ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ऽਨ੍ਯਪੁਰਵਾਸ੍ਤਵ੍ਯਾ ਵਸ੍ਤੁਤਸ੍ ਸਤ੍ਯਰੂਪਿਣਃ । ਪ੍ਰਮਾਣਮ੍ ਅਤ੍ਰ ਸ਼ृਣੁ ਮੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਨਾਮ ਨੇਤਰਤ੍
ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ, ਦੂਜੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਾਸੀ ਅਸਲ ਵਿਚ ਸੱਚੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਝਲਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ, ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਖੀਂ ਵੇਖਿਆ ਹੀ ਸੱਚ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਸਰ੍ਗਾਦਾਵ੍ ਆਤ੍ਮਭੂਰ੍ ਭਾਤਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਭੋ ऽਨੁਭਵਾਤ੍ਮਕਃ । ਤਤ੍ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਕਲਾ ਵਿਸ਼੍ਵਮ੍ ਏਵਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਭਮ੍ ਏਵ ਤਤ੍
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਆਤਮ-ਜਨਮਿਆ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਸੁਪਨੇ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਦੀ ਕਲਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਵੀ ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਏਵਂ ਵਿਸ਼੍ਵਮ੍ ਇਦਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਸਤ੍ਯਂ ਭਵਾਨ੍ ਮਮ । ਯਥੈਵ ਤ੍ਵਂ ਤਥੈਵਾਨ੍ਯੇ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਤਥਾ ਨृਣਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਇੱਕ ਸੁਪਨਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੱਚ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਹੋ, ਓਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੁਪਨੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਨਗਰਵਾਸ੍ਤਵ੍ਯਾਸ੍ ਸਤ੍ਯਾ ਨ ਸ੍ਯੁਰ੍ ਇਮੇ ਯਦਿ । ਤਦ੍ ਇਹਾਪਿ ਤਦਾਕਾਰੇ ਨ ਸਤ੍ਯਂ ਮੇ ਭਵਾਨ੍ ਅਪਿ
ਜੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਉਸੇ ਰੂਪ ਦਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋ।
ਯਥਾਹਂ ਤਵ ਸਤ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਸਤ੍ਯਮ੍ ਏਵਂ ਭਵਾਨ੍ ਮਮ । ਸ੍ਵਪ੍ਨੋਪਲਮ੍ਭੇ ਸਂਸਾਰੇ ਮਿਥਸ੍ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯੈ ਪ੍ਰਥੇਦृਸ਼ੀ
ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸੱਚ ਹਾਂ, ਓਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਸੱਚ ਹੋ; ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਪਰਸਪਰ ਸੱਚਾਈ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਂਸਾਰਵਿਪੁਲੇ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਯਥਾ ਸਤ੍ਯਮ੍ ਅਹਂ ਤਵ । ਤਥਾ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਪਿ ਮੇ ਸਤ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਸ੍ਵਪ੍ਨੇष੍ਵ੍ ਇਤਿ ਕ੍ਰਮਃ
ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸੱਚ ਹਾਂ, ਓਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਸੱਚ ਹੋ; ਇਹੀ ਕ੍ਰਮ ਸਾਰੇ ਸੁਪਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਸ੍ਵਪ੍ਨਦ੍ਰष੍ਟਰਿ ਨਿਰ੍ਨਿਦ੍ਰੇ ਤਦ੍ ਦृष੍ਟਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਪਤ੍ਤਨਮ੍ । ਸਦ੍ਰੂਪਤ੍ਵਾਤ੍ ਤਥੈਵਾਸ੍ਤੇ ਮਮੈਵਂ ਭਗਵਨ੍ ਮਤਿਃ
ਜਿਸ ਸੁਪਨੇ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਈ, ਉਸ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਸ਼ਹਿਰ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤ ਨਾਲ ਵਜੋਂ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੀ ਵੀ ਇਹੀ ਸੋਚ ਹੈ।
ਏਵਮ੍ ਏਤਤ੍ ਤਥੈਵਾਸ੍ਤੇ ਸਤ੍ਯਤ੍ਵਾਤ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨਪਤ੍ਤਨਮ੍ । ਸ੍ਵਪ੍ਨਦ੍ਰष੍ਟਰਿ ਨਿਰ੍ਨਿਦ੍ਰੇ ऽਪ੍ਯ੍ ਆਕਾਸ਼ਵਿषਦਾਕृਤਿਃ
