ਪ੍ਰਾਦੇਸ਼ਃ ਪ੍ਰਥਮਮ੍ ਅਭੂਤ੍ ਤਤੋ ऽਪਿ ਹਸ੍ਤੋ ਵ੍ਯਾਸਂ ਚਾਪ੍ਯ੍ ਅਥ ਵਿਟਪਸ੍ ਤਤੋ ऽਭ੍ਰਮਾਲਾ । ਸੋਦ੍ਯਤ੍ਸਾਵਯਵਲਤਾ ਬਭੌ ਨਿਮੇषਾਤ੍ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਦ੍ਰੁਮਕਣਿਕਾਙ੍ਕੁਰਕ੍ਰਮੇਣ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਹਥੇਲੀ ਜਿਤਨਾ ਹਿੱਸਾ ਉਭਰਿਆ, ਫਿਰ ਹੱਥ, ਫਿਰ ਟਾਹਣੀ, ਫਿਰ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਲੜੀ। ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਨਰਮ ਟੰਗੇ ਤੇ ਲਤਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਉਠੀ, ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ ਰੁੱਖ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਉਗਦੇ ਅੰਕੁਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਾਂਗ।
ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾਣ੍ਯ੍ ਅਵਿਕਲਸ਼ਕ੍ਤਿਮਨ੍ਤਿ ਦੇਹਾਦ੍ ਉਦ੍ਭੂਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਥ ਕਰਣੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਸਮ੍ਯਕ੍ । ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਦ੍ਰੁਮਨਵਪੁष੍ਪਵਤ੍ ਸਮਨ੍ਤਾਦ੍ ਬੀਜੇ ਯਾਨ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ ਅਭਵਂਸ੍ ਤਿਰੋਹਿਤਾਨਿ
ਸੂਖਮ ਤੱਤ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ; ਫਿਰ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਵੀ। ਜਿਵੇਂ ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ ਰੁੱਖ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਫੁੱਲ ਉਗਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਭ ਪਿਛਲੇ ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ।
ਅਥਾਭਵਦ੍ ਅਸੌ ਸੂਚੀ ਕਰ੍ਕਟੀ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ ਪੁਨਃ । ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮੈਵ ਸ੍ਥੌਲ੍ਯਮ੍ ਆਯਾਤਾ ਮੇਘਲੇਖੇਵ ਵਾਰ੍षਿਕੀ
ਫਿਰ ਸੂਚੀ ਮੁੜ ਕਰਕਟੀ ਰਾਖਸ਼ਣੀ ਬਣ ਗਈ; ਉਹ ਸੂਖਮ ਰਹਿ ਕੇ, ਮੋਟਾਪਨ ਵਿਚ ਆ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਮੀਂਹ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਦੀ ਲਕੀਰ ਗਾੜੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਿਜਮ੍ ਆਕਾਰਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਾ ਸਤੀ । ਬृਹਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਗਰ੍ਵਂ ਤਦ੍ਬੋਧਾਤ੍ ਕਞ੍ਚੁਕਵਜ੍ ਜਹੌ
ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਸੂਰਤ ਮੁੜ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਕੁਝ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ। ਸਮਝ ਆਉਣ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਰਾਖਸ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਚੋਲਾ ਉਤਾਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਧ੍ਯਾਯਿਨੀ ਤਸ੍ਥੌ ਬਦ੍ਧਪਦ੍ਮਾਸਨਸ੍ਥਿਤਿਃ । ਆਲਮ੍ਬ੍ਯ ਸਂਵਿਦਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਂ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਗਿਰਿਕੂਟਵਤ੍
ਉਹ ਓਥੇ ਹੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਰਹੀ, ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਪਦਮ ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ। ਪਵਿੱਤਰ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਬਣਾਕੇ, ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਅਟੱਲ ਰਹੀ।
ਅਥ ਸਾ ਮਾਸषਟ੍ਕੇਨ ਧ੍ਯਾਨਾਦ੍ ਬੋਧਮ੍ ਉਪਾਗਤਾ । ਮਹਾਜਲਦਨਾਦੇਨ ਪ੍ਰਾਵृषੀਵ ਸ਼ਿਖਣ੍ਡਿਨੀ
ਫਿਰ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਈ। ਜਿਵੇਂ ਬਰਸਾਤ ਵਿੱਚ ਮੋਰ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੁਣ ਕੇ ਨੱਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਗਈ।
ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਾ ਸਾ ਬਹਿਰ੍ਵृਤ੍ਤਿਰ੍ ਬਭੂਵ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਰਾਯਣਾ । ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਂ ਸ੍ਵਭਾਵੋ ऽਸ੍ਯ ਦੇਹਸ੍ਯ ਨ ਨਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਜਦ ਉਹ ਜਾਗੀ, ਉਸ ਦੀ ਸੁਰਤ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਭੁੱਖ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਵਾਲੀ ਹੋ ਗਈ। ਜਿੰਨਾ ਸਮੇਂ ਜੀਵਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਭੁੱਖ ਕਦੇ ਮੁਕਦੀ ਨਹੀਂ।
ਅਥ ਸਾ ਕਿਂ ਗ੍ਰਸ ਇਤਿ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਚਿਨ੍ਤਯਾ । ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪਰਕੀਯਂ ਚ ਨ੍ਯਾਯੇਨ ਨ ਵਿਨਾ ਮਯਾ
ਫਿਰ ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ, 'ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਖਾਵਾਂ?' ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੀ.'
ਯਦ੍ ਆਰ੍ਯਗਰ੍ਹਿਤਂ ਯਦ੍ ਵਾ ਨ੍ਯਾਯੇਨ ਨ ਸਮਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਗ੍ਰਾਸਾਦ੍ ਵਰਂ ਮਨ੍ਯੇ ਮਰਣਂ ਦੇਹਿਨਾਮ੍ ਇਹ
'ਜੋ ਚੀਜ਼ ਸਾਫ ਦਿਲ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਨਿੰਦਤ ਹੈ ਜਾਂ ਜੋ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਅਜਿਹੀ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਇਥੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਮਰਨਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਹੈ.'
ਯਦਿ ਦੇਹਂ ਤ੍ਯਜਾਮੀਮਂ ਤਨ੍ ਨ੍ਯਾਯੋਪਾਰ੍ਜਿਤਂ ਵਿਨਾ । ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਦ੍ਮਿ ਨਿਰ੍ਨ੍ਯਾਯਂ ਭੁਕ੍ਤੋ ऽਰ੍ਥੋ ਹਿ ਗਰਾਯਤੇ
'ਜੇ ਮੈਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿਆਂ, ਬਿਨਾ ਹੱਕ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਚੀਜ਼ ਦੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੋਈ ਗਲਤ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਖਾਵਾਂਗੀ; ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਦੌਲਤ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਖਾਧੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ.'
ਯਨ੍ ਨ ਲੋਕਕ੍ਰਮਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤੇਨ ਭੁਕ੍ਤੇਨ ਕਿਂ ਭਵੇਤ੍ । ਨ ਜੀਵਿਤੇਨ ਨੋ ਮृਤ੍ਯਾ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਕਾਰਣਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਮੇ
'ਜੋ ਚੀਜ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਉਸਨੂੰ ਖਾਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਮੇਰੇ ਲਈ ਜੀਣ ਜਾਂ ਮਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ.'
ਮਨੋਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਅਹਂ ਹ੍ਯ੍ ਆਸਂ ਦੇਹਾਦਿਭ੍ਰਮਮਾਤ੍ਰਕਮ੍ । ਤਚ੍ ਛਾਨ੍ਤਂ ਸ੍ਵਾਵਬੋਧੇਨ ਦੇਹਾਦੇਹਦृਸ਼ੌ ਕੁਤਃ
ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਮਨ ਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਹ ਆਦਿ ਦੀ ਭੁਲਾਵੇ ਨੇ ਗੁਮਰਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਸੂਝ ਨਾਲ ਉਹ ਭੁਲਾਵਾ ਮਿਟ ਗਿਆ ਹੈ—ਹੁਣ ਦੇਹ ਤੇ ਦੇਹ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
ਏਵਂ ਸ੍ਥਿਤਾ ਮੌਨਵਤੀ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਗਗਨਾਦ੍ ਗਿਰਮ੍ । ਰਕ੍ਸ਼ਸ੍ਸ੍ਵਭਾਵਸਨ੍ਤ੍ਯਾਗਤੁष੍ਟੇਨੋਕ੍ਤਾਂ ਨਭਸ੍ਵਤਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੁੱਪਚਾਪ ਟਿਕੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ, ਜੋ ਹਵਾ ਵਲੋਂ ਆਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਰਾਖਸ-ਸਵਭਾਵ ਛੱਡਣ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕਹੀ ਗਈ ਸੀ।
ਗਚ੍ਛ ਕਰ੍ਕਟਿ ਮੂਢਾਂਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਜ੍ਞਾਨੇਨਾਸ਼੍ਵ੍ ਅਵਬੋਧਯ । ਮੂਢੋਤ੍ਤਾਰਣਮ੍ ਏਵੇਹ ਸ੍ਵਭਾਵੋ ਮਹਤਾਮ੍ ਇਤਿ
ਕਰਕਟੀ, ਤੂੰ ਜਾ ਕੇ ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜਗਾ। ਵੱਡਿਆਂ ਦਾ ਸਵਭਾਵ ਹੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੂਰਖਾਂ ਨੂੰ ਉੱਧਾਰਦੇ ਹਨ।
ਬੋਧ੍ਯਮਾਨੋ ਭਵਤ੍ਯਾਪਿ ਯੋ ਨ ਬੋਧਮ੍ ਉਪੈष੍ਯਤਿ । ਸ੍ਵਨਾਸ਼ਾਯੈਵ ਜਾਤੋ ऽਸੌ ਨ੍ਯਾਯ੍ਯੋ ਗ੍ਰਾਸੋ ਭਵੇਤ੍ ਤਵ
ਜੇ ਤੇਰੇ ਸਮਝਾਉਣ 'ਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੀ ਨਾਸ ਲਈ ਜਨਮਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੇਤ੍ਯ੍ ਅਨੁਗृਹੀਤਾਸ੍ਮਿ ਤ੍ਵਯੇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤਵਤੀ ਸ਼ਨੈਃ । ਉਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਸ਼ੈਲਸ਼ਿਖਰਾਤ੍ ਕ੍ਰਮਾਦ੍ ਅਵਰੁਰੋਹ ਚ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, 'ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ ਹੈ,' ਫਿਰ ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਉਠੀ ਤੇ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰ ਗਈ।
ਅਧਿਤ੍ਯਕਾਮ੍ ਅਤੀਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਗਤ੍ਵਾ ਚੋਪਤ੍ਯਕਾਤਟਾਤ੍ । ਵਿਵੇਸ਼ ਸ਼ੈਲਪਾਦਸ੍ਥਂ ਕਿਰਾਤਜਨਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਉੱਚੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਘਾਟੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਕਿਰਾਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਈ।
ਬਹ੍ਵਨ੍ਨਪਸ਼ੁਲੋਕੌਘਦ੍ਰਵ੍ਯਸਸ੍ਯੌषਧਾਮਿषਮ੍ । ਅਨਨ੍ਤਮੂਲਪਾਨਾਨ੍ਨਮृਗਕੀਟਖਗਾਦਿਕਮ੍
ਉਥੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਭਰਵਾਂਤ, ਪਸ਼ੂ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ, ਦੌਲਤ, ਫਸਲਾਂ, ਦਵਾਈਆਂ, ਮਾਸ, ਬੇਅੰਤ ਜੜਾਂ, ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਅਨਾਜ, ਹਿਰਣ, ਕੀੜੇ, ਪੰਛੀ ਆਦਿ ਸਭ ਕੁਝ ਸੀ।
ਪ੍ਰਚਲਿਤਗਲਿਤਾਞ੍ਜਨਾਚਲਾਭਾ ਹਿਮਗਿਰਿਪਾਦਨਿषੇਵਿਤਂ ਸੁਦੇਸ਼ਮ੍ । ਤਦਨੁ ਗਤਵਤੀ ਨਿਸ਼ਾਚਰੀ ਸਾ ਨਿਸ਼ਿ ਸੁਘਨਾਨ੍ਧਤਮਿਸ੍ਰਮਾਰ੍ਗਭੂਮੌ
ਉਹ ਵਧੀਆ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਹਿਮਪਹਾੜ ਦੇ ਪੈਰ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਚਲਦੀ ਤੇ ਪਿਘਲਦੀ ਕਾਜਲ ਵਾਲੀ ਪਹਾੜੀ ਵਾਂਗ ਸੀ; ਫਿਰ, ਰਾਤ ਨੂੰ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਗਾੜ੍ਹੇ ਹਨੇਰੇ ਵਾਲੀ ਰਾਹ 'ਤੇ ਨਿਕਲ ਪਈ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਅਨ੍ਤਰੇ ਤਤ੍ਰ ਕਿਰਾਤਜਨਮਣ੍ਡਲੇ । ਹਸ੍ਤਹਾਰ੍ਯਤਮਃਪਿਣ੍ਡਾ ਬਭੂਵਾਸਿਤਯਾਮਿਨੀ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਕਿਰਾਤਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਇੰਨੀ ਗੂੜ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਗੋਲੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਫੜੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋਣ।
ਨੀਲਮੇਘਪਟਚ੍ਛਨ੍ਨਨਿਰਿਨ੍ਦੁਗਗਨਾਨ੍ਤਰਾ । ਤਮਾਲਵਨਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਮਣ੍ਡਲੋਡ੍ਡੀਨਕਜ੍ਜਲਾ
ਅਸਮਾਨ ਨੀਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਚੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੇ ਹਨੇਰਾ ਤਾਂਮਲਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਲੀ ਮਲ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ।
ਲਤਾਘਨਤਯਾ ਗ੍ਰਾਮਕੋਟਰੈਕਾਨ੍ਧ੍ਯਮਨ੍ਥਰਾ । ਗृਹਚਤ੍ਵਰਸਮ੍ਬਾਧਨਗਰੇ ਨਵਯੌਵਨਾ
ਬੇਲ ਦੀ ਨਰਮੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਹਨੇਰੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚੱਲਦੀ, ਨਵੇਂ ਜਵਾਨੀ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਤੰਗ ਅੰਗਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਚਤ੍ਵਰੇषੁ ਤਮਃਪਿਣ੍ਡਪ੍ਰਜਿਹ੍ਮੀਕृਤਦੀਪਿਕਾ । ਕੁਞ੍ਚਿਕਾਚ੍ਛਿਦ੍ਰਨਿष੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਦੀਪਿਕਾਰੋਮਰਾਜਿਕਾ
ਅੰਗਣਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਗੋਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ, ਦੀਵੇ ਨੂੰ ਵਕਰਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ; ਤੇ ਕੁੰਜੀ ਦੇ ਛੇਦੇ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਰਹੀ ਦੀਵੇ ਦੀ ਲਕੀਰ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀ।
ਸ੍ਵਵਯਸ੍ਯੇਵ ਕਰ੍ਕਟ੍ਯਾਃ ਪਰਿਨृਤ੍ਯਤ੍ਪਿਸ਼ਾਚਿਕਾ । ਮਤ੍ਤਕਙ੍ਕਾਲਵੇਤਾਲਾ ਕਾष੍ਠਮੌਨਮ੍ ਇਵ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਉਹ ਕੇਕੜੇ ਦੀ ਸਾਥੀ ਪੀੜਤ ਆਤਮਾ ਵਾਂਗ ਨੱਚਦੀ ਹੈ; ਮਸਤ ਭੂਤ ਜਾਂ ਡਰਾਉਣੀ ਆਤਮਾ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ ਚੁੱਪਚਾਪ ਖੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸੁषੁਪ੍ਤਮृਤਭੂਤੌਘਾ ਘਨਨੀਹਾਰਹਾਰਿਣੀ । ਮਨ੍ਦਮਨ੍ਦਮਰੁਤ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦਸ਼ਰਤ੍ਪ੍ਰਾਲੇਯਸ਼ੀਕਰਾ
ਉਹ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਟੋਲੀ ਹੈ, ਗਾੜ੍ਹੀ ਧੁੰਦ ਨੂੰ ਚੁਰੀ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਹਵਾ ਦੀ ਲਹਿਰ, ਪਤਝੜ ਦੀ ਠੰਡੀ ਪਾਲ ਤੇ ਝਿੜਕ ਹੈ।
ਸਰਸ੍ਸੁ ਵਿਰਟਦ੍ਵਾਰਿਕੋਕਭੇਕਤਰਙ੍ਗਿਕਾ । ਅਨ੍ਤਃਪੁਰੇषੁ ਰਮਣਰਣਨ੍ਨਾਰੀਨਰਾਨਨਾ
ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕਾਂ, ਡੱਡੂ ਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਅੰਦਰਲੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਖੇਡਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਰਮੀਆਂ-ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਜਙ੍ਗਲੇषੁ ਜ੍ਵਲਜ੍ਜ੍ਵਾਲਜਟਾਲਜ੍ਵਲਨੋਜ੍ਜ੍ਵਲਾ । ਕੇਦਾਰੇष੍ਵ੍ ਅਮ੍ਬੁਸਂਸੇਕਪੁष੍ਟਪਾਕਮਿਲਤ੍ਸਿਲਾ
ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਲਪਾਉਂਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੀ ਜਲਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੇ ਛਿੜਕਾਅ ਨਾਲ ਪੱਕੀਆਂ ਤੇ ਗਰਮ ਹੋਈਆਂ ਪੱਥਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਨਭਸ੍ਯ੍ ਅਲਕ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਪਨ੍ਦਪਰਿਵृਤ੍ਤਰ੍ਕ੍ਸ਼ਚਕ੍ਰਕਾ । ਵਨੇषੁ ਵਿਸਰਦ੍ਵਾਤਪਤਤ੍ਪੁष੍ਪਫਲਦ੍ਰੁਮਾ
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੀ ਲੁਕਣੀ ਹਿਲਚਲ ਹੈ; ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਾਹੁਣ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤ ਹਨ।
ਸ਼੍ਵਭ੍ਰੇषੁ ਕੌਸ਼ਿਕਾਸ੍ਯਾਤ੍ਤਵਾਯਸ੍ਯਾਦ੍ਯਾਹृਤਾਰਵਾ । ਤਸ੍ਕਰਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਪਰ੍ਯਨ੍ਤਗ੍ਰਾਮ੍ਯਾਕ੍ਰਨ੍ਦਨਕਰ੍ਕਸ਼ਾ
ਖੱਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਲੂ ਦੀ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਨਿਗਲਿਆ ਹਵਾ ਦਾ ਗੂੰਜਦਾ ਰੋਲਾ ਹੈ; ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਜਿੱਥੇ ਚੋਰਾਂ ਨੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਪਿੰਡਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕਰੜੀ ਚੀਖ ਹੈ।
ਗ੍ਰਾਮੇष੍ਵ੍ ਅਚੇਤਨਗ੍ਰਾਮ੍ਯਾ ਨਗਰੇ ਸੁਪ੍ਤਨਾਗਰਾ । ਵਨੇषੁ ਵਿਸਰਦ੍ਵਾਤਾ ਨੀਡੇष੍ਵ੍ ਅਸ੍ਪਨ੍ਦਪਕ੍ਸ਼ਿਣੀ
ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਬੇਹੋਸ਼ ਹਨ; ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਫਿਰਦੀ ਹੈ; ਘੋਂਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀ ਨਿਸ਼ਚਲ ਹਨ।