ਕਿਮ੍ ਅਨ੍ਧਯਾ ਮਯਾ ਤਾਦृਕ੍ ਸਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਤਨ੍ ਮਹਾਵਪੁਃ । ਯਥਾ ਨਾਸ਼ੇਨ ਵਾ ਭਾਵ੍ਯਂ ਤਥੋਦੇਤ੍ਯ੍ ਅਸ਼ੁਭਾ ਮਤਿਃ
ਮੈਂ ਅੰਨ੍ਹੀ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਵੱਡਾ ਸਰੀਰ ਕਿਉਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ? ਜਦੋਂ ਨਾਸ ਹੋਣਾ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨ ਵਿਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਮੰਦ ਵਿਚਾਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਮਾਮ੍ ਅਵਾਨ੍ਤਰਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਾਂ ਨ੍ਯੂਨਾਂ ਕੀਟਕਣਾਦ੍ ਅਪਿ । ਉਦ੍ਧਰਿष੍ਯਤਿ ਕੋ ਨਾਮ ਪਾਂਸੁਰਾਸ਼ਿषੁ ਹਾਰਿਤਾਮ੍
ਮੇਰੇ ਅੰਦਰੋਂ ਸੜੇ ਹੋਏ, ਕੀੜੇ ਦੇ ਪਰ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ, ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮ ਹੋਏ, ਮੈਨੂੰ ਕੌਣ ਬਚਾਏਗਾ?
ਵਿਵਿਕ੍ਤਮਨਸਾਂ ਬੁਦ੍ਧੌ ਕ੍ਵ ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤਿ ਹਤਾਸ਼ਯਾਃ । ਗ੍ਰਾਮਮਾਰ੍ਗਤृਣਾਨੀਵ ਗਿਰੇਰ੍ ਉਪਰਿ ਵਾਸਿਨਾਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਅੰਦਰੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਾਸ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਆਸ ਕਿਵੇਂ ਉਭਰ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਇਹ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੀ ਘਾਹ ਵਾਂਗ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਉੱਗਦੀ।
ਸ੍ਥਿਤਾਨਾਮ੍ ਅਜ੍ਞਸਮ੍ਬੋਧੇ ਕਥਮ੍ ਅਭ੍ਯੁਦਯੋ ਭਵੇਤ੍ । ਅਣ੍ਵ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਉਦੇਤਿ ਪ੍ਰਾਕਾਸ਼੍ਯਂ ਨ ਖਦ੍ਯੋਤਾਨੁਸੇਵਿਨਃ
ਜੋ ਅਗਿਆਨ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਚੜ੍ਹਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਜुगਨੂਆਂ ਦੀ ਪਿੱਛੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਚਿੰਗਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਉਭਰਦਾ।
ਅਤਃ ਕਿਯਨ੍ਤਂ ਨੋ ਜਾਨੇ ਕਾਲਮ੍ ਆਵਲਿਤਾਪਦਮ੍ । ਮਯਾਪਚ੍ਛ੍ਵਭ੍ਰਗਰ੍ਤੇषੁ ਲੁਠਿਤਵ੍ਯਂ ਹਤੇਹਯਾ
ਇਸ ਲਈ, ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਹੋਰ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਗੱਡਿਆਂ ਵਿਚ ਲੁੱਟਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਆਸ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੀ ਹੋਵੇ।
ਕਦਾ ਸ੍ਯਾਮ੍ ਅਞ੍ਜਨਮਹਾਸ਼ੈਲਪੁਤ੍ਰਕਰੂਪਿਣੀ । ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵ੍ਯੋਰ੍ ਵੈਡੂਰ੍ਯਸ੍ਤਮ੍ਭਤਾਮ੍ ਅਨੁਤਿष੍ਠਤੀ
ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਅੰਜਨਾ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਵਾਂਗ, ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚਕਾਰ ਨੀਲ ਪੱਥਰ ਦੇ ਸਤੰਭ ਵਾਂਗ ਖੜੀ ਹੋਵਾਂਗੀ?
