ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਰ੍ਤਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਦੇਹਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ ਬਹਿਸ੍ ਤਥਾ । ਯਤ੍ ਤੁ ਵੇਤ੍ਤਿ ਯਥਾ ਸਂਵਿਤ੍ ਤਤ੍ ਤਥਾਸ਼੍ਵ੍ ਏਵ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਸਭ ਕੁਝ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਵੀ। ਪਰ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸਮਝ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਕੁਝ ਉਹ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ ਕੋਸ਼ੇ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਤਦ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਲਭ੍ਯਤੇ ਯਥਾ । ਤਥਾਸ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਂ ਚਿਦ੍ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਲਭ੍ਯਤੇ ਯਤ੍ ਪ੍ਰਚੇਤ੍ਯਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਚੀਜ਼ ਪਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਵੇਖ ਕੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਿੱਤ ਦੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਅਨਨ੍ਤਰਮ੍ ਉਵਾਚੇਦਂ ਦੇਵੀ ਜ੍ਞਪ੍ਤਿਰ੍ ਵਿਦੂਰਥਮ੍ । ਕृਤ੍ਵਾ ਬੋਧਾਮृਤਾਸੇਕੈਰ੍ ਵਿਵੇਕਾਙ੍ਕੁਰਸੁਨ੍ਦਰਮ੍
ਫਿਰ ਗਿਆਨ ਦੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਵਿਦੂਰਥ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਤਮ-ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਵਿਵੇਕ ਦੇ ਅੰਕੁਰ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀਆਂ ਕਰਕੇ ਕਹੀਆਂ।
ਤਦ੍ ਏਵਮ੍ ਏष ਰਾਜਂਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਲੀਲਾਰ੍ਥਮ੍ ਉਪਵਰ੍ਣਿਤਃ । ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਤੇ ऽਸ੍ਤੁ ਗਮਿष੍ਯਾਵੋ ਦृष੍ਟਾ ਦृष੍ਟਾਨ੍ਤਦृष੍ਟਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਤੁਹਾਡਾ ਵਰਣਨ ਖੇਡ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਤੁਹਾਡੀ ਚੰਗੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ, ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਣੇ ਸਨ, ਉਹ ਵੇਖ ਲਏ।
ਇਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾ ਗਿਰਾ ਮਧੁਰਵਰ੍ਣਯਾ । ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਧੀਮਾਨ੍ ਭੂਮਿਪਾਲੋ ਵਿਦੂਰਥਃ
ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਰਾਜਾ ਵਿਦੂਰਥ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ:
ਮਮਾਪਿ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਦੇਵਿ ਮੋਘਂ ਭਵਤਿ ਨਾਰ੍ਥਿਨਿ । ਮਹਾਫਲਪ੍ਰਦਾਯਾਸ੍ ਤੁ ਕਥਂ ਤਵ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਦੇਵੀ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਲੋੜ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਵੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵਿਅਰਥ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਤੇਰੀ ਹਾਜ਼ਰੀ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਸਕਦੀ?
ਅਹਂ ਦੇਹਂ ਸਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਲੋਕਾਨ੍ਤਰਮ੍ ਇਤਃ ਪਰਮ੍ । ਨਿਜਮ੍ ਆਯਾਮਿ ਹੇ ਦੇਵਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਤ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨ੍ਤਰਂ ਯਥਾ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਸੁਪਨੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਅਤ੍ਰਾਦਿਸ਼ਾਸ਼ੁ ਮਾਂ ਮਾਤਃ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਂ ਸ਼ਰਣਾਗਤਮ੍ । ਭਕ੍ਤੇ ऽਵਹੇਲਾ ਵਰਦੇ ਮਹਤਾਂ ਨ ਵਿਰਾਜਤੇ
ਮਾਤਾ, ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਸਰਾ ਦੇ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦਰ ਤੇ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਠੁਕਰਾਉਂਦੇ ਨਹੀਂ।
ਯਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਮ੍ ਅਹਮ੍ ਯਾਮਿ ਤਮ੍ ਏਵਾਯਾਤ੍ਵ੍ ਅਯਂ ਮਮ । ਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਕੁਮਾਰੀ ਚੈਵੇਯਂ ਬਾਲੇਤਿ ਕੁਰੁ ਮੇ ਦਯਾਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਮੈਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਇਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਜੋ ਅਜੇ ਬੱਚੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਆਉਣ। ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰ।
ਆਗਚ੍ਛ ਰਾਜ੍ਯਮ੍ ਉਚਿਤਾਙ੍ਗਵਿਚਾਰਚਾਰੁ ਪ੍ਰਾਗ੍ਜਨ੍ਮਮਣ੍ਡਲਵਰੇ ਕੁਰੁ ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ਙ੍ਕਮ੍ । ਅਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ ਅਰ੍ਥਿਜਨਕਾਮਨਿਰਾਕृਤਿਰ੍ ਹਿ ਦृष੍ਟਾ ਨ ਕਾਚਨ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਅਪੀਤਿ ਵਿਦ੍ਧਿ
ਆ, ਰਾਜ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸਮਝ ਤੇ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਚਲਾਓ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ। ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾਇਆ ਨਹੀਂ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਰਣਵਰੇ ਰਾਜਨ੍ ਮृਤਵ੍ਯਂ ਭਵਤਾਧੁਨਾ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨਂ ਰਾਜ੍ਯਮ੍ ਏਤਤ੍ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਏਵ ਮੇ
ਰਾਜਾ, ਇਸ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਮਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਤੇਰਾ ਪੁਰਾਣਾ ਰਾਜ ਮੁੜ ਮਿਲੇਗਾ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕੁਮਾਰ੍ਯਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਾ ਚੈਵ ਤ੍ਵਯਾ ਚ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨਂ ਪੁਰਮ੍ । ਆਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸ਼ਵੀਭੂਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤਚ੍ਛਰੀਰਕਮ੍
ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਤੂੰ, ਪਿਛਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਮਰੇ ਹੋਏ ਹੋ ਕੇ, ਉਥੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਆਵਾਂ ਯਾਵੋ ਯਥਾਯਾਤਂ ਵਾਤਰੂਪੇਣ ਚ ਤ੍ਵਯਾ । ਆਗਨ੍ਤਵ੍ਯਸ਼੍ ਚ ਤਦ੍ਦੇਸ਼ਃ ਕੁਮਾਰ੍ਯਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਾਪਿ ਚ
ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਆਏ, ਤੇ ਤੂੰ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਆਇਆ; ਹੁਣ ਉਹ ਥਾਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਤੇ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪਹੁੰਚਣੀ ਪਵੇਗੀ।
ਅਨ੍ਯੈਵ ਗਤਿਰ੍ ਅਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਗਤਿਰ੍ ਅਨ੍ਯਾ ਖਰੋष੍ਟ੍ਰਯੋਃ । ਮਦਕ੍ਲਿਨ੍ਨਕਪੋਲਸ੍ਯ ਗਤਿਰ੍ ਅਨ੍ਯੈਵ ਦਨ੍ਤਿਨਃ
ਘੋੜਾ ਆਪਣੀ ਰਾਹ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਠ ਤੇ ਗਧਾ ਵੱਖਰੇ ਰਾਹ ਤੇ; ਮਸਤ ਹਾਥੀ, ਜਿਸਦੇ ਗਲ ਗੀਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੀ ਰਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ੍ਤੁਤੇਤਿ ਕਥਾ ਯਾਵਨ੍ ਮਿਥੋ ਮਧੁਰਭਾषਿਣੋਃ । ਤਾਵਦ੍ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਸਮ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤ ਉਵਾਚੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਸ੍ਥਿਤੋ ਨਰਃ
ਦੋਨਾਂ ਵਿਚ ਮਿੱਠੀ ਗੱਲਬਾਤ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਅੰਦਰ ਆਇਆ ਤੇ ਉਪਰ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
ਦੇਵ ਸਾਯਕਚਕ੍ਰਾਸਿਗਦਾਪਰਿਘਵृष੍ਟਿਮਤ੍ । ਮਹਤ੍ ਪਰਬਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮ੍ ਏਕਾਰ੍ਣਵ ਇਵੋਦ੍ਧਤਃ
ਮਹਾਰਾਜ, ਵੱਡੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਫੌਜ ਆ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਤੀਰ, ਚੱਕਰ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਗਦਾ ਤੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਸੰਡੇ ਵਰਗਾ ਮੀਂਹ ਵਾਂਗ ਵਗ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਉੱਭੀ ਹੋਈ।
ਕਲ੍ਪਕਾਲਾਨਿਲੋਦ੍ਧੂਤਕੁਲਾਚਲਸ਼ਿਲੋਪਮਃ । ਗਦਾਸ਼ਕ੍ਤਿਭੁਸੁਣ੍ਡੀਨਾਂ ਵृष੍ਟੀਨ੍ ਮੁਞ੍ਚਤਿ ਵृष੍ਟਿਵਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਕਲਪ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਉੱਡਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਗਦਿਆਂ, ਭਾਲਿਆਂ ਤੇ ਸੇਹਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬਾਰਸ਼ਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਨਗਰੇ ਨਗਸਙ੍ਕਾਸ਼ੇ ਲਗ੍ਨੋ ऽਗ੍ਨਿਰ੍ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਦਿਕ੍ਤਟਃ । ਦਹਂਸ਼੍ ਚਟਚਟਾਸ੍ਫੋਟੈਃ ਪਾਤਯਤ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਤਮਾਃ ਪੁਰੀਃ
ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਫੈਲ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਚਾਰੀਂ ਪਾਸੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ; ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਚਟਚਟਾਂ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਇਮਾਰਤਾਂ ਡਿੱਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਕਲ੍ਪਾਮ੍ਬੁਦਘਟਾਤੁਲ੍ਯਾ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਧੂਮਮਹਾਦ੍ਰਯਃ । ਬਲਾਤ੍ ਪ੍ਰੋਡ੍ਡਯਨਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾ ਗਰੁਡਾ ਇਵ
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਧੂੰਆਂ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਲਪ ਦੀਆਂ ਬਦਲੀਆਂ ਦੀ ਟੱਕਰ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹੋਣ; ਉਹ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਉੱਡਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਗਰੁੜ।
ਸਸਮ੍ਭ੍ਰਮਂ ਵਦਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵਂ ਪੁਰੁषੇ ਪਰੁषਾਰਵੇ । ਉਦਭੂਤ੍ ਪੂਰਯਨ੍ਨ੍ ਆਸ਼ਾ ਬਹਿਃ ਕੋਲਾਹਲੋ ਮਹਾਨ੍
ਘਬਰਾਹਟ ਨਾਲ ਲੋਕ ਕਰੜੇ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ; ਬਾਹਰ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਮਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਚਾਰੀਂ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਲਾਦ੍ ਆਕृष੍ਟਕਰ੍ਣਾਨਾਂ ਧਨੁषਾਂ ਸ਼ਰਵਰ੍षਿਣਾਮ੍ । ਬृਹਤਾਂ ਮਤ੍ਤਮਤ੍ਤਾਨਾਂ ਕੁਞ੍ਜਰਾਣਾਂ ਤਰਸ੍ਵਿਨਾਮ੍
ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਖਿੱਚੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਵੱਡੇ, ਮਸਤ, ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜਦਾਰ ਧੁਨ ਵੀ ਚੜ੍ਹ ਰਹੀ ਸੀ।
ਪੁਰੇ ਚਟਚਟਾਸ੍ਫੋਟੈਰ੍ ਵੇਲ੍ਲਤਾਂ ਜਾਤਵੇਦਸਾਮ੍ । ਪੌਰਾਣਾਂ ਦਗ੍ਧਦਾਰਾਣਾਂ ਮਹਾਹਲਹਲਾਰਵੈਃ
ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਚਟਚਟ ਕਰਦੀਆਂ ਉਠ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਧਮਾਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਨਾਗਰਿਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅੱਗ 'ਚ ਸੜ ਗਈਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਖ ਭਰੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਤਰਤਾਮ੍ ਅਗ੍ਨਿਖਣ੍ਡਾਨਾਂ ष੍ਵਕ੍ਕਾਰਕਠਿਨਾਰਵਮ੍ । ਜ੍ਵਲਨ੍ਤੀਨਾਂ ਪਰਿਸ੍ਪਨ੍ਦਾਦ੍ ਧ੍ਵਗਧ੍ਵਗਿਤਿ ਚਾਰ੍ਚਿषਾਮ੍
ਅੱਗ ਦੇ ਟੁਕੜੇ, ਆਪਣੀ ਕਠੋਰ ਚਟਚਟ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਉੱਠ ਰਹੇ ਸਨ। ਲਪਟਾਂ ਜਲਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, 'ਧਵਗ-ਧਵਗ' ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਲਹਿਰਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਅਥ ਵਾਤਾਯਨਾਦ੍ ਦੇਵ੍ਯੌ ਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਰਾਜਾ ਵਿਦੂਰਥਃ । ਦਦृਸ਼ੁਃ ਪ੍ਰੋਨ੍ਨਮਨ੍ਨਾਦਂ ਮਹਾਨਿਸ਼ਿ ਮਹਾਪੁਰਮ੍
ਫਿਰ, ਵਿੰਡੋ ਵਿੱਚੋਂ, ਦੋ ਰਾਣੀਆਂ, ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਰਾਜਾ ਵਿਦੂਰਥ ਨੇ ਮਹਾਂਰਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਉਠਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ।
ਪ੍ਰਲਯਾਨਿਲਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਪੂਰ੍ਣੈਕਾਰ੍ਣਵਰਂਹਸਾ । ਪੂਰ੍ਣਂ ਪਰਬਲੇਨੋਗ੍ਰਹੇਤਿਮੇਘਤਰਙ੍ਗਿਣਾ
ਉਹ ਥਾਂ ਇਕ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਹਵਾ ਨੇ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਉੱਤੇ ਭਾਰੀ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਚੜ੍ਹ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਉੱਚੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਵਹ੍ਨਿਵਿਗਲਨ੍ਦੇਹਭੂਧਰਭਾਸੁਰੈਃ । ਦਹ੍ਯਮਾਨਂ ਮਹਾਜ੍ਵਾਲਾਜਾਲੈਰ੍ ਅਮ੍ਬਰਪੂਰਕੈਃ
ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਸੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਵਿਘਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਲਪਟਾਂ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਭਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਮੁष੍ਟਿਗ੍ਰਾਹ੍ਯਮਹਾਮੇਘਗਰ੍ਜਸਨ੍ਤਰ੍ਜਨੋਰ੍ਜਿਤੈਃ । ਘੋਰਂ ਕਲਕਲਾਰਾਵੈਰ੍ ਮਾਂਸਲੈਰ੍ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਜਲ੍ਪਿਤੈਃ
ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਸ਼ੋਰ ਭਰੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਹੱਥ ਨਾਲ ਫੜੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਸੀਕ ਜਪਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਹੋਰ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਪੁष੍ਕਰਾਵਰ੍ਤਸਙ੍ਕਾਸ਼ਧੂਮਾਭ੍ਰਪਿਹਿਤਾਮ੍ਬਰਮ੍ । ਪ੍ਰੋਡ੍ਡੀਨਹੇਮਾਭ੍ਰਨਿਭਜ੍ਵਾਲਾਪੁਞ੍ਜੈਰ੍ ਨਿਰਨ੍ਤਰਮ੍
ਅਸਮਾਨ ਧੂੰਏਂ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਮਲ ਦੇ ਪੋਖਰ ਦੀਆਂ ਘੁੰਮਣੀਆਂ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਰਦੁਲ੍ਮੁਕਖਣ੍ਡੋਘਤਾਰਾਤਰਲਿਤਾਮ੍ਬਰਮ੍ । ਅਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਦੇਹਸਦ੍ਮੌਘਪ੍ਰਜ੍ਵਲਜ੍ਜ੍ਵਾਲਨਾਕੁਲਮ੍
ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਤੂਟਦੇ ਤਾਰਿਆਂ ਤੇ ਉਲਕਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਲਹਿਰਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਜਲਦੇ ਹੋਏ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਗਿਣਤੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਹਤਸੈਨ੍ਯਪੁਰਾਪਾਤਧੂਤਾਙ੍ਗਾਰਾਭ੍ਰਕੋਟਰਮ੍ । ਕਰ੍ਕਸ਼ਾਕ੍ਰਨ੍ਦਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਲੋਕਪੂਰੋਗ੍ਰਗਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਸ਼ਹਿਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਫੌਜ ਮਾਰੀ ਗਈ ਸੀ, ਅੰਗਾਰਿਆਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਤੇ ਰਾਖ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਥੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਚੀਖਾਂ ਤੇ ਜਲਦੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਗੂੰਜ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ।