ਉਦ੍ਭਿਨ੍ਨਵਾਸਨਾਜਾਲਮੂਲਤ੍ਵਾਦ੍ ਦੁਰ੍ਬਲਾਕृਤਿਃ । ਵ੍ਯਾਯਾਮਵਿਰਮਃ ਕਾਯਵृਕ੍ਸ਼ੋ ऽਯਂ ਨ ਸੁਖਾਯ ਮੇ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਭਰ ਰਹੀਆਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਜੜੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਇਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਰੁੱਖ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੁਖ ਦਾ ਸਰੋਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕਲੇਵਰਮ੍ ਅਹਙ੍ਕਾਰਗृਹਸ੍ਥਸ੍ਯ ਮਹਾਗृਹਮ੍ । ਲੁਠਤ੍ਵ੍ ਅਭ੍ਯੇਤੁ ਵਾ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਂ ਕਿਮ੍ ਅਨੇਨ ਮੁਨੇ ਹਿ ਮੇ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਦਾ ਵੱਡਾ ਘਰ ਹੈ; ਇਹ ਡਿੱਗ ਪਏ ਜਾਂ ਠੀਕ ਰਹੇ, ਇਸ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਅਰਥ, ਹੇ ਮুনি?
ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਬਦ੍ਧੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਸ਼ੁ ਵਲ੍ਗਤ੍ਤृष੍ਣਾਗृਹਾਙ੍ਗਨਮ੍ । ਰਜੋਰਞ੍ਜਿਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਂ ਨੇष੍ਟਂ ਦੇਹਗृਹਂ ਮਮ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਘਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਂਗ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੰਚਲ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਰਾਗ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ।
ਕਾष੍ਠਾਸ੍ਥਿਕਾष੍ਠਸਙ੍ਘਟ੍ਟਪਰਿਸਙ੍ਕਟਕੋਟਰਮ੍ । ਅਨ੍ਤ੍ਰਦਾਮਭਿਰ੍ ਆਬਦ੍ਧਂ ਨੇष੍ਟਂ ਦੇਹਗृਹਂ ਮਮ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਘਰ, ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਟਕਰ ਨਾਲ ਤੰਗ ਹੋਇਆ, ਅੰਦਰ ਦੀਆਂ ਨਲੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਸृਤਸ੍ਨਾਯੁਤਨ੍ਤ੍ਰੀਕਂ ਰਕ੍ਤਾਮ੍ਬੁਕृਤਕਰ੍ਦਮਮ੍ । ਜਰਾਮਕ੍ਕੋਲਧਵਲਂ ਨੇष੍ਟਂ ਦੇਹਗृਹਂ ਮਮ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਘਰ, ਸਨਾਯੀਆਂ ਤੇ ਤੰਤੀਆਂ ਨਾਲ ਖਿੱਚਿਆ ਹੋਇਆ, ਲਾਲ ਲਹੂ ਨਾਲ ਗੰਦਲਾ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਦੀ ਰਾਖ ਨਾਲ ਚਿੱਟਾ ਹੋਇਆ, ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ।
ਚਿਤ੍ਰਕृਤ੍ਯਭृਤਾਨਨ੍ਤਚੇष੍ਟਾਵष੍ਟਬ੍ਧਸਂਸ੍ਥਿਤਿ । ਮਿਥ੍ਯਾਮੋਹਮਹਾਸ੍ਥੂਣਂ ਨੇष੍ਟਂ ਦੇਹਗृਹਂ ਮਮ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਘਰ, ਅਨੇਕਾਂ ਕਰਤਬ ਤੇ ਚਾਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਝੂਠੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਝੂਠੀ ਲਗਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਥੰਮ ਨਾਲ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ।
ਦੁਃਖਾਰ੍ਭਕਕृਤਾਕ੍ਰਨ੍ਦਂ ਸੁਖਸ਼ਯ੍ਯਾਮਨੋਹਰਮ੍ । ਦੁਰੀਹਾਦਗ੍ਧਦਾਸੀਕਂ ਨੇष੍ਟਂ ਦੇਹਗृਹਂ ਮਮ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਘਰ, ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਦੀ ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਰੋਣ ਵਾਲਾ, ਸੁਖ ਦੀ ਸੇਜ ਵਾਂਗ ਸੁਹਣਾ ਲੱਗਦਾ, ਪਰ ਵਿਅਰਥ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੜੀ ਹੋਈ ਦਾਸੀ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ।
ਮਲਾਢ੍ਯਵਿषਯਵ੍ਯੂਹਭਾਣ੍ਡੋਪਸ੍ਕਰਸਙ੍ਕਟਮ੍ । ਅਜ੍ਞਾਨਕ੍ਸ਼ਾਰਵਲਿਤਂ ਨੇष੍ਟਂ ਦੇਹਗृਹਂ ਮਮ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਘਰ, ਮਲ ਨਾਲ ਭਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਤੇ ਸਾਮਾਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ।
