ਉਦ੍ਯਾਨਾਨਿ ਵਿਮਾਨਾਨਿ ਸ਼ੋਭਨਾਨਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਭਿਰ੍ ਉਪਾਤ੍ਤਾਨਿ ਪੁਣ੍ਯਾਨੀਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਪੁਣ੍ਯਵਾਨ੍
ਬਾਰ-ਬਾਰ ਬਾਗਾਂ, ਸੋਹਣੇ ਮਹਲ ਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਨੇਕ ਮਨੁੱਖ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਨ।
ਇਮਾਨਿ ਕਣ੍ਟਕਸ਼੍ਵਭ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਤ੍ਤ੍ਰਵਨਾਨਿ ਚ । ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਦੁष੍ਕृਤੋਤ੍ਥਾਨਿ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨੀਤਿ ਪਾਪਵਾਨ੍
ਇਹ ਕਾਂਟਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਖੱਡਾਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਤੇ ਹੋਰ ਐਸੇ ਥਾਂ ਆਪਣੇ ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਪਾਪੀ ਮਨੁੱਖ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਪਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਨ।
ਇਯਂ ਮੇ ਸੌਮ੍ਯਸਂਪਾਤਾ ਧਰਣਿਸ਼੍ ਸ਼ੀਤਸ਼ਾਦ੍ਵਲਾ । ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਚ੍ਛਾਯਾਸਵਾਪੀਕਾ ਪੁਰਸ੍ਸਂਸ੍ਥੇਤਿ ਮਧ੍ਯਮਃ
ਇਹ ਨਰਮ ਤੇ ਹਰੇ ਘਾਹ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ, ਠੰਡੀ ਛਾਂ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਪੇੜਾਂ-ਪੌਣੀਆਂ ਨਾਲ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਈ ਹੋਈ, ਮੱਧਮ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਹੈ।
ਅਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਯਮਪੁਰਮ੍ ਅਯਮ੍ ਏष ਸ ਭੂਤਪਃ । ਅਯਂ ਕਰ੍ਮਵਿਚਾਰੋ ਮੇ ਕृਤ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਨੁਭੂਤਿਮਾਨ੍
ਇਹ ਯਮ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ; ਇਹ ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ; ਇਹ ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਹੋਈ ਹੈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਮ੍ ਅਭ੍ਯੇਤਿ ਪृਥੁਸ੍ ਸਂਸਾਰषਣ੍ਡਕਃ । ਯਥਾਸਂਸ੍ਥਿਤਨਿਸ਼੍ਸ਼ੇषਪਦਾਰ੍ਥਾਚਾਰਭਾਸੁਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਇਕ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ, ਵੱਡਾ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਜੰਗਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਆਕਾਸ਼ ਏਵ ਨਿਸ਼੍ਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਤ੍ਮੈਵਂ ਵਿਭੋਧਵਾਨ੍ । ਦੇਸ਼ਕਾਲਕ੍ਰਿਯਾਦੈਰ੍ਘ੍ਯਭਾਸੁਰੋ ऽਪਿ ਨ ਕਿਞ੍ਚਨ
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਖਾਲੀਪਣ ਵਿੱਚ, ਜਾਗਰੂਕ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਕਿ ਥਾਂ, ਸਮਾਂ, ਕਰਤਬ ਅਤੇ ਲੰਬਾਈ ਦੀ ਚਮਕ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਇਤੋ ऽਯਮ੍ ਅਹਮ੍ ਆਦਿष੍ਟਸ੍ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਫਲਭੋਜਨੇ । ਗਚ੍ਛਾਮ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਸ਼ੁਭਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮ੍ ਇਤੋ ਨਰਕਮ੍ ਏਵ ਵਾ
ਇਥੋਂ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗਣ ਲਈ ਆਗਿਆ ਮਿਲੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਥੋਂ ਚੰਗਾ ਸੁਰਗ ਜਾਂ ਨਰਕ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਅਯਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗੋ ਮਯਾ ਭੁਕ੍ਤੋ ਭੁਕ੍ਤੋ ऽਯਂ ਨਰਕੋ ऽਥਵਾ । ਇਮਾਸ੍ ਤਾ ਯੋਨਯੋ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਜਾਯੇ ऽਹਂ ਸਂਸृਤੌ ਪੁਨਃ
ਇਹ ਸੁਰਗ ਮੈਂ ਭੋਗ ਲਿਆ, ਜਾਂ ਇਹ ਨਰਕ ਵੀ ਮੈਂ ਭੋਗਿਆ; ਇਹ ਜਨਮਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੈਂ ਮੁੜ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਅਯਂ ਸ਼ਾਲਿਰ੍ ਅਹਂ ਜਾਤਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਫਲਮ੍ ਇਹ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਇਤ੍ਯ੍ ਉਦਰ੍ਕਪ੍ਰਬੋਧੇਨ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਮਾਨੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਇਹ ਚਾਵਲ ਇੱਥੇ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਫਲ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੰਤ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅਸਲ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਂਸੁਪ੍ਤਵਾਸਨਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਏਵਂ ਬੀਜਤਾਂ ਯਾਤ੍ਯ੍ ਅਸੌ ਨਰੇ । ਤਦ੍ਬੀਜਂ ਯੋਨਿਗਲਿਤਂ ਗਰ੍ਭੋ ਭਵਤਿ ਮਾਤਰਿ
ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਸੁਭਾਵ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬੀਜ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬੀਜ ਜਦੋਂ ਮਾਂ ਦੀ ਕੋਖ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਗਰਭ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ ਗਰ੍ਭੋ ਜਾਯਤੇ ਲੋਕੇ ਪੂਰ੍ਵਕਰ੍ਮਾਨੁਸਾਰਤਃ । ਭਵ੍ਯੋ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਭਵ੍ਯੋ ਵਾ ਬਾਲਕੋ ਲਲਿਤਾਕृਤਿਃ
ਉਹ ਗਰਭ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਾ ਸੋਭਾਗੀ ਜਾਂ ਅਸੋਭਾਗੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਸੁਹਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤਤੋ ऽਨੁਭਵਤੀਦਂ ਹਿ ਯੌਵਨਂ ਮਦਨੋਨ੍ਮੁਖਮ੍ । ਤਤੋ ਜਰਾਂ ਪਦ੍ਮਮੁਖੇ ਹਿਮਾਸ਼ਨਿਮ੍ ਇਵ ਚ੍ਯੁਤਾਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਜਵਾਨੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਵੱਲ ਝੁਕਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਕੰਵਲ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਪਾਲਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧਾਪਾ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ऽਪਿ ਵ੍ਯਾਧਿਮਰਣਂ ਪੁਨਰ੍ ਮਰਣਮੂਰ੍ਛਨਮ੍ । ਪੁਨਸ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨਵਦ੍ ਆਯਾਤਂ ਪਿਣ੍ਡੈਰ੍ ਦੇਹਪਰਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਫਿਰ ਰੋਗ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਮੌਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮੌਤ ਦੀ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਫਿਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਮੁੜ, ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਸਰੀਰ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾਮ੍ਯਂ ਯਾਤਿ ਪੁਨਰ੍ ਲੋਕਂ ਪੁਨਰ੍ ਏਨਂ ਭ੍ਰਮਕ੍ਰਮਮ੍ । ਭੂਯੋ ਭੂਯੋ ऽਨੁਭਵਤਿ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਵ੍ਯੋਮਰੂਪਵਾਨ੍
ਉਹ ਮੁੜ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਇਸ ਭਟਕਣ ਦੀ ਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਰ ਵਾਰ, ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਦਿਸਰ੍ਗੇ ਯਥਾ ਦੇਵਿ ਭ੍ਰਮ ਏਵ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ । ਤਥਾ ਕਥਯ ਮੇ ਭੂਯਃ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ ਬੋਧਵृਦ੍ਧਯੇ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਭਟਕਣਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਬੋਧ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਮੁੜ ਦੱਸ।
ਪਰਮਾਰ੍ਥਘਨਂ ਸ਼ੈਲਾਃ ਪਰਮਾਰ੍ਥਘਨਂ ਦ੍ਰੁਮਾਃ । ਪਰਮਾਰ੍ਥਘਨਂ ਪृਥ੍ਵੀ ਪਰਮਾਰ੍ਥਘਨਂ ਨਭਃ
ਪਹਾੜ ਪਰਮ ਸੱਚ ਦੀ ਸਾਰ ਹਨ, ਦਰਖ਼ਤ ਪਰਮ ਸੱਚ ਦੀ ਸਾਰ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਪਰਮ ਸੱਚ ਦੀ ਸਾਰ ਹੈ, ਅਸਮਾਨ ਪਰਮ ਸੱਚ ਦੀ ਸਾਰ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਕਤ੍ਵਾਤ੍ ਸ ਯਤੋ ਯਥੋਦੇਤਿ ਚਿਦੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਪਰਮਾਕਾਸ਼ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਤਥਾ ਤਤ੍ਰ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍
ਕਿਉਂਕਿ ਚੇਤਨ-ਪ੍ਰਭੂ ਸਭ ਦਾ ਅਸਲ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਭਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਉੱਥੇ ਉਹੀ ਕਾਫੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਗਾਦੌ ਸ੍ਵਪ੍ਨਪੁਰੁषਨ੍ਯਾਯੇਨਾਦਿਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਯਥਾ ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਪ੍ਰਕਚਿਤਸ੍ ਤਥਾਦ੍ਯਾਪਿ ਸ੍ਥਿਤਾ ਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾ ਰਚਨਹਾਰ ਸੁਪਨੇ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਹਾਲਤ ਅੱਜ ਵੀ ਵਜੋਂ ਹੀ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਪ੍ਰਥਮੋ ऽਸੌ ਪ੍ਰਤਿਚ੍ਛਨ੍ਦਃ ਪਦਾਰ੍ਥਾਨਾਂ ਹਿ ਬਿਮ੍ਬਕਮ੍ । ਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਿਤਮ੍ ਏਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਯਤ੍ ਤਦ੍ ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਪਹਿਲਾ ਪਰਛਾਂਵ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਮੂਲ ਰੂਪ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਪਰਤਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਜ ਵੀ ਟਿਕਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯਨ੍ ਨਾਮ ਸੁਸ਼ਿਰਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਦੇਹਾਨਾਂ ਤਦ੍ਗਤੋ ऽਨਿਲਃ । ਕਰੋਤ੍ਯ੍ ਅਙ੍ਗਪਰਿਸ੍ਪਨ੍ਦਂ ਜੀਵਤੀਤ੍ਯ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਤਤਃ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਰੀਰਾਂ ਦੀ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੰਦਾਬੀਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਗਾਦਾਵ੍ ਏਵ ਮੇ ਵੈषਾ ਜਙ੍ਗਮੇ ऽਧਿष੍ਠਿਤਾ ਸ੍ਥਿਤਿਃ । ਚੇਤਨਾ ਅਪਿ ਨਿਸ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦਾਸ੍ ਤੇਨ ਤੇ ਪਾਦਪਾਦਯਃ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹੀ ਹਾਲਤ ਜੰਗਲੀਆਂ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਚੇਤਨਾ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਹੀ ਰੁੱਖ ਆਦਿ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਚਿਦਾਕਾਸ਼ੋ ऽਯਮ੍ ਏਵਾਂਸ਼ਂ ਕੁਰੁਤੇ ਚੇਤਨੋਦਿਤਮ੍ । ਸ ਏਵ ਸਂਵਿਦ੍ ਭਵਤਿ ਸ਼ੇषਂ ਤਦ੍ ਅਪਿ ਨੈਵ ਤਤ੍
ਇਹ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਆਕਾਸ਼, ਚੇਤਨਾ ਦੁਆਰਾ ਜਾਗੇ ਹੋਏ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਸੂਝ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਬਾਕੀ ਕੁਝ ਉਸੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਨਰੋ ਯਦਿ ਖੁਰਪ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਚੇਤਤ੍ਯ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਿਪਟਂ ਨ ਤੁ । ਤਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਨਾਕ੍ਸ਼ਿਣਿਰ੍ਜੀਵਂ ਨਾਜੀਵਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਖੁਰ ਦੇ ਕੋਨੇ ਜਾਂ ਅੱਖ ਦੇ ਪੱਟ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅੱਖ ਨੂੰ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਅੱਖ ਦੀ ਜਿੰਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਨਾਂ ਹੀ ਉਹ ਕਦੇ ਜੀਉਂਦੀ ਹੈ।
ਤਥਾ ਖਂ ਖਤਯਾ ਭੂਮਿਰ੍ ਭੂਮਿਤ੍ਵੇਨਾਪ੍ਤਯਾ ਜਲਮ੍ । ਯਦ੍ ਯਥਾ ਚੇਤਤਿ ਸ੍ਵੈਰਂ ਤਦ੍ ਵੇਤ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਤਥਾਵਪੁਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਹੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਜਿਵੇਂ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਰੀਰੇਣ ਜਙ੍ਗਮਤ੍ਵੇਨ ਜਙ੍ਗਮਮ੍ । ਸ੍ਥਾਵਰਂ ਸ੍ਥਾਵਰਤ੍ਵੇਨ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਭਾਵਯਨ੍ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਜੀਵ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਡੋਲ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਡੋਲ ਹੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਬਣ ਕੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਯਜ੍ ਜਙ੍ਗਮਂ ਨਾਮ ਤਤ੍ ਸਚੋਪਨਰੂਪਧृਤ੍ । ਤੇਨ ਬੁਦ੍ਧਂ ਤਤਸ੍ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਤਦ੍ ਏਵਾਦ੍ਯਾਪਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਕਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਜ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯਜ੍ ਜਡਾਭਿਧਮ੍ ਆਬੁਦ੍ਧਂ ਸ੍ਥਾਵਰਂ ਤੇਨ ਵੈ ਪੁਨਃ । ਜਡਮ੍ ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਸਂਵਿਦ੍ਧਿ ਸ਼ਿਲਾਤਰੁਤृਣਾਦਿ ਤਤ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਜੜ੍ਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਣਜਾਣ ਹੈ, ਉਹ ਅਡੋਲ ਹੈ; ਅੱਜ ਵੀ, ਪੱਥਰ, ਰੁੱਖ, ਘਾਹ ਆਦਿ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹ ਹੀ ਜਾਣੋ।
ਨ ਤੁ ਜਾਡ੍ਯਂ ਪृਥਕ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਨਾਪਿ ਚ ਚੇਤਨਮ੍ । ਨਾਸ੍ਤਿ ਭੇਦੋ ऽਤ੍ਰ ਸਰ੍ਗਾਦੌ ਸਤ੍ਤਾਸਾਮਾਨ੍ਯਕੇਨ ਤੁ
ਪਰ ਜੜ੍ਹਤਾ ਜਾਂ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਕੋਈ ਵੱਖਰੀ ਹਸਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇੱਕੋ ਹੀ ਮੂਲ ਅਸਤਿਤਵ ਵਿਚ ਹਨ, ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ।
ਵृਕ੍ਸ਼ਾਣਾਮ੍ ਉਪਲਾਨਾਂ ਯਾ ਨਾਮਾਨ੍ਤਸ੍ਸ੍ਥਾਸ੍ ਸ੍ਵਸਂਵਿਦਃ । ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਦੀਨੀਹਿਤਾਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਤਾਨਿ ਤੇषਾਮ੍ ਇਹ ਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਨਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਮਝ ਹਨ; ਇਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਸਿਰਫ਼ ਬੁੱਧੀ ਆਦਿ ਦੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹੀ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਵਿਦੋ ऽਨ੍ਤਸ੍ ਸ੍ਥਾਵਰਾਦੇਰ੍ ਯਾਸ੍ ਤਸ੍ਯਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਦਯੋ ਹਿ ਤੇ । ਅਨ੍ਯਾਭਿਧਾਨਾਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਨ੍ਯਾਰ੍ਥਾਸ੍ ਸਙ੍ਕੇਤੈਰ੍ ਅਪਰੈਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਜੋ ਬੁੱਧੀ ਆਦਿ ਅਡੋਲ ਆਦਿ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਹੋਰ ਨਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਹਨ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੀਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹਨ।