ਤਤ੍ ਪਦਂ ਪਰਮਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਨਾਸ਼ੋਤ੍ਪਾਦਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਸ੍ਵਕਂ ਕਚਤਿ ਚਾਭਾਤਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਆਦ੍ਯਮ੍ ਅਨਾਮਯਮ੍
ਉਸ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਨੂੰ ਜਾਣੋ ਜੋ ਨਾਂ ਮਿਟਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਸ਼ਾਂਤ, ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਕਿਲ ਮਣ੍ਡਪਗੇਹਾਨ੍ਤਸ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਵਭਾਵੋਦਿਤਾਤ੍ਮਨਿ । ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਜਨਾਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਵਗृਹੇ ਸਂਵ੍ਯਵਸ੍ਥਯਾ
ਇਸ ਮੰਡਪ-ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਆਤਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਉਥੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਜਗਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਨੋ ਸਰ੍ਗਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਤੈਰ੍ ਅਨੁਭੂਯਤੇ । ਤੇਨਾਹਂ ਜਗਦ੍ ਆਕਾਸ਼ਮ੍ ਅਜਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਵਚ੍ਮਿ ਤੇ
ਉਥੇ ਕੋਈ ਸੰਸਾਰ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਰਚਨਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।
ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਤ੍ਮਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਮੇਰ੍ਵਾਦਿਗਿਰਿਜਾਲਕਮ੍ । ਨੇਦਂ ਕੁਡ੍ਯਮਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਯਥਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਮਹਾਪੁਰਮ੍
ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਖਾਲੀਪਣ ਵਾਲੀ ਚੇਤਨਾ ਹੈ; ਮੇਰੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੋਰ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ।
ਦੇਸ਼ੇ ਪ੍ਰਾਦੇਸ਼ਮਾਤ੍ਰੇ ऽਪਿ ਗਿਰਿਜਾਲਮਯਾਨ੍ਯ੍ ਅਪਿ । ਵਜ੍ਰਸਾਰਾਣਿ ਖਾਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਣੁਕੇ ऽਣੁਕੇ
ਅੰਗੂਠੇ ਜਿੰਨੀ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਜੋ ਹੀਰੇ ਵਾਂਗ ਕਠੋਰ ਸਮਝੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਹਰ ਇਕ ਛੋਟੇ ਜਣੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਖਾਲੀ ਰੂਪ ਹੀ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਦਲੀਪਲ੍ਲਵਾਪੀਡਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ੇਨ ਭੂਰਿਸ਼ਃ । ਤ੍ਰਿਜਗਚ੍ ਚਿਦਣਾਵ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨਪੁਰਂ ਯਥਾ
ਕੇਲੇ ਦੇ ਪੱਤੇ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਰ ਇਕ ਚੇਤਨਾਤਮਕ ਕਣ ਵਿੱਚ ਸੁਪਨੇ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਵਿਭਾਗੇਨ ਕ੍ਰਮਾਦ੍ ਏਕੈਕਸ਼ੋ ਜਗਤ੍ । ਤੇषਾਂ ਯਸ੍ਮਿਞ੍ ਜਗਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਪਦ੍ਮੋ ਰਾਜਾ ਸ਼ਵਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ, ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ ਸੰਸਾਰ ਬਣਦੇ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਪਦਮ ਰਾਜਾ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਪਈ ਹੋਈ ਹੈ।
ਲੀਲਾ ਤਵ ਸਪਤ੍ਨੀ ਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਪੂਰ੍ਵਤਰਂ ਸ਼ੁਭੇ । ਯਦੈਵ ਮੂਰ੍ਛਾਮ੍ ਆਯਾਤਾ ਲੀਲੇਯਂ ਪੁਰਤਸ੍ ਤਵ । ਤਦੈਵ ਭਰ੍ਤੁਃ ਪਦ੍ਮਸ੍ਯ ਸ਼ਵਸ੍ਯ ਨਿਕਟੇ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਹੇ ਸੁਭਾਗੀ, ਤੇਰੀ ਸਹੇਲੀ ਲੀਲਾ ਉਥੇ ਤੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ; ਜਦੋਂ ਇਹ ਲੀਲਾ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਈ, ਉਹ ਪਦਮ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਕਥਮ੍ ਏषਾ ਗਤਾ ਦੇਵਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਤਤ੍ਰ ਦੇਹਿਨੀ । ਕਥਂ ਕਥਂ ਵਾ ਤਤ੍ਪਤ੍ਨੀਭਾਵਮ੍ ਆਪ੍ਤਵਤੀ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਦੇਵੀ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਉਥੇ ਗਈ ਤੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ ਹੋ ਗਈ? ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਉਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਰਹੀ?
