ਹਾ ਹਤਾਹਮ੍ ਅਨਾਥਾਹਮ੍ ਅਨਾਸ਼੍ਵਾਸਾ ਨਿਰਾਸ੍ਪਦਾ । ਦੁਃਖਾਦ੍ ਦੁਃਖੇ ਨਿਮਜ੍ਜਾਮਿ ਸਙ੍ਕਟਾਤ੍ ਸਙ੍ਕਟੇ ऽਪਿ ਚ
ਹਾਏ, ਮੈਂ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਬੇਸਹਾਰਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਆਸ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਢਾਢਸ ਨਹੀਂ। ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਮੁਸ਼ਕਲ ਤੋਂ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਨ ਮੇ ਸਖੀ ਨ ਮੇ ਦਾਸੀ ਨ ਮੇ ਮਾਤਾ ਨ ਮੇ ਪਿਤਾ । ਨ ਮੇ ਬਨ੍ਧੁਰ੍ ਨ ਮੇ ਭृਤ੍ਯੋ ਨ ਮੇ ਭ੍ਰਾਤਾ ਨ ਮੇ ਸੁਤਃ
ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਮਿੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਨੌਕਰ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਮਾਂ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਪਿਤਾ ਨਹੀਂ। ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਸਹਾਇਕ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਭਰਾ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ।
ਨ ਮੇ ਦੇਹੋ ਨ ਮੇ ਸ੍ਥਾਨਂ ਨ ਮੇ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਸਮਾਸ਼੍ਰਯਃ । ਨੈਕਸ੍ਥਾਨਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸੋ ਭ੍ਰਮਾਮਿ ਵਨਪਰ੍ਣਵਤ੍
ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਾ ਸਰੀਰ ਹੈ, ਨਾ ਠਿਕਾਣਾ, ਨਾ ਕੋਈ ਆਸਰਾ। ਮੈਂ ਇਕ ਥਾਂ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਭਟਕਦਾ ਹਾਂ।
ਆਪਦਾਂ ਧੁਰਿ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਨਿਵਿष੍ਟਾਸ੍ਮਿ ਸੁਦਾਰੁਣੇ । ਅਭਾਵਮ੍ ਅਭਿਵਾਞ੍ਛਾਮਿ ਸੋ ऽਪਿ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਨ ਮੇ
ਮੈਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਝੱਲ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਮੇਰੇ ਹਿੱਸੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਸ੍ਵਕੋ ਦੇਹਃ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤੋ ਮੂਢਚੇਤਨਯਾ ਮਯਾ । ਕਾਚਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਵਿਮੂਢੇਨ ਹਸ੍ਤਾਚ੍ ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਰ੍ ਯਥਾ
ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਮੈਂ ਮੂਰਖ ਮਨ ਨਾਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਬੇਸਮਝ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਹੱਥੋਂ ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਪਥਰ ਗਵਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਆਪਤਨ੍ਤੀ ਮਨੋਮੋਹਂ ਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਆਪਤ੍ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ । ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ ਅਨਰ੍ਥਵਿਸ੍ਤਾਰਰੂਪੇਣ ਪ੍ਰਵਿਜृਮ੍ਭਤੇ
ਮੁਸੀਬਤ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਬੇਹੱਦ ਦੁਖਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬੁਸੇषੁ ਪਰਿਸੁਪ੍ਤਾਸ੍ਮਿ ਮਾਰ੍ਗੇषੁ ਲੁਲਿਤਾਸ੍ਮਿ ਚ । ਵ੍ਰਣੇषੁ ਪ੍ਰੇषਿਤਾਸ੍ਮ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਹਾ ਮੇ ਦੁਃਖਪਰਮ੍ਪਰਾ
ਮੈਂ ਮਿੱਟੀ 'ਤੇ ਸੋਇਆ ਹਾਂ, ਰਾਹਾਂ 'ਤੇ ਝਟਕਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਤੇ ਜਖਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹਾਂ—ਹਾਏ, ਮੇਰੀ ਦੁਖਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਪਰਪ੍ਰੇष੍ਯਕਰੀ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪਰਸਞ੍ਚਾਰਚਾਰਿਣੀ । ਪਰਂ ਕਾਰ੍ਪਣ੍ਯਮ੍ ਆਯਾਤਾ ਜਾਤਾ ਪਰਵਸ਼ਾਸ੍ਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਦੌੜਦੀ ਫਿਰਦੀ ਹਾਂ। ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੰਦਭਾਗੀ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਆ ਗਈ ਹਾਂ।
ਭृਤਿਂ ਕਰੋਮਿ ਤੁਚ੍ਛੈਵ ਸਾਪਿ ਵੇਧਨਰੂਪਿਣੀ । ਅਹੋ ਮਮਾਲ੍ਪਭਾਗ੍ਯਾਯਾ ਦੌਰ੍ਭਾਗ੍ਯਮ੍ ਅਪਿ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਕਮਾਈ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਉਹ ਵੀ ਕਲੇਸ਼ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹਾਏ, ਮੇਰੇ ਜਿਹੇ ਮੰਦਭਾਗੀ ਲਈ ਤਾਂ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਵੀ ਮਿਲਣੀ ਔਖੀ ਹੈ।
ਉਤ੍ਥਿਤਸ੍ ਸ੍ਫਾਰਵੇਤਾਲਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤ੍ਯਾਸ਼੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮ੍ ਏਵ ਮੇ । ਸਰ੍ਵਨਾਸ਼ੋ ਧਨਾਦਾਨੇ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਯਾ ਮਮੋਦਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸੁਖ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਤਿੱਖਾ ਵੇਤਾਲ ਉਠ ਖੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਸ ਹੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਧਨ ਦਾਨ ਕਰਣ ਲੱਗੀ, ਤਬਾਹੀ ਹੀ ਆ ਗਈ।
ਕਿਮ੍ ਅਨ੍ਧਯਾ ਮਯਾ ਤਾਦृਕ੍ ਸਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਤਨ੍ ਮਹਾਵਪੁਃ । ਯਥਾ ਨਾਸ਼ੇਨ ਵਾ ਭਾਵ੍ਯਂ ਤਥੋਦੇਤ੍ਯ੍ ਅਸ਼ੁਭਾ ਮਤਿਃ
ਮੈਂ ਅੰਨ੍ਹੀ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਵੱਡਾ ਸਰੀਰ ਕਿਉਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ? ਜਦੋਂ ਨਾਸ ਹੋਣਾ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨ ਵਿਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਮੰਦ ਵਿਚਾਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਮਾਮ੍ ਅਵਾਨ੍ਤਰਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਾਂ ਨ੍ਯੂਨਾਂ ਕੀਟਕਣਾਦ੍ ਅਪਿ । ਉਦ੍ਧਰਿष੍ਯਤਿ ਕੋ ਨਾਮ ਪਾਂਸੁਰਾਸ਼ਿषੁ ਹਾਰਿਤਾਮ੍
ਮੇਰੇ ਅੰਦਰੋਂ ਸੜੇ ਹੋਏ, ਕੀੜੇ ਦੇ ਪਰ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ, ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮ ਹੋਏ, ਮੈਨੂੰ ਕੌਣ ਬਚਾਏਗਾ?
ਵਿਵਿਕ੍ਤਮਨਸਾਂ ਬੁਦ੍ਧੌ ਕ੍ਵ ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤਿ ਹਤਾਸ਼ਯਾਃ । ਗ੍ਰਾਮਮਾਰ੍ਗਤृਣਾਨੀਵ ਗਿਰੇਰ੍ ਉਪਰਿ ਵਾਸਿਨਾਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਅੰਦਰੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਾਸ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਆਸ ਕਿਵੇਂ ਉਭਰ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਇਹ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੀ ਘਾਹ ਵਾਂਗ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਉੱਗਦੀ।
ਸ੍ਥਿਤਾਨਾਮ੍ ਅਜ੍ਞਸਮ੍ਬੋਧੇ ਕਥਮ੍ ਅਭ੍ਯੁਦਯੋ ਭਵੇਤ੍ । ਅਣ੍ਵ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਉਦੇਤਿ ਪ੍ਰਾਕਾਸ਼੍ਯਂ ਨ ਖਦ੍ਯੋਤਾਨੁਸੇਵਿਨਃ
ਜੋ ਅਗਿਆਨ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਚੜ੍ਹਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਜुगਨੂਆਂ ਦੀ ਪਿੱਛੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਚਿੰਗਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਉਭਰਦਾ।
ਅਤਃ ਕਿਯਨ੍ਤਂ ਨੋ ਜਾਨੇ ਕਾਲਮ੍ ਆਵਲਿਤਾਪਦਮ੍ । ਮਯਾਪਚ੍ਛ੍ਵਭ੍ਰਗਰ੍ਤੇषੁ ਲੁਠਿਤਵ੍ਯਂ ਹਤੇਹਯਾ
ਇਸ ਲਈ, ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਹੋਰ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਗੱਡਿਆਂ ਵਿਚ ਲੁੱਟਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਆਸ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੀ ਹੋਵੇ।
ਕਦਾ ਸ੍ਯਾਮ੍ ਅਞ੍ਜਨਮਹਾਸ਼ੈਲਪੁਤ੍ਰਕਰੂਪਿਣੀ । ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵ੍ਯੋਰ੍ ਵੈਡੂਰ੍ਯਸ੍ਤਮ੍ਭਤਾਮ੍ ਅਨੁਤਿष੍ਠਤੀ
ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਅੰਜਨਾ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਵਾਂਗ, ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚਕਾਰ ਨੀਲ ਪੱਥਰ ਦੇ ਸਤੰਭ ਵਾਂਗ ਖੜੀ ਹੋਵਾਂਗੀ?