ਮੇਘਮਾਲਾਸਮਭੁਜਾ ਸ੍ਥਿਰਵਿਦ੍ਯੁਚ੍ਛਟੇਕ੍ਸ਼ਣਾ । ਨੀਹਾਰਜਾਲਵਸਨਾ ਪ੍ਰੋਚ੍ਚਕੇਸ਼ਾਸਿਤਾਮ੍ਬਰਾ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਅੱਖਾਂ ਸਥਿਰ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਉਹ ਧੁੰਦ ਦੇ ਪਰਦੇ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਾਲ ਤੇ ਕਾਲਾ ਲਿਬਾਸ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਲਮ੍ਬੋਦਰਾਭ੍ਰਸਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ਪ੍ਰਨਰ੍ਤਿਤਸ਼ਿਖਣ੍ਡਿਨੀ । ਲਮ੍ਬਲੋਲਸ੍ਤਨੀ ਸ਼੍ਯਾਮਦੇਹਪਾਤਦ੍ਰਵਤ੍ਸੁਰਾ
ਉਸ ਦਾ ਪੇਟ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਕ੍ਰੋੜੀ ਪੰਖੜੀ ਨੱਚ ਰਹੀ ਹੈ, ਲੰਬੇ ਤੇ ਝੂਲਦੇ ਸਤਨ ਬਰਸਾਤੀ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਕਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਸ਼ਰਾਬ ਵਾਂਗ ਵਹਿ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਾਸਭਸ੍ਮਚ੍ਛਟਾਚ੍ਛਨ੍ਨਸੂਰ੍ਯਮਣ੍ਡਲਰੋਧਿਨੀ । ਕृਤਾਨ੍ਤਗ੍ਰਸਨੋਦ੍ਯੁਕ੍ਤਕृਤ੍ਯੈਕਾਕृਤਿਧਾਰਿਣੀ
ਉਸ ਦੀ ਹਾਸੀ ਸੁੂਰਜ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਰਾਖ ਨਾਲ ਢੱਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਕੁਣਾਲੋਲੂਖਲਬृਸੀਸ਼ੂਰ੍ਪਸ੍ਰਗ੍ਦਾਮਭਾਰਿਣੀ । ਪਰ੍ਵਤਾਤ੍ ਪਰ੍ਵਤੇ ਸ਼ृਙ੍ਗੇ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਪਾਦਂ ਵਿਹਾਰਿਣੀ
ਉਹ ਪਿਸਣ ਵਾਲੇ ਲੋੜ, ਓਖਲ, ਛਾਣਣ ਵਾਲੇ ਟੋਕਰੇ ਤੇ ਰੱਸੀਆਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖ ਕੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ।
ਕਦਾ ਮੇ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਉਰੁਸ਼੍ਵਭ੍ਰਭਾਸੁਰਂ ਤਨ੍ ਮਹੋਦਰਮ੍ । ਕਦਾ ਮੇ ਸ੍ਯਾਚ੍ ਛਰਨ੍ਮੇਘਮੇਦੁਰਾ ਨਖਰਾਵਲੀ
ਕਦੋਂ ਮੇਰਾ ਉਹ ਵੱਡਾ ਪੇਟ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਵੱਡੇ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ? ਕਦੋਂ ਮੇਰੇ ਨਖਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਮੀਂਹ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਘਣੀ ਹੋਵੇਗੀ?
ਕਦਾ ਮੇ ਸ੍ਯਾਨ੍ ਮਹਾਰਕ੍ਸ਼ੋਵਿਦ੍ਰਾਵਣਕਰਂ ਸ੍ਮਿਤਮ੍ । ਸ੍ਵਸ੍ਫਿਗ੍ਵਾਦ੍ਯੈਰ੍ ਅਰਣ੍ਯਾਨ੍ਯਾਂ ਕਦਾ ਨृਤ੍ਯੇਯਮ੍ ਉਨ੍ਮਦਾ
ਕਦੋਂ ਮੇਰੀ ਮੁਸਕਾਨ ਵੱਡੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦੇਵੇਗੀ? ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹਿਪਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਨੱਚਾਂਗੀ?
ਵਸਾਸਵਮਹਾਕੁਮ੍ਭੈਰ੍ ਮृਤਮਾਂਸਾਸ੍ਥਿਸਞ੍ਚਯੈਃ । ਕਦਾ ਕਰਿष੍ਯੇ ਵਿਰਤਂ ਮਧੁਰੋਦਰਪੂਰਣਮ੍
ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਵੱਡੇ ਘੜਿਆਂ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਮਾਸ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਮਿੱਠਾ ਪੇਟ ਭਰਾਂਗੀ, ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ?
ਕਦਾ ਪੀਤਮਹਾਲੋਕਰੁਧਿਰਾ ਕ੍ਸ਼ੀਵਤਾਂ ਗਤਾ । ਭਵੇਯਮ੍ ਉਦਿਤੋਨ੍ਨृਤ੍ਤਾ ਮੁਦ੍ਰਿਤਾ ਨਿਦ੍ਰਯਾ ਤਤਃ
ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਇਸ ਵੱਡੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਲਹੂ ਪੀ ਕੇ ਥੱਕ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਨੱਚ ਕੇ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ ਹੋ ਕੇ ਆਰਾਮ ਕਰਾਂਗਾ?
ਮਯੈਵ ਕੁਤਪੋਵਹ੍ਨੌ ਤਦ੍ ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ ਭਾਸੁਰਂ ਵਪੁਃ । ਭਸ੍ਮਤ੍ਵਂ ਕਨਕੇਨੇਵ ਸੂਚਿਤ੍ਵਮ੍ ਉਰਰੀਕृਤਮ੍
ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅੰਤਿਮ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਚਮਕਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਰਾਖ ਵਾਂਗ ਅਪਣੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾਵਾਂਗਾ?
ਕ੍ਵ ਕਿਲਾਞ੍ਜਨਸ਼ੈਲਾਭਂ ਵਪੁਰ੍ ਭਰਿਤਦਿਕ੍ਤਟਮ੍ । ਕ੍ਵ ਮੂषਿਕਾਖੁਰਸਮਂ ਸੂਚਿਤ੍ਵਂ ਤृਣਪੇਲਵਮ੍
ਇਹ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਜਨ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ ਸੀ ਤੇ ਸਾਰੀ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਲੈਂਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਚੂਹੇ ਦੇ ਬਿਲ ਵਾਂਗ ਨਿਕੰਮਾ ਤੇ ਘਾਹ ਦੀ ਪੱਤੀ ਵਾਂਗ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ—ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਕਿੰਨੀ ਦੂਰ ਹਨ!
ਤ੍ਯਜਤ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਮृਦ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਪਿ ਕਨਕਾਙ੍ਗਦਮ੍ । ਮਯਾ ਸੂਚਿਤ੍ਵਲੋਭੇਨ ਸਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਭਾਸੁਰਂ ਵਪੁਃ
ਅਜਾਣ ਮਨੁੱਖ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿੱਟੀ ਸਮਝ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਵੀ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਲਾਭ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਚਮਕਦਾ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਹਾ ਮਹੋਦਰ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਾਦ੍ਰਿਸਨੀਹਾਰਗੁਹੋਪਮਮ੍ । ਅਦ੍ਯ ਨਾਨ੍ਤਂ ਕਰੋषਿ ਤ੍ਵਂ ਕਥਂ ਸਿਂਹੈਣਹਸ੍ਤਿਨਾਮ੍
ਹਾਏ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਪੇਟ, ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਧੁੰਦ ਵਾਲੀ ਗੁਫਾ ਵਾਂਗ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਸਿੰਘਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ?
ਹਾ ਭੁਜੌ ਭਰਨਿਰ੍ਭੁਗ੍ਨਸ਼ਿਖਰੌ ਸ਼ਸ਼ਭृਨ੍ਨਖੌ । ਪੁਰੋऌਆਸ਼ਧਿਯਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਂ ਕਥਮ੍ ਅਦ੍ਯ ਨ ਧਾਵਥਃ
ਹਾਏ, ਇਹ ਬਾਂਹਾਂ, ਜੋ ਕਦੇ ਭਾਰੀ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਕਰਕੇ ਝੁਕ ਗਈਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਖ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਹਨ—ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਯਜਨ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦੇ?