ਤੇ ਵਾਸ੍ਯਾ ਵਦ ਕਿਂ ਰੂਪਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਥ ਵਦਨ੍ਤਿ ਕਿਮ੍ । ਤਦ੍ਗੇਹਵਰਵਾਸ੍ਤਵ੍ਯਾਸ੍ ਸਮਾਸੇਨੇਤਿ ਮੇ ਵਦ
ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਉਥੇ ਕਿਹੜਾ ਰੂਪ ਵੇਖਦੀਆਂ ਜਾਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ? ਉਸ ਘਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਦੱਸੋ।
ਸ਼ृਣੁ ਸਰ੍ਵਂ ਸਮਾਸੇਨ ਯਥਾਦृष੍ਟਂ ਵਦਾਮਿ ਤੇ । ਲੀਲੇ ਲੀਲਾਸ੍ਵਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਨ੍ਤਦਂ ਦृਸ਼੍ਯਦੁਰ੍ਦृਸ਼ਾਮ੍
ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ। ਲੀਲਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਤ ਵੇਖਣ ਯੋਗ ਤੇ ਨਾ ਵੇਖਣ ਯੋਗ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂ ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪਦ੍ਮ ਏਵ ਸ ਭਰ੍ਤੈष ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਂ ਤਾਵਤ੍ ਤਤਾਮ੍ ਇਮਾਮ੍ । ਇਤ੍ਥਂ ਜਗਨ੍ਮਯੀਂ ਸ੍ਵਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਏਵ ਸਦ੍ਮਨਿ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਆਪਣੀ ਝੀਲ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਭ੍ਰਮ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੀ ਵਸੇ ਹੋਏ ਘਰ ਵਿਚ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਯੁਦ੍ਧਮ੍ ਇਦਂ ਯੁਦ੍ਧਮ੍ ਇਮੇ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਜਨਾ ਜਨਾਃ । ਭ੍ਰਾਨ੍ਤ੍ਯੈਵਾਸ੍ਤੀਹ ਮਰਣਮ੍ ਏष ਚੈਵ ਭ੍ਰਮਾਤ੍ਮਕਃ
ਇਹ ਲੜਾਈ ਭਟਕਣ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹੈ; ਇਹ ਲੋਕ ਭਟਕਣ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਵੀ ਭਟਕਣ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਸਭ ਭਟਕਣ ਦੀ ਹੀ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ਭ੍ਰਮਕ੍ਰਮੇਣਾਨੇਨੈਵ ਲੀਲਾਸ੍ਯ ਦਯਿਤਾ ਸ੍ਥਿਤਾ । ਤ੍ਵਂ ਚੈषਾ ਚ ਵਰਾਰੋਹੇ ਸ੍ਵਪ੍ਨਮਾਤ੍ਰਾ ਵਰਾਙ੍ਗਨੇ
ਇਸੇ ਭਟਕਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲੀਲਾ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਤੂੰ ਤੇ ਉਹ, ਸੋਹਣੀਏ, ਸਿਰਫ਼ ਸੁਪਨਾ ਹੀ ਹੋ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ।
ਤਥਾ ਭਵਤ੍ਯੋਰ੍ ਭਰ੍ਤੈष ਤਥੈਵਾਹਮ੍ ਅਪਿ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਜਗਚ੍ਛੋਭੈਵ ਸਂਸਾਰੇ ਦृਸ਼੍ਯਸੇ ਤਦ੍ ਇਹੋਚ੍ਯਤੇ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਇਹ ਪਤੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਆਪ ਹੀ ਹਾਂ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਚਮਕ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਤਦ੍ ਏਵ ਪਰਿਜ੍ਞਾਤਂ ਦृਸ਼੍ਯਸ਼ਬ੍ਦਾਰ੍ਥਮ੍ ਉਜ੍ਝਤਿ । ਏਵਮ੍ ਏषਾ ਤ੍ਵਮ੍ ਏਵਂ ਚ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੈਵਮ੍ ਅਸੌ ਨृਪਃ
ਇਹੀ ਗੱਲ ਸਮਝੀ ਗਈ ਹੈ, ਤੇ 'ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ' ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਤੇ ਤੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਹੋ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਵੀ ਇੰਝ ਹੀ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਹਂ ਚਾਤ੍ਮਨਿ ਸਤ੍ਯਤ੍ਵਗਤਾਸ੍ ਸਰ੍ਵਤਯਾਤ੍ਮਨਃ । ਇਮੇ ਵਯਮ੍ ਇਹਾਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਂ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਸ੍ ਸ੍ਵੋਦਿਤਾ ਇਵ
ਮੈਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸੱਚਾਈ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਦਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਹਾਂ; ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਏ ਹੋਏ ਹਾਂ।
ਇਤ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਕਤਯਾ ਮਹਾਚਿਦ੍ਘਨਸਂਸ੍ਥਿਤੇਃ । ਏਵਮ੍ ਏषਾ ਸ੍ਥਿਤਾ ਰਾਜ੍ਞੀ ਹਾਰਿਹਾਸਵਿਲਾਸਿਨੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦਾ ਅਸਲ ਬਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ, ਰਾਣੀ ਖਿੜਦੇ ਹਾਸੇ ਨਾਲ ਮਨਮੋਹਣੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਲੀਲਾਵਿਲੋਲਨਯਨਾ ਨਵਯੌਵਨਸ਼ਾਲਿਨੀ । ਪੇਸ਼ਲਾਚਾਰਮਧੁਰਾ ਮਧੁਰੋਦਾਰਭਾषਿਣੀ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਨਵੇਂ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਚਲਣ ਸੁਹਣਾ ਹੈ, ਬੋਲ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਉੱਚੇ ਹਨ।
ਕੋਕਿਲਸ੍ਵਰਸਙ੍ਕਾਸ਼ਾ ਮਦਮਨ੍ਮਥਮਨ੍ਥਰਾ । ਅਸਿਤੋਤ੍ਪਲਪਤ੍ਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੀ ਵृਤ੍ਤਪੀਨਾਪਯੋਧਰਾ
ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੋਕਿਲ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿੱਠੀ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਚਲਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਾਲੇ ਕਵਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਦੇ ਸਤਨ ਗੋਲ ਤੇ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਕਾਨ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਗੌਰਾਙ੍ਗੀ ਪਕ੍ਵਬਿਮ੍ਬਫਲਾਧਰਾ । ਤ੍ਵਤ੍ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾਤ੍ਮਕਸ੍ਯੈषਾ ਯਥਾ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ ਮਨਃਕਲਾ
ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੇ ਹੋਠ ਪੱਕੇ ਬਿੰਬ ਫਲ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਹਨ; ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ।
ਤਦਾ ਤ੍ਵਤ੍ਸਦृਸ਼ਾਕਾਰਾ ਸ੍ਥਿਤੈषਾ ਚਿਚ੍ਚਮਤ੍ਕृਤੌ । ਤ੍ਵਦ੍ਭਰ੍ਤृਮਰਣੇ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਸਮਨਨ੍ਤਰਮ੍ ਏਵ ਹਿ
ਫਿਰ ਉਹ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਚਿੱਤ ਵਿਚ ਹੈਰਾਨ ਖੜੀ ਰਹੀ; ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਮਰ ਗਈ।
ਤ੍ਵਦ੍ਭਰ੍ਤੈषਾ ਪੁਰੋ ਦृष੍ਟਾ ਤ੍ਵਤ੍ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾਤ੍ਮਨਾਣੁਨਾ । ਯਦਾਧਿਭੌਤਿਕਂ ਭਾਵਂ ਚੇਤੋ ऽਨੁਭਵਤਿ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਹੀ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਇਕ ਅਣੂ ਸੀ; ਮਨ ਜੋ ਕੁਝ ਭੌਤਿਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵੇਤ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਸਨ੍ਮਯਮ੍ ਏਵਾਤ ਆਤਿਵਾਹਿਕਕਲ੍ਪਨਮ੍ । ਯਦਾਧਿਭੌਤਿਕਂ ਭਾਵਂ ਵੇਤ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਤਂ ਤੁ ਨ ਸਨ੍ਮਯਮ੍
ਮਨ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਸਲ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਮਨ ਭੌਤਿਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਅਸਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਆਤਿਵਾਹਿਕਸਙ੍ਕਲ੍ਪਸ੍ ਤਦਾ ਸੋ ऽਨ੍ਯਸ੍ਯ ਜਾਯਤੇ । ਅਤੋ ਮਰਣਸਂਵਿਤ੍ਤ੍ਯਾ ਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮਮਯੇ ਭ੍ਰਮੇ
ਜਦੋਂ ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਦੂਜੇ ਵਿਚ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਰਨ ਦੀ ਸਮਝ ਰਾਹੀਂ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਦੀ ਭੁਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਸਂਵਿਦਿਤਾਨੇਨ ਤ੍ਵਯਾਵਗਤ ਏष ਸਃ । ਇਤ੍ਥਂ ਤ੍ਵਾਂ ਦृष੍ਟਵਾਨ੍ ਏष ਦृष੍ਟਸ਼੍ ਚੈष ਤ੍ਵਯੇਤਿ ਚ
ਇਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੂੰ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਸਮਝ ਆਈ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਤੂੰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਤ੍ਵਮ੍ ਅਸ੍ਯਾਤ੍ਮਨਿ ਸਂਪਨ੍ਨਾ ਸਰ੍ਵਗਤ੍ਵਾਚ੍ ਚਿਦਾਤ੍ਮਨਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਰ੍ਵਗਤਂ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ ਯਥਾ ਯਤ੍ਰ ਯਦੋਦਿਤਮ੍
ਤੂੰ ਇਸ ਆਤਮ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਚੇਤਨਾ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਜਿੱਥੇ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਹੈ।
ਭਵਤ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਤਥਾ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯੈਵ ਪਸ਼੍ਯਤਿ । ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਤ੍ਵਾਦ੍ ਯਤ੍ਰ ਯਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮ੍ ਉਨ੍ਨਯਨ੍
ਉਥੇ ਇਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਥਾਂ ਸਭ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਤੇ ਜਿਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਉਭਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਸ੍ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਤਥਾ ਭਾਤਿ ਤੀਵ੍ਰਸਂਵੇਗਹੇਤੁਤਃ । ਮृਤਿਮੋਹਕ੍ਸ਼ਣੇਨੈਵ ਤਦ੍ ਏਤੌ ਦਮ੍ਪਤੀ ਸ੍ਥਿਤੌ
ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਕਾਰਨ। ਮੌਤ ਤੇ ਭੁਲੇਖੇ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹੇ।
ਤਦੈਵਾਭ੍ਯਾਮ੍ ਇਦਂ ਬੁਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸਵਸ਼ਾਦ੍ ਧृਦਿ । ਆਵਯੋਃ ਪਿਤਰਾਵ੍ ਏਤਾਵ੍ ਇਮੇ ਚੈਵਾਪਿ ਮਾਤਰੌ
ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਦੋਵੇਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝ ਆਈ, ਦਿੱਖ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ: 'ਇਹ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਵੀ ਸਾਡੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਹਨ।'