ਸ੍ਥੂਲਾਸ੍ਥਿਗ੍ਰਨ੍ਥਿਵਲਿਤੇ ਨਿਤ੍ਯਕਮ੍ਪਸ੍ਫੁਰਤ੍ਤਲੇ । ਅਨਾਤ੍ਮੀਯਾਚ੍ਛਨੀਹਾਰਸ਼ੁਦ੍ਧਾਂਸ਼ੁਕਕृਤਭ੍ਰਮੇ
ਮੋਟੇ ਤੇ ਗਾਂਠੀ ਹੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੰਪਦੀ ਤੇ ਥਰਥਰਾਉਂਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਾਫ ਕਪੜੇ ਦੀ ਕਿਰਨ ਨਾਲ ਬਣੀ ਭੁਲਾਵੇ ਵਿੱਚ।
ਕਿਣਸ੍ਥਾਣ੍ਵਗ੍ਰਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਮਕ੍ਸ਼ਿਕਾਵਿਙ੍ਕਵਾਯਸੇ । ਰੌਕ੍ਸ਼੍ਯਰੂਢਰਸਦ੍ਵਾਤੇ ਵਿਲੋਲਾਙ੍ਗੁਲਿਸ਼ਾਖਿਨਿ
ਇੱਕ ਡੰਡੇ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ, ਮੱਖੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ; ਸੁੱਕੀ ਤੇ ਰਸ ਰਹਿਤ ਹਵਾ ਵਿੱਚ, ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹਿਲਦੀਆਂ ਟਹਣੀਆਂ 'ਤੇ।
ਮਲਾਭ੍ਰਲੇਖਾਸਂਸਾਰੇ ਸ੍ਵਾਙ੍ਗੁਲਿਵ੍ਰਣਗਰ੍ਤਕੇ । ਸ੍ਵੇਦਾਵਸ਼੍ਯਾਯਦੁष੍ष੍ਠ੍ਯੂਤੇ ਪਰ੍ਵਵਾਲ੍ਮੀਕਪਰ੍ਵਤੇ
ਗੰਦਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਵਾਲੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ਖਮਾਂ ਦੇ ਗੱਡਿਆਂ ਵਿੱਚ; ਪਸੀਨੇ, ਝੜ ਅਤੇ ਗੰਦੇ ਰਸਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਪਹਾੜੀ ਤੇ ਚੀਟੀ ਦੇ ਬਿਲਾਂ 'ਤੇ।
ਕਚਤ੍ਪਾਂਸੁਜਲਭ੍ਰਾਨ੍ਤੌ ਨਖਾਜਗਰਕਰ੍ਕਸ਼ੇ । ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਸਰਿਦ੍ਭੀਤਭੀਤਯੂਕਾਕੁਪਾਨ੍ਥਕੇ
ਕਦੇ ਮਿੱਟੀ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਭਟਕਣ ਵਿੱਚ, ਨਖਾਂ ਸੱਪ ਦੀ ਚਮੜੀ ਵਾਂਗ ਕਰੜੇ; ਕਦੇ ਕਦੇ ਕੂਏ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ, ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹੋਏ, ਜਿੱਥੇ ਜੂਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹੋਵੇ।
ਵਿਰਲਾ ਸ਼ੁष੍ਕਸਨ੍ਦृष੍ਟਪਿਟਕਾਪੂਤਪਲ੍ਵਲੇ । ਮਧ੍ਯਸ੍ਥਲੇਖਾਮਾਰ੍ਗੌਘੇ ਸ਼ੀਤਸ਼੍ਵਸਨਗੋਚਰੇ
ਕਮ ਵੱਸਦੇ, ਸੁੱਕੇ ਤੇ ਚੀਰਿਆਂ ਨਾਲ, ਪੈਡਿਆਂ ਅਤੇ ਗੰਦਲੇ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ; ਰਾਹ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਠੰਡੀ ਹਵਾਵਾਂ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ।
ਗ੍ਰਸ੍ਤਯੂਕਾਨਰੌਘਾਸृਕ੍ਪੂਰ੍ਣਸृਕ੍ਵਿਨਖਾਸ੍ਯਤਾਮ੍ । ਦਧਤਾਙ੍ਗੁष੍ਠਯਕ੍ਸ਼ੇਣ ਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪਾਤਿਨਾ
ਜਿਸਦੇ ਉੱਤੇ ਜੂਆਂ, ਦਾਗ ਤੇ ਲਹੂ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਮੂੰਹ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਗੂਠੇ ਤੇ ਧੁਰੇ ਨਾਲ ਦਬਾਈ ਹੋਈ, ਖਿੱਚਣ ਵਾਲਾ ਉਸਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਘਸੀਟਦਾ ਹੈ।
ਨਾਨਾਵਿਰਚਨਾ ਚਿਤ੍ਰਪਟਪਤ੍ਤਨਗਾਮਿਨੀ । ਗਮਾਗਮਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਤਤ੍ਰਾਤ੍ਯਨ੍ਤਚਿਰਾਸ਼੍ਵਗਾ