ਗੁਲ੍ਫਗੁਲ੍ਗੁਲੁਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਜਾਨੂਚ੍ਚਸ੍ਤਮ੍ਭਮਸ੍ਤਕਮ੍ । ਦੀਰ੍ਘਦੋਰ੍ਦਾਰੁਸੁਦृਢਂ ਨੇष੍ਟਂ ਦੇਹਗृਹਂ ਮਮ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਘਰ, ਜਿਸਦੇ ਪੈਰ ਗੁਟਣਿਆਂ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਗੋਡਿਆਂ ਦੀਆਂ ਥੰਮਾਂ ਹਨ, ਸਿਰ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਲੰਬੀਆਂ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਂਹਾਂ ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਕਟਾਕ੍ਸ਼ਗਵਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਃਕ੍ਰੀਡਤ੍ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਗृਹਾਙ੍ਗਨਮ੍ । ਚਿਨ੍ਤਾਦੁਹਿਤृਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਨੇष੍ਟਂ ਦੇਹਗृਹਂ ਮਮ
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਘਰ, ਜਿਸਦੇ ਸਪਸ਼ਟ ਅੱਖਾਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਬੁਧੀ ਦੀ ਅੰਗਣੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਵਿਚਾਰ ਖੇਡਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਇਸਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ।
ਮੂਰ੍ਧਜਚ੍ਛਾਦਨਚ੍ਛਨ੍ਨਕਰ੍ਣਸ਼੍ਰੀਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ਾਲਿਕਮ੍ । ਆਦੀਰ੍ਘਾਙ੍ਗੁਲਿਨਿਰ੍ਯੂਹਂ ਨੇष੍ਟਂ ਦੇਹਗृਹਂ ਮਮ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਘਰ, ਜਿਸਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਵਾਲ ਛੱਤ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਕੰਨ ਸੋਹਣੇ ਚੰਦ-ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਗੁੰਬਦ ਹਨ, ਲੰਬੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਉਸਦੇ projecting beams ਹਨ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ।
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਕੁਡ੍ਯਸਞ੍ਜਾਤਘਨਰੋਮਯਵਾਙ੍ਕੁਰਮ੍ । ਸਂਸ਼ੂਨ੍ਯਪੀਠਪਿਠਿਰਂ ਨੇष੍ਟਂ ਦੇਹਗृਹਂ ਮਮ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਘਰ, ਜਿਸਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਗਾਢ਼ ਵਾਲ ਉੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਖਾਲੀ ਸੀਟ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ।
ਨਖੋਰ੍ਣਨਾਭਨਿਲਯੈਸ਼੍ ਸ਼ਾਰਮ੍ ਆਰਣਿਤਾਨ੍ਤਰਮ੍ । ਭਾਙ੍ਕਾਰਕਾਰਿਪਵਨਂ ਨੇष੍ਟਂ ਦੇਹਗृਹਂ ਮਮ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਘਰ, ਜਿਸਦੇ ਨਖ, ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਨਾਭੀ ਉਸਦੀ ਨੀਂਹ ਹਨ, ਆਂਤਾਂ ਅੰਦਰਲੇ ਲੱਕੜ ਹਨ, ਤੇ ਹਵਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਨਿਰ੍ਗਮਵ੍ਯਗ੍ਰਵਾਤਵੇਗਮ੍ ਅਨਾਰਤਮ੍ । ਵਿਤਤਾਕ੍ਸ਼ਗਵਾਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਨੇष੍ਟਂ ਦੇਹਗृਹਂ ਮਮ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਘਰ, ਜਿਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁੱਲੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਸਾਹ ਦੀ ਹਵਾ ਨਿਰੰਤਰ ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ।
ਜਿਹ੍ਵਾਮਰ੍ਕਟਿਕਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਵਦਨਦ੍ਵਾਰਭੀषਣਮ੍ । ਦृष੍ਟਦਨ੍ਤਾਸ੍ਥਿਸ਼ਕਲਂ ਨੇष੍ਟਂ ਦੇਹਗृਹਂ ਮਮ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਘਰ, ਜਿਸਦਾ ਮੂੰਹ ਡਰਾਉਣਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਬਾਂਦਰ ਵਾਂਗ ਭੱਜਦੀ ਜੀਭ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ।
ਤ੍ਵਕ੍ਸੁਧਾਲੇਪਮਸृਣਂ ਯਨ੍ਤ੍ਰਸਞ੍ਚਾਰਚਞ੍ਚਲਮ੍ । ਮਨੋऽਮਨ੍ਦਾਖੁਨੋਤ੍ਖਾਤਂ ਨੇष੍ਟਂ ਦੇਹਗृਹਂ ਮਮ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਘਰ, ਜਿਸਦੀ ਚਮੜੀ ਮਿੱਠੀ ਪਰਤ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਹਿਲਦਾ-ਡੁੱਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮਨ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਖੁਰਪੀ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੋਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ।
ਸ੍ਮਿਤਦੀਪਪ੍ਰਭਾਭਾਸਿ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਆਨਨ੍ਦਸੁਨ੍ਦਰਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਪ੍ਰਭਾਪੂਰੈਰ੍ ਨੇष੍ਟਂ ਦੇਹਗृਹਂ ਮਮ
ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਹੱਸਦੀ ਦੀਵੇ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਆਨੰਦ ਵਿਚ ਸੁੰਦਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ; ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਮਾਸ ਦਾ ਘਰ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
ਸਮਸ੍ਤਰੋਗਾਯਤਨਂ ਵਲੀਪਲਿਤਪਤ੍ਤਨਮ੍ । ਸਰ੍ਵਾਧਿਸਾਰਙ੍ਗਵਨਂ ਨੇष੍ਟਂ ਮਮ ਕਲੇਵਰਮ੍
ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ, ਝੁਰੀਆਂ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾਂ ਦਾ ਜੰਗਲ ਹੈ; ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ।
ਅਕ੍ਸ਼ਰ੍ਕ੍ਸ਼ਕ੍ਸ਼ੋਭਵਿषਮਾ ਸ਼ੂਨ੍ਯਾ ਨਿਸ੍ਸਾਰਕੋਟਰਾ । ਤਮੋਗਹਨਹृਤ੍ਕੁਞ੍ਜਾ ਨੇष੍ਟਾ ਦੇਹਾਟਵੀ ਮਮ
ਇਹ ਖਾਲੀ ਤੇ ਸੁੰਨ ਘੁਪ ਹੈ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਰੁੱਖਾ ਹੈ, ਦਿਲ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਘਣਾ ਝਾੜ ਹੈ; ਇਹ ਸਰੀਰ-ਜੰਗਲ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
ਦੇਹਾਲਯਂ ਧਾਰਯਿਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਾਃ । ਪਙ੍ਕਮਗ੍ਨਂ ਸਮੁਦ੍ਧਰ੍ਤੁਂ ਗਜਮ੍ ਅਲ੍ਪਬਲੋ ਯਥਾ
ਹੇ ਮਾਹਾਨ ਰਿਸ਼ਿਓ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਘਰ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਥੋੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਚਿੱਟੇ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਕੱਢ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਕਿਂ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਕਿਂ ਚ ਕਾਯੇਨ ਕਿਂ ਕਾਮੇਨ ਕਿਮ੍ ਈਹਯਾ । ਦਿਨੈਃ ਕਤਿਪਯੈਰ੍ ਏਵ ਕਾਲਸ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਨਿਕृਨ੍ਤਤਿ
ਧਨ ਦਾ, ਸਰੀਰ ਦਾ, ਇੱਛਾ ਦਾ ਜਾਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਰਕ੍ਤਮਾਂਸਮਯਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਸਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਂ ਮੁਨੇ । ਨਾਸ਼ੈਕਧਰ੍ਮਿਣੋ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕੇਵ ਕਾਯਸ੍ਯ ਰਮ੍ਯਤਾ
ਹੇ ਮੁਨਿ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਅੰਦਰੋਂ ਬਾਹਰੋਂ ਖੂਨ ਤੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮੂਲ ਸਿਰਫ ਨਾਸ ਹੀ ਹੈ; ਦੱਸੋ, ਇਸ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸੁਖ ਲੱਭ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?
ਮਰਣਾਵਸਰੇ ਕਾਯਾ ਜੀਵਂ ਨਾਨੁਸਰਨ੍ਤਿ ਯੇ । ਤੇषੁ ਤਾਤ ਕृਤਘ੍ਨੇषੁ ਕੇਵਾਸ੍ਥਾ ਵਤ ਧੀਮਤਃ
ਮੌਤ ਦੇ ਵੇਲੇ ਸਰੀਰ ਆਤਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਫਿਰ, ਪਿਓ ਜੀ, ਅਕਲਮੰਦ ਇੰਨੇ ਅਣਗ੍ਰੇਹੀ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਮਤ੍ਤੇਭਕਰ੍ਣਾਗ੍ਰਚਲਃ ਕਾਯੋ ਲਮ੍ਬਾਮ੍ਬੁਭਙ੍ਗੁਰਃ । ਨ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜਤਿ ਮਾਂ ਯਾਵਤ੍ ਤਾਵਦ੍ ਏਨਂ ਤ੍ਯਜਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਸਰੀਰ, ਜੋ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਦੇ ਕੰਨ ਵਾਂਗ ਹਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੂੰਦ ਵਾਂਗ ਨਾਜੁਕ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਛੱਡਦਾ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਪਵਨਸ੍ਪਨ੍ਦਤਰਲਃ ਪੇਲਵਃ ਕਾਯਪਲ੍ਲਵਃ । ਜਰ੍ਜਰਸ੍ ਤਨੁਵृਤ੍ਤਸ਼੍ ਚ ਨੇष੍ਟੋ ऽਯਂ ਕਟੁਨੀਰਸਃ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਨਰਮ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਕਮਜ਼ੋਰ, ਜਰਜਰ ਤੇ ਪਤਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਰੁੱਖਾ ਤੇ ਸੁਆਦ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੀਤ੍ਵਾ ਚਿਰਂ ਕਾਲਂ ਬਾਲਪਲ੍ਲਵਪੇਲਵਮ੍ । ਤਨੁਤਾਮ੍ ਏਤ੍ਯ ਯਤ੍ਨੇਨ ਵਿਨਾਸ਼ਮ੍ ਅਨੁਧਾਵਤਿ
ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖਾ-ਪੀ ਕੇ ਵੀ, ਇਹ ਨਰਮ ਪੱਤੇ ਵਰਗਾ ਸਰੀਰ ਮਿਹਨਤ ਕਰਕੇ ਪਤਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਸ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਸੁਖਦੁਃਖਾਨਿ ਭਾਵਾਭਾਵਮਯਾਨ੍ਯ੍ ਅਸੌ । ਭੂਯੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਨੁਭਵਨ੍ ਕਾਯਃ ਪ੍ਰਾਕृਤੋ ਹਿ ਨ ਲਜ੍ਜਤੇ
ਇਹ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਕਦੇ ਹੈ ਤੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਹੀ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਬਣਤਰ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਸੁਚਿਰਂ ਪ੍ਰਭੁਤਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਂਸੇਵ੍ਯ ਵਿਭਵਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ । ਨੋਚ੍ਛ੍ਰਾਯਮ੍ ਏਤਿ ਨ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਂ ਕਾਯਃ ਕਿਮ੍ ਇਤਿ ਪਾਲ੍ਯਤੇ
ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਾਜ ਕਰ ਲੈ, ਦੌਲਤ ਦੀ ਚਮਕ ਵੇਖ ਲੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨਾਂ ਵੱਡਾ ਬਣਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਕਦੇ ਥਿਰ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਫਿਰ ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਜਰਾਕਾਲੇ ਜਰਾਮ੍ ਏਤਿ ਮृਤ੍ਯੁਕਾਲੇ ਤਥਾ ਮृਤਿਮ੍ । ਸਮਮ੍ ਏਵਾਵਿਸ਼ੇषਜ੍ਞਃ ਕਾਯੋ ਭੋਗਿਦਰਿਦ੍ਰਯੋਃ
ਜਦ ਬੁਢਾਪਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਮੌਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵਿਚ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਭੋਗੀ ਤੇ ਗਰੀਬ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ।
ਸਂਸਾਰਾਮ੍ਭੋਧਿਜਠਰੇ ਤृष੍ਣਾਕੁਹਰਕਾਨ੍ਤਰੇ । ਸੁਪ੍ਤਸ੍ ਤਿष੍ਠਤਿ ਮੁਕ੍ਤੇਹੋ ਮੂਕੋ ऽਯਂ ਕਾਯਕਚ੍ਛਪਃ
ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿਚ, ਲਾਲਚ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿਚ, ਇਹ ਗੂੰਗਾ ਕਛੂਆ ਵਰਗਾ ਸਰੀਰ ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਮੁਕਤੀ ਬਿਲਕੁਲ ਨੇੜੇ ਹੋਵੇ।