ਹਾ ਤਾਤ ਹੇਤਯੋ ਲਗ੍ਨਾਸ੍ ਤਰੁਣੀਕਵਰੀਤृਣੇ । ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਿ ਸ਼ੁष੍ਕਪਰ੍ਣੌਘਾ ਇਵ ਵੀਰਾਨਲੇਰਿਤਾਃ
ਹਾਏ ਪਿਤਾ ਜੀ! ਮੌਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੇ ਨਰਮ ਘਾਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੁਕ ਕੇ ਪਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਵਿਰਲੇ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਢੇਰ ਸੜਦੇ ਹੋਣ।
ਆਵਰ੍ਤਵਰ੍ਤਿਨੀ ਦੀਰ੍ਘਾ ਵਹਤ੍ਯ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਤਰਙ੍ਗਿਨੀ । ਪਸ਼੍ਯੇਯਂ ਧੂਮਯਮੁਨਾ ਵ੍ਯੋਮਗਙ੍ਗਾਂ ਪ੍ਰਧਾਵਤਿ
ਇੱਕ ਲੰਮੀ, ਘੁੰਮਦੀ, ਉੱਤੇ ਵਹਿੰਦੀ ਧੂੰਏਂ ਦੀ ਦਰਿਆ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹ ਰਹੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਆਸਮਾਨ ਦੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੋਈ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਵਹਦੁਲ੍ਮੁਕਕਾष੍ਟੌਰ੍ਧ੍ਵਗਾਮਿਨੀ ਧੂਮਨਿਮ੍ਨਗਾ । ਵੈਮਾਨਿਕਾਨ੍ ਅਨ੍ਧਯਤਿ ਪਸ਼੍ਯਾਗ੍ਨਿਕਣਬੁਦ੍ਬੁਦਾ
ਜਲਦੇ ਲੱਕੜਾਂ ਨਾਲ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਧੂੰਏਂ ਦੀ ਦਰਿਆ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ; ਵੇਖੋ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੇ ਚਿੰਗਾਰੇ ਤੇ ਬੁੱਬਲੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਸ੍ਯ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਭ੍ਰਾਤਾ ਜਾਮਾਤਾ ਤਨਯਸ੍ ਸੁਤਾ । ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਦ੍ਮਨਿ ਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਾ ਦਗ੍ਧੈषਾਮ੍ ਅਨ੍ਤਮ੍ ਇਚ੍ਛਤਿ
ਇਸ ਦੇ ਮਾਂ, ਪਿਤਾ, ਭਰਾ, ਜਮਾਈ, ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਧੀ — ਇਹ ਸਭ ਇਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੜ ਗਏ ਹਨ; ਹੁਣ ਅੱਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਕੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਾ ਹਾ ਹਾ ਗਚ੍ਛ ਭੋਸ਼੍ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮ੍ ਏਤਦ੍ ਅਙ੍ਗਾਰਮਨ੍ਦਿਰਮ੍ । ਇਤਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਂ ਪਤਿਤੁਂ ਸੁਮੇਰੋਸ਼੍ ਸ਼ਿਖਰਂ ਯਥਾ
ਹਾਏ! ਹਾਏ! ਹਾਏ! ਭਾਈ, ਇਸ ਅੰਗਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਘਰ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਨਿਕਲੋ; ਇਹ ਢਹਿ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਮੇਰੁ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਡਿੱਗ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
ਅਹੋ ਸ਼ਰਸ਼ਿਲਾਸ਼ਕ੍ਤਿਕੁਨ੍ਤਪ੍ਰਾਸਾਸਿਹੇਤਯਃ । ਜ੍ਵਾਲਾਸਨ੍ਧ੍ਯਭ੍ਰਪਟਲਂ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਸ਼ਲਭਾ ਇਵ
ਅਫ਼ਸੋਸ! ਤੀਰ, ਪੱਥਰ, ਭਾਲੇ, ਬਰਛੇ ਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ — ਇਹ ਹਥਿਆਰ ਅੱਗ ਤੇ ਧੂੰਏਂ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਐਂਝ ਪਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਤੰਗੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹੇਤਿਪ੍ਰਵਾਹਾ ਜ੍ਵਲਨਂ ਨਭਸ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਹੋ । ਵਡਵਾਨਲਮ੍ ਉਜ੍ਜ੍ਵਾਲਮ੍ ਅਰ੍ਣਃਪੂਰਾ ਇਵਾਰ੍ਣਵਾਤ੍
ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਝੋਕੇ ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਜਲਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਤੇਜ਼ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਧੂਮਾਯਨ੍ਤੇ ਮਹਾਭ੍ਰਾਣਿ ਜ੍ਵਾਲਾਸ਼ਿਖਰਕੋਟਿषੁ । ਸਰਸਾਨ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਸ਼ੁष੍ਯਨ੍ਤਿ ਹृਦਯਾਨੀਵ ਰਾਗਿਨਾਮ੍
ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਦੇ ਕੋਣਾਂ ਉੱਤੇ ਧੂੰਏਂ ਵਾਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਝੀਲਾਂ ਵੀ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਗੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਲਾਨਤ੍ਵਰੁषੈਵੈਤਾ ਦਨ੍ਤਿਭਿਰ੍ ਵृਕ੍ਸ਼ਪਙ੍ਕ੍ਤਯਃ । ਸ੍ਫੁਟਤ੍ਕਟਕਟਾਰਾਵਂ ਪਾਤ੍ਯਨ੍ਤੇ ਕृਤਪੀਤ੍ਕृਤੈਃ
ਹੇਠਾਂ ਲਾਈਆਂ, ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੀਆਂ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹਾਥੀਆਂ ਨੇ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਟੁੱਟਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚਟਕਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਹਾਥੀ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੂਰਾ ਖਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਹੁਣ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਢਾਹ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪ੍ਲੁष੍ਟਪੁष੍ਪਫਲਸ੍ਕਨ੍ਧਗਨ੍ਧਸ਼੍ਰੀਕਾ ਗृਹਦ੍ਰੁਮਾਃ । ਗਤਾ ਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਸਰ੍ਵਸ੍ਵਾ ਗृਹਸ੍ਥਾ ਇਵ ਦੀਨਤਾਮ੍
ਘਰ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਹੁਣ ਸੜ ਕੇ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਖੋਹ ਕੇ ਸੁੰਨੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਉਹਨਾਂ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਗਵਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ।
ਮਾਤਾਪਿਤृਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਬਾਲਕਾਸ੍ ਤਿਮਿਰਾਵਲੀਃ । ਮਥ੍ਨਨ੍ਤੋ ऽਙ੍ਗੇषੁ ਰਥ੍ਯਾਸੁ ਕੁਡ੍ਯਪਾਤੇਨ ਹਾ ਹਤਾਃ
ਮਾਂ-ਪਿਓ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਏ ਬੱਚੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਕਾਰਨ, ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਤ ਵਿਦ੍ਰਾਵਿਤਾਨ੍ਧਸ੍ਯ ਕਰਿਣੋ ਰਣਮੂਰ੍ਧਨਿ । ਪਤਦਙ੍ਗਾਰਕਾਗਾਰਭਾਰਿਣਃ ਕਟੁਕੂਜਿਤਮ੍
ਹਾਥੀ, ਜੋ ਅੰਨ੍ਹਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਭਜਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਜੰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਰੜੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਅੰਗਾਰਿਆਂ ਤੇ ਜਲਦੇ ਕੋਲਿਆਂ ਦਾ ਭਾਰ ਹੈ।
ਹਾ ਕष੍ਠਮ੍ ਅਸਿਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਸਨ੍ਨਦृਢੋਲ੍ਮੁਕੇ । ਪਤਿਤੋ ਯਨ੍ਤ੍ਰਪਾषਾਣਃ ਪੁਰੁषਸ੍ਯਾਸ਼ਨਿਰ੍ ਯਥਾ
ਹਾਏ, ਪੱਥਰ ਜੋ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਚੀਰ ਕੇ ਮੋਢੇ ਵਿਚ ਗੱਡਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਇਨਸਾਨ ਉੱਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਤੋਂ ਗਿਰੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਗਵਾਸ਼੍ਵਮਹਿषਾਜੋष੍ਟ੍ਰਸ਼੍ਵਸ਼ृਗਾਲਵृਕੈਰ੍ ਅਹੋ । ਘੋਰੋ ਰਣ ਇਹਾਰਬ੍ਧੋ ਮਾਰ੍ਗਰੋਧਕ ਆਕੁਲੈਃ
ਗਾਂ, ਘੋੜੇ, ਮਹੀਣੇ, ਊਠ, ਕੁੱਤੇ ਤੇ ਬਘੇਰੇ—ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਰਸਤੇ ਰੋਕ ਕੇ ਜੰਗ ਇਥੇ ਬੜੀ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਹਲਚਲ ਵਾਲੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਪਟੈਃ ਪਟਪਟਾਸ਼ਬ੍ਦੈਰ੍ ਜ੍ਵਲਜ੍ਜ੍ਵਾਲਾਲਿਮਾਰੁਤੈਃ । ਆਕ੍ਰਨ੍ਦਿਨ੍ਯਸ੍ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਯਾਨ੍ਤਿ ਸ੍ਥਲਪਦ੍ਮਾਚਿਤਾ ਇਵ
ਜਲਦੇ ਕਪੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚਟਕਣੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਦੇ ਹਵਾ ਨਾਲ, ਰੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਜਮੀਨ ਉੱਤੇ ਖਿੜੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਜ੍ਵਾਲਾਲਵਾਃ ਪਸ਼੍ਯ ਲਿਹਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਲਕਵਲ੍ਲਰੀਃ । ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੋ ऽਸ਼ੋਕਪੁष੍ਪਾਭਾਂ ਕਰਭਾ ਇਵ ਪਨ੍ਨਗੀਃ
ਦੇਖੋ, ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਚੁੰਨ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹੋਣ।
ਹਾ ਹਾ ਹਰਿਣਸ਼ਾਵਾਕ੍ਸ਼੍ਯਾਃ ਪਕ੍ਸ਼੍ਮਲੇਕ੍ਸ਼ਣਪਕ੍ਸ਼੍ਮਸੁ । ਕੁਸ਼ਾਗ੍ਰੇष੍ਵ੍ ਇਵ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਮ੍ ਏਤਿ ਕਾਰ੍षਾਣਵੀ ਸ਼ਿਖਾ
ਹਾਏ, ਉਹ ਪਤਲੀ ਅੱਗ ਦੀ ਲੋ, ਜਿਵੇਂ ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਪਤੀਆਂ 'ਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਹਿਰਣ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਪਲਕਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦਹ੍ਯਮਾਨੋ ऽਪਿ ਨਿਰ੍ਯਾਤਿ ਨ ਕਲਤ੍ਰਂ ਵਿਨਾ ਨਰਃ । ਅਹੋ ਬਤ ਦੁਰੁਚ੍ਛੇਦਾਃ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਸ੍ਨੇਹਵਾਗੁਰਾਃ
ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਵਾਹ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਮਤਾ ਦੇ ਜਾਲ ਕਿੰਨੇ ਔਖੇ ਟੁੱਟਦੇ ਹਨ।
ਕਰੀ ਰਭਸਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨਜ੍ਵਲਦਙ੍ਗਾਰਪਾਦਪੈਃ । ਪ੍ਲੁष੍ਟਪੁष੍ਕਰਕਃ ਕੋਪਾਨ੍ ਮਥ੍ਨਾਤ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਪੁष੍ਕਰਂ ਸਰਃ
ਹਾਥੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਸੜਦੇ ਹੋਏ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਟੁੱਟ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੁੰਡ ਨਾਲ ਸੁੱਕੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਧੂਮੋऽਮ੍ਬੁਦਪਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਲੋਲਾਲਾਤਤਡਿਲ੍ਲਤਮ੍ । ਜ੍ਵਲਦਙ੍ਗਾਰਨਾਰਾਚਨਿਕਰਂ ਪਰਿਵਰ੍षਤਿ
ਧੂੰਆਂ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਚਲਾਕ ਤੇ ਚੌੜੀ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਸੜਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬੂੰਦ ਵਾਂਗ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਧੂਮਸ੍ ਸ੍ਫੁਰਦ੍ਵਹ੍ਨਿਕਣ ਆਵਰ੍ਤਵृਤ੍ਤਿਮਾਨ੍ । ਸ੍ਥਿਤ ਆਪੀਡਵਾਨ੍ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਰਤ੍ਨਪੂਰ ਇਵਾਮ੍ਬਰੇ
ਇਥੇ ਧੂੰਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਚਿੰਗਾਰੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਗੋਲ ਗੋਲ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ ਖੜਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਪਿਆ ਹੋਵੇ।
ਗੌਰਮ੍ ਅਮ੍ਬਰਮ੍ ਆਭਾਤਿ ਜ੍ਵਾਲਾਸ਼ਿਖਰਤੇਜਸਾ । ਮृਤ੍ਯੋਰ੍ ਇਵੋਤ੍ਸਵੇ ਦਤ੍ਤਃ ਕੁਙ੍ਕੁਮਾਙ੍ਕਃ ਕਦਰ੍ਥਕਃ
ਅਕਾਸ਼ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਫਿਕਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੌਤ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਲਈ ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲਾਇਆ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।
ਅਹੋ ਨੁ ਵਿषਮਂ ਵੈਰਂ ਵਰ੍ਤਤੇ ਵृਤ੍ਤਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਹ੍ਰਿਯਨ੍ਤੇ ਰਾਜਨਾਰ੍ਯੋ ऽਪਿ ਵਰਵੀਰੈਰ੍ ਉਦਾਯੁਧੈਃ
ਹਾਏ, ਕਿੰਨਾ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਅਨਿਆਇਕ ਵੈਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਗੁਣ ਨਹੀਂ। ਮਹਾਨ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਵੀ ਉੱਚੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਲੋਲਸ੍ਰਗ੍ਦਾਮਕੁਸੁਮੈਰ੍ ਮਾਰ੍ਗਪ੍ਰਕਰਕਾਰਿਕਾਃ । ਅਰ੍ਧਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਕਵਰੀਕੀਰ੍ਣਵਕ੍ਸ਼ਸ੍ਸ੍ਥਲਾਮ੍ਬਰਾਃ
ਮਾਲਾਵਾਂ, ਗਹਣੇ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਢੀਲੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਰਾਜ ਮਾਰਗਾਂ 'ਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਅੱਧੇ ਸੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਤੇ ਰੱਖ ਪਈ ਹੋਈ ਹੈ।
ਆਲੋਲਾਮ੍ਬਰਸਂਲਕ੍ਸ਼੍ਯਨਿਤਮ੍ਬਜਘਨਸ੍ਥਲਾਃ । ਪਤਨ੍ਮਾਣਿਕ੍ਯਵਲਯਾ ਵਲਿਤਾਵਨਿਮਣ੍ਡਲਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮਰ ਅਤੇ ਪਿੱਠ ਜਦੋਂ ਕਪੜੇ ਹਿਲਦੇ ਜਾਂ ਝੜਦੇ ਹਨ, ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਤੋਂ ਜੜੀ ਹੋਈ ਚੂੜੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਝੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਛਿਨ੍ਨਹਾਰਲਤਾਜਾਲਵਿਕੀਰ੍ਣਾਮਲਮੌਕ੍ਤਿਕਾਃ । ਦृष੍ਟਾਦृष੍ਟਸ੍ਤਨਸ਼੍ਰੋਣਿਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੋਦ੍ਯਤ੍ਕਨਕਪ੍ਰਭਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਟੁੱਟ ਕੇ ਚੌਂਕ-ਚੌਂਕ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛਾਤੀ, ਕਮਰ ਅਤੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਮਕ—ਕਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ, ਕਦੇ ਛੁਪ ਜਾਂਦੀ—ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕੁਰਰੀਕਰ੍ਕਸ਼ਾਕ੍ਰਨ੍ਦਮਨ੍ਦੀਕृਤਰਣਾਰਵਾਃ । ਧਾਰਾਪਾਤ੍ਯਸ੍ਰੁਨਾਰਾਚਭਿਨ੍ਨਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਥਚੇਤਨਾਃ
ਲੜਾਈ ਦੀ ਗੂੰਜ ਗਿਧਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰੜੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਹੋਏ, ਖੂਨ ਵਗਦੇ, ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਹੋਏ ਲੋਕ ਬੇਹੋਸ਼ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਏ ਹਨ।
ਰਕ੍ਤਕਰ੍ਦਮਬਾष੍ਪਾਮ੍ਬੁਕ੍ਲਿਨ੍ਨਗ੍ਰਥਿਤਵਾਸਸਃ । ਭੁਜਮੂਲਾਰ੍ਪਿਤਭੁਜੈਰ੍ ਨੀਯਮਾਨਾ ਬਲਾਨ੍ ਨृਭਿਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਅੰਸੂ, ਖੂਨ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਗਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਫੌਜੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲੈ ਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕ ਇਵਾਸ੍ਮਤ੍ਪਰਿਤ੍ਰਾਤਾ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਆਦੀਨਵੀਕ੍ਸ਼ਿਤੈਃ । ਉਤ੍ਪਲੈਰ੍ ਇਵ ਵਰ੍षਦ੍ਭਿਃ ਪਰਿਰੋਦਿਤਸੈਨਿਕਾਃ
ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹੋਣ ਕਿ ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਕੌਣ ਬਚਾਏਗਾ। ਉਹ ਰੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂ ਉਤਪਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਸਨ।
ਮृਣਾਲਕੋਮਲਾਚ੍ਛੋਰੁਮੂਲਜਾਲੈਸ੍ ਸੁਨਿਰ੍ਮਲੈਃ । ਸ੍ਵਚ੍ਛਾਮ੍ਬਰਤਲਾਲਕ੍ਸ਼੍ਯੈਰ੍ ਆਕਾਸ਼ਨਲਿਨੀਨਿਭਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤੰਗਾਂ ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡੀਆਂ ਵਾਂਗ ਨਰਮ ਸਨ, ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਅਤੇ ਸੁਚੱਜੇ ਪੈਜਬੰਦ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖਿੜੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੇ ਸਨ।