ਹਾ ਵਕ੍ਸ਼ਃ ਕਾਚਵੈਡੂਰ੍ਯਗਿਰੀਨ੍ਦ੍ਰਤਟਸੁਨ੍ਦਰ । ਨਾਦ੍ਯ ਸਿਂਹਾਦਿਯੌਕਂ ਤਦ੍ ਧृਤਂ ਰੋਮਵਨਂ ਤ੍ਵਯਾ
ਹਾਏ, ਇਹ ਛਾਤੀ, ਕੱਚ ਤੇ ਵੈਡੂਰੀ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਢਲਾਣਾਂ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣੀ—ਤੂੰ ਅੱਜ ਰੋਮਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਥਾਂ ਦਿੰਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ?
ਹਾ ਨੇਤ੍ਰੇ ਕृष੍ਣਰਜਨੀਜ੍ਵਲਚ੍ਛੁष੍ਕਵਨੋਜ੍ਜ੍ਵਲੇ । ਕਸ੍ਮਾਨ੍ ਨ ਮੇ ਭੂषਯਥੋ ਦृਗ੍ਜ੍ਵਾਲਾਮਾਲਯਾ ਦਿਸ਼ਃ
ਹਾਏ, ਇਹ ਅੱਖਾਂ, ਜੋ ਕਾਲੀ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਸੜਦੇ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਸਨ—ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅੱਗ ਵਾਲੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸਜਾਉਂਦੇ?
ਹਾ ਸ੍ਕਨ੍ਧਬਨ੍ਧੋ ਨष੍ਟੋ ऽਸਿ ਵਿਭ੍ਰष੍ਟੋ ऽਸਿ ਮਹੀਤਲੇ । ਕਾਲੇਨ ਵਿਨਿਵਿष੍ਟੋ ऽਸਿ ਨਿਘृष੍ਟੋ ऽਸਿ ਸ਼ਿਲੋਦਰੇ
ਹਾਏ, ਮੇਰੇ ਮੋਢੇ ਦੀ ਗਠੜੀ ਖੋ ਗਈ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ ਹੈ; ਸਮਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਥੱਲੇ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਪੱਥਰ ਦੀ ਖੋਹ ਵਿਚ ਰਗੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਹਾ ਮੁਖੇਨ੍ਦੋ ਤਪਸਿ ਕਿਂ ਨਾਦ੍ਯ ਤ੍ਵਦ੍ਦਨ੍ਤਰਸ਼੍ਮਿਭਿਃ । ਕਲ੍ਪਾਗ੍ਨਿਦਗ੍ਧਸਂਸ਼ਾਨ੍ਤਚਨ੍ਦ੍ਰਬਿਮ੍ਬਮਨੋਹਰ
ਹਾਏ, ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਮੇਰਾ ਚਿਹਰਾ, ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਤਪ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਕੇ ਠੰਢਾ ਹੋਇਆ ਚੰਦ, ਜਿਵੇਂ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ।
ਹਾ ਹਾ ਹਸ੍ਤੌ ਮਹਾਕਾਰੌ ਤਾਵ੍ ਅਦ੍ਯ ਕ੍ਵ ਗਤੌ ਮਮ । ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਕਿਮ੍ ਅਹਂ ਸੂਚੀ ਮਕ੍ਸ਼ਿਕਾਖੁਰਦੋਲਿਤਾ
ਹਾਏ, ਹਾਏ, ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਹੱਥ ਅੱਜ ਕਿੱਥੇ ਚਲੇ ਗਏ? ਕੀ ਮੈਂ ਹੁਣ ਸੂਈ ਬਣ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਮੱਖੀ ਦੇ ਖੁਰ ਨਾਲ ਹਿਲਦਾ ਹੋਇਆ?
