ਉਤ੍ਤਸ੍ਥੁਰ੍ ਨृਤ੍ਤਯਾਤ੍ਰਾਯਾਂ ਕਬਨ੍ਧਨਟਪਙ੍ਕ੍ਤਯਃ । ਜਗੁਰ੍ ਉਚ੍ਚੈ ਰਣਦ੍ਰੋਹਂ ਪਿਸ਼ਾਚ੍ਯੋ ਰਣਦਾਰਿਕਾਃ
ਬਿਨਾ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਨੱਚਣ ਵਾਲੀ ਜੁਲੂਸ ਵਿਚ ਉੱਠੇ; ਯੁੱਧ ਦੀ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਪੀਸ਼ਾਚਣੀਆਂ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਉਦਗੁਰ੍ ਮਤ੍ਤਸਙ੍ਘਟ੍ਟਤ੍ਕ੍ਰੇਙ੍ਕਾਰਾ ਦਨ੍ਤਿਨਾਂ ਬਲੇ । ਊਹੁਃ ਕ੍ਸ਼ੇਪਣਪਾषਾਣਮਤ੍ਤਨਦ੍ਯੋ ਨਭਸ੍ਤਲੇ
ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ ਟਕਰਾਉਂਦੀ ਹੋਈ, ਉੱਚੀ ਧੁੰਕਾਰ ਮਾਰਦੀ; ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਸੁੱਟੇ ਪੱਥਰ ਲੈ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਪੇਤੁਸ਼੍ ਚ ਰਥਸਙ੍ਘਾਤਾਸ੍ ਸਂਸ਼ੁष੍ਕਵਨਪਰ੍ਣਵਤ੍ । ਨਿਰ੍ਯਯੁਰ੍ ਲੋਹਿਤਾ ਨਦ੍ਯੋ ਰਣਾਦ੍ਰੇਰ੍ ਮृਤਿਵਰ੍षਿਣਃ
ਰਥਾਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਲਾਲ ਨਦੀਆਂ ਜੰਗ ਦੇ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੀਆਂ।
ਪ੍ਰਸ਼ੇਮੁਃ ਪਾਂਸਵੋ ਰਕ੍ਤੈਸ੍ ਤਮਾਂਸ੍ਯ੍ ਆਯੁਧਵਹ੍ਨਿਭਿਃ । ਯੁਦ੍ਧੈਕਧ੍ਯਾਨਤਸ਼੍ ਸ਼ਬ੍ਦਾ ਭਯਾਨਿ ਮृਤਿਨਿਸ਼੍ਚਯੈਃ
ਖੂਨ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਧੂੜ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਠੰਡੀ ਹੋ ਗਈ; ਜੰਗ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਮੌਤ ਦੀ ਪੱਕੀ ਯਕੀਨ ਨਾਲ, ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਅਭਵਤ੍ ਕੇਵਲਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਸਸ਼ਬ੍ਦਮ੍ ਅਸਮਂ ਭ੍ਰਮਮ੍ । ਅਨਾਕੁਲਾਮ੍ਬੁਵਾਹਾਭਖਡ੍ਗਵੀਚਿਸਝਾਙ੍ਕृਤਮ੍
ਉਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਗੱਡੀ ਹੋਈ, ਉਲਝਣ ਭਰੀ ਜੰਗ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਰ ਤੇ ਹਲਚਲ ਸੀ; ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਉਪਰਲੇ ਬੱਦਲ ਅਡੋਲ ਰਹੇ।
षਵषਵਰਵਸਂਵਹਚ੍ਛਰੌਘਂ ਕਟਕਟਰਵਸਂਪਤਦ੍ਭੁਸੁਣ੍ਡਿ । ਝਣਝਣਰਵਸਂਮਿਲਨ੍ਮਹਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨਿਸ਼ਿ ਨਵਰਣਮ੍ ਆਸ ਸੁਪ੍ਤਵਤ੍ ਤਤ੍
ਸੈਨਾ ਦੀ ਟਕਰ funeral ਚੀਤਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਟਕਰਾਂ ਮੀਂਹ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਟਕਰ ਤੇਜ਼ ਆਵਾਜ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ; ਪਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੌਂਦੇ ਹੋਏ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਰ੍ਤਮਾਨੇ ਤੁ ਘੋਰੇ ਸਮਰਸਮ੍ਭ੍ਰਮੇ । ਲੀਲਾਦ੍ਵਯਮ੍ ਉਵਾਚੇਦਂ ਜ੍ਞਪ੍ਤਿਂ ਭਗਵਤੀਂ ਪੁਰਃ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਹਲਚਲ ਭਰੀ ਲੜਾਈ ਚਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸੂਰਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਸੀ, ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਦੇਵਿ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਕਸ੍ਮਾਨ੍ ਨੋ ਭਰ੍ਤਾ ਜਯਤਿ ਨੋ ਰਣੇ । ਵਦ ਤ੍ਵਯ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਤੁष੍ਟਾਯਾਮ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਿਦ੍ਰੁਤਵਾਰਣੇ
ਦੇਵੀ, ਇਹ ਕਿਉਂ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡਾ ਪਤੀ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਨਾ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਹਾਰਦਾ? ਦੱਸੋ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ, ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਹਾਥੀ ਭੱਜ ਰਹੇ ਹਨ।
ਚਿਰਮ੍ ਆਰਾਧਿਤਾਨੇਨ ਵਿਦੂਰਥਨृਪਾਰਿਣਾ । ਅਹਂ ਪ੍ਰਤਿਜਯਾਰ੍ਥੇਨ ਨ ਵਿਦੂਰਥਭੂਭੁਜਾ
ਇਸ ਰਾਜਾ ਵਿਦੂਰਥ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪੂਜਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਦੂਰਥ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਈ ਨਹੀਂ ਪੂਜਿਆ।
ਤੇਨਾਸਾਵ੍ ਏਵ ਜਯਤਿ ਜੀਯਤੇ ਨ ਵਿਦੂਰਥਃ । ਜ੍ਞਪ੍ਤਿਰ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ਗਤਾ ਸਂਵਿਦ੍ ਏषਾਸੌ ਯਦ੍ ਯਥਾ ਯਦਾ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹੀ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ; ਵਿਦੂਰਥ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਦਾ। ਇਹ ਗਿਆਨ, ਇਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਚੇਤਨਾ, ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਰਣੈ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੇ ਜਦੋਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਚੋਦਯਤ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਤਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਤਦਾ ਸਮ੍ਪਾਦਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ । ਯੋ ਯਥਾ ਚੋਦਯਤਿ ਮਾਂ ਤਸ੍ਯ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਤਤ੍ਫਲਾ
ਜੋ ਵੀ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕਰਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਹ ਕੰਮ ਤੁਰੰਤ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਸੱਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਲ ਦੇ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ।
ਨ ਸ੍ਵਭਾਵੋਦ੍ਯਤਂ ਧਤ੍ਤੇ ਵਹ੍ਨੇਰ੍ ਔष੍ਣ੍ਯਮ੍ ਇਵੈष ਮੇ । ਜਯਸ੍ ਸ੍ਯਾਨ੍ ਮਮ ਸਂਗ੍ਰਾਮ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਨੇਨਾਸ੍ਮਿ ਪੂਜਿਤਾ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ 'ਮੈਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਮਿਲੇ' ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਤਿਮਾਰੂਪਿਣੀ ਤੇਨ ਫਲਮ੍ ਆਪ੍ਨੋਤ੍ਯ੍ ਅਸੌ ਤਥਾ । ਵਿਦੂਰਥੇਨੈਤਮ੍ ਅਰ੍ਥਂ ਅਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਾਸ੍ਮਿ ਬੋਧਿਤਾ
ਉਹ ਜਦੋਂ ਮੇਰੀ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਦੂਰਥ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੋਚਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ।
ਅਨੇਨ ਚੈਵ ਮੁਕ੍ਤਸ੍ ਸ੍ਯਾਮ੍ ਅਹਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਮਿ ਭਾਵਿਤਾ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਵਿਦੂਰਥੋ ਦੇਹਂ ਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਹ ਭਾਰ੍ਯਯਾ
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਹ ਨਿਸਚੈ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਵਿਦੂਰਥ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਤ੍ਵਯਾਨਯਾ ਚ ਕਾਲੇਨ ਬਾਲੇ ਮੁਕ੍ਤੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਏਤਦੀਯਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਯਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਸ੍ ਸਿਨ੍ਧੁਨਾਮ ਮਹੀਪਤਿਃ । ਹਤ੍ਵੈਨਂ ਵਸੁਧਾਪੀਠੇ ਜਯੀ ਰਾਜ੍ਯਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਾ ਵੈਰੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿੰਧੂ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਮਾਰ ਕੇ, ਜਿੱਤ ਕੇ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ।
ਚੇਲੁਸ੍ ਤਿਮਿਰਸਂਘਾਤਾ ਬਲਾਨੀਵਾਲਿਰੂਪਿਣਃ । ਅਸृਜੀਵ ਸ਼ਵਾਨ੍ਯ੍ ਆਸਨ੍ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਯਾਂ ਤਾਰਕਾ ਦਿਵਿ
ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਬਲੀ ਦੀ ਫੌਜ ਵਾਂਗ, ਹਿਲਦੇ-ਡੁੱਲਦੇ। ਲਾਸ਼ਾਂ ਪੈ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਵੇਲੇ ਅਸਮਾਨ 'ਚ ਤਾਰੇ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਸ਼ਨੈਰ੍ ਵਿਕਟਤਾਂ ਜਗ੍ਮੂ ਰਣਾਕਾਸ਼ਾਦ੍ਰਿਭੂਮਯਃ । ਭੁਵਨਂ ਕਜ੍ਜਲਾਮ੍ਭੋਧੇਰ੍ ਇਵੋਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਮ੍ ਅਰਾਜਤ
ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜੰਗ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਮੈਦਾਨ ਡਰਾਉਣੇ ਹੋ ਗਏ। ਦੁਨੀਆ ਕਾਲੀ ਸਿਆਹੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਉੱਠੀ ਹੋਈ ਲੱਗੀ।
ਪੇਤੁਃ ਕਨਕਨਿष੍ष੍ਯਨ੍ਦਸੁਨ੍ਦਰਾ ਰਵਿਰਸ਼੍ਮਯਃ । ਸ਼ੈਲੇषੁ ਵਰਵੀਰੇषੁ ਰਣਰਕ੍ਤਚ੍ਛਟਾ ਇਵ
ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ, ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ, ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਵੱਡੇ ਵੀਰਾਂ 'ਤੇ ਪਈਆਂ। ਉਹ ਲੜਾਈ ਦੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਅਦृਸ਼੍ਯਤ ਤਤੋ ਵ੍ਯੋਮ ਤਥਾ ਰਣਮਹੀਤਲਮ੍ । ਬਾਹੁਭਿਰ੍ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਭੁਜਗਂ ਪ੍ਰਭਾਭਿਃ ਕੀਰ੍ਣਕਾਞ੍ਚਨਮ੍
ਫਿਰ ਅਸਮਾਨ ਅਤੇ ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਦਿਸਣ ਲੱਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਸਾਂਪਾਂ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਚਮਕ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਹਰ ਥਾਂ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਕੁਣ੍ਡਲੈਃ ਕੀਰ੍ਣਰਤ੍ਨੌਘਂ ਸ਼ਿਰੋਭਿਰ੍ ਵृਦ੍ਧਪਙ੍ਕਜਮ੍ । ਆਯੁਧੈਃ ਖਗਨੀਰਨ੍ਧ੍ਰਂ ਸ਼ਰੈਸ਼੍ ਸ਼ਰਭਨਿਰ੍ਭਰਮ੍
ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਿਖਰੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਪੁਰਾਣੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਸੀ; ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਛੇਦਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਿਰਣਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਾਂਗ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਰਕ੍ਤਾਭਾਸ੍ਥਿਰਸਨ੍ਧ੍ਯਾਢ੍ਯਂ ਸਸਿਦ੍ਧਪੁਰੁषਂ ਸ਼ਵੈਃ । ਹਾਰੈਸ੍ ਸਸਰ੍ਪਨਿਰ੍ਮੋਕਂ ਪਟੈਰ੍ ਏਵਾਂਸ਼ੁਸਙ੍ਕੁਲਮ੍
ਲਾਲ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ, ਗਾੜ੍ਹੀ ਸ਼ਾਮੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਸਿਧ ਪੁਰਖ ਤੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਪਈਆਂ ਸਨ; ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਸਾਂਪਾਂ ਦੀ ਛੱਡੀ ਹੋਈ ਖਾਲਾਂ ਤੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਕਿਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਲਸਲ੍ਲਤਾਪਤਾਕਾਭਿਰ੍ ਊਰੁਭਿਃ ਕृਤਤੋਰਣਮ੍ । ਹਸ੍ਤਪਾਦੈਃ ਪਲ੍ਲਵਿਤਂ ਸ਼ਰੈਸ਼੍ ਸ਼ਰਵਨੋਪਮਮ੍
ਲਤਾਵਾਂ ਦੀ ਝੰਡੀਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਪੱਟੀਆਂ ਵਾਂਗ ਥਾਈਆਂ ਤੋਂ ਗੇਟ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਸਨ; ਹੱਥ ਪੈਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਪਏ ਹੋਏ, ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।
ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਂਸ਼ੁਸ਼ਾਦ੍ਵਲਸ਼੍ਯਾਮਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਤਾਰ੍ਣੈਸ੍ ਸਸੈਕਤਮ੍ । ਕੀਰ੍ਣਮ੍ ਆਯੁਧਮਾਲਾਭਿਰ੍ ਉਨ੍ਮਤ੍ਤਮ੍ ਇਵ ਭੈਰਵਮ੍
ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਘਾਹ ਵਾਲੀ ਮੈਦਾਨ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ, ਰੇਤ ਤੇ ਟੁੱਟੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਨਾਲ ਪਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਾਗਲ ਜਿਹਾ ਡਰਾਉਣਾ ਦਿਸਦਾ ਸੀ।
ਫੁਲ੍ਲਾਸ਼ੋਕਵਨਾਕਾਰਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਸਂਘਟ੍ਟਵਹ੍ਨਿਭਿਃ । ਉਦ੍ਘੁਙ੍ਘੁਮਂ ਮਹਾਸ਼ਬ੍ਦੈਰ੍ ਵਿਦ੍ਰਵਤ੍ਸਿਦ੍ਧਨਾਯਕਮ੍
ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਬਾਗ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਸੀ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਟਕਰ ਨਾਲ ਅੱਗ ਲੱਗੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਿਆ।
ਸੌਵਰ੍ਣਰਚਿਤਾਕਾਰਂ ਬਾਲਾਰ੍ਕਕਚਿਤਾਯੁਧੈਃ । ਪ੍ਰਾਸਾਸਿਚਕ੍ਰਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯृष੍ਟਿਮੁਦ੍ਗਰਾਰਣਿਤਾਨ੍ਤਰਮ੍
ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਾਰੀਗਰੀ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਤੇ ਭਾਲਿਆਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਚੱਕਰਾਂ, ਬਾਣਾਂ, ਗਦਿਆਂ ਅਤੇ ਜੰਗ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਅਨ੍ਤਰੇ ਸੇਨਾਸ੍ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ ਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ਆਯਯੁਃ । ਆਸੀਦ੍ ਰਣਾਙ੍ਗਨਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਮ੍ ਇਵਾਲ੍ਪੋਭਯਸੈਨਿਕਮ੍
ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਾਰੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਸਿਪਾਹੀ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ।
ਛਿਨ੍ਨਭਿਨ੍ਨਮृਤਧ੍ਵਸ੍ਤਯਾਤਵਿਦ੍ਰੁਤਮਾਨਵਮ੍ । ਪਤਚ੍ਛਵਮਹਾਰਾਸ਼ਿਪਙ੍ਕਸ੍ਰਵਦਸृਕ੍ਸਰਿਤ੍
ਟੁੱਟੇ-ਫੱਟੇ, ਮਰੇ ਹੋਏ, ਨਸ਼ਟ ਹੋਏ, ਭੱਜਦੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ; ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਢੇਰ, ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਗਦੀਆਂ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।
ਵਹਦ੍ਰਕ੍ਤਨਦੀਰਂਹਃਪ੍ਰੋਹ੍ਯਮਾਨਸ਼ਵੋਤ੍ਕਰਮ੍ । ਭੁਸੁਣ੍ਡੀਸ਼ਕ੍ਤਿਕੁਨ੍ਤਾਸਿਸ੍ਥੂਲਪਾषਾਣਸਙ੍ਕੁਲਮ੍
ਖੂਨ ਦੀ ਨਦੀ ਦਾ ਭਾਰ ਲੈ ਕੇ, ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਵਹੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ; ਤੀਰ, ਭਾਲੇ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਮੈਦਾਨ।
ਸ਼ੂਰਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਹਤਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਬਨ੍ਧਪਤਨਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਤਾਲਤਾਣ੍ਡਵਿਵੇਤਾਲਕੁਲਾਰਬ੍ਧਕਲਾਰਵਮ੍
ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟੇ ਹੋਏ, ਸਿਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਏ ਧੜਾਂ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਪਏ ਹਨ; ਵੇਤਾਲਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ, ਤਾਲ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਨਾਚ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ਰਣਾਙ੍ਗਨੇ ਦੀਪ੍ਤੌ ਪਦ੍ਮਸਿਨ੍ਧੁਰਥੌ ਚਲੌ । ਅਦृਸ਼੍ਯੇਤਾਂ ਨਭਸ਼੍ਚਿਹ੍ਨੌ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯੌ ਦਿਵੀਵ ਤੌ
ਸੂਣੇ ਤੇ ਜਲਦੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ, ਦੋਵੇਂ ਲੋਟਸ-ਰੰਗੀ ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਚਲਦੇ ਹੋਏ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏ।