ਮਾਤਾਪਿਤृਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਬਾਲਕਾਸ੍ ਤਿਮਿਰਾਵਲੀਃ । ਮਥ੍ਨਨ੍ਤੋ ऽਙ੍ਗੇषੁ ਰਥ੍ਯਾਸੁ ਕੁਡ੍ਯਪਾਤੇਨ ਹਾ ਹਤਾਃ
ਮਾਂ-ਪਿਓ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਏ ਬੱਚੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਕਾਰਨ, ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਤ ਵਿਦ੍ਰਾਵਿਤਾਨ੍ਧਸ੍ਯ ਕਰਿਣੋ ਰਣਮੂਰ੍ਧਨਿ । ਪਤਦਙ੍ਗਾਰਕਾਗਾਰਭਾਰਿਣਃ ਕਟੁਕੂਜਿਤਮ੍
ਹਾਥੀ, ਜੋ ਅੰਨ੍ਹਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਭਜਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਜੰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਰੜੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਅੰਗਾਰਿਆਂ ਤੇ ਜਲਦੇ ਕੋਲਿਆਂ ਦਾ ਭਾਰ ਹੈ।
ਹਾ ਕष੍ਠਮ੍ ਅਸਿਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਸਨ੍ਨਦृਢੋਲ੍ਮੁਕੇ । ਪਤਿਤੋ ਯਨ੍ਤ੍ਰਪਾषਾਣਃ ਪੁਰੁषਸ੍ਯਾਸ਼ਨਿਰ੍ ਯਥਾ
ਹਾਏ, ਪੱਥਰ ਜੋ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਚੀਰ ਕੇ ਮੋਢੇ ਵਿਚ ਗੱਡਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਇਨਸਾਨ ਉੱਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਤੋਂ ਗਿਰੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਗਵਾਸ਼੍ਵਮਹਿषਾਜੋष੍ਟ੍ਰਸ਼੍ਵਸ਼ृਗਾਲਵृਕੈਰ੍ ਅਹੋ । ਘੋਰੋ ਰਣ ਇਹਾਰਬ੍ਧੋ ਮਾਰ੍ਗਰੋਧਕ ਆਕੁਲੈਃ
ਗਾਂ, ਘੋੜੇ, ਮਹੀਣੇ, ਊਠ, ਕੁੱਤੇ ਤੇ ਬਘੇਰੇ—ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਰਸਤੇ ਰੋਕ ਕੇ ਜੰਗ ਇਥੇ ਬੜੀ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਹਲਚਲ ਵਾਲੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਪਟੈਃ ਪਟਪਟਾਸ਼ਬ੍ਦੈਰ੍ ਜ੍ਵਲਜ੍ਜ੍ਵਾਲਾਲਿਮਾਰੁਤੈਃ । ਆਕ੍ਰਨ੍ਦਿਨ੍ਯਸ੍ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਯਾਨ੍ਤਿ ਸ੍ਥਲਪਦ੍ਮਾਚਿਤਾ ਇਵ
ਜਲਦੇ ਕਪੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚਟਕਣੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਦੇ ਹਵਾ ਨਾਲ, ਰੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਜਮੀਨ ਉੱਤੇ ਖਿੜੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਜ੍ਵਾਲਾਲਵਾਃ ਪਸ਼੍ਯ ਲਿਹਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਲਕਵਲ੍ਲਰੀਃ । ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੋ ऽਸ਼ੋਕਪੁष੍ਪਾਭਾਂ ਕਰਭਾ ਇਵ ਪਨ੍ਨਗੀਃ
ਦੇਖੋ, ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਚੁੰਨ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹੋਣ।
ਹਾ ਹਾ ਹਰਿਣਸ਼ਾਵਾਕ੍ਸ਼੍ਯਾਃ ਪਕ੍ਸ਼੍ਮਲੇਕ੍ਸ਼ਣਪਕ੍ਸ਼੍ਮਸੁ । ਕੁਸ਼ਾਗ੍ਰੇष੍ਵ੍ ਇਵ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਮ੍ ਏਤਿ ਕਾਰ੍षਾਣਵੀ ਸ਼ਿਖਾ
ਹਾਏ, ਉਹ ਪਤਲੀ ਅੱਗ ਦੀ ਲੋ, ਜਿਵੇਂ ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਪਤੀਆਂ 'ਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਹਿਰਣ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਪਲਕਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦਹ੍ਯਮਾਨੋ ऽਪਿ ਨਿਰ੍ਯਾਤਿ ਨ ਕਲਤ੍ਰਂ ਵਿਨਾ ਨਰਃ । ਅਹੋ ਬਤ ਦੁਰੁਚ੍ਛੇਦਾਃ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਸ੍ਨੇਹਵਾਗੁਰਾਃ
ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਵਾਹ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਮਤਾ ਦੇ ਜਾਲ ਕਿੰਨੇ ਔਖੇ ਟੁੱਟਦੇ ਹਨ।
ਕਰੀ ਰਭਸਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨਜ੍ਵਲਦਙ੍ਗਾਰਪਾਦਪੈਃ । ਪ੍ਲੁष੍ਟਪੁष੍ਕਰਕਃ ਕੋਪਾਨ੍ ਮਥ੍ਨਾਤ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਪੁष੍ਕਰਂ ਸਰਃ
ਹਾਥੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਸੜਦੇ ਹੋਏ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਟੁੱਟ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੁੰਡ ਨਾਲ ਸੁੱਕੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਧੂਮੋऽਮ੍ਬੁਦਪਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਲੋਲਾਲਾਤਤਡਿਲ੍ਲਤਮ੍ । ਜ੍ਵਲਦਙ੍ਗਾਰਨਾਰਾਚਨਿਕਰਂ ਪਰਿਵਰ੍षਤਿ
ਧੂੰਆਂ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਚਲਾਕ ਤੇ ਚੌੜੀ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਸੜਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬੂੰਦ ਵਾਂਗ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਧੂਮਸ੍ ਸ੍ਫੁਰਦ੍ਵਹ੍ਨਿਕਣ ਆਵਰ੍ਤਵृਤ੍ਤਿਮਾਨ੍ । ਸ੍ਥਿਤ ਆਪੀਡਵਾਨ੍ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਰਤ੍ਨਪੂਰ ਇਵਾਮ੍ਬਰੇ
ਇਥੇ ਧੂੰਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਚਿੰਗਾਰੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਗੋਲ ਗੋਲ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ ਖੜਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਪਿਆ ਹੋਵੇ।
ਗੌਰਮ੍ ਅਮ੍ਬਰਮ੍ ਆਭਾਤਿ ਜ੍ਵਾਲਾਸ਼ਿਖਰਤੇਜਸਾ । ਮृਤ੍ਯੋਰ੍ ਇਵੋਤ੍ਸਵੇ ਦਤ੍ਤਃ ਕੁਙ੍ਕੁਮਾਙ੍ਕਃ ਕਦਰ੍ਥਕਃ
ਅਕਾਸ਼ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਫਿਕਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੌਤ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਲਈ ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲਾਇਆ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।
ਅਹੋ ਨੁ ਵਿषਮਂ ਵੈਰਂ ਵਰ੍ਤਤੇ ਵृਤ੍ਤਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਹ੍ਰਿਯਨ੍ਤੇ ਰਾਜਨਾਰ੍ਯੋ ऽਪਿ ਵਰਵੀਰੈਰ੍ ਉਦਾਯੁਧੈਃ
ਹਾਏ, ਕਿੰਨਾ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਅਨਿਆਇਕ ਵੈਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਗੁਣ ਨਹੀਂ। ਮਹਾਨ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਵੀ ਉੱਚੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਲੋਲਸ੍ਰਗ੍ਦਾਮਕੁਸੁਮੈਰ੍ ਮਾਰ੍ਗਪ੍ਰਕਰਕਾਰਿਕਾਃ । ਅਰ੍ਧਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਕਵਰੀਕੀਰ੍ਣਵਕ੍ਸ਼ਸ੍ਸ੍ਥਲਾਮ੍ਬਰਾਃ
ਮਾਲਾਵਾਂ, ਗਹਣੇ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਢੀਲੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਰਾਜ ਮਾਰਗਾਂ 'ਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਅੱਧੇ ਸੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਤੇ ਰੱਖ ਪਈ ਹੋਈ ਹੈ।
ਆਲੋਲਾਮ੍ਬਰਸਂਲਕ੍ਸ਼੍ਯਨਿਤਮ੍ਬਜਘਨਸ੍ਥਲਾਃ । ਪਤਨ੍ਮਾਣਿਕ੍ਯਵਲਯਾ ਵਲਿਤਾਵਨਿਮਣ੍ਡਲਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮਰ ਅਤੇ ਪਿੱਠ ਜਦੋਂ ਕਪੜੇ ਹਿਲਦੇ ਜਾਂ ਝੜਦੇ ਹਨ, ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਤੋਂ ਜੜੀ ਹੋਈ ਚੂੜੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਝੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਛਿਨ੍ਨਹਾਰਲਤਾਜਾਲਵਿਕੀਰ੍ਣਾਮਲਮੌਕ੍ਤਿਕਾਃ । ਦृष੍ਟਾਦृष੍ਟਸ੍ਤਨਸ਼੍ਰੋਣਿਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੋਦ੍ਯਤ੍ਕਨਕਪ੍ਰਭਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਟੁੱਟ ਕੇ ਚੌਂਕ-ਚੌਂਕ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛਾਤੀ, ਕਮਰ ਅਤੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਮਕ—ਕਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ, ਕਦੇ ਛੁਪ ਜਾਂਦੀ—ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕੁਰਰੀਕਰ੍ਕਸ਼ਾਕ੍ਰਨ੍ਦਮਨ੍ਦੀਕृਤਰਣਾਰਵਾਃ । ਧਾਰਾਪਾਤ੍ਯਸ੍ਰੁਨਾਰਾਚਭਿਨ੍ਨਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਥਚੇਤਨਾਃ
ਲੜਾਈ ਦੀ ਗੂੰਜ ਗਿਧਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰੜੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਹੋਏ, ਖੂਨ ਵਗਦੇ, ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਹੋਏ ਲੋਕ ਬੇਹੋਸ਼ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਏ ਹਨ।
ਰਕ੍ਤਕਰ੍ਦਮਬਾष੍ਪਾਮ੍ਬੁਕ੍ਲਿਨ੍ਨਗ੍ਰਥਿਤਵਾਸਸਃ । ਭੁਜਮੂਲਾਰ੍ਪਿਤਭੁਜੈਰ੍ ਨੀਯਮਾਨਾ ਬਲਾਨ੍ ਨृਭਿਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਅੰਸੂ, ਖੂਨ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਗਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਫੌਜੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲੈ ਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕ ਇਵਾਸ੍ਮਤ੍ਪਰਿਤ੍ਰਾਤਾ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਆਦੀਨਵੀਕ੍ਸ਼ਿਤੈਃ । ਉਤ੍ਪਲੈਰ੍ ਇਵ ਵਰ੍षਦ੍ਭਿਃ ਪਰਿਰੋਦਿਤਸੈਨਿਕਾਃ
ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹੋਣ ਕਿ ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਕੌਣ ਬਚਾਏਗਾ। ਉਹ ਰੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂ ਉਤਪਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਸਨ।
ਮृਣਾਲਕੋਮਲਾਚ੍ਛੋਰੁਮੂਲਜਾਲੈਸ੍ ਸੁਨਿਰ੍ਮਲੈਃ । ਸ੍ਵਚ੍ਛਾਮ੍ਬਰਤਲਾਲਕ੍ਸ਼੍ਯੈਰ੍ ਆਕਾਸ਼ਨਲਿਨੀਨਿਭਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤੰਗਾਂ ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡੀਆਂ ਵਾਂਗ ਨਰਮ ਸਨ, ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਅਤੇ ਸੁਚੱਜੇ ਪੈਜਬੰਦ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖਿੜੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੇ ਸਨ।
ਆਲੋਲਮਾਲ੍ਯਵਸਨਾਭਰਣਾਙ੍ਗਰਾਗਾ ਈਰ੍ष੍ਯਾਕੁਲਾਨਨਚਲਾਲਕਵਲ੍ਲਰੀਕਾਃ । ਆਨਨ੍ਦਸੁਨ੍ਦਰਨਿਰਙ੍ਕੁਸ਼ਮਥ੍ਯਮਾਨਾਤ੍ ਕਾਮਾਰ੍ਣਵਾਤ੍ ਸਮੁਦਿਤਾ ਇਵ ਰਾਜਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਰ, ਕੱਪੜੇ, ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਵਿਖੜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਈਰਖਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਟਾਂ ਕੰਬ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਰਾਜਕੁਆਰੀਆਂ ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਬੇਕਾਬੂ ਲਾਟੀ ਨਾਲ ਉਲਟੇ ਹੋਏ ਇੱਛਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚੋਂ ਉਭਰੀ ਹੋਈਆਂ ਹੋਣ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਅਨ੍ਤਰੇ ਰਾਜਮਹਿषੀ ਮਤ੍ਤਯੌਵਨਾ । ਤਦ੍ ਵਿਵੇਸ਼ ਗृਹਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ ਇਵ ਪਙ੍ਕਜਕੋਟਰਮ੍
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਣੀ ਜੋ ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ। ਉਹ ਲਗਦੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਕਮਲ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
ਆਲੋਲਮਾਲ੍ਯਵਸਨਾ ਚ੍ਛਿਨ੍ਨਹਾਰਲਤਾਕੁਲਾ । ਅਨੁਯਾਤਾ ਵਯਸ੍ਯਾਭਿਰ੍ ਦਾਸੀਭਿਰ੍ ਭਯਵਿਹ੍ਵਲਾ
ਉਸ ਦੇ ਗਲਦੇ ਹਾਰ ਤੇ ਕਪੜੇ ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਬੇਲਾਂ ਵਾਲਾ ਹਾਰ ਟੁੱਟ ਕੇ ਗੁੰਝਲ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਤੇ ਦਾਸੀਆਂ ਨਾਲ, ਡਰ ਨਾਲ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਆ ਰਹੀ ਸੀ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਨਨਾਵਦਾਤਾਙ੍ਗੀ ਸ਼੍ਵਾਸੋਤ੍ਕਮ੍ਪਿਪਯੋਧਰਾ । ਤਾਰਕਾਕਾਰਦਸ਼ਨਾ ਸ੍ਥਿਤਾ ਦ੍ਯੌਰ੍ ਇਵ ਰੂਪਿਣੀ
ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਸਾਫ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਸਨ, ਡਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਤੇਜ਼ ਸਾਹ ਨਾਲ ਉੱਠ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਦੰਦ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣੀ ਖੜੀ ਸੀ।
ਅਥ ਤਸ੍ਯਾ ਵਯਸ੍ਯੈਕਾ ਰਾਜਾਨਂ ਤਂ ਵ੍ਯਜਿਜ੍ਞਪਤ੍ । ਵृਤ੍ਰਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮਸਂਰਭ੍ਦਮ੍ ਅਮਰੇਨ੍ਦ੍ਰਮ੍ ਇਵਾਪ੍ਸਰਾਃ
ਫਿਰ ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਸਹੇਲੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅਪਸਰਾ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਸੁਣਾਉਂਦੀ ਹੋਵੇ।
ਦੇਵ ਦੇਵੀ ਸਹਾਸ੍ਮਾਭਿਃ ਪਲਾਯ੍ਯਾਨ੍ਤਃਪੁਰਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ । ਸ਼ਰਣਂ ਦੇਵਮ੍ ਆਯਾਤਾ ਵਾਤਾਰ੍ਤੇਵ ਲਤਾ ਦ੍ਰੁਮਮ੍
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਰਾਣੀ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਤੋਂ ਭੱਜ ਕੇ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਲਝੀ ਹੋਈ ਬੇਲ ਦਰਖ਼ਤ ਦੀ ਓਟ ਲੱਭਦੀ ਹੈ।
ਰਾਜਦਾਰਾ ਹृਤਾਸ੍ ਸ੍ਤੇਨੈਰ੍ ਬਲਵਦ੍ਭਿਰ੍ ਉਦਾਯੁਧੈਃ । ਊਰ੍ਮਿਜਾਲੈਰ੍ ਮਹਾਬ੍ਧੀਨਾਂ ਤੀਰੇ ਦ੍ਰੁਮਲਤਾ ਇਵ
ਰਾਜ ਘਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਚੋਰਾਂ ਵਲੋਂ ਫੜ ਲੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਨ੍ਤਃਪੁਰਾਧਿਪਾਸ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਪਿष੍ਟਾਸ਼੍ ਸ਼ਤ੍ਰੁਭਿਰ੍ ਉਦ੍ਧਤੈਃ । ਅਸ਼ਙ੍ਕਿਤਾਭਿਪਤਿਤੈਰ੍ ਵਾਤੈਰ੍ ਇਵ ਵਨਦ੍ਰੁਮਾਃ
ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੁਖੀ ਨਿਰਭੈ ਵੈਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਕੁਚਲੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਅਚਾਨਕ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਤਿੱਖੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੂਰੇਣਾਸ਼ਙ੍ਕਮ੍ ਆਯਾਤੈਃ ਪਰੈਰ੍ ਨਃ ਪੁਰਮ੍ ਆਹृਤਮ੍ । ਰਾਤ੍ਰੌ ਵਰ੍षਾਸ੍ਵ੍ ਇਵੋਦ੍ਗਾਰੈਰ੍ ਉਦਕਪ੍ਲਵਵਾਰਿਭਿਃ
ਸਾਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਬਾਹਰਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਅਚਾਨਕ ਆ ਕੇ ਕਬਜ਼ਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੀਂਹ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਉਤਲੇ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਡੁਬੋ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਧੂਮ੍ਰਵਰ੍ਮਭਿਰ੍ ਉਨ੍ਨਾਦੈਰ੍ ਲੇਲਿਹਾਨਾਗ੍ਰਹੇਤਿਭਿਃ । ਵਹ੍ਨਿਭਿਰ੍ ਨਃ ਪੁਰਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਪਰਯੋਧੈਸ਼੍ ਚ ਭੂਰਿਭਿਃ
ਸਾਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵੈਰੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਵਲੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਘੇਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧੂੰਏਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬਚਾਵੀ ਵਸਤਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਤੇਜ਼ ਹਥਿਆਰ ਵਾਂਗ ਲਹਿਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।