ਅਲੀਕਮ੍ ਇਦਮ੍ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਮ੍ ਅਲੀਕਂ ਚ ਵਿਵਰ੍ਧਤੇ । ਅਲੀਕਮ੍ ਏਵ ਸ੍ਵਦਤੇ ਤਥਾਲੀਕਂ ਵਿਲੀਯਤੇ
ਇਹ ਜੋ ਕੁਝ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਝੂਠ ਹੈ, ਤੇ ਝੂਠ ਹੀ ਵਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਝੂਠ ਨੂੰ ਹੀ ਭੋਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਖਰ ਝੂਠ ਵਿਚ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇ ਸਰ੍ਗਸ਼੍ ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਂ ਸਕਲਾਨ੍ਤਰੇ । ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ ਸਮਸ੍ਤਸਤ੍ਤਾਨਾਂ ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਵਾ
ਸਿਰਫ਼ ਚਿੱਤ ਹੀ ਅੰਦਰ ਰਚਨਾ ਹੈ; ਚਿੱਤ ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਚਿੱਤ ਹੀ ਹਨ, ਜਾਂ ਫਿਰ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਚਿੱਤ ਹੀ ਹੈ।
ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਏਵ ਬਹਿਰ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਉਪਰ੍ਯ੍ ਅਧਸ੍ਤਾਨ੍ ਮਾਨਪ੍ਰਮੇਯਮ੍ ਇਤਿ ਮਾਤृਪਦਂ ਚ ਧਤ੍ਤੇ । ਨਿਤ੍ਯੋਪਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਇਤਿ ਤੇਨ ਸਮਸ੍ਤਸਤ੍ਤਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਥਿਤਂ ਸੁਸਮਮ੍ ਏਕਮ੍ ਅਪੇਤਤੁਰ੍ਯਮ੍
ਚਿੱਤ ਹੀ ਅੰਦਰ, ਬਾਹਰ, ਉਪਰ, ਹੇਠਾਂ, ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਮਾਪਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਦਾ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ, perfectly balanced, ਤੇ ਚੌਥੀ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਪਰੇ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰੈਵੋਦਾਹਰਨ੍ਤੀਮਮ੍ ਇਤਿਹਾਸਂ ਪੁਰਾਤਨਮ੍ । ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯੋਕ੍ਤਂ ਮਹਾਪ੍ਰਸ਼੍ਨਜਾਲਮ੍ ਆਵਲਿਤਾਖਿਲਮ੍
ਇਥੇ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੇ ਪੁੱਛੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਘੇਰ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੀ ਜਾਲ ਹੈ।
ਅਸ੍ਤਿ ਕਜ੍ਜਲਪਙ੍ਕਾਦ੍ਰੇਰ੍ ਇਵੋਗ੍ਰਾ ਸਾਲਭਞ੍ਜਿਕਾ । ਹਿਮਾਦ੍ਰੇਰ੍ ਉਤ੍ਤਰੇ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਕਰ੍ਕਟੀ ਨਾਮ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ
ਕਾਲੀ ਪਹਾੜ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਸਾਲਭੰਜਿਕਾ ਵਾਂਗ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕਰਕਟੀ ਹੈ।
ਵਿषੂਚਿਕਾਭਿਧਾਨਾ ਯਾ ਕਨ੍ਯਾ ਸਾ ਨ੍ਯਾਯਬਾਧਿਕਾ । ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਾਟਵੀਵ ਦੇਹੇਨ ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕਾਰ੍ਸ਼੍ਯਮ੍ ਉਪਾਗਤਾ
ਵਿਸੂਚਿਕਾ ਨਾਂ ਦੀ ਕੁੜੀ, ਜੋ ਇਨਸਾਫ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਵਿਂਧਿਆ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ।
ਮਹਾਬਲਾਗ੍ਨਿਨਯਨਾ ਰੋਦੋਰਨ੍ਧ੍ਰਾਵਪੂਰਿਣੀ । ਨੀਲਾਮ੍ਬਰਾਮ੍ਬਰਾ ਕृष੍ਣਾ ਦੇਹਬਦ੍ਧੇਵ ਯਾਮਿਨੀ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੱਡੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਨੱਕ ਦੇ ਛਿਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਧੂੰਆਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਵਾਂਗ ਕਾਲੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਨੀਹਾਰਵਸਨਾਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਮੇਦੁਰਾਭ੍ਰਸ਼ਿਰਃਪਟਾ । ਲਮ੍ਬਾਭ੍ਰਬਿਮ੍ਬੋਰਸਿਜਾ ਨਿਤ੍ਯੋਰ੍ਧ੍ਵਤਿਮਿਰੋਰ੍ਧ੍ਵਜਾ
ਉਹ ਧੁੰਦ ਵਾਂਗ ਚਾਦਰ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮੋਟਾ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਪੱਟਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸੂਤ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਲਟਕਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਝੰਡਾ ਲੈ ਕੇ ਖੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਥਿਰਵਿਦ੍ਯੁਲ੍ਲਤਾਨੇਤ੍ਰਾ ਤਮਾਲਤਰੁਤਾਰਕਾ । ਵੈਡੂਰ੍ਯਸ਼ੂਰ੍ਪਾਗ੍ਰਨਖੀ ਭਸ੍ਮਨੀਹਾਰਹਾਸਿਨੀ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਲਕੀਰ ਵਾਂਗ ਟਿਕੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਤਮਾਲ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਰੇ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਦੇ ਨਖ ਬਿਲੌਰੀ ਪੱਥਰ ਦੇ ਕੋਨੇ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਰਾਖ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨ ਕੇ ਹੱਸਦੀ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਮਾਂਸਨਰਦੇਹੌਘਪੁष੍ਪਸ੍ਰਗ੍ਦਾਮਭੂषਿਤਾ । ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੋਗ੍ਰਾਨ੍ਤ੍ਰਸਮ੍ਪ੍ਰੋਤਸ਼ਵਮਾਲਾਵਿਰਾਜਿਤਾ
ਉਹ ਮਾਂਸ ਰਹਿਤ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਅੰਗ 'ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਅੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਥੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ।
ਵੇਤਾਲਾਵੇਸ਼ਵਿਵਲਤ੍ਕਾਲਕਙ੍ਕਾਲਕੁਣ੍ਡਲਾ । ਅਰ੍ਕਾਦਾਨੋਤ੍ਕਦੀਪ੍ਤਾਭ੍ਰਭੀਮੋਗ੍ਰਭੁਜਮਣ੍ਡਲਾ
ਉਸ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਖੋਪੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁੰਡਲਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੇ ਵਸ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਹਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਭਾਰੀ ਬਾਂਹਾਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਲੀ ਘਟਾ ਉੱਤੇ ਪੈ ਗਈ ਹੋਵੇ।
ਤਸ੍ਯਾ ਵਿਪੁਲਕਾਯਤ੍ਵਾਦ੍ ਦੁਰ੍ਲਭਤ੍ਵਾਨ੍ ਨਿਜਾਨ੍ਧਸਃ । ਅਤृਪ੍ਤੋ ऽਰ੍ਣਵਲੇਖਾਯਾ ਇਵਾਭੂਜ੍ ਜਾਠਰੋ ऽਨਲਃ
ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਕਮੀ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਪੇਟ ਦੀ ਅੱਗ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬੁਝੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਲਕੀਰ ਨਾਲ ਅੱਗ ਨਹੀਂ ਬੁਝਦੀ।
ਨ ਕਦਾਚਨ ਸਾ ਤृਪ੍ਤਿਮ੍ ਉਪਾਯਾਤਿ ਮਹੋਦਰੀ । ਵਡਵਾਨਲਜਿਹ੍ਵੇਵ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਚੈਕਦਾ
ਉਹ ਵੱਡੇ ਪੇਟ ਵਾਲੀ ਕਦੇ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ; ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਅੱਗ ਦੀ ਜੀਭ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੇਚੈਨ ਰਹੀ, ਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਜਮ੍ਬੁਦ੍ਵੀਪਗਤਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਨਿਗਿਰਾਮਿ ਜਨਾਨ੍ ਯਦਿ । ਅਨਾਰਤਮ੍ ਅਨੁਚ੍ਛ੍ਵਾਸਂ ਜਲਰਾਸ਼ੀਨ੍ ਇਵਾਰ੍ਣਵਃ
ਜੇ ਮੈਂ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਲਵਾ, ਤਾਂ ਵੀ ਮੇਰੀ ਭੁੱਖ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਲੈਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕਦੇ ਰੁਕਦਾ ਨਹੀਂ।
ਮੇਘੇਨ ਮृਗਤृष੍ਣੇਵ ਤਨ੍ ਮੇ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ ਉਪਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ । ਅਵਿਰੁਦ੍ਧੈਵ ਸਾ ਯੁਕ੍ਤਿਰ੍ ਯਯਾਪਦਿ ਹਿ ਜੀਵ੍ਯਤੇ
ਮੇਰੀ ਭੁੱਖ ਬੱਦਲਾਂ ਜਾਂ ਮ੍ਰਿਗਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਟਦੀ; ਕੇਵਲ ਉਹੀ ਢੰਗ ਠੀਕ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਚੱਲ ਸਕੇ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰੌषਧਤਪੋਦਾਨਦੇਵਪੂਜਾਦਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ । ਸਮਮ੍ ਏਵ ਜਨਂ ਸਰ੍ਵਂ ਨਿਰ੍ਬਾਧਂ ਕਃ ਪ੍ਰਬਾਧਤੇ
ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ, ਜੜੀਆਂ, ਦਾਨ, ਤਪ, ਦੇਵ-ਪੂਜਾ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਸਭ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਕੌਣ ਤੰਗ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤਪਃ ਕਰੋਮਿ ਪਰਮਮ੍ ਅਖਿਨ੍ਨੇਨੈਵ ਚੇਤਸਾ । ਤਪਸੈਵ ਮਹੋਗ੍ਰੇਣ ਯਦ੍ ਦੁਰਾਪਂ ਤਦ੍ ਆਪ੍ਯਤੇ
ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਨ ਨੂੰ ਥੱਕਣ ਨਾ ਦੇ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤਪ ਕਰਾਂਗਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਜ਼ ਤਪ ਨਾਲ ਉਹ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮਿਲਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਸਾ ਸਰ੍ਵਜਨ੍ਤੁਜਾਤਜਿਘਤ੍ਸਯਾ । ਤਪੋऽਰ੍ਥਮ੍ ਅਥ ਸਸ੍ਮਾਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਂ ਭੂਤਦੁਰ੍ਗਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਦੀ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਫ ਰਹੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਦੂਰ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
ਆਰੁਰੋਹ ਚ ਤਚ੍ ਛृਙ੍ਗਂ ਸ੍ਥਿਰਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਵਿਲੋਚਨਾ । ਹਸ੍ਤਪਾਦਾਦਿਮਦ੍ਦੇਹਾ ਸ਼੍ਯਾਮਲੇਵਾਭ੍ਰਮਣ੍ਡਲੀ
ਉਹ ਉਸ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਟਿਕੀ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹੱਥ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ, ਕਾਲੀ ਘਣ ਮੰਡਲ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰਾਮ੍ਬਰਾਮ੍ਬਰਾ ਸ੍ਨਾਤੁਂ ਤਪਃ ਕਰ੍ਤੁਂ ਕृਤਸ੍ਥਿਤਿਃ । ਅਤਿष੍ਠਦ੍ ਏਕਪਾਦੇਨ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਾਸ੍ਪਨ੍ਦਲੋਚਨਾ
ਉਥੇ, ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਪੱਕੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਇਕ ਪੈਰ ਤੇ ਖੜੀ ਰਹੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਹਿਲਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਕ੍ਰਮੇਣ ਦਿਵਸਾਃ ਪਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ ਤਸ੍ਯਾ ਮਾਸਰ੍ਤਵੋ ਯਯੁਃ । ਸ਼ੀਤਾਤਪੇष੍ਵ੍ ਅਲੋਲਾਯਾਃ ਕृਤ੍ਤਾਯਾ ਇਵ ਸ਼ੈਲਤਃ
ਕਮਕਮ, ਠੰਡੀ ਤੇ ਗਰਮੀ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦੇ, ਕੱਟੀ ਹੋਈ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਦੇ ਦਿਨ, ਪੱਖ, ਮਹੀਨੇ ਤੇ ਰੁੱਤਾਂ ਲੰਘਦੇ ਗਏ।
ਸਾ ਬਭੂਵਾਭ੍ਰਮਾਲਾਯਾਸ੍ ਸਮਾ ਸਂਸ੍ਤਮ੍ਭਿਤਾਕृਤਿਃ । ਕृष੍ਣੋਤ੍ਥਿਤੋਰ੍ਧ੍ਵਕੇਸ਼ੀ ਖਮ੍ ਆਹਰ੍ਤੁਮ੍ ਇਵ ਚੋਦ੍ਭੁਜਾ
ਉਹ ਬਦਲੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਈ, ਉਸ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਚਲ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਉਪਰ ਵੱਲ ਉਠੇ ਹੋਏ ਤੇ ਕਾਲੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
ਆਲੋਕ੍ਯ ਤਾਂ ਪਵਨਜਰ੍ਜਰਿਤਾਙ੍ਗਕਤ੍ਵਕ੍ਕ੍ਲੀਵਾਂ ਸਝਾਙ੍ਕृਤਿਰਣਤ੍ਪਵਨਾਵਧੂਤੈਃ । ਊਰ੍ਧ੍ਵਸ੍ਥਮੂਰ੍ਧਜਤਮਃਪਟਲੈਰ੍ ਦਧਾਨਾਂ ਤਾਰੌਘਮੌਕ੍ਤਿਕਮ੍ ਅਜਸ੍ ਸਮੁਪਾਜਗਾਮ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮੜੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਪਤਲੀ ਹੋ ਚੁਕੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਢਿੱਲਾ ਤੇ ਹਵਾ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਨਾਲ ਝੂਮ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਗਹਣੇ ਝੰਕਾਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਾਲ ਉਪਰ ਵੱਲ ਖੜੇ ਹੋਏ ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਜਨਮਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ।
ਅਥ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰੇਣ ਤਾਂ ਪਿਤਾਮਹ ਆਯਯੌ । ਦਾਰੁਣਂ ਹਿ ਤਪਸ੍ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯੈ ਵਿष੍ਠਾਗ੍ਨਿਰ੍ ਅਪਿ ਸ਼ੀਤਹਾ
ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਪਿਤਾਮਾ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਕਠਿਨ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਸਿਧੀ ਲਈ, ਵਿਅੰਗ ਨਾਲ ਜਲ ਰਹੀ ਅੱਗ ਵੀ ਠੰਡੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਨਸੈਵ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯੈਨਂ ਸਾ ਤਥੇਤਿ ਸ੍ਥਿਤਾ ਸਤੀ । ਕੋ ਵਰਃ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਕ੍ਸ਼ਯਾਯਾਲਮ੍ ਇਤਿ ਚਿਨ੍ਤਾਨ੍ਵਿਤਾਭਵਤ੍
ਉਹ ਨੇ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ' ਕਹਿ ਕੇ ਖੜੀ ਰਹੀ। ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ, 'ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਵਰ ਹੋਵੇ ਜੋ ਭੁੱਖ ਨੂੰ ਮੁਕਾ ਸਕੇ?'
ਅਨਾਯਸੀ ਚਾਯਸੀ ਚ ਸ੍ਯਾਮ੍ ਅਹਂ ਜੀਵਸੂਚਿਕਾ । ਅਸ੍ਯੋਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਵਿਧਾ ਸੂਚੀਭੂਤ੍ਵਾਲਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਵਿਸ਼ਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਮੈਂ ਆਸਾਨ ਤੇ ਲੋਹੇ ਵਰਗੀ ਹੋ ਕੇ, ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸੂਈ ਬਣ ਜਾਵਾਂ। ਇਸ ਮੰਗ ਨਾਲ, ਦੋਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੂਈ ਬਣ ਕੇ, ਅਣਪਛਾਤੀ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਵਾਂ।
ਪ੍ਰਾਣੇਨ ਸਹ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਹृਦਯਂ ਸੁਰਭਿਰ੍ ਯਥਾ । ਯਥਾਭਿਮਤਮ੍ ਏਤੇਨ ਗ੍ਰਸੇਯਂ ਸਕਲਂ ਜਨਮ੍
ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਸਭ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵਾਸ ਕਰ ਲਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਖੁਸ਼ਬੂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਸਕਾਂ।
ਕ੍ਰਮੇਣ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਵਿਨਾਸ਼ਃ ਪਰਂ ਸੁਖਮ੍ । ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤੀਂ ਤਾਮ੍ ਉਵਾਚ ਕਮਲੋਦ੍ਭਵਃ
ਉਹ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸੀ, 'ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਭੁੱਖ ਮਿਟਣ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।' ਤਾਂ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਅਨ੍ਯਾਦृष੍ਟਸ੍ ਤਯਾ ਦृष੍ਟਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਮृਤਾਭ੍ਰਰਵੋਪਮਮ੍ । ਪੁਤ੍ਰਿ ਕਰ੍ਕਟਿਕੇ ਰਕ੍ਸ਼ਃਕੁਲਸ਼ੈਲਾਭ੍ਰਮਾਲਿਕੇ
ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿ ਵੇਖੀ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਸੀ। 'ਪੁਤਰੀ ਕਰਕਟਿਕਾ, ਰਾਖਸ ਕੁਲ ਦੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਮਾਲਾ,' ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ।
ਉਤ੍ਤਿष੍ਠ ਤ੍ਵਯਿ ਤੁष੍ਟੋ ऽਸ੍ਮਿ ਗृਹਾਣਾਭਿਮਤਂ ਵਰਮ੍ । ਭਗਵਨ੍ ਭੂਤਭਵ੍ਯੇਸ਼ ਸ੍ਯਾਮ੍ ਅਹਂ ਜੀਵਸੂਚਿਕਾ
ਉਠੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ; ਜੋ ਦਿਲ ਚਾਹੇ, ਉਹ ਵਰ ਮੰਗੋ। ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋ, ਮੈਂ ਜੀਵਸੂਚਿਕਾ ਬਣ ਜਾਵਾਂ।