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਵਾਲੀ, ਪੇਂਟ ਕੀਤੀ ਚਾਦਰ ਵਾਂਗ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ; ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ, ਉਹ ਉਥੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਰਾਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਨਗਰਾਨ੍ ਨਗਰੇ ਨ੍ਯਸ੍ਤਸੂਤ੍ਰਭਾਣ੍ਡਿਕਭਾਰਿਣੀ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਕਰਤਲਾਰਣ੍ਯੇ ਬਲੀਵਰ੍ਦਵਿਵਰ੍ਤਿਨੀ
ਹਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ, ਧਾਗਿਆਂ ਤੇ ਔਜਾਰਾਂ ਦੇ ਗੱਠ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਦੇ ਜੰਗਲ 'ਚ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਲਦ ਉਸਨੂੰ ਘੁੰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਗੁਪ੍ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਰਮਣਾਯੈਵ ਮਨਾਕ੍ ਕਰਪਰਿਚ੍ਯੁਤਾ । ਤਨ੍ਤੁਪ੍ਰੋਤਮੁਖਾਕृष੍ਟਿਖਿਨ੍ਨਾ ਕ੍ਵਾਪਿ ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਯਤੇ
ਛੁਪ ਕੇ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਹੱਥ ਤੋਂ ਫਿਸਲ ਕੇ ਆਰਾਮ ਲਈ ਪਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਧਾਗਾ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਖਿੱਚਣ ਨਾਲ ਥਕ ਚੁੱਕੀ, ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵੇਧਨਂ ਕਰ੍ਣਸਂਸ਼੍ਲਿष੍ਟਾ ਕਠਿਨਾਪਿ ਨ ਸਾਕਰੋਤ੍ । ਨ ਹਿ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੋ ਬਹਿਃ ਕਾਰ੍ਯੇ ਨੀਚਤ੍ਵਂ ਵਿਜਹਾਤਿ ਚੇਤ੍
ਕੰਨ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਲਗਾਈ ਹੋਈ ਕਠੋਰ ਚੀਜ਼ ਵੀ ਚੁਭਦੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਦ ਮਨ ਮੰਦ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੇਜ਼ ਚੀਜ਼ ਵੀ ਆਪਣਾ ਤੇਜ਼ਪਨ ਖੋ ਬੈਠਦੀ ਹੈ।
ਸਾਯਸ੍ਸੂਚੀ ਮਨਸ੍ਸੂਚ੍ਯਾ ਵਲਿਤਾ ਵਿਜਹਾਰ ਹ । ਦਿਕ੍ਸ਼੍ਵ੍ ਅਪ੍ਸ੍ਵ੍ ਇਵ ਸ਼ਿਲਾਗੁਰ੍ਵੀ ਨਾਵਙ੍ਗਵਲਿਤਾ ਸਤੀ
ਉਹ ਥੱਕੀ ਹੋਈ ਸੂਈ, ਮਨ ਦੀ ਸੂਈ ਨਾਲ ਵਕਰੀ ਹੋ ਕੇ ਇधर-ਉਧਰ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹੀ; ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਪੱਥਰ ਵਕਰਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਡੁੱਬਦਾ ਨਹੀਂ।
ਵਿਸਸਾਰ ਦਿਗਨ੍ਤੇषੁ ਸਾਨ੍ਤਃਕਰਣਸਤ੍ਤਯਾ । ਤृਣਲੇਖੇਵ ਪਵਨਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਂਸृਤਿਰੂਪਯਾ
ਜੀਵਨ ਦਾ ਚਲਣ, ਮਨ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਘਾਹ ਦੀ ਪੱਤੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਲਹਿਰਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੁਖੇਨ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਸੂਤ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਤ੍ਯਜਨ੍ਤੀ ਸੁਸ਼ਿਰੋਮ੍ਭਨੇ । ਪਰਾਪੂਰੋਦ੍ਯਮੇਨਾਸ਼ੁ ਜਾਤੇਵ ਹृਦਯਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਸੂਈ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਸੁਤ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਤਲਾ ਅੰਤ ਸੁੰਦਰ ਕਰਘੇ ਵਿੱਚ ਛੱਡਦੀ ਹੈ, ਉੱਚੀ ਭਰਪੂਰਤਾ ਦੇ ਜਤਨ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਇਸਤਰੀ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੋਵੇ।
ਪਰਾਪੂਰਰਸੇਨੇਵ ਸੂਚ੍ਯਾ ਹृਤ੍ ਸੁਵਿਕਾਸਿਤਮ੍ । ਅਨਾਰਤਵਮਤ੍ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਸੂਤ੍ਰਾਨ੍ਤਮ੍ ਇਵ ਸੂਮ੍ਭਨੇ
ਜਿਵੇਂ ਉੱਚੇ ਪੂਰਨ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ, ਸੂਈ ਦਿਲ ਨੂੰ ਖੁਲ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੀ ਹੈ।
ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਰ੍ ਅਪਿ ਚਿਰਕ੍ਸ਼ੀਣਃ ਪੂਰ੍ਯਤੇ ਨਿਰ੍ਵਿਚਾਰਣਮ੍ । ਦृष੍ਟਾਨ੍ਤੋ ऽਤ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ ਸੂਚ੍ਯਾ ਪੂਰਿਤੋ ਜਰ੍ਜਰਃ ਪਟਃ
ਤੇਜ਼ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਪੁਰਾਣੀ ਘਸਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸੂਈ ਨਾਲ ਝਟ ਪਟ ਫਟਿਆ ਹੋਇਆ ਕਪੜਾ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੂਤ੍ਰਾਂਸ਼ੁਨਿਰ੍ਗਤੈਰ੍ ਯੋਗ੍ਯਂ ਸੂਚ੍ਯਾ ਹृਦਯਮ੍ ਅਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਪਰਪੂਰਣਯੈਵਾਸ਼ੁ ਤੇਜਸ਼੍ ਚ ਕਚਿਤਾਰ੍ਕਰੁਕ੍
ਕਾਤ ਦੇ ਰੇਸ਼ੇ ਨਿਕਲਣ ਨਾਲ, ਸੂਈ ਕਪੜੇ ਦਾ ਦਿਲ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਸੇ ਉੱਚੇ ਪੂਰਨ ਨਾਲ, ਚਮਕ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਵਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ।
ਅਕਸ੍ਮਾਤ੍ ਤੇਨ ਰੂਢੇਣ ਕ੍ਸ਼ੀਣਪੂਰਣਰੂਪਿਣਾ । ਹृਦਯੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ ਸੂਚੀ ਕਰ੍ਮਣਾਤਪ੍ਯਤੇਵ ਸਾ
ਅਚਾਨਕ, ਉਸ ਪੱਕੀ ਹੋਈ ਰੂਪ ਨਾਲ, ਜੋ ਥੱਕ ਚੁੱਕੀ ਪੂਰਨ ਹੈ, ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਸੂਈ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਵਾਂਗ ਤੜਫਦੀ ਹੈ।
ਵੇਧਂ ਖੁਰਰਵੇਣੈਵ ਕਰੋਤੀषਤ੍ਪ੍ਰਚਾਰਿਤਾ । ਪ੍ਰਕृਤੇਨ ਨਿਜੇਨਾਪਿ ਖੇਦਾਯ ਵ੍ਯਵਹਾਰਿਤਾ
ਜਿਵੇਂ ਘੋੜੇ ਦੀ ਖੁਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਚੀਰ ਪਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਵੀ ਚੀਰ ਪਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਥਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਞ੍ਚਾਰਯਤਿ ਵਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਸੂਤ੍ਰਂ ਚਤੁਰਵੇਧਨਾ । ਆਦੀਰ੍ਘਂ ਵਾਸਨਾਤਨ੍ਤੁਂ ਸ਼ਰੀਰੇष੍ਵ੍ ਇਵ ਵੇਦਨਾ
ਇਹ ਧਾਗੇ ਨੂੰ ਕਪੜੇ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵਾਰੀ ਚੀਰ ਕੇ ਲੰਘਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਲੰਬਾ ਵਾਸਨਾ ਦਾ ਧਾਗਾ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਞ੍ਚਾਰ੍ਯਮਾਣਾ ਵੇਗੇਨ ਧਾਵਤੀਵਾਕ੍ਸ਼ਿਪਾਟਨੇ । ਅਦਰ੍ਸ਼ਿਤਮੁਖਾ ਏਵ ਦੁਰ੍ਜਨਾ ਮਰ੍ਮਵੇਧਿਨਃ
ਜਦੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸੂਈ ਕਪੜੇ ਵਿੱਚ ਦੌੜਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ। ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੰਦੇ ਲੋਕ ਲੁਕ ਕੇ ਨੁਕਤੇ ਤੇ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਕਨ੍ਧਵਸ੍ਤ੍ਰਜਵਪ੍ਰੋਤਾ ਵੇਧਾਕ੍ਸ਼੍ਣਾ ਸੁਖਮ੍ ਈਕ੍ਸ਼ਤੇ । ਕਥਮ੍ ਏਨਂ ਭਿਨਦ੍ਮੀਤਿ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਾਨਾਮ੍ ਏਤਦ੍ ਈਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਸੂਈ ਨੂੰ ਉਨ ਦੇ ਗੁੱਚੇ ਨਾਲ ਪਿਰੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿੱਖੀ ਨਜ਼ਰ ਵਾਲੀ ਸੂਈ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਵੇਖਦੀ ਹੈ—'ਕਿਵੇਂ ਇਸਨੂੰ ਚੀਰਾਂ?' ਇਹ ਤਿੱਖੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਮਮ੍ ਏਵ ਚ ਕੌਸ਼ੇਯੇ ਕ੍ਸ਼ੌਮੇ ਚ ਵਸਨੇ ਸ਼ਿਤਾ । ਜਡਃ ਕ ਇਵ ਵਾ ਨਾਮ ਗੁਣਾਗੁਣਮ੍ ਉਪੇਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਰੇਸ਼ਮ ਜਾਂ ਕਪਾਹ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਵਿੱਚ, ਸੂਈ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਚੀਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਗੁਣ ਤੇ ਅਵਗੁਣ ਦੀ ਪਰਖ ਨਾ ਕਰਨਾ ਮੂਰਖਤਾ ਹੈ।
ਸਾ ਦਧਾਨੋਜ੍ਜ੍ਵਲਂ ਸੂਤ੍ਰਮ੍ ਅਙ੍ਗੁष੍ਠਾਙ੍ਗੁਲਿਪੀਡਿਤਾ । ਅਨ੍ਤ੍ਰਤਨ੍ਤੁਮ੍ ਇਵਾਨਨ੍ਤਮ੍ ਉਦ੍ਗਿਰਨ੍ਤੀ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਉਂਗਲ ਤੇ ਅੰਗੂਠੇ ਵਿਚ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਇਹ ਚਮਕਦਾਰ ਧਾਗਾ ਲੈ ਕੇ, ਲਗਦਾ ਜਿਵੇਂ ਲੰਮਾ ਧਾਗਾ ਕੱਢਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਅੱਗੇ ਤੱਕ ਤੱਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਾਸ੍ਯਹृਦਯਤ੍ਵੇਨ ਸਰਸੇषੁ ਨ ਕੇषੁਚਿਤ੍ । ਸੂਤ੍ਰਿਤਾਪਿ ਪਦਾਰ੍ਥੇषੁ ਵਿਸ਼ਤ੍ਯ੍ ਅਲਸਗਾਮਿਨੀ
ਸੂਈ ਦੀ ਨੁਕਤਲੀ ਤੇ ਸੁੱਕੀ ਸੋਚ ਕਰਕੇ, ਧਾਗਾ ਪਾ ਕੇ ਵੀ ਇਹ ਨਰਮ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਤੇ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੀ ਚਲਦੀ ਹੈ।
ਅਗਰ੍ਦਭੀਮੁਖਪ੍ਰੋਤਾ ਸੁਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਾਪਿ ਨ ਚਾਪਿ ਧੀਃ । ਅਵੇਧਿਤਾਪ੍ਯ੍ ਅਹृਦਯਾ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਦੁਰ੍ਭਗਾ
ਜੇ ਸੂਈ ਗਧੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਪਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਨੁਕਤਲੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਹ ਚੀਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ; ਇਹ ਸੁੱਕੀ ਤੇ ਦੁਰਭਾਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਹੋਵੇ।
ਵਿਨਾ ਪਰਾਪਕਾਰੇਣ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੇ ਸਰਣਮ੍ ਈਹਤੇ । ਵੇਧਨਾਦ੍ ਰੋਧਿਤਾ ਸੂਚਿਃ ਕਰ੍ਣਪਾਸ਼ੇ ਪ੍ਰਲਮ੍ਬਤੇ
ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਏ ਬਿਨਾਂ, ਤੇਜ਼ ਚੀਜ਼ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦੀ; ਜਿਵੇਂ ਸੂਈ ਚੁਭਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਨ ਦੇ ਲਟਕਣ 'ਚ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੇਤੇ ਕਿਂ ਚਾਰੁ ਮੈਤ੍ਰ੍ਯੇਵ ਬੁਸੇ ਕਰਪਰਿਚ੍ਯੁਤਾ । ਸ੍ਵਰੂਪਸਦृਸ਼ਂ ਮਿਤ੍ਰਂ ਕਸ੍ਮੈ ਨਾਮ ਨ ਰੋਚਤੇ
ਹੱਥ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਉਹ ਰੂਈ 'ਚ ਸੋਹਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੋਸਤੀ; ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਮਿੱਤਰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ?
ਮਿਸ਼੍ਰਿਤਾ ਮੂਢਚਿਤ੍ਤਾਨਾਂ ਵृਤ੍ਤਿਭਿਃ ਪ੍ਰਾਕृਤੇ ਜਨੇ । ਤਿष੍ਠਤ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਸਮਾਂ ਕੋ ਹਿ ਸਙ੍ਗਤਿਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਮ੍ ਇਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਭਟਕੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਰਗੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੌਣ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਯਸ੍ਕਾਰਚਿਤੌ ਸਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਾਨ੍ਤਰ੍ਧਿਗਾਮਿਨੀ । ਭਸ੍ਤ੍ਰਾਵਾਤੈਰ੍ ਵਿਵਲਿਤਾ ਗਗਨੋਡ੍ਡਯਨੋਨ੍ਮੁਖੀ
ਜਦੋਂ ਅੰਦਰਲੀ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਲੋਹੇ ਦੀ ਘਰ 'ਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਬੇਲਨ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ, ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਉੱਡਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣਾਪਾਨਪ੍ਰਵਾਹਸ੍ਥਾ ਹृਤ੍ਪਦ੍ਮਾਨ੍ਤਰਗਾਮਿਨੀ । ਦੁਃਖਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ ਮਹਾਘੋਰਾ ਜੀਵਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ ਇਵੋਦ੍ਯਤਾ
ਜੋ ਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਅਪਾਨ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਦਿਲ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਦੁੱਖ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ, ਜੀਵ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਾਂਗ ਉਭਰਦੀ ਹੈ।