ਮੇਘਮਾਲਾਸਮਭੁਜਾ ਸ੍ਥਿਰਵਿਦ੍ਯੁਚ੍ਛਟੇਕ੍ਸ਼ਣਾ । ਨੀਹਾਰਜਾਲਵਸਨਾ ਪ੍ਰੋਚ੍ਚਕੇਸ਼ਾਸਿਤਾਮ੍ਬਰਾ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਅੱਖਾਂ ਸਥਿਰ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਉਹ ਧੁੰਦ ਦੇ ਪਰਦੇ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਾਲ ਤੇ ਕਾਲਾ ਲਿਬਾਸ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਲਮ੍ਬੋਦਰਾਭ੍ਰਸਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ਪ੍ਰਨਰ੍ਤਿਤਸ਼ਿਖਣ੍ਡਿਨੀ । ਲਮ੍ਬਲੋਲਸ੍ਤਨੀ ਸ਼੍ਯਾਮਦੇਹਪਾਤਦ੍ਰਵਤ੍ਸੁਰਾ
ਉਸ ਦਾ ਪੇਟ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਕ੍ਰੋੜੀ ਪੰਖੜੀ ਨੱਚ ਰਹੀ ਹੈ, ਲੰਬੇ ਤੇ ਝੂਲਦੇ ਸਤਨ ਬਰਸਾਤੀ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਕਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਸ਼ਰਾਬ ਵਾਂਗ ਵਹਿ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਾਸਭਸ੍ਮਚ੍ਛਟਾਚ੍ਛਨ੍ਨਸੂਰ੍ਯਮਣ੍ਡਲਰੋਧਿਨੀ । ਕृਤਾਨ੍ਤਗ੍ਰਸਨੋਦ੍ਯੁਕ੍ਤਕृਤ੍ਯੈਕਾਕृਤਿਧਾਰਿਣੀ
ਉਸ ਦੀ ਹਾਸੀ ਸੁੂਰਜ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਰਾਖ ਨਾਲ ਢੱਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਕੁਣਾਲੋਲੂਖਲਬृਸੀਸ਼ੂਰ੍ਪਸ੍ਰਗ੍ਦਾਮਭਾਰਿਣੀ । ਪਰ੍ਵਤਾਤ੍ ਪਰ੍ਵਤੇ ਸ਼ृਙ੍ਗੇ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਪਾਦਂ ਵਿਹਾਰਿਣੀ
ਉਹ ਪਿਸਣ ਵਾਲੇ ਲੋੜ, ਓਖਲ, ਛਾਣਣ ਵਾਲੇ ਟੋਕਰੇ ਤੇ ਰੱਸੀਆਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖ ਕੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ।
ਕਦਾ ਮੇ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਉਰੁਸ਼੍ਵਭ੍ਰਭਾਸੁਰਂ ਤਨ੍ ਮਹੋਦਰਮ੍ । ਕਦਾ ਮੇ ਸ੍ਯਾਚ੍ ਛਰਨ੍ਮੇਘਮੇਦੁਰਾ ਨਖਰਾਵਲੀ
ਕਦੋਂ ਮੇਰਾ ਉਹ ਵੱਡਾ ਪੇਟ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਵੱਡੇ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ? ਕਦੋਂ ਮੇਰੇ ਨਖਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਮੀਂਹ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਘਣੀ ਹੋਵੇਗੀ?
ਕਦਾ ਮੇ ਸ੍ਯਾਨ੍ ਮਹਾਰਕ੍ਸ਼ੋਵਿਦ੍ਰਾਵਣਕਰਂ ਸ੍ਮਿਤਮ੍ । ਸ੍ਵਸ੍ਫਿਗ੍ਵਾਦ੍ਯੈਰ੍ ਅਰਣ੍ਯਾਨ੍ਯਾਂ ਕਦਾ ਨृਤ੍ਯੇਯਮ੍ ਉਨ੍ਮਦਾ
ਕਦੋਂ ਮੇਰੀ ਮੁਸਕਾਨ ਵੱਡੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦੇਵੇਗੀ? ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹਿਪਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਨੱਚਾਂਗੀ?
ਵਸਾਸਵਮਹਾਕੁਮ੍ਭੈਰ੍ ਮृਤਮਾਂਸਾਸ੍ਥਿਸਞ੍ਚਯੈਃ । ਕਦਾ ਕਰਿष੍ਯੇ ਵਿਰਤਂ ਮਧੁਰੋਦਰਪੂਰਣਮ੍
ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਵੱਡੇ ਘੜਿਆਂ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਮਾਸ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਮਿੱਠਾ ਪੇਟ ਭਰਾਂਗੀ, ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ?
ਕਦਾ ਪੀਤਮਹਾਲੋਕਰੁਧਿਰਾ ਕ੍ਸ਼ੀਵਤਾਂ ਗਤਾ । ਭਵੇਯਮ੍ ਉਦਿਤੋਨ੍ਨृਤ੍ਤਾ ਮੁਦ੍ਰਿਤਾ ਨਿਦ੍ਰਯਾ ਤਤਃ
ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਇਸ ਵੱਡੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਲਹੂ ਪੀ ਕੇ ਥੱਕ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਨੱਚ ਕੇ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ ਹੋ ਕੇ ਆਰਾਮ ਕਰਾਂਗਾ?
ਮਯੈਵ ਕੁਤਪੋਵਹ੍ਨੌ ਤਦ੍ ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ ਭਾਸੁਰਂ ਵਪੁਃ । ਭਸ੍ਮਤ੍ਵਂ ਕਨਕੇਨੇਵ ਸੂਚਿਤ੍ਵਮ੍ ਉਰਰੀਕृਤਮ੍
ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅੰਤਿਮ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਚਮਕਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਰਾਖ ਵਾਂਗ ਅਪਣੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾਵਾਂਗਾ?
ਕ੍ਵ ਕਿਲਾਞ੍ਜਨਸ਼ੈਲਾਭਂ ਵਪੁਰ੍ ਭਰਿਤਦਿਕ੍ਤਟਮ੍ । ਕ੍ਵ ਮੂषਿਕਾਖੁਰਸਮਂ ਸੂਚਿਤ੍ਵਂ ਤृਣਪੇਲਵਮ੍
ਇਹ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਜਨ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ ਸੀ ਤੇ ਸਾਰੀ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਲੈਂਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਚੂਹੇ ਦੇ ਬਿਲ ਵਾਂਗ ਨਿਕੰਮਾ ਤੇ ਘਾਹ ਦੀ ਪੱਤੀ ਵਾਂਗ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ—ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਕਿੰਨੀ ਦੂਰ ਹਨ!
ਤ੍ਯਜਤ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਮृਦ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਪਿ ਕਨਕਾਙ੍ਗਦਮ੍ । ਮਯਾ ਸੂਚਿਤ੍ਵਲੋਭੇਨ ਸਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਭਾਸੁਰਂ ਵਪੁਃ
ਅਜਾਣ ਮਨੁੱਖ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿੱਟੀ ਸਮਝ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਵੀ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਲਾਭ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਚਮਕਦਾ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਹਾ ਮਹੋਦਰ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਾਦ੍ਰਿਸਨੀਹਾਰਗੁਹੋਪਮਮ੍ । ਅਦ੍ਯ ਨਾਨ੍ਤਂ ਕਰੋषਿ ਤ੍ਵਂ ਕਥਂ ਸਿਂਹੈਣਹਸ੍ਤਿਨਾਮ੍
ਹਾਏ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਪੇਟ, ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਧੁੰਦ ਵਾਲੀ ਗੁਫਾ ਵਾਂਗ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਸਿੰਘਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ?
ਹਾ ਭੁਜੌ ਭਰਨਿਰ੍ਭੁਗ੍ਨਸ਼ਿਖਰੌ ਸ਼ਸ਼ਭृਨ੍ਨਖੌ । ਪੁਰੋऌਆਸ਼ਧਿਯਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਂ ਕਥਮ੍ ਅਦ੍ਯ ਨ ਧਾਵਥਃ
ਹਾਏ, ਇਹ ਬਾਂਹਾਂ, ਜੋ ਕਦੇ ਭਾਰੀ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਕਰਕੇ ਝੁਕ ਗਈਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਖ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਹਨ—ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਯਜਨ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦੇ?
ਹਾ ਵਕ੍ਸ਼ਃ ਕਾਚਵੈਡੂਰ੍ਯਗਿਰੀਨ੍ਦ੍ਰਤਟਸੁਨ੍ਦਰ । ਨਾਦ੍ਯ ਸਿਂਹਾਦਿਯੌਕਂ ਤਦ੍ ਧृਤਂ ਰੋਮਵਨਂ ਤ੍ਵਯਾ
ਹਾਏ, ਇਹ ਛਾਤੀ, ਕੱਚ ਤੇ ਵੈਡੂਰੀ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਢਲਾਣਾਂ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣੀ—ਤੂੰ ਅੱਜ ਰੋਮਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਥਾਂ ਦਿੰਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ?