ਚਨ੍ਦ੍ਰਭਿਤ੍ਤਿਪਰਿਸ੍ਰੋਤਃਪ੍ਰਪਤਤ੍ਕਾਞ੍ਚਨਾਙ੍ਕੁਰਮ੍ । ਮੁਕ੍ਤਾਝਣਝਣਤ੍ਕਾਰਚਾਰੁਵਿਦ੍ਰੁਮਕੂਵਰਮ੍
ਚੰਦਨੀ ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਨੀਰਾਂ ਤੋਂ ਸੁਣਹਿਰੀ ਟਾਹਣੀਆਂ ਝੜਦੀਆਂ, ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀਆਂ ਮੰਜੀਠ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵੈਰ੍ ਲਕ੍ਸ਼ਣੋਪੇਤੈਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤੈਰ੍ ਧਵਲੈਃ ਕृਸ਼ੈਃ । ਜਵੋਨ੍ਨਯਨਵੇਗੇਨ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਦ੍ਭਿਃ ਖੁਰਾਨ੍ ਇਵ
ਚੰਗੇ, ਚਿੱਟੇ, ਪਤਲੇ, ਸੁਭਾਗਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਵਧੀਆ, ਆਪਣੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੁਰਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਵਗਾ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚ।
ਵਾਯੂਨ੍ ਅਪੀਵ ਸਹਜਾਨ੍ ਅਸਹਦ੍ਭਿਰ੍ ਗਤਿਕ੍ਰਮੈਃ । ਪ੍ਰੋਜ੍ਝਦ੍ਭਿਰ੍ ਇਵ ਪਸ਼੍ਚਾਰ੍ਧਮ੍ ਆਪਿਬਦ੍ਭਿਰ੍ ਇਵਾਮ੍ਬਰਮ੍
ਉਹ ਘੋੜੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਦੌੜ ਹਵਾ ਨਾਲ ਵੀ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਿੱਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਪੀ ਰਹੇ ਹੋਣ।
ਯੋਜਿਤੈਰ੍ ਇਵ ਸਂਪੂਰ੍ਣੈਸ਼੍ ਚਨ੍ਦ੍ਰੈਸ਼੍ ਚਾਮਰਦੀਪ੍ਤਿਭਿਃ । ਅਸ਼੍ਵੈਰ੍ ਅष੍ਟਭਿਰ੍ ਆਬਦ੍ਧਮ੍ ਆਸ਼ਾਪੂਰਕਹੇषਿਤੈਃ
ਉਹ ਰਥ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਠ ਚੰਨਿਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਠ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਭਰ ਦਿੰਦੀ ਹੋਵੇ।
ਅਥੋਦਭੂਤ੍ ਤਦੋਦ੍ਦਾਮਨਾਗਾਭ੍ਰਰਵਨਿਰ੍ਭਰਃ । ਸ਼ੈਲਭਿਤ੍ਤਿਪ੍ਰਤਿਧ੍ਵਾਨਦਾਰੁਣੋ ਦੁਨ੍ਦੁਭਿਧ੍ਵਨਿਃ
ਫਿਰ ਉਥੇ ਡੰਗਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਜੀ, ਜੋ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗਰਜ ਵਾਂਗ ਭਾਰੀ ਸੀ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ 'ਤੇ ਟਕਰਾਉਂਦੀ ਹੋਈ।
ਮਤ੍ਤਸੈਨਿਕਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੈਰ੍ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤੈਃ ਕਲਕਲਾਰਵੈਃ । ਕਿਙ੍ਕਿਣੀਜਾਲਨਿਧ੍ਵਾਨੈਰ੍ ਹੇਤਿਸਙ੍ਘਟ੍ਟਟਾਙ੍ਕृਤੈਃ
ਮਸਤ ਫੌਜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਉਚੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਘੰਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ, ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਟਕਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਧਨੁਸ਼੍ਚਟਚਟਾਸ਼ਬ੍ਦੈਸ਼੍ ਸ਼ਰਸ਼ੀਤ੍ਕਾਰਗਾਯਨੈਃ । ਪਰਸ੍ਪਰਾਂਸਨਿष੍ਪਿष੍ਟਕਵਚੌਘਝਣਜ੍ਝਣੈਃ
ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਦੀ ਟਕ-ਟਕ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਸੀਟੀ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ, ਤੇ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੇ ਬਚਾਓ ਵਾਲੇ ਲੋਹੇ ਦੀ ਝਣ-ਝਣ, ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵਿਚ ਰਲ ਗਈਆਂ।
ਜ੍ਵਲਦਗ੍ਨਿਟਣਤ੍ਕਾਰੈਰ੍ ਆਰ੍ਤਿਮਤ੍ਕ੍ਰਨ੍ਦਨਾਰਵੈਃ । ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਭਟਾਹ੍ਵਾਨੈਰ੍ ਬਨ੍ਦੀਵਿਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਰੋਦਨੈਃ
ਜਲਦੇ ਅੱਗ ਦੀ ਟਣ-ਟਣ, ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਰਲਾਹਟ, ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੀ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰ, ਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀ ਉਲਝਣ ਭਰੀ ਰੋਣ-ਧੋਣ, ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਮਿਲ ਕੇ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਸ਼ਿਲਾਘਨੀਕृਤਾਸ਼ੇषਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਕੁਹਰੋ ਧ੍ਵਨਿਃ । ਹਸ੍ਤਗ੍ਰਾਹ੍ਯੋ ਭਵਦ੍ਭੀਮੋ ਦਸ਼ਾਸ਼ਾਕੁਞ੍ਜਪੂਰਕਃ
ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਹਥੀਂ ਫੜੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼, ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਗੜੀ ਹੋਈ, ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਖੋਖਲੇ ਵਿਚ ਭਰ ਗਈ, ਤੇ ਦਸਾਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੂੰਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥੋਦਪਤਦ੍ ਆਦਿਤ੍ਯਪਥਪੀਵਰਰੋਧਕਮ੍ । ਰਜੋਨਿਭੇਨ ਭੂਪੀਠਮ੍ ਅਮ੍ਬਰੋਡ੍ਡਯਨੋਨ੍ਮੁਖਮ੍
ਫਿਰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਗੁੱਝ ਉਠਿਆ ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਧੂੜ ਵਾਂਗ ਕਾਲੀ ਛਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਗਰ੍ਭਵਾਸਮ੍ ਇਵਾਪਨ੍ਨਂ ਤੇਨਾਸੀਤ੍ ਤਨ੍ਮਹਾਪੁਰਮ੍ । ਮੂਰ੍ਖਤ੍ਵਂ ਯੌਵਨੇਨੇਵ ਘਨਤਾਮ੍ ਆਯਯੌ ਤਮਃ
ਉਹ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਜਿਵੇਂ ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ; ਹਨੇਰਾ ਜਿਵੇਂ ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਮੂਰਖਤਾ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਹੋਰ ਗਾੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਯਯੁਃ ਕ੍ਵਾਪਿ ਦੀਪੌਘਾ ਦਿਵਸੇਨੇਵ ਤਾਰਕਾਃ । ਆਯਯੁਰ੍ ਬਲਮ੍ ਆਲੋਲਾ ਨੈਸ਼ਭੂਤਪਰਮ੍ਪਰਾਃ
ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਦੀਵੇ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਲੁਕ ਗਏ; ਰਾਤ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਚਲਚਲ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ ਤਨ੍ਮਹਾਯੁਦ੍ਧਂ ਦ੍ਵੇ ਲੀਲੇ ਸਾ ਕੁਮਾਰਿਕਾ । ਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਦ੍ਧृਦਯੇਨੈਤਾ ਦੇਵੀਦਤ੍ਤਮਹਾਦृਸ਼ਾ
ਉਹ ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਉਹ ਵੱਡਾ ਯੁੱਧ ਦੇਖਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਕੰਬ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਦੇਵੀ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਵੱਡੀ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਸੀ।
ਪ੍ਰਸ਼ੇਮੁਰ੍ ਅਥ ਗੇਹੇषੁ ਪ੍ਰੋਦ੍ਯਤ੍ਕਟਕਟਾਰਵਾਃ । ਏਕਾਰ੍ਣਵਪਯਃਪੂਰੈਰ੍ ਵਾਡਵਾ ਇਵ ਵਹ੍ਨਯਃ
ਫਿਰ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਉਠੀ, ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਭੜਕ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
ਸ਼ਰੈਸ੍ ਸੇਨਾਂ ਸਮਾਕਰ੍षਨ੍ ਰਾਜਾ ਪਰਬਲਾਨ੍ਤਰਮ੍ । ਵਿਵੇਸ਼ ਪਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰੋਡ੍ਡੀਨੋ ਮੇਰੁਰ੍ ਏਕਮ੍ ਇਵਾਰ੍ਣਵਮ੍
ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪੱਖਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਸੇ ਵੜ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਅਥੋਦਭੂਦ੍ ਗੁਣਧ੍ਵਾਨਸ਼੍ ਚਟਚ੍ਚਟਦ੍ ਇਤਿ ਸ੍ਫੁਟਮ੍ । ਰਚਿਤਾਤ੍ਮਮਯਾਮ੍ਭੋਦਾਸ੍ ਤੇਰੁਸ਼੍ ਸ਼ਰਪਰਮ੍ਪਰਾਃ
ਫਿਰ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਠੀ, ਜੋ ਤੇਜ਼ ਚਟਚਟ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਬਣੀ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ, ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਬਣ ਗਈ।
ਯਯੁਰ੍ ਅਮ੍ਬਰਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਨਾਨਾਹੇਤਿਵਿਹਙ੍ਗਮਾਃ । ਪ੍ਰਸਸ੍ਰੁਰ੍ ਅਲਮ੍ ਆਸ਼ਾਸੁ ਮਿਹਿਕਾਸ਼੍ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਦੀਪ੍ਤਯਃ
ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਗਏ; ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਧੁੰਦ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਗਈ।
ਬਭ੍ਰਮੁਸ਼੍ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਸਙ੍ਘਟ੍ਟਜ੍ਵਲਨਾ ਉਲ੍ਮੁਕਾਗ੍ਨਿਵਤ੍ । ਜਗਰ੍ਜੁਸ਼੍ ਸ਼ਰਧਾਰੌਘਾਨ੍ ਵਰ੍षਨ੍ਤੋ ਵੀਰਵਾਰਿਦਾਃ
ਹਥਿਆਰ ਟਕਰਾਉਣ ਨਾਲ ਅੱਗ ਦੇ ਉਲੂਕ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ; ਵਿਰੋਧੀ ਫੌਜਾਂ ਦੀਆਂ ਬੱਦਲਾਂ ਗੱਜੀਆਂ, ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹਾ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਵਿਲੇਗੁਃ ਕਙ੍ਕਵਤ੍ਕ੍ਰੂਰਾ ਵੀਰਾਙ੍ਗੇषੁ ਚ ਹੇਤਯਃ । ਪੇਤੁਃ ਪਟਪਟਾਰਾਵਂ ਹੇਤਿਨਿष੍ਪਿष੍ਟਯੋ ऽਮ੍ਬਰੇ
ਕਰੂਣ ਤੀਰ, ਗਿਦ੍ਹਾ ਵਾਂਗ, ਵਿਰਲੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ 'ਤੇ ਵੱਜੇ; ਕੁਝ ਤੀਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਕੁੱਟੇ ਹੋਏ, ਚਟਕਦੇ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਪਏ।
ਜਗ੍ਮੁਸ਼੍ ਸ਼ਮਂ ਤਮਾਂਸ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਜ੍ਵਲਨਦੀਪਕੈਃ । ਬਭੂਵੁਰ੍ ਅਖਿਲਾਸ੍ ਸੇਨਾ ਨਵਨਾਰਾਚਰੋਮਸ਼ਾਃ
ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਜਲਦੀ ਮਿਟ ਗਿਆ; ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਨਵੀਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਨਰਮ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਜਾਪੀ।
ਉਤ੍ਤਸ੍ਥੁਰ੍ ਨृਤ੍ਤਯਾਤ੍ਰਾਯਾਂ ਕਬਨ੍ਧਨਟਪਙ੍ਕ੍ਤਯਃ । ਜਗੁਰ੍ ਉਚ੍ਚੈ ਰਣਦ੍ਰੋਹਂ ਪਿਸ਼ਾਚ੍ਯੋ ਰਣਦਾਰਿਕਾਃ
ਬਿਨਾ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਨੱਚਣ ਵਾਲੀ ਜੁਲੂਸ ਵਿਚ ਉੱਠੇ; ਯੁੱਧ ਦੀ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਪੀਸ਼ਾਚਣੀਆਂ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਉਦਗੁਰ੍ ਮਤ੍ਤਸਙ੍ਘਟ੍ਟਤ੍ਕ੍ਰੇਙ੍ਕਾਰਾ ਦਨ੍ਤਿਨਾਂ ਬਲੇ । ਊਹੁਃ ਕ੍ਸ਼ੇਪਣਪਾषਾਣਮਤ੍ਤਨਦ੍ਯੋ ਨਭਸ੍ਤਲੇ
ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ ਟਕਰਾਉਂਦੀ ਹੋਈ, ਉੱਚੀ ਧੁੰਕਾਰ ਮਾਰਦੀ; ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਸੁੱਟੇ ਪੱਥਰ ਲੈ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਪੇਤੁਸ਼੍ ਚ ਰਥਸਙ੍ਘਾਤਾਸ੍ ਸਂਸ਼ੁष੍ਕਵਨਪਰ੍ਣਵਤ੍ । ਨਿਰ੍ਯਯੁਰ੍ ਲੋਹਿਤਾ ਨਦ੍ਯੋ ਰਣਾਦ੍ਰੇਰ੍ ਮृਤਿਵਰ੍षਿਣਃ
ਰਥਾਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਲਾਲ ਨਦੀਆਂ ਜੰਗ ਦੇ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੀਆਂ।
ਪ੍ਰਸ਼ੇਮੁਃ ਪਾਂਸਵੋ ਰਕ੍ਤੈਸ੍ ਤਮਾਂਸ੍ਯ੍ ਆਯੁਧਵਹ੍ਨਿਭਿਃ । ਯੁਦ੍ਧੈਕਧ੍ਯਾਨਤਸ਼੍ ਸ਼ਬ੍ਦਾ ਭਯਾਨਿ ਮृਤਿਨਿਸ਼੍ਚਯੈਃ
ਖੂਨ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਧੂੜ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਠੰਡੀ ਹੋ ਗਈ; ਜੰਗ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਮੌਤ ਦੀ ਪੱਕੀ ਯਕੀਨ ਨਾਲ, ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਅਭਵਤ੍ ਕੇਵਲਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਸਸ਼ਬ੍ਦਮ੍ ਅਸਮਂ ਭ੍ਰਮਮ੍ । ਅਨਾਕੁਲਾਮ੍ਬੁਵਾਹਾਭਖਡ੍ਗਵੀਚਿਸਝਾਙ੍ਕृਤਮ੍
ਉਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਗੱਡੀ ਹੋਈ, ਉਲਝਣ ਭਰੀ ਜੰਗ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਰ ਤੇ ਹਲਚਲ ਸੀ; ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਉਪਰਲੇ ਬੱਦਲ ਅਡੋਲ ਰਹੇ।
षਵषਵਰਵਸਂਵਹਚ੍ਛਰੌਘਂ ਕਟਕਟਰਵਸਂਪਤਦ੍ਭੁਸੁਣ੍ਡਿ । ਝਣਝਣਰਵਸਂਮਿਲਨ੍ਮਹਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨਿਸ਼ਿ ਨਵਰਣਮ੍ ਆਸ ਸੁਪ੍ਤਵਤ੍ ਤਤ੍
ਸੈਨਾ ਦੀ ਟਕਰ funeral ਚੀਤਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਟਕਰਾਂ ਮੀਂਹ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਟਕਰ ਤੇਜ਼ ਆਵਾਜ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ; ਪਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੌਂਦੇ ਹੋਏ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਰ੍ਤਮਾਨੇ ਤੁ ਘੋਰੇ ਸਮਰਸਮ੍ਭ੍ਰਮੇ । ਲੀਲਾਦ੍ਵਯਮ੍ ਉਵਾਚੇਦਂ ਜ੍ਞਪ੍ਤਿਂ ਭਗਵਤੀਂ ਪੁਰਃ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਹਲਚਲ ਭਰੀ ਲੜਾਈ ਚਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸੂਰਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਸੀ, ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਦੇਵਿ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਕਸ੍ਮਾਨ੍ ਨੋ ਭਰ੍ਤਾ ਜਯਤਿ ਨੋ ਰਣੇ । ਵਦ ਤ੍ਵਯ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਤੁष੍ਟਾਯਾਮ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਿਦ੍ਰੁਤਵਾਰਣੇ
ਦੇਵੀ, ਇਹ ਕਿਉਂ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡਾ ਪਤੀ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਨਾ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਹਾਰਦਾ? ਦੱਸੋ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ, ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਹਾਥੀ ਭੱਜ ਰਹੇ ਹਨ।
ਚਿਰਮ੍ ਆਰਾਧਿਤਾਨੇਨ ਵਿਦੂਰਥਨृਪਾਰਿਣਾ । ਅਹਂ ਪ੍ਰਤਿਜਯਾਰ੍ਥੇਨ ਨ ਵਿਦੂਰਥਭੂਭੁਜਾ
ਇਸ ਰਾਜਾ ਵਿਦੂਰਥ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪੂਜਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਦੂਰਥ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਈ ਨਹੀਂ ਪੂਜਿਆ।
ਤੇਨਾਸਾਵ੍ ਏਵ ਜਯਤਿ ਜੀਯਤੇ ਨ ਵਿਦੂਰਥਃ । ਜ੍ਞਪ੍ਤਿਰ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ਗਤਾ ਸਂਵਿਦ੍ ਏषਾਸੌ ਯਦ੍ ਯਥਾ ਯਦਾ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹੀ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ; ਵਿਦੂਰਥ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਦਾ। ਇਹ ਗਿਆਨ, ਇਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਚੇਤਨਾ, ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਰਣੈ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੇ ਜਦੋਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।