ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤੇ ਰਾਜ੍ਞੀ ਦੁਃਖਿਤੇਯਮ੍ ਇਹ ਸ੍ਥਿਤਾ । ਵਯਸ੍ਯਾ ਕਾਚਿਦ੍ ਅਨ੍ਯੇਯਂ ਕੁਤੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਯਾ ਉਪਾਗਤਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸੋਚਣਗੇ: 'ਮਹਾਰਾਣੀ ਇੱਥੇ ਦੁਖੀ ਬੈਠੀ ਹੈ; ਕੋਈ ਹੋਰ ਇਸ ਦੀ ਸਹੇਲੀ ਕਿਤੇ ਤੋਂ ਆਈ ਹੈ।'
ਸਨ੍ਦੇਹਃ ਕ ਇਵਾਤ੍ਰੈषਾਂ ਪਸ਼ਵੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਵਿਵੇਕਿਨਃ । ਯਥਾਦृष੍ਟਂ ਵਿਚੇष੍ਟਨ੍ਤੇ ਕੁਤ ਏषਾਂ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਸੰਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਿਹੜੇ ਜੀਵ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਜੋ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਓਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸੋਚ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਯਥਾ ਲੋष੍ਟੋ ਲੁਠਨ੍ ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਵਞ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾਸ਼ੁ ਗਚ੍ਛਤਿ । ਅਜ੍ਞਾਤ੍ਵੈਵਾਜ੍ਞਜਨਤਾ ਤਥਾਦ੍ਰ੍ਯਗ੍ਨਿਸੁਰਾਦਿਕਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਡੱਲਾ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਛੁੱਕ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਐਸੇ ਹੀ ਅਗਿਆਨ ਲੋਕ ਅੱਗ, ਪਹਾੜ, ਦੇਵਤੇ ਆਦਿ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਜਾਣੇ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਥਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨਵਪੁਰ੍ ਬੋਧੇਨ ਜਾਨੇ ਕ੍ਵੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ । ਅਸਤ੍ਯਮ੍ ਏਵ ਤਦ੍ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਥੈਵੇਹਾਧਿਭੌਤਿਕਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਦੇਹ ਜਾਗਣ 'ਤੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ ਕਿ ਕਿੱਥੇ ਗਈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਭੌਤਿਕ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚਾ ਨਹੀਂ।
ਭਗਵਨ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨਸ਼ਿਖਰੀ ਪ੍ਰਬੋਧੇ ਕ੍ਵੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ । ਇਤਿ ਮੇ ਸਂਸ਼ਯਂ ਛਿਨ੍ਧਿ ਸ਼ਰਦਭ੍ਰਮ੍ ਇਵਾਨਿਲਃ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਾਗਣ 'ਤੇ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਚੋਟੀ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ? ਮੇਰਾ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਬੱਦਲ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇ।
ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਭ੍ਰਮੇ ऽਥ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪੇ ਪਦਾਰ੍ਥਾਃ ਪਰ੍ਵਤਾਦਯਃ । ਸਂਵਿਦੋ ऽਨ੍ਤਰ੍ ਮਿਲਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਤੇ ਸ੍ਪਨ੍ਦਨਾਨ੍ਯ੍ ਅਨਿਲਂ ਯਥਾ
ਸੁਪਨੇ, ਭਟਕਣ ਜਾਂ ਕਲਪਨਾ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜ ਆਦਿ ਵਸਤੂਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਨ; ਇਹ ਹਿਲਚਲਾਂ ਅੰਦਰ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਮਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਸ੍ਪਨ੍ਦਸ੍ਯ ਯਥਾ ਵਾਯੋਸ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਪਨ੍ਦੋ ऽਨ੍ਤਰ੍ ਵਿਸ਼ਤ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ । ਅਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤੀ ਤੁ ਤੇਨੈਵ ਯਾਤ੍ਯ੍ ਏਕਤ੍ਵਂ ਤਦਾਤ੍ਮਿਕਾ
ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਦੀ ਹਲਚਲ ਆਪਣੇ ਸੁੱਕੂਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਜਦੋਂ ਚਲਚਲ ਹਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਂਵਿਤ੍ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਰ੍ਥਯੋਰ੍ ਦ੍ਵਿਤ੍ਵਂ ਨ ਕਦਾਚਨ ਲਭ੍ਯਤੇ । ਯਥਾ ਦ੍ਰਵਤ੍ਵਪਯਸੋਰ੍ ਯਥਾ ਵਾ ਸ੍ਪਨ੍ਦਵਾਤਯੋਃ
ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਤੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿਚ ਕਦੇ ਵੀ ਦੋਹਰਾਪਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤਰਲਤਾ ਵਿਚ, ਜਾਂ ਹਵਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਲਚਲ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ।
ਯਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਤ੍ਰ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਦ੍ਵਿਤਾਬੋਧਸ੍ ਤਦ੍ ਅਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਅਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਸੈषਾ ਸਂਸृਤਿਰ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤਾ ਮਿਥ੍ਯਾਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਮਿਕੋਦਿਤਾ
ਜੇ ਇੱਥੇ ਦੋਹਰਾਪਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਆਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਹੈ; ਇਹੀ ਸੰਸਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਝੂਠੇ ਦੋਹਰਾਪਨ ਦੇ ਭਾਵ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਹਕਾਰਿਕਾਰਣਾਨਾਮ੍ ਅਭਾਵੇ ਕਿਲ ਕੀਦृਸ਼ੀ । ਸਂਵਿਤ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨਪਦਾਰ੍ਥਾਨਾਂ ਦ੍ਵਿਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਨਿਰਰ੍ਥਕਮ੍
ਜਦੋਂ ਸਹਾਇਕ ਕਾਰਣ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਕੀ ਹਾਲਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਸੁਪਨੇ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਦੋਹਰਾਪਨ ਬੇਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨਸ੍ ਤਥਾ ਜਾਗ੍ਰਦ੍ ਇਦਂ ਨਾਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਪੁਰਮ੍ ਅਸਦ੍ ਭਾਤਿ ਸਰ੍ਗਾਦੌ ਭਾਤਿ ਅਸਜ੍ ਜਗਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਐਸੇ ਹੀ ਜਾਗਣ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਝੂਠਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਝੂਠੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ।
ਨ ਚਾਰ੍ਥੋ ਭਵਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਸ੍ ਸਤ੍ਯਤ੍ਵੇ ਸ੍ਵਪ੍ਨਚੋਦਿਤਃ । ਸਂਵਿਦੋ ਨਿਤ੍ਯਸਤ੍ਯਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਰ੍ਥਾਨਾਮ੍ ਅਸਤ੍ਯਤਾ
ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਚੀਜ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਸਦੀਵੀ ਸੱਚਾਈ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸੁਪਨੇ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਝੂਠੀਆਂ ਹਨ।
ਝਗਿਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਯਥਾਕਾਸ਼ਂ ਭਵਤਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨਪਰ੍ਵਤਃ । ਕ੍ਰਮੇਣ ਵਾ ਤਥਾ ਬੋਧੇ ਖਂ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਆਧਿਭੌਤਿਕਃ
ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜ ਅਚਾਨਕ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਐਸੇ ਹੀ ਜਾਗਣ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਅਸਮਾਨ ਵੀ ਕਦਮ-ਕਦਮ ਤੇ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਉਡ੍ਡੀਨੋ ऽਯਂ ਮृਤੋ ਵੇਤਿ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਨਿਕਟੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਜ੍ਞਾਨਾਤਿਵਾਹਿਕੀਭੂਤਸ੍ਵਸ੍ਵਭਾਵਹਤਾ ਯਤਃ
ਜੋ ਨੇੜੇ ਖੜੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਉੱਡਦੇ ਜਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਭਾਵਿਕਤਾ ਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਦਬ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਿਥ੍ਯਾਦृष੍ਟਯ ਏਵੇਮਾਸ੍ ਸृष੍ਟਯੋ ਮੋਹਦृष੍ਟਯਃ । ਮਾਯਾਮਾਤ੍ਰਦृਸ਼ੋ ਭਾਨ੍ਤਿ ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਸ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨੁਭੂਤਯਃ
ਇਹ ਸਾਰੀ ਰਚਨਾ ਝੂਠੀ ਧਾਰਨਾ ਹੈ, ਭਟਕਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ; ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਇਆ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਸਦੀ ਹੈ, ਖਾਲੀ ਹੈ, ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਤਜਰਬੇ ਵਾਂਗ।
ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨੁਭੂਤਯ ਇਮਾ ਮਰਣਾਨ੍ਤਰ੍ਬੋਧਭਾਤੇਤਰਭ੍ਰਮਦृਸ਼ਸ੍ ਸ੍ਫੁਟਸਰ੍ਗਭਾਸਃ । ਭਾਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਆਤਿਵਾਹਿਕਸ਼ਰੀਰਗਤਾਸ੍ ਸਮਸ੍ਤਾ ਮਿਥ੍ਯੋਦਿਤਾ ਮृਗਨਦੀਮਰਣਕ੍ਰਮੇਣ
ਇਹ ਸੁਪਨੇ ਦੀਆਂ ਤਜਰਬਾਂ, ਮੌਤ ਤੇ ਜਾਗਣ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ, ਤੇ ਹੋਰ ਭਟਕਾਵਾਂ, ਸਾਫ਼ ਰਚਨਾ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਝੂਠੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਮ੍ਰਿਗ-ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਤੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਮਰਣ ਦੀ ਲੜੀ ਵਾਂਗ, ਨਾਜ਼ੁਕ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਅਨ੍ਤਰੇ ਜ੍ਞਪ੍ਤਿਰ੍ ਜੀਵਂ ਵੈਦੂਰਥਂ ਪੁਰਃ । ਸਙ੍ਕਲ੍ਪੇਨ ਰੁਰੋਧਾਸ਼ੁ ਮਨਸਸ੍ ਸ੍ਪਨ੍ਦਨਂ ਯਥਾ
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨੇ ਜੀਵ ਨੂੰ, ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਮਨ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਛੇਤੀ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਵਦ ਦੇਵਿ ਕਿਯਤ੍ ਕਾਲੋ ਗਤੋ ऽਯਮ੍ ਇਹ ਮਨ੍ਦਿਰੇ । ਸਮਾਧੌ ਮਯਿ ਲੀਨਾਯਾਂ ਮਹੀਪਾਲਸ਼ਵੇ ਸ੍ਥਿਤੇ
ਦੱਸੋ, ਦੇਵੀ, ਇੱਥੇ ਇਸ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਜਦ ਮੈਂ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ ਤੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਇੱਥੇ ਪਈ ਸੀ?
ਇਹ ਮਾਸਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤ ਇਹ ਦਾਸ੍ਯਾਵ੍ ਇਮੇ ਉਭੇ । ਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਵਾਸਕਗृਹੇ ਸ੍ਵਪਤੋ ਵਹਿਤੇ ਸ੍ਥਿਤੇ
ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਲੰਘ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਦੋ ਦਾਸੀਆਂ ਤੇਰੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹੀਆਂ, ਜਦ ਤੂੰ ਸੌਂਦੀ ਰਹੀ ਤੇ ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ।
ਸ਼ृਣੁ ਦੇਹਸ੍ਯ ਕਿਂ ਵृਤ੍ਤਂ ਤਵੇਹ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ । ਸ਼ਰੀਰਂ ਕਿਲ ਪਕ੍ਸ਼ੇਣ ਚੋਤ੍ਕ੍ਲਿਨ੍ਨਸ੍ਨਾਯੁਤਾਂ ਗਤਮ੍
ਸੁਣੋ, ਸੁੰਦਰ ਜੀ, ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਇਆ: ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਨਸਾਂ ਸੜ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਨਿਰ੍ਜੀਵਂ ਪਤਿਤਂ ਭੂਮੌ ਸਂਸ਼ੁष੍ਕਮ੍ ਇਵ ਪਲ੍ਲਵਮ੍ । ਕਾष੍ਠਕੁਡ੍ਯੋਪਸਂਜਾਤਂ ਸ਼ਵਂ ਤੁਹਿਨਸ਼ੀਤਲਮ੍
ਜੀਵਨ ਰਹਿਤ, ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੁੱਕੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ, ਲਾਸ਼ ਬਰਫ਼ ਵਾਂਗ ਠੰਡੀ, ਲੱਕੜੀ ਦੀ ਕੰਧ ਦੇ ਕੋਲ ਪਈ ਹੋਈ ਸੀ।
ਤਤੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ ਆਗਤ੍ਯ ਮृਤੈਵੇਯਮ੍ ਇਤਿ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਕ੍ਲੇਦਲੋਕਾਦ੍ ਵਿਨਿਰ੍ਣੀਯ ਭੀਤ੍ਯਾ ਨਿष੍ਕਾਲਿਤਂ ਗृਹਾਤ੍
ਫਿਰ ਮੰਤਰੀ ਆਏ, ਇਸਨੂੰ ਮਰੇ ਹੋਏ ਐਲਾਨਿਆ, ਸੜਨ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੇਖ ਕੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਘਰ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ।
ਬਹੁਨਾਤ੍ਰ ਕਿਮ੍ ਉਕ੍ਤੇਨ ਨੀਤ੍ਵਾ ਚਨ੍ਦਨਦਾਰੁਭਿਃ । ਚਿਤੌ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਸਘृਤਂ ਸਹਸਾ ਭਸ੍ਮਸਾਤ੍ਕृਤਮ੍
ਇੱਥੇ ਵਧੇਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ? ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਚੰਦਨ ਦੀ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਅੱਗ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਝਟਪਟ ਰਾਖ ਹੋ ਗਈ।
ਤਤੋ ਰਾਜ੍ਞੀ ਮृਤੇ ऽਤ੍ਯੁਚ੍ਚੈਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਰੋਦਨਮ੍ ਆਕੁਲਃ । ਪਰਿਵਾਰਸ੍ ਤਵਾਸ਼ੇषਃ ਕृਤਵਾਨ੍ ਔਰ੍ਧ੍ਵਦੇਹਿਕਮ੍
ਫਿਰ ਰਾਣੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਣਾ-ਧੋਣਾ ਹੋਇਆ; ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਇਦਾਨੀਂ ਤ੍ਵਾਮ੍ ਇਹਾਲੋਕ੍ਯ ਸਸ਼ਰੀਰਾਮ੍ ਇਹਾਗਤਾਮ੍ । ਪਰਲੋਕਾਦ੍ ਆਗਤੇਤਿ ਮਹਚ੍ ਚਿਤ੍ਰਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਣਗੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੱਡਾ ਅਜੋਬਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਤੂੰ ਪਰਲੋਕ ਤੋਂ ਮੁੜ ਆ ਗਿਆ।
ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਤੇਨੈਵ ਦੇਹੇਨ ਸਤ੍ਯਸਙ੍ਕਲ੍ਪਤਸ੍ ਸੁਤੇ । ਦृਸ਼੍ਯਸੇ ਸ੍ਵਵਦਾਤੇਨ ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਵੋਪਰਿ
ਪਰ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸੱਚੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਉਸੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਤੇਰਾ ਉੱਚਾ ਮਨ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ।
ਯਦ੍ਵਾਸਨਾ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਭਵੋ ਦੇਹਂ ਪ੍ਰਤਿ ਤਦ੍ ਏਵ ਤੇ । ਰੂਪਮ੍ ਅਭ੍ਯੁਦਿਤਂ ਬਾਲੇ ਤੇਨ ਪ੍ਰਾਕ੍ਸਦृਸ਼ਂ ਤਵ
ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸਰੀਰ ਬਾਰੇ ਜੋ ਧਾਰਨਾ ਸੀ, ਉਹੀ ਰੂਪ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਬੱਚੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ।
ਸ੍ਵਵਾਸਨਾਨੁਸਾਰੇਣ ਸਰ੍ਵਸ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਹਿ ਪਸ਼੍ਯਤਿ । ਦृष੍ਟਾਨ੍ਤੋ ऽਤ੍ਰਾਵਿਸਂਵਾਦੀ ਬਾਲਵੇਤਾਲਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਹੀ ਧਾਰਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਇਸਦਾ ਸਾਫ ਉਦਾਹਰਨ ਬੱਚੇ ਵੇਤਾਲ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੈ।
ਆਤਿਵਾਹਕਦੇਹਾਸਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਿਦ੍ਧਸੁਨ੍ਦਰੀ । ਵਿਸ੍ਮृਤਸ੍ ਤਵ ਦੇਹੋ ऽਸੌ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨੋ ਨਯਤਸ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਤੂੰ ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਹੇ ਸਿਧ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ; ਤੇਰਾ ਪੁਰਾਣਾ ਸਰੀਰ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੂਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਦृਢਾਤਿਵਾਹਿਕਦृਸ਼ਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਮ੍ਯਤ੍ਯ੍ ਆਧਿਭੌਤਿਕਃ । ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਦृਸ਼੍ਯਮਾਨੋ ऽਪਿ ਸ਼ਰਨ੍ਮੇਘ ਇਵਾਮ੍ਬਰੇ
ਜਿਸ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਭੌਤਿਕ ਦੁੱਖ ਠੰਢਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਜਾਗਰੂਕ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਹ ਮੌਜੂਦ ਦਿਸੇ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਬਦਲੀ।