ਸੁਦੂਰਾਦ੍ ਦੀਪਵਦ੍ ਦृष੍ਟਂ ਸੁਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਤ੍ਵਮ੍ ਆਗਤਮ੍ । ਦੂਰਾਦ੍ ਏਵ ਮਨੋਜ੍ਞੇਨ ਪ੍ਰੋਦ੍ਗਿਰਨ੍ਤੀ ਮੁਖੇਨ ਖਮ੍
ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਤੋਂ ਦੀਵੇ ਵਾਂਗ ਦਿੱਖੀ, ਪੂਰੀ ਸਤਤਾ ਵਿਚ ਆ ਗਈ; ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਸੁਹਣੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ, ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦੀ ਜਾਪੀ।
ਕੁਞ੍ਚਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਸਨ੍ਦृਸ਼੍ਯਦੀਰ੍ਘਦੀਪਾਂਸ਼ੁਕੋਮਲਾ । ਸਦ੍ਯਸ੍ਸ੍ਨਾਨਸਮੁਚ੍ਛੂਨਭਾਲਬਾਲਵਿਲਾਸਿਨੀ
ਅੱਧੀ ਬੰਦ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਨਰਮ ਦੀਵੇ ਦੀ ਲੌ ਵਾਂਗ, ਰੇਸ਼ਮ ਵਰਗੇ ਨਰਮ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਤਾਜ਼ਾ ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਭਾਲ ਤੇ ਨਮੀ, ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਵਾਂਗ ਦਿੱਖੀ।
ਤਨ੍ਤੁਰ੍ ਬਿਸਾਦ੍ ਇਵੋਡ੍ਡੀਨਾ ਬਾਹ੍ਯਸਞ੍ਚਾਰਕੌਤੁਕਾਤ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਨਾਡਿਰ੍ ਇਵੋਦ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਬਹਿਰ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਵਂਸ਼ਸੁਨ੍ਦਰੀ
ਉਸ ਦੀ ਡੋਰੀ, ਕੌਤੁਕ ਵਿਚ ਬਾਹਰਲੀ ਦੁਨੀਆ ਵੱਲ ਉੱਠੀ, ਕਮਲ ਦੇ ਰੇਸ਼ੇ ਵਾਂਗ, ਮੁੱਖ ਨਾਡੀ ਵਾਂਗ ਤਿਆਰ, ਚੰਦ ਦੀ ਕਿਰਣ ਵਾਂਗ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਸੋਹਣੀ।
ਨਿਯਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ ਸ੍ਵਾ ਜੀਵੇਨੇਵ ਬਹਿष੍ਕृਤਾ । ਬੌਦ੍ਧਤੀਰ੍ਥਿਕਵਿਜ੍ਞਾਨਸਨ੍ਤਾਨਵਦ੍ ਅਲਕ੍ਸ਼ਿਤਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ-ਤਾਕਤ ਬਾਹਰ ਵਗਦੀ ਹੋਈ ਅਣਜਾਣੀ ਰਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਬੋਧੀ ਸਾਧੂ ਦੀ ਸੋਚ ਦੀ ਧਾਰਾ ਚੁਪਚਾਪ ਵਗਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੂਨ੍ਯਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਤਸ਼ਿਸਿਕਾ ਰਨ੍ਧ੍ਰਾਨਿਲਲਵਾਭਯਾ । ਕ੍ਸ਼ੀਣਦੀਪਾਂਸ਼ੁਸੂਚ੍ਯੇਵ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾਨੁਪਲਭ੍ਯਯਾ
ਉਸ ਦੀ ਸਮਝ ਬਹੁਤ ਨਜ਼ੁਕ ਸੀ, ਖਾਲੀਪਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਵਾਂਗ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਛੇਕ ਵਿੱਚੋਂ ਹੌਲੀ ਹਵਾ ਦਾ ਝੋਕੇ ਜਾਂ ਉਹ ਸੂਈ ਜਿਸ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਲਗਭਗ ਮੁੱਕ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਤੇਜ਼ ਪਰ ਅਣਪਛਾਤੀ।
ਗ੍ਰਾਸਾਰ੍ਥਂ ਸੂਚਿਤਾਂ ਯਾਤਾ ਸ ਚਾਸ੍ਯਾ ਨੋਪਯੁਜ੍ਯਤੇ । ਵਿਚਾਰਿਤਂ ਤਯਾ ਨੈਤਦ੍ ਅਹੋ ਮੌਰ੍ਖ੍ਯਵਿਜृਮ੍ਭਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਖੁਦ ਵੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚੀ—ਹਾਏ, ਅਗਿਆਨਤਾ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ!
ਸਾਗ੍ਰਾ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਨ ਸੂਚੀ ਤੁਚ੍ਛਰੂਪਤਾਮ੍ । ਚੈਤ੍ਤਮ੍ ਈਹਿਤਮ੍ ਏਵੈਕਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਆਸ੍ਤੇ ਯਥਾਸੁਖਮ੍
ਸੂਈ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ, ਉਹ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਖਾਲੀਪਨ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ, ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨੂੰ ਤੱਕਦੀ ਹੋਈ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠੀ ਰਹੀ।
ਅਵਿਚਾਰ੍ਯੈਵ ਸੂਚਿਤ੍ਵਂ ਤਯਾ ਮੂਢਧਿਯਾਰ੍ਥਿਤਮ੍ । ਨਾਨਾਰ੍ਥਬੁਦ੍ਧੇਸ੍ ਸ੍ਫੁਰਤਿ ਪੂਰ੍ਵਾਪਰਵਿਚਾਰਣਾ
ਉਸ ਮੂਰਖ ਮਨ ਵਾਲੀ ਨੇ ਸੋਚੇ ਬਿਨਾ ਹੀ ਸੂਈ ਦੀ ਲੋੜ ਮੰਗੀ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੀਜ਼ਾਂ 'ਚ ਭਟਕਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਦੀ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਸਾਰ੍ਥਕ੍ਰਿਯੋ ऽਗ੍ਰ੍ਯਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯੋ ਯਾਤਿ ਭਾਵਨਯਾਨ੍ਯਤਾਮ੍ । ਪਦਾਰ੍ਥੋ ऽਭਿਮਤਾਰ੍ਥਾਢ੍ਯਾਂ ਨਿਸ਼੍ਸ਼੍ਵਾਸੇਨੇਵ ਦਰ੍ਪਣਃ
ਕੋਈ ਚੀਜ਼, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਾਬਲ ਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋਵੇ, ਕਲਪਨਾ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਬਦਲ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਆਇਨਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਨਚਾਹੀ ਝਲਕਾਂ ਹੋਣ, ਇੱਕ ਸਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੂਚੀਭਾਵਂ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਯਾਸ੍ ਤ੍ਯਜਨ੍ਤ੍ਯਾਃ ਪੀਵਰਂ ਵਪੁਃ । ਮਹਾਮਰਣਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਯਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾਸ੍ ਸੁਸੁਖਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੂਈ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਤੇ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਲਈ ਵੱਡਾ ਮੌਤ ਵੀ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਹੋ ਗਿਆ।
ਏਕਵਸ੍ਤ੍ਵਨੁਰਾਗਾਣਾਮ੍ ਅਹੋ ਨੁ ਵਿषਮਾ ਗਤਿਃ । ਦੇਹੋ ऽਪਿ ਤृਣਵਤ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾ ਨਿਜਯੇਚ੍ਛਯਾ
ਇਕ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਕਿੰਨੀ ਔਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ! ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਘਾਸ ਵਾਂਗ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਏਕਵਸ੍ਤ੍ਵਤਿਗਰ੍ਵੇਣ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯਾ ਹਿ ਸਂਵਿਦਃ । ਰਾਕ੍ਸਸ੍ਯਾ ਗ੍ਰਾਸਗਰ੍ਵੇਣ ਦੇਹਨਾਸ਼ੋ ऽਪਿ ਨੇਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਹੋਰ ਮਨ ਇਕ ਵਸਤੂ ਦੀ ਹਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਮੰਡ ਕਰਕੇ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਆਪਣੇ ਖਾਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਉੱਤੇ ਘਮੰਡ ਕਰਦੀ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਨਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ।
ਨਾਸ਼ੋ ऽਪਿ ਸੁਖਯਤ੍ਯ੍ ਅਜ੍ਞਮ੍ ਏਕਵਸ੍ਤ੍ਵਤਿਰਾਗਿਣਮ੍ । ਸੂਚੀਭੂਤਾ ਵਿਦੇਹਾਪਿ ਪਰਿਤੁष੍ਟੈਵ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ
ਅਗਿਆਨ, ਜੋ ਇਕ ਵਸਤੂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਸ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ; ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਰੀਰ ਰਹਿਤ ਤੇ ਸੂਈ ਵਰਗੀ ਹੋ ਗਈ, ਫਿਰ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜੀ ਰਹੀ।
ਅਨ੍ਯਾ ਬਭੂਵ ਤਲ੍ਲਗ੍ਨਾ ਸਾ ਤਥਾ ਜੀਵਸੂਚਿਕਾ । ਵ੍ਯੋਮਾਤ੍ਮਿਕਾ ਨਿਰਾਕਾਰਾ ਵ੍ਯੋਮਵृਤ੍ਤਿਸ਼ਰੀਰਕਾ
ਇੱਕ ਹੋਰ ਜੀਵ ਉਸ ਸੂਈ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਵ-ਸੂਈ ਬਣੀ; ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਰੂਪ, ਬਿਨਾ ਰੂਪ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਸਰੀਰ ਰੱਖਦੀ ਸੀ।
ਤੇਜਸ੍ਤਨ੍ਤੁਪ੍ਰਵਾਹਾਭਾ ਪ੍ਰਾਣਤਨ੍ਤੁਮਯਾਤ੍ਮਿਕਾ । ਸ਼ੂਲਸਂਵੇਦਨਾਕਾਰਾ ਤਦ੍ਰਨ੍ਧ੍ਰਾਰ੍ਕਾਂਸ਼ੁਸੁਨ੍ਦਰੀ
ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਧਾਗਿਆਂ ਦੀ ਧਾਰ ਵਾਂਗ ਦਿਖੀ, ਉਸ ਦੀ ਅਸਲ ਪ੍ਰਾਣ-ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਸੀ; ਉਹ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਦਾ ਰੂਪ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਛੇਦ ਵਿੱਚੋਂ ਚਮਕਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਣ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣੀ ਸੀ।
ਪृਥਕ੍ਸ੍ਥੇਵਾਸਿਧਾਰਾ ਸਾ ਪਰਮਾਣ੍ਵਾਵਲੀਵ ਚ । ਕੌਸੁਮੀ ਗਨ੍ਧਲੇਖੇਵ ਕਲਾਕਲਨਰੂਪਿਣੀ
ਉਹ ਵੱਖਰੀ ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਧਾਰ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਜਾਂ ਪਰਮਾਣੂਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਾਂਗ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਦੀ ਲਕੀਰ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਨਜ਼ੁਕ ਕਲਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਈ।
ਪਾਪਾਤ੍ਮਿਕਾ ਮਨੋਵृਤ੍ਤਿਸ੍ ਸਾ ਹਿ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ ਤਥਾ ਸ੍ਥਿਤਾ । ਪਰਪ੍ਰਾਣਦਸ਼ਾਵੇਧਪਰਮਾਰ੍ਥਪਰਾਯਣਾ
ਉਹ ਪਾਪੀ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ, ਮਨ ਦੀ ਚਲਣ ਸੀ, ਤੇ ਇਥੇ ਹੀ ਰਹੀ। ਦੂਜੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਅਸਲ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਲਈ ਲੱਗੀ ਰਹੀ।
ਏਵਮ੍ ਅਸ੍ਯਾਸ੍ ਤਨੁਰ੍ ਜਾਤਾ ਸੂਚਿਦ੍ਵਯਮਯੀ ਹਿ ਸਾ । ਨੀਵਾਰਸ਼ੂਕਵਤ੍ ਤਨ੍ਵੀ ਕਰ੍ਪਾਸਾਂਸ਼ੁਸੁਪੇਲਵਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਦੋ ਸੂਈਆਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ। ਜੰਗਲੀ ਚਾਵਲ ਦੇ ਛਿਲਕੇ ਵਾਂਗ ਪਤਲਾ, ਕਪਾਹ ਦੇ ਧਾਗੇ ਵਾਂਗ ਨਰਮ ਤੇ ਨਜ਼ੁਕ।
ਤਨੁਦ੍ਵਯੇਨ ਤੇਨਾਸੌ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਹृਦਯਂ ਨृਣਾਮ੍ । ਵੇਧਯਨ੍ਤੀ ਤਤਃ ਕ੍ਰੂਰਾ ਪ੍ਰਬਭ੍ਰਾਮ ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼
ਉਹ ਦੋ ਸੂਈਆਂ ਵਾਲੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰਦੀ। ਫਿਰ, ਕਠੋਰ ਹੋ ਕੇ, ਦਸੋਂ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹੀ।
ਸਰ੍ਵਸ੍ ਸ੍ਵਸਙ੍ਕਲ੍ਪਵਸ਼ਾਲ੍ ਲਘੁਰ੍ ਭਵਤਿ ਵਾ ਗੁਰੁਃ । ਕਰ੍ਕਟ੍ਯੋਗ੍ਰਂ ਵਪੁਸ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸੂਚੀਤ੍ਵਮ੍ ਉਰਰੀਕृਤਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕਦੇ ਹਲਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਭਾਰੀ। ਆਪਣਾ ਕਠੋਰ ਕਾਂਕੜ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਸੂਈ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਈ।
ਤੁਚ੍ਛੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਰ੍ਥੋ ऽਲ੍ਪਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਾਂ ਯਾਤ੍ਯ੍ ਅਤਿਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨੀਯਤਾਮ੍ । ਸੂਚੀਵृਤ੍ਤਪਿਸ਼ਾਚੀਤ੍ਵਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾ ਤਪਸਾਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਛੋਟੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਕਸ਼ੀ ਨੇ ਸੂਈ ਵਰਗਾ ਪਿਸਾਚੀ ਰੂਪ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।
ਅਪਿ ਪੁਣ੍ਯਸ਼ਰੀਰਾਣਾਂ ਜਾਤਿਬਨ੍ਧੋ ਨ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ । ਅਨੁਸੂਚਿ ਪਿਸ਼ਾਚੀਤ੍ਵਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾ ਸਮੁਪਾਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਜਨਮ ਦਾ ਬੰਧਨ ਮੁੱਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਰਾਕਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸੂਈ ਵਰਗਾ ਪਿਸਾਚੀ ਰੂਪ ਪਾਇਆ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਦਿਗਨ੍ਤਭ੍ਰਮਣੇ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਯਾਂ ਸਹਾਨਿਲੈਃ । ਤਤ੍ਰੈਵ ਸਾ ਤਨੁਸ੍ ਸ੍ਥੂਲਾ ਗਲਿਤਾ ਸ਼ਾਰਦਾਭ੍ਰਵਤ੍
ਜਦ ਉਹ ਹਵਾ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਮੋਟਾ ਸਰੀਰ ਉਥੇ ਹੀ ਪਤਝੜ ਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗਲ ਗਿਆ।
ਕਸ੍ਯਚਿਦ੍ ਵਿਵਸ਼ਾਙ੍ਗਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੀਵਸ੍ਯ ਵਿਪੁਲਸ੍ਯ ਵਾ । ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ ਵਾਤਸੂਚੀ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਤਿ ਵਿषੂਚਿਕਾ
ਕਿਸੇ ਬੇਬਸ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਮੋਟੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਹਵਾ ਦੀ ਸੂਈ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਵਿਸੂਚਿਕਾ ਰੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ ਤਨੁਦੇਹਸ੍ਯ ਸ੍ਵਚ੍ਛਸ੍ਯ ਸੁਧਿਯੋ ऽਪਿ ਚ । ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਜੀਵਸੂਚਿਤ੍ਵੇ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਵਿषੂਚਿਕਾ
ਕਿਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨ, ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸੂਈ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਿਸੂਚਿਕਾ ਰੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਤृਪ੍ਯਤਿ ਸਾ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਹृਦਯਸ੍ਥਿਤਾ । ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਉਚ੍ਛਿਦ੍ਯਤੇ ਪੁਣ੍ਯੈਰ੍ ਮਨ੍ਤ੍ਰੌषਧਿਕृਤਕ੍ਰਮੈਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਉਹ ਗਲਤ ਸੋਚ ਵਾਲਾ ਦਿਲ ਰੱਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਨੇਕੀਆਂ, ਮੰਤਰਾਂ ਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ, ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਸੀਦ੍ ਬਹੂਨਿ ਵਰ੍षਾਣਿ ਭ੍ਰਮਣੈਕਪਰਾਯਣਾ । ਦੇਹਦ੍ਵਯੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਭੂਮਿਤਲੇ ਤਥਾ
ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਭਟਕਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹੀ, ਦੋ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਆਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹੀ।
ਰਜਸ੍ਤਿਰੋਹਿਤਾ ਭੂਮੌ ਹਸ੍ਤੇ ऽਙ੍ਗੁਲਿਤਿਰੋਹਿਤਾ । ਪ੍ਰਭਾਤਿਰੋਹਿਤਾ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਵਸ੍ਤ੍ਰੇ ਸੂਤ੍ਰਤਿਰੋਹਿਤਾ
ਧਰਤੀ ਤੇ ਧੂੜ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਨਾਲ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ, ਕਪੜੇ ਵਿੱਚ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ।
ਅਨ੍ਤਸ੍ਸ੍ਥਾ ਸ੍ਨਾਯੁਸਰਿਤਿ ਦੁਰ੍ਭਗੇ ਪਾਂਸੁਪਾਣ੍ਡੁਨਿ । ਸ਼ੁष੍ਕਰੇਖਾਸਰਿਤ੍ਖਾਤੇ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਰੇਖਾਜਰਤ੍ਤृਣੇ
ਅੰਦਰੋਂ ਇਹ ਨਸਾਂ ਦੇ ਵਹਿਣ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਮੰਦਭਾਗੀ ਦੇ ਫਿੱਕੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ, ਸੁੱਕੀ ਲਕੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪੱਟ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਾਣੀ ਘਾਹ ਦੀ ਬਰੀਕ ਲਕੀਰ ਵਿੱਚ।
ਅਰ੍ਥਹੀਨੇ ਗਤਚ੍ਛਾਯੇ ਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ਉਚ੍ਛ੍ਵਾਸਕਾਰਿਣਿ । ਮਕ੍ਸ਼ਿਕਾਵਾਤਹਰਣੇ ਸ਼੍ਰੀਵृਕ੍ਸ਼ਪਰਿਵਰ੍ਜਿਤੇ
ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਅਰਥ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਛਾਂ ਨਹੀਂ, ਖਾਲੀ ਤੇ ਸਿਰਫ ਸਾਹ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਮੱਖੀਆਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਡ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ੁਭ ਰੁੱਖ ਨਹੀਂ।