ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਸਨ੍ਤਕਾਨੀਕੈਃ ਕृਤ੍ਤਾਸ਼੍ ਚਕ੍ਰੈਰ੍ ਗਤਾ ਮਹੀਮ੍ । ਮਾਹਾਰ੍ਯਾਃ ਕ੍ਰਕਚੋਤ੍ਕृਤ੍ਤਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਃ ਕੁਸੁਮਿਤਾ ਇਵ
ਬ੍ਰਹਮਵਾਸੰਤਕ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਘੁੰਮਦੇ ਚਕਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਓਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਲੱਕੜਹਾਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤ ਕਰਕ ਨਾਲ ਢਾਹ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭੋਕ੍ਕਾਣਕਾਨਨਂ ਲੂਨਂ ਕੁਠਾਰੈਰ੍ ਜਠਰੇਰਿਤੈਃ । ਪਤਦ੍ ਦਦਾਹ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਥੋ ਭਦ੍ਰੇਸ਼ਸ਼੍ ਸ਼ਰਵਹ੍ਨਿਨਾ
ਭੋਕਕਣਕ ਦਾ ਜੰਗਲ, ਜਠਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਏ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ; ਜਦੋਂ ਓਹ ਡਿੱਗਿਆ, ਭਦਰੇਸ਼ ਨੇ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ, ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਕੇ ਓਹਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ।
ਕਾਸ਼ਯੋ ਵਨ੍ਦਿਲਾਲਾਨਲਗ੍ਨਾ ਜੀਰ੍ਣਮਤਙ੍ਗਜਾਃ । ਲਯਮ੍ ਆਜਗ੍ਮੁਰ੍ ਆਬੁਦ੍ਧਮ੍ ਇਦ੍ਧੇ ऽਗ੍ਨਾਵ੍ ਇਨ੍ਧਨਂ ਯਥਾ
ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਹਾਥੀ, ਜੰਗ ਦੀ ਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ, ਅਣਜਾਣੇ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਕੀ ਲੱਕੜ ਭੜਕਦੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਗਰ੍ਤਾਵਰ੍ਤਗਰ੍ਤੇषੁ ਭ੍ਰਮਿਤ੍ਵੌਣ੍ਡ੍ਰਾਸ੍ ਤृਣੋਪਮਾਃ । ਵਿਵਿਸ਼ੁਰ੍ ਵ੍ਯਸ੍ਤਮੂਰ੍ਧਾਨਃ ਪਾਤਾਲਾਨ੍ਤਂ ਪਲਾਯਿਤਾਃ
ਤ੍ਰਿਗਰਤਾ ਦੇ ਯੋਧੇ, ਜੰਗ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਗੜ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ, ਘਾਸ ਦੇ ਤਣੇ ਵਾਂਗ ਬੇਮਤਲਬ ਹੋ ਗਏ; ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਵੱਖਰੇ ਕਰਕੇ ਭੱਜਦੇ ਹੋਏ, ਪਾਤਾਲ ਦੀਆਂ ਗਹਿਰਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਏ।
ਮਨ੍ਦਾਨਿਲਾਚਲਾਮ੍ਭੋਧਿਭਾਸੁਰੇ ਮਾਗਧੇ ਬਲੇ । ਨਿਮਗ੍ਨਾ ਵਨ੍ਦਿਲਾ ਮਨ੍ਦਾਃ ਪਙ੍ਕੇ ਜੀਰ੍ਣਗਜਾ ਇਵ
ਮਾਗਧ ਦੇ ਹੌਲੇ, ਹਵਾ ਰਹਿਤ, ਪਹਾੜੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਯੋਧੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਥੱਕ ਕੇ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਹਾਥੀ ਕੀਚੜ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਚੇਦਯਚ੍ ਚੇਤਨਾਂ ਜਹ੍ਨੁਸ੍ ਤਙ੍ਗਨਾਨਾਂ ਰਣਾਙ੍ਗਨੇ । ਪੁष੍ਪਾਣਾਂ ਪਥਿ ਸ਼ੀਰ੍ਣਾਨਾਂ ਸੌਕੁਮਾਰ੍ਯਮ੍ ਇਵਾਤਪਾਃ
ਜਹਨੂ ਨੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਖੋ ਲੈ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਹ 'ਤੇ ਪਏ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਨਰਮੀ ਧੁੱਪ ਨਾਲ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੋਸਲਾਃ ਪੌਰਵਾਰਾਵਮ੍ ਅਸਹਨ੍ਤੋ ऽਰ੍ਭਕਾ ਇਵ । ਤੇਰੁਰ੍ ਮੁਕ੍ਤਗਦਾਪ੍ਰਾਸਸ਼ਰਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯृष੍ਟਿਵृष੍ਟਯਃ
ਕੋਸਲ ਦੇ ਲੋਕ ਪੌਰਵਾਂ ਦੀ ਤੀਬਰ ਹਮਲਾ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕੇ, ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਡਰ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਗਦਿਆਂ, ਬਰਛੀਆਂ, ਤੀਰਾਂ ਤੇ ਜਵਲੀਨ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਢਹਿ ਪਏ।
ਬਭੁਰ੍ ਭਲ੍ਲਨਿਕृਤ੍ਤਾਙ੍ਗਾ ਦ੍ਰਿਮਯੋ ਵਿਦ੍ਰੁਮਦ੍ਰੁਮਾਃ । ਇਵਾਦ੍ਰੌ ਵਿਦ੍ਰਵਤ੍ਸ੍ਵਾਨ੍ਤ੍ਰਸਾਨ੍ਦ੍ਰਾਸृਕ੍ਸ੍ਰਵਮੂਰ੍ਤਯਃ
ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਯੋਧੇ, ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਲਾਲ ਮੋਤੀ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਡਰ ਕਰਕੇ ਭੱਜਦੇ ਹੋਏ ਗਾੜ੍ਹੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।
ਨਾਰਾਚੌਘਾ ਮਹਾਹੇਤਿਮਾਰੁਤਾਧੂਤਮੂਰ੍ਤਯਃ । ਬਭ੍ਰਮੁਰ੍ ਭ੍ਰਮਰਾਨੀਕਭਾਸੁਰਾ ਜਲਧਾਵ੍ ਇਵ
ਲੋਹੇ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਡਦੇ ਹੋਏ, ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ।
ਸ਼ਰਧਾਰਾਧਰਾਮੇਘਾਸ਼੍ ਸ਼ਰੋਰ੍ਣਾਪੂਰ੍ਣਮੇਚਕਾਃ । ਸ਼ਰਪਤ੍ਰਾਵृਤਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਾ ਭ੍ਰੇਮੁਰ੍ ਉਦ੍ਗਰ੍ਜਨਾ ਜਵਾਃ
ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਬੱਦਲ, ਮੀਂਹ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਕਾਲੇ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਝੱਗ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਦਰੱਖਤ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਪੰਖ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ ਤੇ ਕੰਬਦੇ ਰਹੇ।
ਵਨਰਾਜ੍ਯੋ ਜਵਾਜ੍ ਜੀਰ੍ਣਾਃ ਕਟਕਸ੍ਥਲਜਨ੍ਤਵਃ । ਅਤ੍ਰੁਟਨ੍ ਪਰਮਾਕृष੍ਟਾਃ ਪੇਲਵਾ ਇਵ ਤਨ੍ਤਵਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਕਚੇ ਧਾਗੇ ਖਿੱਚ ਕੇ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਰਥੇषੂਰ੍ਧ੍ਵਸ੍ਥਚਕ੍ਰੇषੁ ਨਿਖਾਤੋਨ੍ਮਗ੍ਨਮੂਰ੍ਧਸੁ । ਨਿਪੇਤੁਰ੍ ਜਨਸਙ੍ਘਾਤਾ ਮੇਘਾ ਇਵ ਵਨਾਦ੍ਰਿषੁ
ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਹੀਏ ਖੜੇ ਸਨ ਤੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਪਰ ਜਾਂ ਧਰਤੀ 'ਚ ਦੱਬੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਜੰਗਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ।
ਸਾਲਤਾਲਵਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਜਨਤਾਲਵਨਂ ਘਨਮ੍ । ਭੁਜਾਵਕਰ੍ਤਨਂ ਚਾਸੀਦ੍ ਉਤ੍ਤਾਲਸ੍ਥਾਣੁਕਾਨਨਮ੍
