ਅਥ ਸੇਨਾਧਿਨਾਥਾਭ੍ਯਾਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਸਹ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ । ਦੂਤਾਃ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਦਤ੍ਤਾ ਯੁਦ੍ਧਂ ਸਂਹ੍ਰਿਯਤਾਮ੍ ਇਤਿ
ਫਿਰ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦੂਤ ਭੇਜੇ, ਕਿ 'ਲੜਾਈ ਮੁਕਾ ਲਈ ਜਾਵੇ।'
ਤਤਸ਼੍ ਸ਼੍ਰਮਵਸ਼ਾਨ੍ ਮਨ੍ਦਪਤ੍ਤ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਰਾਕ੍ਰਮੈਃ । ਰਣਸਂਹਰਣਂ ਕਾਲੇ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ ਏਵੋਰਰੀਕृਤਮ੍
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਥਕਾਵਟ ਕਰਕੇ, ਤੀਰ ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ ਚਲਾਏ ਗਏ, ਸਭ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਲੜਾਈ ਰੋਕਣ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਏ।
ਤਤੋ ਮਹਾਰਥੋਤ੍ਤੁਙ੍ਗਕੇਤੁਪ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਕृਤਾਸ੍ਪਦਮ੍ । ਬਲਯੋਰ੍ ਆਰੁਰੋਹੈਕ ਏਕੋ ਯੋਧੋ ਧ੍ਰੁਵੋ ਯਥਾ
ਫਿਰ ਵੱਡੀਆਂ ਰਥਾਂ ਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਝੰਡੀਆਂ ਦੇ ਕੋਨੇ 'ਤੇ, ਦੋ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਇਕ ਨਿਸਚਲ ਯੋਧਾ ਅਕੈਲਾ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਅਂਸ਼ੁਕਂ ਭ੍ਰਾਮਯਾਮ੍ ਆਸ ਸਰ੍ਵਦਿਙ੍ਮਣ੍ਡਲੇਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ । ਦ੍ਯਾਮ੍ ਏਵ ਦੀਰ੍ਘਮ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਵਂਸ਼ੁਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਸਂਹ੍ਰਿਯਤਾਮ੍ ਇਤਿ
ਉਹ ਨੇ ਇਕ ਚਾਦਰ ਲਹਿਰਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦਿੱਖ ਰਹੀ ਸੀ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਲੰਮੇ ਚੰਦ ਦੀ ਕਿਰਣ ਵਾਂਗ, ਲੜਾਈ ਰੋਕਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਤੋ ਦੁਨ੍ਦੁਭਯਸ਼੍ ਸ਼ੇਮੁਃ ਪ੍ਰਤਿਧ੍ਵਨਿਤਦਿਙ੍ਮੁਖਾਃ । ਮਹਾਪ੍ਰਲਯਸਂਸ਼ਾਨ੍ਤੌ ਪੁष੍ਕਰਾਵਰ੍ਤਕਾ ਇਵ
ਫਿਰ ਨਗਾਰੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਹਰ ਪਾਸੇ ਮਿਟ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਪੰਡੇ ਵਿੱਚ ਘੂਮਣ ਵਾਲੇ ਭੰਵੇ ਰੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਰਾਦਿਹੇਤਿਸਰਿਤੋ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣੇ ਗਗਨਸ੍ਥਲੇ । ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਸ਼੍ ਸ਼ੋषਮ੍ ਆਗਨ੍ਤੁਂ ਸ਼ਾਰਦ੍ਯਸ੍ ਸਰਿਤੋ ਯਥਾ
ਅਸਤਰਾਂ ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚੌੜੀਆਂ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਹੁਣ ਸੁੱਕਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਿਆ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯੋਧਦੋਰ੍ਦ੍ਰੁਮਸਞ੍ਚਾਰਸ੍ ਤਨੁਤਾਮ੍ ਆਯਯੌ ਸ਼ਨੈਃ । ਭੂਕਮ੍ਪਾਨ੍ਤੇ ਵਨਸ੍ਪਨ੍ਦ ਇਵਾਵਾਤ ਇਵਾਰ੍ਣਵਃ
ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਹਲਚਲ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਘੱਟ ਹੋਣ ਲੱਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਕੰਪਣ ਜਾਂ ਹਵਾ ਰੁਕਣ 'ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ।
ਵਿਨਿਰ੍ਗਨ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਵਵृਤੇ ਰਣਾਰਣ੍ਯਾਦ੍ ਬਲਦ੍ਵਯਮ੍ । ਵਾਰਿਪੂਰਸ਼੍ ਚਤੁਰ੍ਦਿਕ੍ਕਂ ਪ੍ਰਲਯੈਕਾਰ੍ਣਵਾਦ੍ ਇਵ
ਦੋਵੇਂ ਫੌਜਾਂ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲੱਗੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਪਾਣੀ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਮਨ੍ਦਰਕ੍ਸ਼ੀਰਸਮੁਦ੍ਰਵਲਨਾਕੁਲਮ੍ । ਸੈਨ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸ਼ਮਦਾਵਰ੍ਤਂ ਸ਼ਨੈਸ੍ ਸਾਮ੍ਯਮ੍ ਉਪਾਯਯੌ
ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨਾਲ ਉਲਟੇ ਹੋਏ ਦੁਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਫੌਜ ਬੜੀ ਉਲਝਣ ਵਿਚ ਸੀ, ਪਰ ਆਹਿਸਤਾ ਆਹਿਸਤਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਆ ਗਈ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਠੰਢਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕ੍ਰਮੇਣਾਸੀਨ੍ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇਨ ਵਿਕਟੋਦਰਭੀषਣਮ੍ । ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਪੀਤਾਰ੍ਣਵਵਚ੍ ਛੂਨ੍ਯਮ੍ ਏਵ ਰਣਾਙ੍ਗਨਮ੍
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਮੌਤ ਦੀ ਖਾਲੀ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਪੇਟ ਵਾਂਗ ਬਿਲਕੁਲ ਸੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅਗਸਤਿਆ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਪੀ ਲਿਆ ਹੋਵੇ।
ਸ਼ਵਸਨ੍ਤਤਿਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਂ ਵਹਦ੍ਰਕ੍ਤਮਹਾਹ੍ਰਦਮ੍ । ਪਰਿਕੂਜਨਝਾਙ੍ਕਾਰਪੂਰ੍ਣਖਿਲ੍ਲੀਵਨੋਪਮਮ੍
ਉਥੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਪਏ ਸਨ, ਲਹੂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਵਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਪੰਛੀਆਂ ਤੇ ਗਿੱਦੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਬृਹਦ੍ਰਕ੍ਤਸਰਿਤ੍ਸ੍ਰੋਤਸ੍ਤਰਙ੍ਗਰਵਘਰ੍ਘਰਮ੍ । ਸਾਕ੍ਰਨ੍ਦਾਵਸृਤਾਹੂਤਸ੍ਵਤ੍ਰਾਣਵ੍ਯਗ੍ਰਮਾਨਵਮ੍
ਚੌੜੀ ਲਹੂ ਦੀ ਧਾਰ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ, ਮਦਦ ਲਈ ਪੁਕਾਰਾਂ ਤੇ ਬਚਣ ਦੀ ਹੜਬੜੀ ਵਿਆਪ ਰਹੀ ਸੀ।
ਮृਤਾਰ੍ਧਮृਤਦੇਹੌਘਰਕ੍ਤੌਘਸ੍ਰੁਤਨਿਰ੍ਝਰਮ੍ । ਸਜੀਵਨਰਪृष੍ਠਸ੍ਥਸ਼ਵਸ੍ਪਨ੍ਦਨਭੀਤਿਦਮ੍
ਮਰੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਅੱਧੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿ ਇੰਨੀ ਡਰਾਉਣੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਜਿਉਂਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਪਏ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਹਿਲ-ਜਿਲ ਸਭ ਨੂੰ ਡਰਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਕਰੀਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ਵਰਾਸ਼੍ਯਗ੍ਰਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾਮ੍ਬੁਦਖਣ੍ਡਕਮ੍ । ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਣਰਥਸਙ੍ਘਾਤਜਿਤਚ੍ਛਤ੍ਤ੍ਰਮਹਾਵਨਮ੍
ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਉੱਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਰਥਾਂ ਨੇ ਛਤਰੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਜੰਗਲ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਸੀ।
ਵਹਦ੍ਰਕ੍ਤਨਦੀਰਂਹਃਪ੍ਰੋਹ੍ਯਮਾਨਰਥਦ੍ਵਿਪਮ੍ । ਸ਼ਰਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯृष੍ਟਿਮੁਸੁਲਗਦਾਪ੍ਰਾਸਾਸਿਸਙ੍ਕੁਲਮ੍
ਲਹੂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਵਹ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੀਰ, ਭਾਲੇ, ਗਦਾ, ਮੁਸਲ, ਪ੍ਰਾਸ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਪਰ੍ਯਾਣਾਞ੍ਚਲਸਨ੍ਨਾਹਕਵਚਾਵृਤਭੂਤਲਮ੍ । ਕੇਤੁਚਾਮਰਪਟ੍ਟੌਘਗੁਪ੍ਤਸ਼ਾਵਸ਼ਰੀਰਕਮ੍
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਗਿਰੇ ਹੋਏ ਕਵਚ, ਛਤਰੀਆਂ ਦੇ ਕੋਨੇ ਅਤੇ ਢਾਲਾਂ ਪਏ ਸਨ, ਤੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਬੈਨਰਾਂ, ਚਮਰ ਅਤੇ ਕਪੜੇ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਛੁਪੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਸ੍ਫਾਰਸ੍ਫੋਟਕਤੂਣੀਰਕੁਞ੍ਜਕੂਜਤ੍ਸਮੀਰਣਮ੍ । ਸ਼ਰਰਾਸ਼ਿਪਲਾਸ਼ੌਘਤਲ੍ਪਸੁਪ੍ਤਸ਼ਵੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਹਵਾ ਮੋਟੀਆਂ ਤੂਣੀਆਂ ਅਤੇ ਟੁੱਟੇ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਤੀਰਾਂ ਅਤੇ ਡਾਲੀਆਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਸਨ।
ਮੌਲਿਹਾਰਾਙ੍ਗਦੋਦ੍ਦ੍ਯੋਤਚਕ੍ਰਚਾਪਵਨਾਵृਤਮ੍ । ਸ਼੍ਵਸृਗਾਲਖਗਾਕृष੍ਟਸਾਨ੍ਦ੍ਰਾਨ੍ਤ੍ਰਦੀਰ੍ਘਰਜ੍ਜੁਕਮ੍
ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਜ, ਹਾਰ, ਬਾਂਹ-ਬੰਦ, ਚਮਕਦੇ ਚੱਕਰ, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਪਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਗਿੱਧ, ਭੇੜੀਏ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਖਿੱਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਤੇ ਲੰਬੀਆਂ ਆਂਤਾਂ ਵੀ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਖਰੀਆਂ ਪਈਆਂ ਸਨ।
ਰਕ੍ਤਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਕ੍ਵਣਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਚ੍ਛੇषਜੀਵਾਤਿਦਨ੍ਤੁਰਮ੍ । ਰਕ੍ਤਕਰ੍ਦਮਨਿਰ੍ਮਗ੍ਨਸਜੀਵਨਰਦੁਰ੍ਦੁਰਮ੍
ਲੜਾਈ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਬਚੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਚਬਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਜੀਊਂਦੇ ਮਨੁੱਖ ਖੂਨ ਦੇ ਗੰਦਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅੱਧੇ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ।
ਵਰਾਟਕਚਯਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯਨਿਰ੍ਗਤਾਕ੍ਸ਼ਿਸ਼ਤੋਚ੍ਚਯਮ੍ । ਵਹਦ੍ਭੁਜੌਘਕਾष੍ਟੌਘਘੋਰਰਕ੍ਤਸਰਿਚ੍ਛਤਮ੍
ਸਿੱਕੇ ਅਤੇ ਘੋੜੀਆਂ ਦੇ ਢੇਰ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਖਰ ਗਏ ਸਨ, ਕਈ ਸਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਖਾਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਹ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਬਾਂਹਾਂ ਅਤੇ ਲੱਕੜਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਲੈ ਕੇ ਚਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਸਾਕ੍ਰਨ੍ਦਬਨ੍ਧੁਵਲਿਤਮृਤਾਰ੍ਧਮृਤਮਾਨਵਮ੍ । ਸਰ੍ਵਾਯੁਧਰਥਾਸ਼੍ਵੇਭਪਰ੍ਯਾਣਾਸਞ੍ਚਰਾਨ੍ਤਰਮ੍
ਇਹ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਰੋ ਰਹੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸੱਜਣਾਂ ਦੀਆਂ ਅਵਾਜਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਅੱਧੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਪਏ ਸਨ, ਤੇ ਹਥਿਆਰ, ਰਥ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਛਤਰੀਆਂ ਦੇ ਟੁੱਟੇ-ਬਿਖਰੇ ਹਿੱਸੇ ਹਰ ਥਾਂ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਨृਤ੍ਯਤ੍ਕਬਨ੍ਧਦੋਰ੍ਦਣ੍ਡषਣ੍ਡਕਾਨਨਿਤਾਮ੍ਬਰਮ੍ । ਮਦਮੇਦੋਵਸਾਗਨ੍ਧਪਿਣ੍ਡਾਕ੍ਤਘ੍ਰਾਣਕੋਟਰਮ੍
ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਧੜਾਂ ਨੱਚ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਂਹਾਂ ਦੇ ਟੁੱਟੇ ਹਿੱਸੇ ਲੱਕੜਾਂ ਵਾਂਗ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਨੱਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲਹੂ, ਚਰਬੀ ਤੇ ਹੱਡੀ ਦੀ ਵਾਸ਼ ਆਉਂਦੀ ਗੰਦ ਪਈ ਹੋਈ ਸੀ।
ਉਤ੍ਫਾਲਾਰ੍ਧਮृਤੇਭਾਸ਼੍ਵਮਾਰ੍ਯਮਾਣਾਲ੍ਪਜੀਵਿਤਮ੍ । ਵਹਦ੍ਰਕ੍ਤਨਦੀਵੀਚੀਪ੍ਰਹਾਰਹਤਦੁਨ੍ਦੁਭਿ
ਅੱਧੇ-ਸੁਜੇ ਹੋਏ, ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ, ਥੋੜੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਸੂਰਮੇ, ਤੇ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਦੇ ਜੰਗ ਦੇ ਡੋਲ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਉਹ੍ਯਮਾਨਮृਤਾਸ਼੍ਵੇਭਮਕਰਾਸृਕ੍ਸਰਿਚ੍ਛਟਮ੍ । ਮ੍ਰਿਯਮਾਣਨਰਾਨੀਕਫੂਤ੍ਕृਤਾਸृਗ੍ਘਨਾਨਿਲਮ੍
ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਘਸੀਟਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਛਿੜਕਿਆ, ਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਤੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹਵਾ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਵਗ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸ੍ਵਲ੍ਪਜੀਵਸ਼ਰਾਪੂਰ੍ਣਮੁਖਹਿਕ੍ਕਾਙ੍ਕਿਤਸ੍ਵਰਮ੍ । ਪਿਣ੍ਡਹਾਰ੍ਯਵਸਾਗਨ੍ਧਵਾਤਾਤ੍ਤੋਤ੍ਪੀਡਲੋਹਿਤਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਲਾਨਤ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਿੱਕ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਾਸ ਉੱਡਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਹਵਾ ਚਰਬੀ ਦੀ ਬਦਬੂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਦਰਦ ਨਾਲ ਲਹੂ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਨਾਸਾਰ੍ਧਮृਤੇਭੇਨ੍ਦ੍ਰਕਰਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਕਬਨ੍ਧਕਮ੍ । ਨਿਰਧਿष੍ਠਿਤਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਪਾਤਿਤੋਦ੍ਯਤ੍ਕਬਨ੍ਧਕਮ੍
ਅਧ ਟੁੱਟੀਆਂ ਨੱਕਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਬਿਨਾ ਸਹਾਰੇ ਪਏ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਪਈਆਂ ਹਨ।
ਰੁਦਦ੍ਬਨ੍ਧੁਸਖਿਭ੍ਰष੍ਟਸ਼ਵਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਾਸृਗੁਦ੍ਧ੍ਵਨਿ । ਮृਤਭਰ੍ਤृਗਲੇ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਤਪ੍ਰਾਣਕੁਲਾਙ੍ਗਨਮ੍
ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਰੋਣ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼, ਲਾਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਲਹੂ ਦਾ ਹਲਚਲ, ਤੇ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਗਲ ਕੱਟੀ ਹੋਈ ਪਈਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ਵਸ੍ਥਾਨਕृਤੋਦ੍ਗ੍ਰੀਵਬਨ੍ਧੁਕਾਯਪਰੀਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਸ਼ਵਹਾਰਖਰਾਕृष੍ਟਸਮ੍ਪृਕ੍ਤਨਰਵ੍ਯਾਕੁਲਮ੍
ਲਾਸ਼ਾਂ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਗਿੱਦੜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖਿੱਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਮਿਲ ਕੇ ਹਲਚਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕੇਸ਼ਸ਼ੇਵਲਵਕ੍ਤ੍ਰਾਬ੍ਜਚਕ੍ਰਾਵਰ੍ਤਨਨਰ੍ਤਨਮ੍ । ਤਰਤ੍ਤੁਙ੍ਗਤਰਙ੍ਗਾਢ੍ਯਵਹਦ੍ਰਕ੍ਤਮਹਾਨਦਮ੍
ਕੇਸਾਂ ਅਤੇ ਨਸਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਮੁੱਖ ਕਮਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਘੁੰਮਦੇ ਤੇ ਨੱਚਦੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਲਾਲ ਲਹੂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਦਰਿਆ ਉੱਚੀਆਂ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਵਹ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਤਸ੍ਮृਤਪੁਤ੍ਰੇष੍ਟਮਾਤृਦੇਵਧਨਾਭਿਧਮ੍ । ਹਾਹਾਹੀਹੀਤਿਕਥਿਤਮਰ੍ਮਚ੍ਛੇਦਨਵੇਦਨਮ੍
ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਸਮੇਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪਿਆਰੇ, ਮਾਵਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਧਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, 'ਹਾਏ! ਹਾਏ!' ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜ਼ਖਮਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।