ਹਾ ਭਗੋਗ੍ਰਕਰਞ੍ਜਾਢ੍ਯਸੁਖਦਸ਼੍ਵਭ੍ਰਸ਼ੋਭਨ । ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਾਦ੍ਰ੍ਯਰਣ੍ਯਵਿਪੁਲਨਿਤਮ੍ਬਾਮਲਬਿਮ੍ਬਕ
ਹਾਏ, ਮੇਰੇ ਹੱਥ, ਜੋ ਕਦੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਨ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਚੰਗੇ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਚੌੜੇ ਕਮਰ ਵਾਲੇ, ਪੂਰੇ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਗੋਲ ਵਾਂਗ।
ਕ੍ਵਾਕਾਰੋ ऽਮ੍ਬਰਪੂਰਕਃ ਕ੍ਵ ਚ ਨਵਂ ਤੁਚ੍ਛਾਤ੍ਮਸੂਚੀਵਪੂ ਰੋਦੋਰਨ੍ਧ੍ਰਸਮਃ ਕ੍ਵ ਚਾਸ੍ਯਕੁਹਰਃ ਕ੍ਵੇਦਂ ਚ ਸੂਚੀਮੁਖਮ੍ । ਕ੍ਵ ਗ੍ਰਾਸੋ ਬਹੁਮਾਂਸਭਾਰਬਹਲਃ ਕ੍ਵਾਬ੍ਬਿਨ੍ਦੁਨਾ ਰੋਧਨਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਸ੍ਯ੍ ਏਤਦ੍ ਅਹੋ ਮਯੈਵ ਰਚਿਤਂ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਕ੍ਸ਼ਯੇ ਨਾਟਕਮ੍
ਕਿੱਥੇ ਉਹ ਆਕਾਰ ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਵਰਗਾ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਇਹ ਨਵਾਂ, ਤ insignificant ਸਰੀਰ ਜੋ ਸੂਈ ਦੇ ਧਾਗੇ ਵਰਗਾ ਹੈ? ਕਿੱਥੇ ਉਹ ਮੂੰਹ ਜੋ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਰਗਾ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਇਹ ਸੂਈ ਦਾ ਛੇਦ? ਕਿੱਥੇ ਉਹ ਖਾਣਾ ਜੋ ਬਹੁਤ ਮਾਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਇਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੂੰਦ ਨਿਗਲਣ ਦੀ ਨਾਜੁਕ ਕਿਰਿਆ? ਹਾਏ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਖਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਨਾਟਕ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਮੇਰੇ ਹੀ ਹੱਥੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ।
ਸੂਚੀ ਸਾਸਮ੍ਭਵਦ੍ਵਾਣੀ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵੇਤ੍ਯ੍ ਅਕਲ੍ਪਯਤ੍ । ਪੁਨਸ੍ ਤਦ੍ਦੇਹਲਾਭਾਯ ਭਵਾਮ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ
ਸੂਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਸੋਚੀ ਤੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ: 'ਮੈਂ ਮੁੜ ਤਪਸਵੀ ਬਣਾਂਗੀ, ਤੇ ਜਲਦੀ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਸਰੀਰ ਹਾਸਲ ਕਰਾਂਗੀ।'
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਥਂ ਸਂਹृਤ੍ਯ ਜਨਮਾਰਣਮ੍ । ਤਦ੍ ਏਵ ਹਿਮਵਚ੍ਛृਙ੍ਗਂ ਜਗਾਮ ਤਪਸੇ ਸ੍ਥਿਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਜਨਮ ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਮਨ ਹਟਾ ਕੇ, ਉਹ ਉਸੇ ਹਿਮਾਲਾ ਦੇ ਚੋਟੀ ਤੇ ਗਈ, ਤੇ ਤਪਸਿਆ ਲਈ ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਚੈ ਹੋ ਗਈ।
ਅਪਸ਼੍ਯਦ੍ ਏਵਂ ਸੂਚੀਤ੍ਵਂ ਸਾ ਤਨ੍ ਮਾਨਸਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ । ਪ੍ਰਾਣਵਾਤਾਤ੍ਮਕਾ ਪ੍ਰਾਣੈਃ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਹਤਮਾਨਵਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੂਈ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਉਸ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਈ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਮਰ ਚੁਕਾ ਸੀ।
ਅਥਾਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਸੂਚੀਤ੍ਵਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਮਨੋਮਯੀ । ਪ੍ਰਾਣਵਾਤਸ਼ਰੀਰਾਸੌ ਜਗਾਮ ਹਿਮਵਚ੍ਛਿਰਃ
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਸੋਈ ਦੀ ਮਿਸਲ ਹੋਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਮਨ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ, ਪ੍ਰਾਣ ਵਾਯੂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਹਿਮਾਚਲ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।