ਸਾਲ ਤੇ ਤਾਲ ਦੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜੰਗਲ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵੱਢੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਉੱਠੇ ਹੋਏ ਤਣੇ ਵਾਲਾ ਵਣ ਸੀ।
ਨਨਨ੍ਦੁਰ੍ ਨਨ੍ਦਨੋਦ੍ਯਾਨਸੁਨ੍ਦਰ੍ਯੋ ਮਤ੍ਤਯੌਵਨਾਃ । ਵਨੋਪਵਨਦੇਸ਼ੇषੁ ਮੇਰੋਰ੍ ਵੀਰਵਰਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਮਸਤ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤਾਂ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਤੇ ਉਪਵਨ ਵਿਚ, ਵੱਡੇ ਵੀਰਾਂ ਦੀ ਛਾਂ 'ਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਤਾਵਤ੍ ਤਾਰਾਰਵਂ ਰੇਜੇ ਸੈਨ੍ਯਕਾਨਨਮ੍ ਉਨ੍ਨਤਮ੍ । ਯਾਵਨ੍ ਨ ਪਰਪਕ੍ਸ਼ੇਣ ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਕਲ੍ਪਾਨਲੌਜਸਾ
ਉੱਚਾ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦਾ ਜੰਗਲ ਜੰਗ ਦੇ ਨਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਦ ਤਕ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਲਪਾਂਤ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਘੇਰ ਨਾ ਲਿਆ।
ਛਿਨ੍ਨਾਨ੍ ਪਿਸ਼ਾਚਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਹੂਨਾਪਹृਤਹੇਤਯਃ । ਪਾਤਯਿਤ੍ਵਾ ਯਯੁਃ ਕਰ੍ਣਾਨ੍ ਦਸ਼ਾਰ੍ਣਾਸ੍ ਤਰ੍ਣਕਾ ਇਵ
ਕੁਝ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਹੂਣਾਂ ਨੇ ਲੈ ਲਏ ਤੇ ਪਿਸਾਚਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਏ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਕਰਨਾ ਤੇ ਦਸ਼ਾਰਨਾ ਵੱਲ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਪਾਣੀ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ।
ਜਹੁਰ੍ ਭਗ੍ਨਸ੍ਵਰਾਃ ਕਾਨ੍ਤਿਂ ਤਾਜਿਕਾਜਿਜਨੌਜਸਾ । ਕਾਸ਼ਯਃ ਕਮਲਾਨੀਵ ਸ਼ੁष੍ਕਸ੍ਰੋਤਸ੍ਸ੍ਵਿਨੋਜਸਾ
ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਯੋਧੇ, ਤਾਜਿਕ ਫੌਜ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਆਵਾਜ਼ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ ਤੇ ਚਮਕ ਗੁਆ ਚੁੱਕੇ, ਸੁੱਕੀ ਧਾਰ ਵਿਚ ਕਮਲਾਂ ਵਾਂਗ ਮੁਰਝਾ ਗਏ।
ਭੁਖਾਰਾ ਮੇਖਲੈਃ ਕੀਰ੍ਣਾਸ਼੍ ਸ਼ਰਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯृष੍ਟਿਮੁਦ੍ਗਰੈਃ । ਵਿਦ੍ਰੁਤਾ ਨਰਕੇ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਾਃ ਕਾਰ੍ਕੋਟਸ੍ਥਲਨਾਮਨਿ
ਤੀਰ, ਬੇਲਟਾਂ, ਬਾਣ, ਭਾਲੇ, ਗਦਾ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ ਤੇ ਕਰਕੋਟਾ ਨਰਕ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
ਕੌਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਸ੍ਥਸ੍ ਤਵਸੈਸ਼੍ ਛਦ੍ਮਯੋਧਿਭਿਰ੍ ਆਵृਤਾਃ । ਗੁਣਾ ਇਵ ਖਲਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਗਤਾ ਵ੍ਯਕ੍ਤਮ੍ ਅਸ਼ਕ੍ਤਤਾਮ੍
ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਦੇ ਯੋਧੇ, ਜੋ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਾਂਗ ਲੜਾਕੂ ਬਣ ਕੇ ਆਏ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਹਾਇ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਗੇ ਗੁਣ ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਦਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਰਿਮਯੋ ਵਟਧਾਨਾਨਾਂ ਕ੍ਸ਼ਣੇਨਾਦਾਯ ਮਸ੍ਤਕਮ੍ । ਭਲ੍ਲੈਃ ਪਲਾਯ੍ਯਾਸ਼ੁ ਗਤਾ ਵਿਲੂਨਕਮਲਾ ਇਵ
ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਲੋਕਾਂ ਨੇ, ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਵਟ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਹੇਠ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਡਾ ਲਏ ਅਤੇ ਫ਼ੌਰਨ ਭੱਜ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਤਾਜ਼ਾ ਕਮਲ ਤੋੜ ਕੇ ਲੈ ਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਿਥਸ੍ ਸਾਰਸ੍ਵਤਾਦਿਤ੍ਯਾ ਆਦਿਨਾਨ੍ਤਂ ਕृਤਾਜਯਃ । ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਇਵ ਵਾਦੇषੁ ਨੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਾ ਨ ਪਰਾਜਿਤਾਃ
ਸਾਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਆਦਿਤਿਆ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਅੰਤ ਤੱਕ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਾਂਗ ਵਾਦ ਵਿਚ ਨਾ ਘਬਰਾਏ, ਨਾ ਹੀ ਹਾਰੇ।
ਕਵਾਟਾਃ ਖਰ੍ਵਿਤਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਾਵਾਟਧਾਨੈਃ ਪਰਾਵृਤਾਃ । ਤੇਜਃ ਪਰਮਮ੍ ਆਜਗ੍ਮੁਸ਼੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਗ੍ਨਯ ਇਵੇਨ੍ਧਨੈਃ
ਦਰਵਾਜੇ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਮਲਬੇ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਢੇਰੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ। ਉੱਚਾ ਤੇਜ ਉਭਰ ਆਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਨਾ ਲੱਕੜ ਦੇ ਠੰਢੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਅੱਗ।
ਕਿਯਦਾਖ੍ਯਾਯਤ ਏਤਜ੍ ਜਿਹ੍ਵਾਨਿਚਯੈਃ ਕਿਲਾਲਮ੍ ਆਕੁਲਿਤਮ੍ । ਵਾਸੁਕਿਰ੍ ਅਪਿ ਵਰ੍ਣਯਿਤੁਂ ਨ ਸਮਰ੍ਥੋ ਰਣਵਰਂ ਨਾਮ
ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਿੰਨੀ ਦੱਸ ਸਕੀਏ, ਜਦੋਂ ਜੀਭਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਲਾਲ ਲਾਲ ਥੁੱਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ? ਵਾਸੁਕੀ ਵੀ ਮੈਦਾਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
ਏਵਮ੍ ਅਤ੍ਯਾਕੁਲੇ ਯੁਦ੍ਧੇ ਸਾਸ੍ਫੋਟਭਟਸਙ੍ਕਟੇ । ਆਦਿਨਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਸਂਰੁਦ੍ਧੇ ਰਟਤ੍ਕਠਿਨਕਙ੍ਕਟੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਲਝਣ ਭਰੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਭੜਕਦੇ ਸੂਰਮੇ ਤੇ ਹਲਚਲ ਹੈ, ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਕੋਈ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਉੱਚੀ ਤੇ ਕਠੋਰ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਵਹਨ੍ਤੀषੂਤ੍ਪਤਨ੍ਤੀषੁ ਪਤਨ੍ਤੀष੍ਵ੍ ਅਸ਼੍ਮਵृष੍ਟਿषੁ । ਨਦੀषੁ ਕ੍ਸ਼ੇਪਣੋਤ੍ਥਾਸੁ ਚਟਤ੍ਕੇਤ੍ਵਬ੍ਜਪਙ੍ਕ੍ਤਿषੁ
ਜਿੱਥੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਚੜ੍ਹ ਰਹੇ, ਕੁਝ ਡਿੱਗ ਰਹੇ, ਕੁਝ ਉੱਡ ਰਹੇ ਹਨ; ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਉਲਟੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਤੇ ਚੀਕਾਂ ਨਾਲ ਖਿਲੀਆਂ ਕਮਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ।
ਮਿਥਃ ਫਲਾਗ੍ਰਟਙ੍ਕੋਤ੍ਥਵਹ੍ਨਿਸ਼ੀਕਰਿਣੀਸੁ ਖੇ । ਆਯਾਨ੍ਤੀषੁ ਪਤਨ੍ਤੀषੁ ਦੂਰਂ ਸ਼ਰਨਦੀषੁ ਚ
ਇਕ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਫਲਾਂ, ਨੋਕਾਂ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ ਨਾਲ; ਆਉਂਦੇ ਤੇ ਡਿੱਗਦੇ, ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ।
ਵਹਲ੍ਲੂਨਸ਼ਿਰਃਪਦ੍ਮਚਕ੍ਰਾਵਰ੍ਤੈਸ੍ ਤਰਙ੍ਗਿਤੈਃ । ਖਾਰ੍ਣਵੇ ਪੂਰਿਤੇ ਹੇਤਿਵृਨ੍ਦਮਨ੍ਦਾਕਿਨੀਗਣੈਃ
ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾਂ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਸਿਰ, ਪੈਰ ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਧਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਮੀਰਣਰਣਦ੍ਵਾਰਿਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਚੂਰ੍ਣਘਨੈਰ੍ ਘਨੈਃ । ਸਦਾਹਾਙ੍ਗੇषੁ ਸਿਦ੍ਧੇषੁ ਕਪਿਕਚ੍ਛਵ੍ਯਥਾਪ੍ਰਦੈਃ
ਜੰਗ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਡਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਬੱਦਲ ਸਦਾ ਹੀ ਸਿਦ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜ੍ਹਾ ਦਿੰਦੇ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਤੇ ਕਛਵਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।
ਅष੍ਟਭਾਗਦਸ਼ਾਸ਼ੇषਂ ਪ੍ਰਤਾਪਮਧੁਰਾਕृਤਿਃ । ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਘਾਤੌਜਸਾ ਵੀਰ ਇਵਾਹਸ੍ ਤਨੁਤਾਂ ਯਯੌ
ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਚਮਕ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ, ਬਹਾਦਰ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵੀਰਤਾ ਨਾਲ ਮਿੱਠੀ ਹੋ ਗਈ, ਪਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਥੱਕ ਕੇ ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾਸ਼੍ਵੇਨ ਪ੍ਰਭਗ੍ਨਾਗ੍ਰਹੇਤਿਸਙ੍ਘਾਤਦੀਪ੍ਤਯਃ । ਦਿਨੇਸ਼ੇਨ ਸਮਂ ਸੇਨਾ ਯਯੁਰ੍ ਮਨ੍ਦਪ੍ਰਤਾਪਤਾਮ੍
ਘੋੜੇ ਥੱਕ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਅੱਗੇਲੇ ਹਥਿਆਰ ਟੁੱਟ ਗਏ ਸਨ, ਤੇ ਚਮਕ ਮੰਦ ਹੋ ਗਈ ਸੀ; ਫੌਜਾਂ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ ਮੰਦ ਹੋ ਗਈਆਂ।