ਹਾਂ, ਇਹੀ ਗੱਲ ਸਚ ਹੈ; ਸੁਪਨੇ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਆਪਣੀ ਹਕੀਕਤ ਕਰਕੇ, ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਸੁਪਨਾ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਵੀ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਸਾਫ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਏਤਦ੍ ਆਸ੍ਤਾਮ੍ ਇਦਂ ਤਾਵਦ੍ ਯਜ੍ ਜਾਗ੍ਰਦ੍ ਇਤਿ ਮਨ੍ਯਸੇ । ਵਿਦ੍ਧਿ ਤਤ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨਮ੍ ਏਵਾਨ੍ਤਰ੍ ਦੇਸ਼ਕਾਲਾਦ੍ਯਪੂਰਕਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਛੱਡੋ, ਪਰ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਜਾਗਣਾ ਸਮਝਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਵੀ ਅੰਦਰੋਂ ਸੁਪਨਾ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਥਾਂ, ਸਮਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਭਰਪੂਰ ਹਨ।
ਏਵਂ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਇਦਂ ਭਾਤਿ ਨ ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਵਤ੍ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਰਞ੍ਜਯਤ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਮਿਥ੍ਯੈਵ ਸ੍ਵਪ੍ਨਸ੍ਤ੍ਰੀਸੁਰਤੋਪਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਚਮੁਚ ਸੱਚ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਸੱਚ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੋਹ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਝੂਠੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ।
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਰ੍ਤਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਦੇਹਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ ਬਹਿਸ੍ ਤਥਾ । ਯਤ੍ ਤੁ ਵੇਤ੍ਤਿ ਯਥਾ ਸਂਵਿਤ੍ ਤਤ੍ ਤਥਾਸ਼੍ਵ੍ ਏਵ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਸਭ ਕੁਝ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਵੀ। ਪਰ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸਮਝ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਕੁਝ ਉਹ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ ਕੋਸ਼ੇ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਤਦ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਲਭ੍ਯਤੇ ਯਥਾ । ਤਥਾਸ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਂ ਚਿਦ੍ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਲਭ੍ਯਤੇ ਯਤ੍ ਪ੍ਰਚੇਤ੍ਯਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਚੀਜ਼ ਪਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਵੇਖ ਕੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਿੱਤ ਦੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਅਨਨ੍ਤਰਮ੍ ਉਵਾਚੇਦਂ ਦੇਵੀ ਜ੍ਞਪ੍ਤਿਰ੍ ਵਿਦੂਰਥਮ੍ । ਕृਤ੍ਵਾ ਬੋਧਾਮृਤਾਸੇਕੈਰ੍ ਵਿਵੇਕਾਙ੍ਕੁਰਸੁਨ੍ਦਰਮ੍
ਫਿਰ ਗਿਆਨ ਦੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਵਿਦੂਰਥ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਤਮ-ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਵਿਵੇਕ ਦੇ ਅੰਕੁਰ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀਆਂ ਕਰਕੇ ਕਹੀਆਂ।
ਤਦ੍ ਏਵਮ੍ ਏष ਰਾਜਂਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਲੀਲਾਰ੍ਥਮ੍ ਉਪਵਰ੍ਣਿਤਃ । ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਤੇ ऽਸ੍ਤੁ ਗਮਿष੍ਯਾਵੋ ਦृष੍ਟਾ ਦृष੍ਟਾਨ੍ਤਦृष੍ਟਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਤੁਹਾਡਾ ਵਰਣਨ ਖੇਡ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਤੁਹਾਡੀ ਚੰਗੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ, ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਣੇ ਸਨ, ਉਹ ਵੇਖ ਲਏ।
ਇਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾ ਗਿਰਾ ਮਧੁਰਵਰ੍ਣਯਾ । ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਧੀਮਾਨ੍ ਭੂਮਿਪਾਲੋ ਵਿਦੂਰਥਃ
ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਰਾਜਾ ਵਿਦੂਰਥ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ:
ਮਮਾਪਿ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਦੇਵਿ ਮੋਘਂ ਭਵਤਿ ਨਾਰ੍ਥਿਨਿ । ਮਹਾਫਲਪ੍ਰਦਾਯਾਸ੍ ਤੁ ਕਥਂ ਤਵ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਦੇਵੀ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਲੋੜ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਵੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵਿਅਰਥ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਤੇਰੀ ਹਾਜ਼ਰੀ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਸਕਦੀ?
ਅਹਂ ਦੇਹਂ ਸਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਲੋਕਾਨ੍ਤਰਮ੍ ਇਤਃ ਪਰਮ੍ । ਨਿਜਮ੍ ਆਯਾਮਿ ਹੇ ਦੇਵਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਤ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨ੍ਤਰਂ ਯਥਾ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਸੁਪਨੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਅਤ੍ਰਾਦਿਸ਼ਾਸ਼ੁ ਮਾਂ ਮਾਤਃ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਂ ਸ਼ਰਣਾਗਤਮ੍ । ਭਕ੍ਤੇ ऽਵਹੇਲਾ ਵਰਦੇ ਮਹਤਾਂ ਨ ਵਿਰਾਜਤੇ
ਮਾਤਾ, ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਸਰਾ ਦੇ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦਰ ਤੇ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਠੁਕਰਾਉਂਦੇ ਨਹੀਂ।
ਯਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਮ੍ ਅਹਮ੍ ਯਾਮਿ ਤਮ੍ ਏਵਾਯਾਤ੍ਵ੍ ਅਯਂ ਮਮ । ਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਕੁਮਾਰੀ ਚੈਵੇਯਂ ਬਾਲੇਤਿ ਕੁਰੁ ਮੇ ਦਯਾਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਮੈਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਇਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਜੋ ਅਜੇ ਬੱਚੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਆਉਣ। ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰ।
ਆਗਚ੍ਛ ਰਾਜ੍ਯਮ੍ ਉਚਿਤਾਙ੍ਗਵਿਚਾਰਚਾਰੁ ਪ੍ਰਾਗ੍ਜਨ੍ਮਮਣ੍ਡਲਵਰੇ ਕੁਰੁ ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ਙ੍ਕਮ੍ । ਅਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ ਅਰ੍ਥਿਜਨਕਾਮਨਿਰਾਕृਤਿਰ੍ ਹਿ ਦृष੍ਟਾ ਨ ਕਾਚਨ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਅਪੀਤਿ ਵਿਦ੍ਧਿ
ਆ, ਰਾਜ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸਮਝ ਤੇ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਚਲਾਓ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ। ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾਇਆ ਨਹੀਂ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਰਣਵਰੇ ਰਾਜਨ੍ ਮृਤਵ੍ਯਂ ਭਵਤਾਧੁਨਾ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨਂ ਰਾਜ੍ਯਮ੍ ਏਤਤ੍ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਏਵ ਮੇ
ਰਾਜਾ, ਇਸ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਮਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਤੇਰਾ ਪੁਰਾਣਾ ਰਾਜ ਮੁੜ ਮਿਲੇਗਾ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕੁਮਾਰ੍ਯਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਾ ਚੈਵ ਤ੍ਵਯਾ ਚ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨਂ ਪੁਰਮ੍ । ਆਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸ਼ਵੀਭੂਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤਚ੍ਛਰੀਰਕਮ੍
ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਤੂੰ, ਪਿਛਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਮਰੇ ਹੋਏ ਹੋ ਕੇ, ਉਥੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਆਵਾਂ ਯਾਵੋ ਯਥਾਯਾਤਂ ਵਾਤਰੂਪੇਣ ਚ ਤ੍ਵਯਾ । ਆਗਨ੍ਤਵ੍ਯਸ਼੍ ਚ ਤਦ੍ਦੇਸ਼ਃ ਕੁਮਾਰ੍ਯਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਾਪਿ ਚ
ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਆਏ, ਤੇ ਤੂੰ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਆਇਆ; ਹੁਣ ਉਹ ਥਾਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਤੇ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪਹੁੰਚਣੀ ਪਵੇਗੀ।
ਅਨ੍ਯੈਵ ਗਤਿਰ੍ ਅਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਗਤਿਰ੍ ਅਨ੍ਯਾ ਖਰੋष੍ਟ੍ਰਯੋਃ । ਮਦਕ੍ਲਿਨ੍ਨਕਪੋਲਸ੍ਯ ਗਤਿਰ੍ ਅਨ੍ਯੈਵ ਦਨ੍ਤਿਨਃ
ਘੋੜਾ ਆਪਣੀ ਰਾਹ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਠ ਤੇ ਗਧਾ ਵੱਖਰੇ ਰਾਹ ਤੇ; ਮਸਤ ਹਾਥੀ, ਜਿਸਦੇ ਗਲ ਗੀਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੀ ਰਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ੍ਤੁਤੇਤਿ ਕਥਾ ਯਾਵਨ੍ ਮਿਥੋ ਮਧੁਰਭਾषਿਣੋਃ । ਤਾਵਦ੍ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਸਮ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤ ਉਵਾਚੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਸ੍ਥਿਤੋ ਨਰਃ
ਦੋਨਾਂ ਵਿਚ ਮਿੱਠੀ ਗੱਲਬਾਤ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਅੰਦਰ ਆਇਆ ਤੇ ਉਪਰ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
ਦੇਵ ਸਾਯਕਚਕ੍ਰਾਸਿਗਦਾਪਰਿਘਵृष੍ਟਿਮਤ੍ । ਮਹਤ੍ ਪਰਬਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮ੍ ਏਕਾਰ੍ਣਵ ਇਵੋਦ੍ਧਤਃ
ਮਹਾਰਾਜ, ਵੱਡੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਫੌਜ ਆ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਤੀਰ, ਚੱਕਰ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਗਦਾ ਤੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਸੰਡੇ ਵਰਗਾ ਮੀਂਹ ਵਾਂਗ ਵਗ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਉੱਭੀ ਹੋਈ।
ਕਲ੍ਪਕਾਲਾਨਿਲੋਦ੍ਧੂਤਕੁਲਾਚਲਸ਼ਿਲੋਪਮਃ । ਗਦਾਸ਼ਕ੍ਤਿਭੁਸੁਣ੍ਡੀਨਾਂ ਵृष੍ਟੀਨ੍ ਮੁਞ੍ਚਤਿ ਵृष੍ਟਿਵਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਕਲਪ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਉੱਡਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਗਦਿਆਂ, ਭਾਲਿਆਂ ਤੇ ਸੇਹਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬਾਰਸ਼ਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਨਗਰੇ ਨਗਸਙ੍ਕਾਸ਼ੇ ਲਗ੍ਨੋ ऽਗ੍ਨਿਰ੍ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਦਿਕ੍ਤਟਃ । ਦਹਂਸ਼੍ ਚਟਚਟਾਸ੍ਫੋਟੈਃ ਪਾਤਯਤ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਤਮਾਃ ਪੁਰੀਃ
ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਫੈਲ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਚਾਰੀਂ ਪਾਸੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ; ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਚਟਚਟਾਂ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਇਮਾਰਤਾਂ ਡਿੱਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਕਲ੍ਪਾਮ੍ਬੁਦਘਟਾਤੁਲ੍ਯਾ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਧੂਮਮਹਾਦ੍ਰਯਃ । ਬਲਾਤ੍ ਪ੍ਰੋਡ੍ਡਯਨਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾ ਗਰੁਡਾ ਇਵ
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਧੂੰਆਂ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਲਪ ਦੀਆਂ ਬਦਲੀਆਂ ਦੀ ਟੱਕਰ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹੋਣ; ਉਹ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਉੱਡਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਗਰੁੜ।
ਸਸਮ੍ਭ੍ਰਮਂ ਵਦਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵਂ ਪੁਰੁषੇ ਪਰੁषਾਰਵੇ । ਉਦਭੂਤ੍ ਪੂਰਯਨ੍ਨ੍ ਆਸ਼ਾ ਬਹਿਃ ਕੋਲਾਹਲੋ ਮਹਾਨ੍
ਘਬਰਾਹਟ ਨਾਲ ਲੋਕ ਕਰੜੇ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ; ਬਾਹਰ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਮਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਚਾਰੀਂ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਗਿਆ ਹੈ।