ਅਯਂ ਵਾਸਨਯਾ ਦੇਹੋ ਧ੍ਰਿਯਤੇ ਭੂਤਪਞ੍ਜਰਃ । ਤਨੁਨਾਨ੍ਤਰ੍ਨਿਵਿष੍ਟੇਨ ਮੁਕ੍ਤੌਘਸ੍ ਤਨ੍ਤੁਨਾ ਯਥਾ
ਇਹ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਪਿੰਜਰਾ ਹੈ, ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਧਾਗਿਆਂ ਦੀ ਗੰਢ ਅੰਦਰਲੇ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵਾਸਨਾ ਦ੍ਵਿਵਿਧਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਚ ਮਲਿਨਾ ਤਥਾ । ਮਲਿਨਾ ਜਨ੍ਮਨੋ ਹੇਤੁਸ਼੍ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਜਨ੍ਮਵਿਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਦੋ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ: ਇਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਦੂਜੀ ਮੈਲੀ। ਮੈਲੀ ਵਾਸਨਾ ਜਨਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵਾਸਨਾ ਜਨਮ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਾਨਸੁਘਨਾਕਾਰਾ ਘਨਾਹਙ੍ਕਾਰਸ਼ਾਲਿਨੀ । ਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮਕਰੀ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਮਲਿਨਾ ਵਾਸਨਾ ਬੁਧੈਃ
ਜੋ ਗੰਦੀ ਵਾਸਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹੀ ਵਾਸਨਾ ਮੁੜ ਜਨਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮਾਙ੍ਕੁਰਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਸ੍ਥਿਤਾ ਸਮ੍ਭृष੍ਟਬੀਜਵਤ੍ । ਦੇਹਾਨ੍ਤਂ ਧ੍ਰਿਯਤੇ ਜ੍ਞਾਤਜ੍ਞੇਯਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇਤਿ ਸੋਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਵਾਸਨਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਦੇ ਬੀਜ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸੜੇ ਹੋਏ ਬੀਜ ਵਾਂਗ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ 'ਪਵਿੱਤਰ' ਇਸ ਲਈ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਿਆਨ ਤੇ ਗਿਆਨਯੋਗ ਵਸਤੂ ਦੋਵੇਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮਕਰਣੀ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤੇषੁ ਦੇਹਿषੁ । ਵਾਸਨਾ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਦੇਹੇ ਚਕ੍ਰ ਇਵ ਭ੍ਰਮਃ
ਜੋ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਵਾਸਨਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਚੱਕਰ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਵਾਸਨਾ ਭੂਯੋ ਨ ਜਨ੍ਮਾਨਰ੍ਥਭਾਜਨਮ੍ । ਜ੍ਞਾਤਜ੍ਞੇਯਾਸ੍ ਤ ਉਚ੍ਯਨ੍ਤੇ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਮਹਾਧਿਯਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਮੁੜ ਜਨਮ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਤੇ ਗਿਆਨਯੋਗ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤ ਤੇ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ ਆਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਪਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਯਥਾ ਰਾਮੋ ਮਹਾਮਤਿਃ । ਤਤ੍ ਤੇ ऽਹਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਜਰਾਮਰਣਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਮੱਤ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਭਰਦ੍ਵਾਜ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧੇ ਰਾਮਕ੍ਰਮਮ੍ ਇਮਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਸ਼ृਣੁ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤੇਨੈਵ ਸਰ੍ਵਂ ਜ੍ਞਾਸ੍ਯਸਿ ਸਰ੍ਵਥਾ
ਭਰਦਵਾਜ, ਵੱਡੀ ਅਕਲ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰਾਮ ਦਾ ਇਹ ਚੰਗਾ ਰਾਹ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ; ਇਸ ਰਾਹ ਰਾਹੀਂ ਤੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਲਵੇਂਗਾ।
ਵਿਦ੍ਯਾਗृਹਾਦ੍ ਵਿਨਿष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਰਾਮੋ ਰਾਜੀਵਲੋਚਨਃ । ਦਿਵਸਾਨ੍ਯ੍ ਅਨਯਦ੍ ਗੇਹੇ ਲੀਲਾਭਿਰ੍ ਅਕੁਤੋਭਯਃ
ਕੰਵਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਮ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਅਥ ਗਚ੍ਛਤਿ ਕਾਲੇ ऽਤ੍ਰ ਪਾਲਯਤ੍ਯ੍ ਅਵਨਿਂ ਨृਪੇ । ਪ੍ਰਜਾਸੁ ਵੀਤਸ਼ੋਕਾਸੁ ਸ੍ਥਿਤਾਸੁ ਵਿਗਤਜ੍ਵਰਮ੍
ਫਿਰ ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ ਤੇ, ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਲੋਕ ਗਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਸੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਨਿਰਵਿਘਨ ਜੀਵਨ ਜੀ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤੀਰ੍ਥਮੁਨ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਸ਼੍ਰੇਣੀਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮ੍ ਉਤ੍ਕਣ੍ਠਿਤਂ ਮਨਃ । ਰਾਮਸ੍ਯਾਭੂਦ੍ ਭृਸ਼ਂ ਤਤ੍ਰ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਗੁਣਸ਼ਾਲਿਨਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਾਮ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਤੀਰਥਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਤੀਬਰ ਇੱਛਾ ਜਾਗ ਪਈ।
ਰਾਘਵਸ਼੍ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵੈਵਮ੍ ਉਪੇਤ੍ਯ ਚਰਣੌ ਪਿਤੁਃ । ਹਂਸਃ ਪਦ੍ਮਾਵ੍ ਇਵ ਨਵੌ ਜਗ੍ਰਾਹ ਨਖਕੇਸਰੌ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੜ ਲਿਆ ਜਿਵੇਂ ਹੰਸ ਤਾਜ਼ੇ ਕੰਵਲ ਦੇ ਰੇਸ਼ੇ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਦੇਵਸਦ੍ਮਾਨਿ ਵਨਾਨ੍ਯ੍ ਆਯਤਨਾਨਿ ਚ । ਦ੍ਰष੍ਟੁਮ੍ ਉਤ੍ਕਣ੍ਠਿਤਂ ਤਾਤ ਮਮੇਦਂ ਹਿ ਭृਸ਼ਂ ਮਨਃ
ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਤੀਰਥਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ ਏਤਾਮ੍ ਅਰ੍ਥਨਾਂ ਪੂਰ੍ਵਾਂ ਸਫਲੀਕਰ੍ਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਸਿ । ਨ ਸੋ ऽਸ੍ਤਿ ਭੁਵਨੇ ਤਾਤ ਤ੍ਵਯਾ ਯੋ ऽਰ੍ਥੀ ਵਿਮਾਨਿਤਃ
ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰੋ; ਪਿਤਾ ਜੀ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਮੰਗਿਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਇਤਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤੋ ਰਾਜਾ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਸਮਂ ਤਦਾ । ਵਿਚਾਰ੍ਯਾਮੁਞ੍ਚਦ੍ ਏਵੈਨਂ ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਥਮਮ੍ ਅਰ੍ਥਿਨਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਸੋਚਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਸ਼ੁਭੇ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਦਿਵਸੇ ਭ੍ਰਾਤृਭ੍ਯਾਂ ਸਹ ਰਾਘਵਃ । ਮਙ੍ਗਲਾਲਙ੍ਕृਤਵਪੁਃ ਕृਤਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨੋ ਦ੍ਵਿਜੈਃ
ਚੰਗੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਾਲੇ ਸੁਭ ਦਿਨ, ਰਾਘਵ ਆਪਣੇ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ੁਭ ਗਹਣੇ ਪਾ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਵਸਿष੍ਠਪ੍ਰਹਿਤੈਰ੍ ਵਿਪ੍ਰੈਸ਼੍ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਤਜ੍ਜ੍ਞੈਸ੍ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੈਃ ਕਤਿਪਯੈਰ੍ ਏਵ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਵਰੈਸ੍ ਸਹ
ਵਸੀਸ਼ਠ ਵਲੋਂ ਭੇਜੇ ਹੋਏ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਪਿਆਰੇ ਤੇ ਚੋਣਵੇਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਚਲ ਪਿਆ।
ਅਮ੍ਬਾਭਿਰ੍ ਵਿਹਿਤਾਸ਼ੀਰ੍ਭਿਰ੍ ਆਲਿਙ੍ਗ੍ਯਾਲਿਙ੍ਗ੍ਯ ਭੂषਿਤਃ । ਨਿਰਗਾਤ੍ ਸ ਗृਹਾਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਰ੍ਥਮ੍ ਉਦ੍ਯਤਃ
ਮਾਵਾਂ ਵਲੋਂ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਤੇ ਗਲੇ ਲੱਗ ਕੇ, ਸੋਹਣੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਉਹ ਘਰੋਂ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਿਆ।
ਨਿਰ੍ਗਤਸ੍ ਸ੍ਵਪੁਰਾਤ੍ ਪੌਰੈਸ੍ ਤੂਰ੍ਯਘੋषੇਣ ਵਰ੍ਧਿਤਃ । ਪੀਯਮਾਨਃ ਪੁਰਨ੍ਧ੍ਰੀਣਾਂ ਨੇਤ੍ਰੈਰ੍ ਭृਙ੍ਗੌਘਭਙ੍ਗੁਰੈਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਤਾਂ ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਚੁੱਕੀ, ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਭੌਰੇ ਵਾਂਗ ਅੱਖਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੱਕਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ।
ਗ੍ਰਾਮੀਣਲਲਨਾਲੋਕਹਸ੍ਤਪਦ੍ਮਾਪਵਰ੍ਜਿਤੈਃ । ਲਾਜਵਰ੍षੈਰ੍ ਵਿਕੀਰ੍ਣਾਤ੍ਮਾ ਹਿਮੈਰ੍ ਇਵ ਹਿਮਾਚਲਃ
ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਕੌਮਲ ਹਥ ਫੈਲਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਰਸਤੇ ਚਾਵਲ ਵੰਡ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਹਿਮਾਲਾ ਤੇ ਹਿਮ ਪੈ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
ਆਵਰ੍ਜਯਨ੍ ਵਿਪ੍ਰਗਣਾਨ੍ ਪਰਿਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ ਪ੍ਰਜਾਸ਼ਿषਃ । ਆਲੋਕਯਨ੍ ਦਿਗਨ੍ਤਾਂਸ਼੍ ਚ ਪਰਿਚਕ੍ਰਾਮ ਜਙ੍ਗਲੇ
ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਬੁਲਾਏ, ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਸੁਣੀਆਂ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।
ਅਥਾਰਭ੍ਯ ਸ੍ਵਕਾਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਕੋਸਲਮਣ੍ਡਲਾਤ੍ । ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਤਪੋਧ੍ਯਾਨਪੂਰ੍ਵਕਂ ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ
ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਕੋਸਲ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚਲਦਿਆਂ, ਉਹ ਨੇ ਨ੍ਹਾਉਣ, ਦਾਨ ਦੇਣ, ਤਪ ਅਤੇ ਪਾਠ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਖਿਆ।
ਨਦੀਸ੍ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਪੁਣ੍ਯਾਨਿ ਵਨਾਨ੍ਯ੍ ਆਯਤਨਾਨਿ ਚ । ਜਙ੍ਗਲਾਨਿ ਵਨਾਨ੍ਤੇषੁ ਤਟਾਨ੍ਯ੍ ਅਬ੍ਧਿਮਹੀਭृਤਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਨਦੀਆਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਜੰਗਲ, ਮੰਦਰ, ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੇਖੇ।
ਮਨ੍ਦਾਕਿਨੀਮ੍ ਇਨ੍ਦੁਨਿਭਾਂ ਕਾਲਿਨ੍ਦੀਂ ਚੋਤ੍ਪਲਾਮਲਾਮ੍ । ਸਰਸ੍ਵਤੀਂ ਸ਼ਤਦ੍ਰੁਂ ਚ ਚਨ੍ਦ੍ਰਭਾਗਾਮ੍ ਇਰਾਵਤੀਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮੰਦਾਕਿਨੀ, ਜੋ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦੀ ਸੀ, ਕਾਲਿੰਦੀ, ਜੋ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਸੁੱਚੀ ਸੀ, ਸਰਸਵਤੀ, ਸਤਦ੍ਰੁ, ਚੰਦਰਭਾਗਾ ਅਤੇ ਇਰਾਵਤੀ ਨਦੀਆਂ ਵੇਖੀਆਂ।
ਵੇਣਾਂ ਚ ਕृष੍ਣਵੇਣਾਂ ਚ ਨਿਰ੍ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਾਂ ਸਰਯੂਂ ਤਥਾ । ਚਰ੍ਮਣ੍ਵਤੀਂ ਵਿਤਸ੍ਤਾਂ ਚ ਵਿਪਾਸ਼ਾਂ ਬਾਹੁਦਾਮ੍ ਅਪਿ
ਉਸ ਨੇ ਵੇਣਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਵੇਣਾ, ਨਿਰਵਿੰਧਿਆ, ਸਰਯੂ, ਚਰਮਣਵਤੀ, ਵਿਤਸਤਾ, ਵਿਪਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਬਾਹੁਦਾ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਵੇਖੀਆਂ।
ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਨੈਮਿषਂ ਚੈਵ ਧਰ੍ਮਾਰਣ੍ਯਂ ਗਯਾਂ ਤਥਾ । ਵਾਰਾਣਸੀਂ ਸ਼੍ਰੀਗਿਰਿਂ ਚ ਕੇਦਾਰਂ ਪੁष੍ਕਰਂ ਤਥਾ
ਉਹ ਪ੍ਰਯਾਗ, ਨੈਮੀਸ਼, ਧਰਮਅਰਣ, ਗਯਾ, ਵਾਰਾਣਸੀ, ਸ੍ਰੀਗਿਰੀ, ਕੇਦਾਰ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਗਿਆ।
ਮਾਨਸਂ ਚ ਕ੍ਰਮਸਰਸ੍ ਤਥੈਵੋਤ੍ਤਰਮਾਨਸਮ੍ । ਵਡਵਾਂ ਮਡਵਾਂ ਚੈਵ ਤੀਰ੍ਥਵृਨ੍ਦਂ ਸਸੋਦਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮਾਨਸ, ਕਰਮਸਰ, ਉੱਤਰੀ ਮਾਨਸ, ਵਡਵਾ, ਮਡਵਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੋਹਾਂ ਸਮੇਤ, ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ।
ਅਗ੍ਨਿਤੀਰ੍ਥਂ ਮਹਾਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸਰਸ੍ ਤਥਾ । ਸਰਾਂਸਿ ਸਰਸੀਸ਼੍ ਚੈਵ ਤਥਾ ਵਾਪੀਹ੍ਰਦਾਵਲੀਮ੍
ਉਹ ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਤੀਰਥ, ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ, ਇੰਦਰਦਯੁਮਨ ਸਰੋਵਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਝੀਲਾਂ, ਤਲਾਵਾਂ ਤੇ ਹੌਦਾਂ ਉੱਤੇ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਾਮਿਨਂ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇਯਂ ਚ ਸਾਲਿਗ੍ਰਾਮਹਰਿਂ ਤਥਾ । ਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਚ ਚਤੁष੍षष੍ਟਿਂ ਹਰਸ੍ਯ ਗਿਰਿਜਾਪਤੇਃ
ਉਸ ਨੇ ਸਵਾਮੀ, ਕਾਰਤਿਕੇ, ਸਾਲਿਗ੍ਰਾਮ ਵਾਲੇ ਹਰੀ ਅਤੇ ਗਿਰਿਜਾ ਪਤੀ ਹਰਾ ਦੇ ਚੌਂਸਠ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ।
ਨਾਨਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਚਤੁਰਬ੍ਧਿਤਟਾਨਿ ਚ । ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਕਨ੍ਦਰਕੁਞ੍ਜਾਂਸ਼੍ ਚ ਕੁਲਸ਼ੈਲਸ੍ਥਲਾਨਿ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਚੰਭੇ ਅਤੇ ਅਨੋਖੇ ਥਾਂ, ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਤੇ ਬਾਗਾਂ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ੀ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਥਾਂ ਵੇਖੇ।