ਵਿਵੇਸ਼ਾਕਾਸ਼ਗृਧ੍ਰਸ੍ਯ ਹृਦਯਂ ਤਰੁਣਸ੍ਯ ਸਾ । ਪ੍ਰਾਣਮਾਰੁਤਮਾਰ੍ਗੇਣ ਖਂ ਮृਗੇਵ ਖਖੇਲਗਾ
ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਅਕਾਸ਼-ਗ੍ਰਿਧ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ-ਵਾਟੀ ਰਾਹੀਂ ਦਾਖਲ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉਡਣ ਵਾਲਾ ਜੀਵ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
ਸ ਗृਧ੍ਰਸ੍ ਤਾਮ੍ ਅਯਸ੍ਸੂਚੀਂ ਕਾਞ੍ਚਿਦ੍ ਏਵਂਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਮ੍ । ਚਿਤਾ ਤਯੇਰਿਤਸ਼੍ ਚਞ੍ਚ੍ਵਾ ਵृਤ੍ਤਿਂ ਮਨ ਇਵਾਦਧੇ
ਉਹ ਗ੍ਰਿਧ ਨੇ, ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਕ ਲੋਹੇ ਦੀ ਸੂਈ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚੰਚ ਨਾਲ ਚਿਤਾ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਆਪਣੀ ਕਰਤਬ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸੂਚੀਮ੍ ਆਦਾਯ ਗृਧ੍ਰੋ ऽਸੌ ਯਯੌ ਤਚ੍ਚਿਨ੍ਤਿਤਂ ਗਿਰਿਮ੍ । ਅਨ੍ਤਸ੍ ਸੂਚੀਪਿਸ਼ਾਚ੍ਯਾਸ਼ੁ ਨੁਨ੍ਨੋ ऽਬ੍ਦ ਇਵ ਵਾਯੁਨਾ
ਸੂਈ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਗ੍ਰਿਧ ਉਸ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਗਿਆ ਜਿਸਦਾ ਉਹ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਸੂਈ-ਪਿਸਾਚ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਅੰਦਰੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਧੱਕਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਬੱਦਲ ਨੂੰ ਉਡਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਜਨੇ ਮਹਾਰਣ੍ਯੇ ਸ੍ਥਾਪਯਾਮ੍ ਆਸ ਤਾਮ੍ ਅਸੌ । ਸਰ੍ਵਸਙ੍ਕਲ੍ਪਰਹਿਤੇ ਪਦੇ ਯੋਗੀਵ ਚੇਤਨਾਮ੍
ਉਹ ਉਸ ਵੱਡੇ ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਐਸੇ ਥਾਂ ਰੱਖਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਯੋਗੀ ਆਪਣੀ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕੇਨੈਵਾਣੁਨਾ ਤੇਨ ਪਾਦਪ੍ਰਾਨ੍ਤੇਨ ਮੂਰ੍ਛਿਤਾ । ਸਾ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਪਿਤੇਵਾਦ੍ਰੇਰ੍ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਗृਧ੍ਰੇਣ ਦੇਵਤਾ
ਉਹ, ਪੈਰ ਦੇ ਕੋਨੇ ਉੱਤੇ ਇਕ ਹੀ ਕਣ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਐਸਾ ਲੱਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਗਿੱਧ ਨੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ।
ਰਜਃਕਣਬृਹਚ੍ਛृਙ੍ਗਸ਼ਿਰਸ੍ਯ੍ ਏਕੇਨ ਸਾਣੁਨਾ । ਪਾਦੇਨਾਤਿष੍ਠਦ੍ ਉਦ੍ਗ੍ਰੀਵਂ ਸ਼ਿਖੇਵ ਗਿਰਿਮੂਰ੍ਧਨਿ
ਲੋਹੇ ਦੀ ਸੂਈ ਦੇ ਇਕ ਤੇਜ਼ ਕੋਨੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੈਰ ਚੌੜੀ ਤੇ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਨ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ।
ਉਤ੍ਥਿਤਾਂ ਸ੍ਥਾਪਿਤਾਂ ਸੂਚੀਂ ਗृਧ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ ਜੀਵਸੂਚਿਕਾ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬਹਿਰ੍ ਵਿਨਿਰ੍ਗਨ੍ਤੁਂ ਖਗਦੇਹਾਤ੍ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਮੇ
ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਗਿੱਧ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਜੀਵ-ਸੂਈ ਨੂੰ ਉਠੀ ਹੋਈ ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਪੰਛੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ।
ਗृਧ੍ਰਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਸੂਚੀ ਪ੍ਰੋਨ੍ਮੁਖਚੇਤਨਾ । ਪਵਨਾਦ੍ ਗਨ੍ਧਲੇਖੇਵ ਘ੍ਰਾਣਵਾਤਲਵੋਨ੍ਮੁਖੀ
ਗਿੱਧ ਦੀ ਜਿੰਦ ਸੂਈ ਵਾਂਗ ਉੱਡ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨੱਕ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੋਵੇ।
ਜਗਾਮ ਗृਧ੍ਰਸ੍ ਸ੍ਵਂ ਦੇਸ਼ਂ ਭਾਰਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵੇਵ ਭਾਰਿਕਃ । ਨਿਵृਤ੍ਤਵ੍ਯਾਧਿਰ੍ ਇਵ ਸ ਬਭੂਵਾਨ੍ਤਰਨਾਕੁਲਃ
ਗਿੱਧ ਨੇ ਆਪਣਾ ਭਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮਜਦੂਰ ਭਾਰ ਹਟਾ ਕੇ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਨਿਰੋਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਰੋਗ ਮੁਕ ਜਾਣ ਤੇ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਅਯਸ੍ਸੂਚਿਤਯਾਧਾਰਸ੍ ਤਪਸੇ ਪਰਿਕਲ੍ਪਿਤਃ । ਦृਢਸ੍ਯ ਸਦृਸ਼ੋ ऽਰ੍ਥਾਨਾਂ ਵਿਨਿਯੋਗੋ ਹਿ ਰਾਜਤੇ
ਲੋਹੇ ਦੀ ਸੂਈ ਤਪਸਿਆ ਲਈ ਆਧਾਰ ਬਣਾਈ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਧਾਰ ਦਾ ਸਹੀ ਉਪਯੋਗ ਹਰ ਕੰਮ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨ ਹ੍ਯ੍ ਅਮੂਰ੍ਤਸ੍ਯ ਸਿਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਨਾਧਾਰਂ ਕਿਲ ਕ੍ਰਿਯਾਃ । ਇਤ੍ਯ੍ ਆਧਾਰੈਕਨਿष੍ਠਤ੍ਵਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯਾਸੌ ਤਪਸ੍ਸ੍ਥਿਤਾ
ਬਿਨਾ ਆਧਾਰ ਦੇ, ਨਿਰਾਕਾਰ ਕੰਮ ਕਦੇ ਪੂਰੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਹੀ ਆਧਾਰ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਤਪਸਿਆ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਰਹੀ।
ਜੀਵਸੂਚੀ ਲੋਹਸੂਚੀਂ ਪਿਸ਼ਾਚੀ ਸ਼ਿਂਸ਼ਪਾਮ੍ ਇਵ । ਸਰ੍ਵਤੋ ਵਲਯਾਮ੍ ਆਸ ਵਾਤ੍ਯੇਵਾਮੋਦਲੇਖਿਕਾਮ੍
ਜੀਵ ਦੀ ਸੂਈ ਲੋਹੇ ਦੀ ਸੂਈ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਲੈਣੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਡੈਣ shimshapa ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਲਪੇਟ ਲੈਂਦੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਸੁਗੰਧ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ ਤਤਃਪ੍ਰਭृਤ੍ਯ੍ ਏषਾ ਸੂਚੀ ਦੀਰ੍ਘਤਪਸ੍ਵਿਨੀ । ਅਰਣ੍ਯਾਨ੍ਯਾਂ ਸ੍ਥਿਤਾ ਸ਼ਕ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਵਰ੍षਗਣਾਨ੍ ਬਹੂਨ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਇਹ ਸੂਈ ਲੰਬੀ ਤਪਸਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੋ ਕੇ, ਦੂਜੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਰਹੀ।
ਤਸ੍ਯਾ ਵਰਾਰ੍ਥਂ ਯਤ੍ਨਂ ਤ੍ਵਂ ਕੁਰੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਕੋਵਿਦ । ਚਿਰੇਣ ਸਮ੍ਭृਤਂ ਲੋਕਮ੍ ਅਲਂ ਦਗ੍ਧੁਂ ਹਿ ਤਤ੍ਤਪਃ
ਉਸ ਦੇ ਚੰਗੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ, ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਫਰਜ ਸਮਝ ਕੇ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ। ਕਿਉਂਕਿ ਲੰਬੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਨਾਰਦਤਸ਼੍ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ ਸੂਚਿਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਣੇ । ਮਾਰੁਤਂ ਪ੍ਰੇषਯਾਮ੍ ਆਸ ਦਸ਼ਦਿਙ੍ਮਣ੍ਡਲਾਨ੍ਯ੍ ਅਥ
ਇਹ ਨਾਰਦ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਸੂਈ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਵਾ ਨੂੰ ਦਸ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
