ਸਰ੍ਵਾਸਾਮ੍ ਅਨ੍ਤ੍ਰਤਨ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਸ੍ਨਾਯੁਮੇਦੋਵਸਾਸृਜਾਮ੍ । ਰਨ੍ਧ੍ਰੇषੁ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯੇਵਾਨ੍ਤਰ੍ ਨਿਲੀਨਂ ਮਲਿਨਾਙ੍ਗਯਾ
ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਨਲੀਆਂ, ਪੱਟੀਆਂ, ਨਸਾਂ, ਚਰਬੀ ਤੇ ਖੂਨ ਦੇ ਰੰਦਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮੈਲੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਅੰਦਰ ਲੁਕ ਗਈ।
ਯਸ੍ਯਾਂ ਨਾਡ੍ਯਾਂ ਨ ਯੋ ਵਾਯੁਰ੍ ਮਾਤਿ ਤਤ੍ ਤਾਮ੍ ਉਪੇਤਯਾ । ਤਤ੍ਰ ਸ਼ੂਲਂ ਕृਤਂ ਮੂਲਂ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਗ੍ਰ ਇਵੋਤ੍ਕਟਮ੍
ਜਿਸ ਨਾਡੀ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਨਹੀਂ ਚਲਦੀ, ਉਹ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਬਰਗਦ ਦੇ ਮੂਲ ਵਾਂਗ ਗਹਿਰੀ ਤੇ ਤੀਖੀ।
ਤਚ੍ ਛਰੀਰੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈਸ੍ ਤਾਨਿ ਤਥਾਨ੍ਯਾਨਿ ਬਹੂਨਿ ਚ । ਭੁਕ੍ਤਾਨਿ ਨਰਮਾਂਸਾਨਿ ਭੋਜਨਾਨ੍ਯ੍ ਉਚਿਤਾਨਿ ਚ
ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਰਾਹੀਂ, ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਸਰੀਰਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਸ ਤੇ ਹੋਰ ਉਚਿਤ ਖਾਣੇ ਖਾ ਲੈਂਦੀ ਸੀ।
ਸੁਪ੍ਤਂ ਵਿਵਲਿਤਾਨਲ੍ਪਮਾਲਯਾ ਮੁਗ੍ਧਬਾਲਯਾ । ਕਾਨ੍ਤਵਕ੍ਸ਼ਸ੍ਸ੍ਥਲਸ੍ਯੂਤਮ੍ਲਿष੍ਟਪਤ੍ਤ੍ਰਕਪੋਲਯਾ
ਉਹ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ, ਹੌਲੀ ਹਿਲਦੀ, ਗਲ੍ਹਾ ਢੀਠਾ ਹੋਇਆ, ਨਾਜ਼ੁਕ ਗਲ੍ਹਾ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੇ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲੱਗੀ ਹੋਈ।
ਵਿਹृਤਂ ਵੀਤਸ਼ੋਕਾਸੁ ਵਿਹਙ੍ਗ੍ਯਾ ਵਨਵੀਥਿषੁ । ਕਲ੍ਪਦ੍ਰੁਮੋਤ੍ਥਪੁष੍ਪਾਭ੍ਰਦ੍ਵਿਗੁਣਾਮ੍ਭੋਦਪਙ੍ਕ੍ਤਿषੁ
ਉਹ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਪੰਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੀ, ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਉੱਗੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਦੋਹਰੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ।
ਪੀਤ ਆਮੋਦਿਮਨ੍ਦਾਰਮਕਰਨ੍ਦਕਣਾਸਵਃ । ਵਨੇष੍ਵ੍ ਅਮਰਸ਼ੈਲਾਨਾਮ੍ ਅਲਿਨ੍ਯਾਲਿਨਿਲੀਨਯਾ
ਉਹ ਨੇ ਅਮਰ ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਦਰਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧਤ ਰੇਸ਼ਾ ਦਾ ਮਿੱਠਾ ਰਸ ਪੀ ਲਿਆ, ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਕੇ।
ਚਰ੍ਵਿਤਾਨਿ ਸ਼ਵਾਙ੍ਗਾਨਿ ਗृਧ੍ਰਗਰ੍ਵਾਤਿਵृਦ੍ਧਯਾ । ਖਡ੍ਗਯष੍ਟ੍ਯੇਵ ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮੇ ਵੀਰਾਙ੍ਗਾਨਿ ਜਵੇਦ੍ਧਯਾ
ਉਹ ਨੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਚਬਾਏ, ਜਿਵੇਂ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਗਿੱਧ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ 'ਤੇ ਘਮੰਡ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ-ਲਾਠੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨਿਗਲਦੀ ਹੋਵੇ।
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਕੋਸ਼ਨਾਡੀषੁ ਦਿਕ੍ਸ਼੍ਵ੍ ਇਵਾਨਿਲਲੇਖਯਾ । ਉਡ੍ਡੀਨਮ੍ ਅਵਡੀਨਂ ਚ ਕਾਕ੍ਯੇਵ ਵ੍ਯੋਮਵੀਥਿषੁ
ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਨਲੀਆਂ ਤੇ ਪਰਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਵਾ ਦੀ ਲਕੀਰ ਵਾਂਗ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਉੱਡਦੀ ਤੇ ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਂ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ।
ਵਿਰਾਡਾਤ੍ਮਹृਦਿ ਪ੍ਰਾਣਾ ਵਾਤਸ੍ਕਨ੍ਧਾਸ੍ ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤਿ ਖੇ । ਯਥਾ ਤਥਾ ਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਿਤਂ ਪ੍ਰਤਿ ਦੇਹਗृਹਂ ਤਯਾ
ਵਿਰਾਟ ਆਤਮਾ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਾਣ ਹਵਾ ਦੇ ਝੋਕੇ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕੰਬਦੇ ਹਨ; ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਹਰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੰਬਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਾਣਿਸ਼ਰੀਰੇषੁ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਚਿਚ੍ਛਕ੍ਤਿਦੁष੍ਟਯਾ । ਦੀਪਪ੍ਰਭਾਭਾਸਿਤਯਾ ਗृਹਿਣ੍ਯੇਵ ਸ੍ਵਸਦ੍ਮਸੁ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਟਕ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਘਰ ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਦੀਪਕ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਹृਤਂ ਰੁਧਿਰੇष੍ਵ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਦ੍ਰਵਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯੇਵ ਵਾਰਿषੁ । ਅਬ੍ਧਿष੍ਵ੍ ਆਵਰ੍ਤਵृਤ੍ਤ੍ਯੇਵ ਜਠਰੇषੁ ਵਿਵਲ੍ਗਿਤਮ੍
ਉਹ ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਲਣ ਦੀ ਤਾਕਤ; ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭੰਵਰਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਵਾਂਗ; ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੋੜਦੀ ਤੇ ਉਲਟਦੀ ਹੈ।
ਸੁਪ੍ਤਂ ਮੇਦਸ੍ਸੁ ਸ਼ੁਭ੍ਰੇषੁ ਸ਼ੇषਾਙ੍ਗੇष੍ਵ੍ ਇਵ ਸ਼ੌਰਿਣਾ । ਸ੍ਵਾਦਿਤਸ੍ ਸ੍ਵਾਮਗਨ੍ਧੋ ऽਨ੍ਤਰ੍ ਵਾਤਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾਮृਤਂ ਯਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਕਪੂਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਸੁੱਚੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਹਵਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਸੁਆਦ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਹੀ ਉਸਦੀ ਮਹਿਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਰੁਗੁਲ੍ਮੌषਧਾਦੀਨਾਂ ਹृਤ੍ਸ੍ਥਾਰਣ੍ਯਾਨਿਲਸ਼੍ਰਿਯਾ । ਪਰਿਭੁਕ੍ਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਸ਼ਕ੍ਤਾਨਿ ਹਿਂਸਯਾ ਵੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾਨਿ ਚ
ਦਰੱਖਤਾਂ, ਬੂਟਿਆਂ ਤੇ ਜੜੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਹਵਾ ਨੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਣਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਬੇਤਾਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਹਂ ਜੀਵਮਯੀ ਸੂਚੀ ਸ੍ਯਾਮ੍ ਇਤੀਚ੍ਛਾਵਰੇਣ ਸਾ । ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਮਾਨਸੀ ਸੂਚਿਸ਼੍ ਚੇਤਨੀ ਪਾਵਨੀ ਸ਼ਿਤਾ
ਇਹ ਇੱਛਾ ਉਠਦੀ ਹੈ ਕਿ 'ਮੈਂ ਜੀਵਨ ਵਾਲੀ ਸੂਈ ਬਣ ਜਾਵਾਂ'; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੂਈ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਚੇਤਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਦृਸ਼੍ਯਯਾ ਤਯਾ ਤੇਨ ਮਾਰੁਤੋਗ੍ਰਤੁਰਙ੍ਗਯਾ । ਅਯਸ੍ਸੂਚੀਨਿਲਯਯਾ ਵਿਹृਤਂ ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਰੁਦ੍ਧਯਾ
ਉਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਸੂਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਾਸ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਗਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਰਹਿੰਦੀ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ।
ਪੀਤਂ ਭੁਕ੍ਤਂ ਵਿਲਸਿਤਂ ਹਸਿਤਂ ਦਤ੍ਤਮ੍ ਆਹृਤਮ੍ । ਨਰ੍ਤਿਤਂ ਗੀਤਮ੍ ਉषਿਤਮ੍ ਅਨਨ੍ਤੈਃ ਪ੍ਰਾਣਿਦੇਹਕੈਃ
ਪੀਣਾ, ਖਾਣਾ, ਖੇਡਣਾ, ਹੱਸਣਾ, ਦੇਣਾ, ਲੈਣਾ, ਨੱਚਣਾ, ਗਾਉਣਾ, ਜਾਗਣਾ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਣਗਿਨਤ ਜੀਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਦृਸ਼੍ਯਯਾ ਸ਼ਰੀਰਿਣ੍ਯਾ ਮਨਃ ਪਵਨਦੇਹਯਾ । ਕृਤਮ੍ ਆਕਾਸ਼ਰੂਪਿਣ੍ਯਾ ਨ ਤਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਨ ਯਤ੍ ਤਯਾ
ਉਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਜੀਵ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਮਨ ਤੇ ਹਵਾ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਕੋਈ ਐਸਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਜੋ ਉਹ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ।
ਮਤ੍ਤਯਾਸ਼ਕ੍ਤਯਾ ਸ੍ਵਾਦੁਰਸਾਂਸ਼੍ ਚਰ੍ਵਿਤੁਮ੍ ਏਤਯਾ । ਬਾਲਯਾਲਾਨਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਕਰਿਣ੍ਯੇਵ ਵਿਵਲ੍ਗਿਤਮ੍
ਇਹ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ, ਬੇਸਹਾਰਾ, ਮਿੱਠੇ ਸੁਆਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋਈ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਗਰਮ ਹੋਈ ਮਾਦਾ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੀ ਫਿਰਦੀ ਹੈ।
ਕਲ੍ਲੋਲਬਹਲਾਦ੍ਯੂਨਦੇਹਦੁष੍ਟਨਦੀष੍ਵ੍ ਅਲਮ੍ । ਵੇਗੈਰ੍ ਵੈਧੁਰ੍ਯਕਾਰਿਣ੍ਯਾ ਮਤ੍ਤਯਾ ਮਕਰਾਯਿਤਮ੍
ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ, ਘਟੀਆਂ ਜਾਂ ਗੰਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਸਤ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲੀ, ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਮਗਰਮੱਛ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਸ਼ਕ੍ਤਯਾ ਨਿਗਿਰਿਤੁਂ ਮੇਦੋਮਾਂਸਂ ਤਯਾ ਹृਦਿ । ਦੂਨਂ ਸੁਚਿਰਮ੍ ਅਰ੍ਥਾਢ੍ਯਵृਦ੍ਧਾਤੁਰਧਿਯਾ ਯਥਾ
ਇਹ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਤੇ ਮਾਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ।
ਗਜੋष੍ਟ੍ਰਮृਗਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਸਿਂਹਾਦਿਹृਦਿ ਨਰ੍ਤਿਤਮ੍ । ਨਰ੍ਤਕ੍ਯੇਵ ਚਿਰਂ ਰਙ੍ਗੇ ਵੇਲ੍ਲਯਨ੍ਤ੍ਯਾਙ੍ਗਮ੍ ਅਙ੍ਗਕੇ
ਹਾਥੀ, ਉਠ, ਹਿਰਨ, ਘੋੜੇ, ਸਿੰਘ ਆਦਿ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਨੱਚਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਨਚਣ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੰਚ 'ਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਹਿਲਾਉਂਦੀ ਹੋਵੇ।
ਬਹਿਰ੍ ਅਨ੍ਤਸ਼੍ ਚ ਵਾਯੂਨਾਮ੍ ਏਕਤ੍ਵਮ੍ ਅਨੁਯਾਤਯਾ । ਗਨ੍ਧਲੇਖਿਕਯੇਵਾਨ੍ਤਸ੍ਸ੍ਥਿਤਂ ਦੁਰ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਯਾਨਯਾ
ਬਾਹਰ ਤੇ ਅੰਦਰ ਹਵਾਵਾਂ ਦੀ ਇਕਤਾ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਵਾਸ਼ਨਾ ਲਿਖਣ ਵਾਲੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਅੰਦਰ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਹਚਾਣੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰੌषਧਤਪੋਦਾਨਦੇਵਪੂਜਾਦਿਭਿਰ੍ ਹਿਤਾ । ਵਲ੍ਗਦ੍ਗਿਰਿਨਦੀਤੁਙ੍ਗਤਰਙ੍ਗਵਦ੍ ਅਪਦ੍ਰੁਤਾ
ਮੰਤ੍ਰ, ਜੜੀਆਂ, ਤਪ, ਦਾਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਆਦਿ ਦੇ ਲਾਭ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਹਾੜੀ ਦਰਿਆ ਦੀ ਉੱਚੀ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ ਦੌੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਦੀਪਪ੍ਰਭੇਵਾਵਿਜ੍ਞਾਤਗਤਿਰ੍ ਗਤ੍ਵਾਸ਼ੁ ਲੀਯਤੇ । ਅਯਸ੍ਸੂਚ੍ਯਾਂ ਮਾਤਰੀਵ ਤਤ੍ਰ ਨਿਵृਤਿਮ੍ ਏਤਿ ਸਾ
ਦੀਵੇ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਲਣ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ, ਵਾਂਗ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਸੂਈ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਥੇ ਆਰਾਮ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਵਾਸਨਾਨੁਸਾਰੇਣ ਸਰ੍ਵ ਆਸ੍ਪਦਮ੍ ਈਹਤੇ । ਸੂਚਿਤ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾ ਸੂਚਿਤ੍ਵੇਨਾਸ੍ਪਦੀਕृਤਮ੍
ਆਪਣੀ ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਦੀ ਹੈ; ਇਸ਼ਾਰਾ ਹੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਨਾਲ ਥਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੋ ਵਿਹृਤ੍ਯਾਪਿ ਦਿਸ਼ਸ੍ ਸ੍ਵਮ੍ ਏਵਾਸ੍ਪਦਮ੍ ਆਪਦਿ । ਜੀਵਸੂਚੀ ਲੋਹਸੂਚੀਮ੍ ਇਵਾਯਾਤਿ ਜਡੋ ਜਨਃ
ਹਰ ਕੋਈ ਚੌਂਫੇਰ ਘੁੰਮਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਖਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਜੀਵ ਦੀ ਸੂਈ ਲੋਹੇ ਦੀ ਸੂਈ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਦਾ ਮਨੁੱਖ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਾਸ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਪ੍ਰਯਤਮਾਨਾ ਸਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀ ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼ । ਮਾਨਸੀਂ ਤृਪ੍ਤਿਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਨ ਸ਼ਾਰੀਰੀਂ ਕਦਾਚਨ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਉਹ ਦਸੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਤੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਨ ਦੀ ਤਸੱਲੀ ਤਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਰੀਰ ਦੀ ਤਸੱਲੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਸਤਿ ਧਰ੍ਮਿਣਿ ਧਰ੍ਮਾ ਹਿ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤੀਹ ਨਾਸਤਿ । ਸ਼ਰੀਰਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਯਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ ਕਿਲ ਤृਪ੍ਯਤਿ
ਗੁਣ ਤਾਂ ਤਬ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ; ਜਦ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਗੁਣ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਦਿੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਹੀ ਸਰੀਰ ਤਸੱਲੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਤृਪ੍ਤਸ੍ਯ ਦੇਹਸ੍ਯ ਸ੍ਮਰਣਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨਸ੍ਯ ਸਾ । ਬਭੂਵ ਦੁਃਖਿਤਾ ਸ੍ਵਾਦੁਪੂਰ੍ਣੋਦਰਸੁਖਾਰ੍ਥਿਨੀ
ਫਿਰ, ਪਿਛਲੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਤਸੱਲੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਭਰਪੂਰ ਪੇਟ ਵਾਲੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨਦੇਹਾਰ੍ਥਂ ਕਰੋਮਿ ਵਿਪੁਲਂ ਤਪਃ । ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਤਪਸੇ ਦੇਸ਼ਂ ਨਿਰ੍ਣੀਯ ਚਾਤ੍ਮਨਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਸੋਚੀ ਕਿ 'ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ خاطر ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰਾਂਗੀ,' ਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਤਪਸਿਆ ਲਈ ਥਾਂ ਚੁਣੀ।