪ੍ਤਨਾਗਰਾਤ੍ । ਅਟਵੀਂ ਵਿਕ੍ਰਮੋ ਨਾਮ ਵਿषਮਾਂ ਵੀਰਚਰ੍ਯਯਾ
ਸੁਧੀਰ ਮਨ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਵਿਕਰਮ, ਜਦੋਂ ਨਗਰ ਦੇ ਸੁੱਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਉਹ ਵਿਰਲੇ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਖਤਰਨਾਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ।
ਅਟਵ੍ਯਾਂ ਕਰ੍ਕਟੀ ਸਾ ਤੌ ਚਰਨ੍ਤੌ ਰਾਜਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣੌ । ਅਪਸ਼੍ਯਦ੍ ਧृਤਧੈਰ੍ਯਾਂਸ਼ੌ ਵੇਤਾਲਾਲੋਕਨੋਨ੍ਮੁਖੌ
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਕਰਕਟੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਘੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਦਿਲੋਂ ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ ਸਨ ਤੇ ਵੈਤਾਲਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਅਥ ਸਾ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਲਬ੍ਧੋ ਭਕ੍ਸ਼ੋ ऽਦ੍ਯ ਹੋ ਮਯਾ । ਮੂਢਾਵ੍ ਏਤਾਵ੍ ਅਨਾਤ੍ਮਜ੍ਞੌ ਭਾਰੋ ਦੇਹਃ ਕਿਲਾਨਯੋਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ, 'ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਲਈ ਖਾਣਾ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮੂਰਖ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਭਾਰੀ ਹਨ।'
ਇਹਾਮੁਤ੍ਰ ਚ ਨਾਸ਼ਾਯ ਮੂਢੋ ਦੁਃਖਾਯ ਜੀਵਤਿ । ਯਤ੍ਨਾਦ੍ ਵਿਨਾਸ਼ਨੀਯੋ ऽਸੌ ਨਾਨਰ੍ਥਃ ਪਰਿਪਾਲ੍ਯਤੇ
ਇਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਮੂਰਖ ਸਿਰਫ ਨਾਸ ਤੇ ਦੁੱਖ ਲਈ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਜਤਨ ਕਰਕੇ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਨੁਕਸਾਨ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਦਾ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ।
ਅਪਸ਼੍ਯਤਸ੍ ਸ੍ਵਮ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਮृਤਿਰ੍ ਮੂਢਸ੍ਯ ਜੀਵਿਤਮ੍ । ਮਰਣੇਨੋਦਯੋ ऽਸ੍ਯਾਸ੍ਤਿ ਪਾਪਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਤਃ
ਜੋ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਉਸ ਲਈ ਮੌਤ ਹੀ ਜੀਵਨ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਮੌਤ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬੁਰਾਈਆਂ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਆਦਿਸਰ੍ਗੇ ਚ ਨਿਯਮਃ ਕृਤਃ ਪਙ੍ਕਜਜਨ੍ਮਨਾ । ਹਿਂਸ੍ਰਾਭਿਭੋਜਨਾਯਾਸ੍ਤੁ ਮੂਢਾਤ੍ਮਾ ਨਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ ਇਤਿ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਇਹ ਨਿਯਮ ਬਣਾਇਆ ਸੀ: ਮੂਰਖ ਆਤਮਾ ਹਿੰਸਾ ਨਾਲ ਖਪਤ ਹੋਣ ਲਈ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਉਹ ਜੋ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਇਮੌ ਮਯੈਵਾਦ੍ਯ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯੌ ਭੋਜ੍ਯਤਾਂ ਗਤੌ । ਅਭਵ੍ਯ ਏਵ ਨਿਰ੍ਦੋषਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮ੍ ਅਰ੍ਥਮ੍ ਉਪੇਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅੱਜ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਖਾਏ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਕੇਵਲ ਅਭਾਗੇ ਹੀ ਆਈ ਹੋਈ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮਾ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਇਮੌ ਸ੍ਯਾਤਾਂ ਗੁਣਯੁਕ੍ਤੌ ਮਹਾਸ਼ਯੌ । ਤਾਦृਙ੍ਨਰਵਿਨਾਸ਼ੋ ਹਿ ਸ੍ਵਭਾਵਾਨ੍ ਮੇ ਨ ਰੋਚਤੇ
ਕਦੇ ਵੀ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਗੁਣਵਾਨ ਜਾਂ ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲੇ ਨਾ ਹੋਣ। ਐਸੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਮੇਰੇ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ।
ਤਦ੍ ਏਤੌ ਸਮ੍ਪਰੀਕ੍ਸ਼ੇ ऽਹਂ ਯਦਿ ਤਾਵਦ੍ ਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤੌ । ਤਦ੍ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਨ ਕਰੋਮ੍ਯ੍ ਏਤੌ ਨ ਹਿਂਸ੍ਯਾ ਗੁਣਿਨਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਪਰਖਾਂਗਾ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਜੇ ਇਹ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ। ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਅਕृਤ੍ਰਿਮਂ ਸੁਖਂ ਕੀਰ੍ਤਿਮ੍ ਆਯੁਸ਼੍ ਚੈਵਾਭਿਵਾਞ੍ਛਤਾ । ਸਰ੍ਵਾਭਿਮਤਦਾਨੇਨ ਪੂਜਨੀਯਾ ਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਸੱਚਾ ਸੁਖ, ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਯਦਿ ਨਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦੇਹੇਨ ਤਨ੍ ਨ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਸੁਖਯਨ੍ਤਿ ਹਿ ਚੇਤਾਂਸਿ ਜੀਵਿਤਾਦ੍ ਅਪਿ ਸਾਧਵਃ
ਜੇ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਲਵਾਂਗਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਦਿਲ ਨੂੰ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਸੁਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਜਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਪਿ ਜੀਵਿਤਦਾਨੇਨ ਗੁਣਿਨਂ ਪਰਿਪਾਲਯੇਤ੍ । ਗੁਣਵਤ੍ਸਙ੍ਗਮੌषਧ੍ਯਾ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਏਤਿ ਮਿਤ੍ਰਤਾਮ੍
ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਵੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਇੱਕ ਐਸਾ ਇਲਾਜ ਹੈ ਕਿ ਮੌਤ ਵੀ ਮਿਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰਾਹਮ੍ ਅਪਿ ਰਕ੍ਸ਼ਾਮਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ ਗੁਣਸ਼ਾਲਿਨਮ੍ । ਤਤ੍ਰਾਨ੍ਯਸ਼੍ ਚਾਨੁਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਤਂ ਹृਦ੍ਵਿਚਾਰਮ੍ ਇਵਾਮਲਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ, ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਉਥੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਵਤੀਰਾ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਫ ਦਿਲ ਵਿਚ ਚੰਗੀ ਸੋਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਉਦਾਰਗੁਣਯੁਕ੍ਤਾ ਯੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀਹ ਦੇਹਿਨਃ । ਧਰਾਤਲੇਨ੍ਦਵਸ੍ ਸਙ੍ਗਾਦ੍ ਭृਸ਼ਂ ਸ਼ੀਤਲਯਨ੍ਤਿ ਤੇ
ਜੋ ਲੋਕ ਉੱਚੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਇੱਥੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਠੰਢਕ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਮृਤਿਰ੍ ਗੁਣਤਿਰਸ੍ਕਾਰੋ ਜੀਵਿਤਂ ਗੁਣਿਸਂਸ਼੍ਰਯਃ । ਫਲਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਪਵਰ੍ਗਾਦਿ ਜੀਵਿਤਾਦ੍ ਗੁਣਿਸਂਸ਼੍ਰਯਾਤ੍
ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਮੌਤ ਹੈ; ਗੁਣੀ ਦੇ ਆਸਰੇ ਜੀਵਨ ਹੈ; ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਗੁਣੀ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣ ਨਾਲ ਹੀ ਸੁਆਦ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਵਰਗ ਹੋਵੇ, ਮੁਕਤੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ, ਮਿਲਦਾ ਹੈ।