ਜਗਾਮਾਥ ਮਰੁਤ੍ਸਂਵਿਦ੍ ਆਤ੍ਮਨਾ ਤਾਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮ੍ । ਅਵਮੁਚ੍ਯ ਨਭੋਮਾਰ੍ਗਂ ਵਿਚਚਾਰ ਤ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਹਵਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ, ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਰਾਹੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਿਆ।
ਸਾ ਵਾਤਸਂਵਿਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਾ ਵੈ ਨੈਵ ਸਰ੍ਵਗਤਾ ਸਤੀ । ਪਰਮਾ ਚਿਦ੍ ਇਵਾਵਿਘ੍ਨਂ ਸਹਸੈਵ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ
ਉਹ ਹਵਾ-ਸਮਝ, ਜੋ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਸੀ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ, ਇਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਵੋਚਤ ਚੇਤਨਾ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਭੂਮੇਸ੍ ਸਪ੍ਤਸਮੁਦ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਨਿਬਦ੍ਧਾਂ ਵਿਪੁਲਸ੍ਥਲੇ । ਲੋਕਾਲੋਕਾਦ੍ਰਿਰਸ਼ਨਾਂ ਨਾਨਾਮਣਿਮਯੋਪਲਾਮ੍
ਪ੍ਰਥਵੀ ਦੇ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਵੱਡੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ, ਲੋਕਾਲੋਕ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਘੇਰ ਵਿੱਚ, ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਸ੍ਵਾਦੂਦਕਾਬ੍ਧਿਵਲਯਂ ਸਕੋਟਰਕਕੁਬ੍ਗਣਮ੍ । ਪੁष੍ਕਰਦ੍ਵੀਪਵਲਯਂ ਤਦਨ੍ਤਰ੍ਗਿਰਿਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਘੇਰ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਟਾਪੂ ਦੀ ਘੇਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਖੇਤਰ ਵੇਖਿਆ।
ਮਦਿਰਾਮ੍ਭੋਧਿਵਲਯਂ ਤਜ੍ਜਲੇਚਰਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਗੋਮੇਧਦ੍ਵੀਪਕਟਕਂ ਤਨ੍ਮਧ੍ਯਵਿषਯਵ੍ਰਜਮ੍
ਉਸਨੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਘੇੜੀ ਦੇਖੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਗੋਮੇਧ ਟਾਪੂ ਦਾ ਕੰਢਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਵੀ ਦੇਖਿਆ।
ਇਕ੍ਸ਼ੂਦਕਾਬ੍ਧਿਪਰਿਖਾਂ ਸਾਨ੍ਤਰ੍ਗਿਰਿਗਣਾਨ੍ਤਰਾਮ੍ । ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਦ੍ਵੀਪੋਰ੍ਵਰਾਪੀਠਂ ਸਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤਗਿਰਿਕ੍ਰਮਮ੍
ਉਸਨੇ ਇੱਕਸ਼ੂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਖਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰਲੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਹਨ, ਕ੍ਰੌਂਚ ਟਾਪੂ ਦਾ ਪੂਰਬੀ ਪਠਾਰ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰਲੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵੀ ਵੇਖੀ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਬ੍ਧਿਮੁਕ੍ਤਾਵਲਯਂ ਸਮਧ੍ਯਗਤਨਾਯਕਮ੍ । ਸ਼੍ਵੇਤਾਖ੍ਯਦ੍ਵੀਪਵਲਯਂ ਸਭੂਤਪ੍ਰਤਿਭਾਗਕਮ੍
ਦੂਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਸ਼੍ਵੇਤ ਨਾਮ ਦੇ ਟਾਪੂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਸਮੇਤ।
ਭੂਮੇਰ੍ ਘृਤੋਦਵਲਨਂ ਸਾਨ੍ਤਸ੍ਥਾਮਰਮਨ੍ਦਿਰਮ੍ । ਕੁਸ਼ਦ੍ਵੀਪਵृਤਿਵ੍ਯਾਸਂ ਸੁਮਹਾਸ਼ੈਲਕੋਟਰਮ੍
ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਘਿਉ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਹਨ, ਕੁਸ਼ ਟਾਪੂ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵੀ ਹਨ।
ਦਧ੍ਯਮ੍ਭੋਰਾਸ਼ਿਰਸ਼ਨਾਂ ਸਾਨ੍ਤਸ਼੍ ਚਰਪੁਰੋਦਰਾਮ੍ । ਸ਼ਾਕਦ੍ਵੀਪੋਰ੍ਵਰਾਕਾਰਂ ਸਾਨ੍ਤਸ੍ਸ੍ਥਵਿषਯਾਨ੍ਤਰਮ੍
ਦਹੀਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅੰਦਰ ਚਲਦੀਆਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਾਕਾ ਟਾਪੂ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਰਗਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਸਮੇਤ।
ਕ੍ਸ਼ਾਰਾਮ੍ਭੋਰਾਸ਼ਿਪਰਿਖਾਂ ਸਾਨ੍ਤਸ੍ਸ੍ਥਪੁਰਪਰ੍ਵਤਾਮ੍ । ਜਮ੍ਬੁਦ੍ਵੀਪਮਹਾਮੇਰੁਂ ਕੁਲਪਰ੍ਵਤਸਙ੍ਕੁਲਮ੍
ਨਮਕ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਖਾਈ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅੰਦਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਲਾ, ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦਾ ਮਹਾਂ ਮੇਰੂ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਵਾਤਸ੍ਕਨ੍ਧੇਭ੍ਯ ਏਵਾਦੌ ਪਤਤ੍ਯ੍ ਅਨਿਲਵੇਲ੍ਲਨਾ । ਕ੍ਰਮੇਣਾਨੇਨ ਪਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤੇਨੈਵ ਪ੍ਰਸृਤੇਹ ਸਾ
ਹਵਾ ਦੇ ਝੋਕੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ, ਹਵਾ ਦੇ ਹਿਲਾਉਣ ਨਾਲ ਉਡਦਾ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਥੋੜਾ-ਥੋੜਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਹਵਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ।
ਵਾਯੁਰ੍ ਆਲੋਕਯਨ੍ਨ੍ ਇਤ੍ਥਂ ਜਮ੍ਬੁਦ੍ਵੀਪਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ । ਤਤ੍ ਪ੍ਰਾਪ ਹਿਮਵਚ੍ਛृਙ੍ਗਂ ਯਤ੍ਰ ਸੂਚਿਸ੍ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ
ਹਵਾ, ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਰੀਖਿਆ ਤੇ ਹਿਮਾਲਾ ਦੇ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸੂਚੀ ਤਪਸਿਆ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸ਼ृਙ੍ਗਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਮਹਤ੍ਯ੍ ਉਗ੍ਰੇ ਸੋ ऽਰਣ੍ਯਾਨੀਮ੍ ਅਵਾਪ ਤਾਮ੍ । ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਕਾਸ਼ਵਿਤਤਾਂ ਵਰ੍ਜਿਤਾਂ ਪ੍ਰਾਣਿਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਉੱਚੇ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਚੋਟੀ 'ਤੇ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲਿਆ, ਜੋ ਦੂਜੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਅਸਰ ਰਹਿਤ ਸੀ।
ਅਸਞ੍ਜਾਤਤृਣਵ੍ਯੂਹਾਂ ਨਿਕਟਤ੍ਵਾਦ੍ ਵਿਵਸ੍ਵਤਃ । ਰਜੋਮਯੀਮ੍ ਏਵ ਤਤਾਂ ਸਂਸਾਰਰਚਨਾਮ੍ ਇਵ
ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਹਾਲੇ ਘਾਹ ਨਹੀਂ ਉੱਗਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ। ਸਿਰਫ ਧੂੜ ਹੀ ਵਿਆਪਕ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਵਿਚ ਧੂੜ ਹੋਵੇ।
ਮृਗਤृष੍ਣਾਨਦੀਸਾਰ੍ਥਪੂਰਣੀਯਾਬ੍ਧਿਤਾਂ ਗਤਾਮ੍ । ਸ਼ਕ੍ਰਕੋਦਣ੍ਡਸਙ੍ਕਾਸ਼ਮृਗਤृष੍ਣਾਸਰਿਚ੍ਛਤਾਮ੍
ਉਹ ਝੂਠੀ ਨਦੀ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਮ੍ਰਿਗਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਧਾਰਾ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਪਦਾ ਸੀ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਂਗ, ਮ੍ਰਿਗਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀ ਸੀ।